[p. 97]  +	+  (1) den Keyser doet hem binnen commen. Theunis en de sijne sijn in wonderlijcke gesteltenisse in de tegenwoordigheyt des Keysers. Den Keyser versekert hun met sachtmoedigheyt, en vraegt Theunis wat hij voor sijne onthaeling versoeckt, hij vraegt en vercrijgt d'eere van de gecroonde Leersse onder sijn Ambacht in den Ommeganck te draegen, waer door verblijt, belooft sijn Dochter aen Joren. (2) schept. (3) als gij. (4) als. (5) sien.
Vijfde bedrijf  Teun met de sijne, op weegh, naer den Keyser, wort van Joren getroost. (1) Voor den Keyser gecomen sijnde, hij geraekt in een groote ontsteltenis. Endelijk door des Keysers minsaemheyt versekert, en gevraegt sijnde, wat hij voor sijn onthael versocht, hij vraegt en vercrijgt d'eere van de gecroonde leersse, onder sijn ambacht te dragen in den ommegangh. Waer door verheugt, verlooft hij sijne dochter aen Joren. 97      Joren, Teun, Maey, Jaqlijne  Schep (2) moedt, mijn baes, het lukt wel beter dan (3) ie meent 1173      Teun  Dien absiaer heeft mijn moedt en herte soo vercleent, 1174   1175  Dat ick niet dan (4) gerecht en galgen sie (5) voor oogen. 1175      Maey  O Heer! hoe sal 't vergaen? 1176	97  [bladzijde 97] sijne: zijnen van: door versekert: tot zekerheid, kalmte gebracht onthael: het onthalen van de keizer de avond tevoren van: om gecroonde leersse: laars met een keizerskroontje erboven ambacht: gilde ommegangh: stoet optocht (de ‘ommegang’ was een typische gebeurtenis in het Vlaamse volksleven: gegroeid uit de kerkelijke processies, werd hij vaak een groots opgezette stoet met praalwagens, allegorische groepen, figuren en dieren uit de sagenwereld, reuzen, enz)  1173  lukt: loopt af ie: je  1174  absiaer: zie 897  1175  niet: niets  1176  ijdele vertoogen: waanvoorstellingen
[p. 98]  +      Joren                           Die ijdele vertoogen,  En spruyten niewers uyt, dan uyt (1) de vrees; ey stelt 1177    Uw sinnen wat, en jaegt den schrik wegh die u quelt; 1177-8    g'Hebt op uw lever niet waerom gij soo soudt schroomen. 1179      Teun 1180  't Is waer, ick hebbe noyt een anders goet genomen;  Ik heb noyt peerde-leer voor koeyen-leer (2) verkocht;  'k Heb noyt bedorven sool nogh (3) randen ingewrocht; 1182    Nogh d'oogen, voor 't bedrogh van knapen toegeloken. 1183    Ik heb nooit, dat ik weet, den vorst te na (4) gesproken, 1185  Nogh oyt geweygert (5) tol, of rechten of excys (6), 1185    Nogh (is 't niet waer, Maey?) oyt geeyscht te hoogen prijs,  Van lappen? 1187      Maey            Ja 't, mijn man, dat stak mij selver tegen.    Teun  Ook heb ik noyt mijn wijf onredelijk geslegen,  Dat weet gij wel. 1189      Maey                 Dat raekt 't recht nogh den Keyser niet.    Teun 1190  'k Ben niemant schuldigh, dan alleen, aen buurwijf Griet,  Voor bier en brandewijn, naer mij geheugt, ses blancken. 1191	+  (1) door. (2) koeye-leer. (3) of. (4) naer. (5) geblauwt in stadt van. (6) acsijs.  1177  en: ontkenning bij niewers niewers: nergens  1177-8  stelt Uw sinnen wat: bedaar wat  1179  lever: ‘hart’, ‘geweten’ niet: niets schroomen: bang zijn  1182  randen: bedorven moet hierbij worden gedacht ingewrocht: verwerkt  1183  knapen: knechts toegeloken: dichtgedaan  1185  tol: belasting excys: accijns  1187  van: voor ja 't: ja stak... tegen: stond... tegen, mishaagde  1189  raekt: gaat... aan  1191  naer mij geheugt: naar ik me herinner blancken: 1 blank = 6 duiten = ¾ stuiver
[p. 99]  +      Joren  Wel waerom dan, soo seer te beven, en te jancken?  Dat beev', en jank (1) en schroom (2), en schrik(3) en huyle (4) en tier 1193    Die vuyl van binnen is.    Teun                      Wat weet ik, of Passchier 1195  Den touwer, die op mij soo nijdigh is ontsteken, 1195    Mij dese pert niet speelt, om hem, van mij, te wreken? 1196      Maey  Wat can hij doen? hij is maer eenen man als gij:    Teun  't Is waer, maer hij verwint mij ver in fielterij, 1198    En, als hij is gesint sijn boosheyt uyt te wercken, 1199   1200  Hij can (5) de (6) selve wel met valsche blijcken stercken. 1200      Joren (7)  Met valsche blijken?    Teun                 Ja, want, tot een valschen eedt,  Sijn hedendaegs al veel, om cleyn (8) gewin, gereet. 1202    Sij souden onsen Heer als Judas self (9) verkoopen,  Schoon of m'hun maer de helft van Judas loon dee (10) hopen. 1204	+  (1) jankt. (2) schroomt. (3) schrikt. (4) huylt. (5) sal. (6) hem. (7) Maey. (8) cleen. (9) selfs. (10) deed.  1193  Dat (diegene) beev'(e)...  1195  touwer: touwslager nijdigh: fel, heftig ontsteken: boos geworden  1196  dese pert... speelt: deze poets... bakt hem: zich van: op  1198  verwint: overtreft fielterij: schelmerij  1199  gesint: geneigd  1200  de selve: nl. sijn boosheyt (vers 1199) blijcken: bewijzen, getuigenissen stercken: kracht bijzetten  1202  al veel: heel velen gereet: bereid  1204  schoon of m'hun... hopen: ofschoon men hen maar de helft... liet verwachten
[p. 100]  +      Maey 1205  Ick denk niet dat (1) er twee, van die in Brussel sijn. 1205      Teun  Och Maey! daer sijn er veel van dien geveynsden schijn. (2)  Met sulcke sou Passchier mij lichtelijk beliegen. 1207      Joren  Maer meent gij dat den vorst soo licht sigh laet bedriegen?  Sijn oordeel is te snel in handelingh van (3) recht; 1209   1210  Hij denkt en overdenkt, al wat een ieder seght:  Hij vonnist geene saeck, dan in den rechten regel, 1211    En, voor de waerheyt blijkt, hij drukt noyt sijnen segel. 1212    Geen uytsicht van sijn baet, geen vrient, nogh maegschappij, 1213    Geen staets nogh lants verschil, geen oogen-luykerij 1214	+  (1) datter. (2) Tusschen verzen 2 en 3 komt:  Och Maey! der sijnder veel die met een valschen schijn,  Langs straete gaen, het sijn van buyten goede lieden,  Maer als men neerstig hun van binnen gaet bespieden,  Men vint den wolven aerd bedekt met lammer vel,  Ick ken niet verr' van hier soo een geveynsden wel,  Een heyligen in schijn, een bijter van Pilaeren,  Die daegelijckx maeckt soo veel Cruysen als hij hairen,  Op 't hooft en kinne heeft, wiens uytterlijck gesicht,  Al wie hem niet en kent door sijne seden sticht,  Maer 't is een loosen vos becleet met duyve pluymen,  Hij trekt dat wesen aen om beterder te luymen,  Op winst en eygen baet, en blijft daer med' bedeckt,  Tot hij 't geen hem lust, in sijne netten treckt. [bladzijde 100, noot 2] geveynsden: huichelaar bijter van Pilaeren: pilaarbijter, schijnvrome hairen: haren luymen: loeren (3) en.  1205  van die: van mensen als Passchier  1207  lichtelijk: gemakkelijk  1209  snel: schrander in: bij handelingh: behandeling (Des Roches omschrijft als wyze van iet te doen; behandeling)  1211  in: naar, volgens rechten: rechtvaardige, billijke, juiste regel: norm, rechtsprincipe  1212  hij drukt noyt sijnen segel (op het vonnis): M. Sabbe vertaalt: ‘et n'y attache jamais son sceau si la vérité n'est pas évidente’  1213  insicht van sijn baet: eigenbelang vrient: vriend; hier veeleer: vriendschap maegschappij: verwantschap  1214  staets... verschil: standsverschil oogen-luykerij: oogluikend toezien
[p. 101]     +   1215  Comt in de vierschaer waer hij neder is geseten.  Steunt op dien rechter, en op uw oprecht geweten  Soo gaet gij naer het hof gerust en onbevreest. 1217      Teun  Och Joren! trouwe (1) knaep (2)! hoe troost gij mijnen geest; (3) 1218    Com dan, in 's Heerens (4) naem, laet ons ten hove trecken.    Maey 1220  Courage, Teun, Godt sal d'onnooselheyt ontdecken. 1220      Jaqlijn  Soo vaeyer, draegt u kloek, ons (5) sal geen leet geschiên. 1221      Joren  Is 't noot, dan sult gij, baes, de trouw van Joren sien.    Teun  O mijn getrouwe (6) knecht (7)    Maey                           O mijnen lieven Joren!	+  (1) trouwen. (2) knecht. (3) Tusschen verzen 4 en 5 komt:  Al 't geen gij segt is waer, den Keyser is rechtveerdig,  En wijst een ieder toe naervolgens hij is weerdig,  Oock stelt hij nevens dit de ruste van 't gemoet,  Waer geenen gragen worm van onrust binnen vroet. [bladzijde 101, noot 3] wijst... toe: kent... toe, legt... op naervolgens: volgens wat, naargelang van wat, in verhouding tot wat weerdig: waard Oock stelt... dit: ook plaatst hij op gelijke hoogte daarvan, ook vergelijkt hij daarmee, ook acht hij evenzeer (4) 's Heeren. (5) u. (6) getrouwen. (7) knaepe.  1217  soo: dan  1218  knaep: knecht  1220  d'onnooselheyt: de onschuld ontdecken: openbaren  1221  draegt: gedraag kloek: flink, verstandig geschiên: geschieden
[p. 102]  +      Jaqlijn  Soo, Joren, gaet soo voort. 1224      Maey                           Gij sijt voor ons geboren. (1)    (Al de gordijnen op (2). Vertoogh van 't keyserlijk (3) hof.)      Keyser, Ambroos, Hovelingh (4) 1225  Soo hebt gij onse (5) Teun, ten hove, ingedaegt: 1225    Hoe houdt (6) hij (7) hem? 1226      Ambroos                 Hij sucht, hij krijt, hij kermt en klaegt,  Alsof hij om een moort, waer van den schout gevangen, 1227    En morgen op de mert moest wesen opgehangen. 1228      Keyser  Gij moest hem soo veel schrik niet jagen in het hert, 1230  Dat (8) was mijn orden niet. 1230      Ambroos                      'k Nam vreugt in sijne smert,  Om dat de selve quam, uyt sulcke losse gronden. 1231    Maey, Jaquelijn, en wie daer binnen was gevonden 1232    Verschrikten soo, wanneer ick quam de trappen af 1233    Met d'hellebaert in d'hant, al tieren, met een straf 1234	+  (1) binnen. (2) open. (3) Keysers. (4) en Hovelingen. (5) onsen. (6) vont. (7) gij. (8) Dit.  1224  vertoogh: tafereel, decor  1225  ingedaegt: gedagvaard  1226  hem: zich  1227  waer: ware, zou zijn van: door schout: zie 633  1228  mert: markt  1230  orden: bevel, opdracht  1231  de selve: nl. ‘sijne smert’ quam: voortkwam  1232  was gevonden: was te vinden  1233  wanneer: toen  1234  hellebaert: zie 899 al tieren: tierend straf: streng
[p. 103]     +   1235  En toornigh aengesicht, en promoteurs gerommel, 1235    Als of voor hun verscheen den schrikkelijksten (1) drommel, 1236    Wien (2) oyt Anteuns (3) patroon in sijne celle sagh. 1237    Mijn opgemaekte spraek geleek een donderslagh, 1238    Mijn oogh, vol blixems, aen dien moedeloosen ouden. 1239   1240  Hij comt, met sijne Maey en dochter en vertrouden  Ten hove, tot'er doot benaut in sijne ziel.    Keyser  Gij sijt een oolijcken (4) en afgerichten fiel: 1242    Waerom dien ouden man soo in 't gemoet te prangen? 1243      Ambroos  Waeromme heeft hij u soo onbeleeft ontfangen?    Keyser 1245  Ick was hem onbekent (5): maer 'k sal u, met'er tijdt  Ook stellen in de proef van 't gen hij door u, lijdt, 1246    En sien, of gij dan min, als hij, benaut sult wesen. 1247      Ambroos  Als 't u behaegt, mijn vorst; maer als gij mij doet vreesen  't Moet ook sijn op die wijs. 1249      Keyser                      Misschien op slechter. Gaet 1250  Nu heen, en siet of Teun nog niet in 't voorhof staet;	+  (1) schrikkelijcken. (2) Die. (3) Auteurs. (4) oylijcken. (5) niet bekent.  1235  promoteurs gerommel: kabaal, drukte van een gerechtelijk ambtenaar (promoteur was een openbaar aanklager in de kerkelijke rechtspleging; Ambroos is immers als deurwaarder vermomd)  1236  drommel: duivel  1237  wien: die Anteuns patroon (= beschermheilige): Antonius Abt (ook wel genoemd Antonius de Kluizenaar, Antonius de Grote) (3de-4de eeuw) werd, volgens de traditie, als kluizenaar in de Egyptische woestijn door duivelen in allerlei gedaanten geplaagd en bekoord  1238  opgemaekte: opgetooide, geaffecteerde  1239  ouden: oude man (Teun)  1242  oolijcken: guitige; maar kan ook betekenen: onhebbelijke, slechte afgerichten: sluw, geslepen fiel: schavuit; maar ook: schurk  1243  in 't gemoet... prangen: benauwen, angstig maken  1246  in: op 't gen: hetgeen, wat  1247  min: minder  1249  wijs: manier ...op slechter (wijs)
[p. 104]     +    Vertoeft hij langh, 'k sal hem van daegh niet connen hooren; 1251    Dies, soo hij daer is, brengt hem dadelijk met Joren, 1252    En vrou, en dochter in. 1253      Ambroos                      Ik pas op uw (1) bevel.    (binnen)      Hoveling  Uw (1) majesteyt bereyt ons daer een aerdigh spel.    Keyser 1255  Het is den rechten eysch der vasten avont tijden: 1255    Den besten middel om sigh selven te verblijden  Is jock en boerterij (2) van veynsen ongeraekt (3). 1257      Ambroos uyt (3), met Teun, Jaqlijn, Maey en Joren (4))	+  (1) u. (2) Hier komt volg. tekst, welke in het hs. ontbreekt:       Ick walge van de pracht,  Waer nae den Edeldom in sijn verheuging tracht,  Het schijnt of nu voortaen sich niemant kan vermaeken,  Dan in de mommerij, waer Venus diertiens blaecken,  Door 't mommers bachuys als serpentiens vol fenijn,  Waer beursen vol van gout op kaert te stellen sijn,  En ander wulpsheyt meer, met welcke sij verquisten,  Meer dan hun toebehoort, dan raecken zij aen 't twisten,  En 't schelden, en daer op een ider in 't geweer,  Ick gaen soo onverdacht die mommers soo te keer,  Dat sij die dertelheyt voor eeuwig achter laeten.    Hovelingen  Gelukkig grooten Heer sijn alle d'ondersaeten  Voor wie soo wijsen Vorst, soo goeden Herder waeckt. [bladzijde 104, noot 2] nae: naar Edeldom: adel mommerij: maskerade Venus diertiens (= diertjes): meisjes van lichte zeden blaecken: (met hun verleidelijke verschijning of ogen?) branden mommers bachuys: masker, mombakkes serpentiens (= serpentjes): de beeldspraak van de ‘diertiens’ wordt hiermee verder gezet fenijn: venijn Waer beursen... sijn: waar beurzen... met het kaartspel verspeeld worden, waar gekaard wordt voor beurzen... en daer op [raeckt] een ider...: daarop raakt iedereen slaags (?) gaen... te keer: bestrijd onverdacht: De Bo, Westvlaamsch idioticon, geeft als synoniem voor ‘onverdachts’: onverwachts, onvoorziens mommers: gemaskerden, maskeradegekken dertelheyt: onzedigheid, oneerbaarheid achter laeten: nalaten ondersaeten: onderdanen (3) ontbreekt. (4) uyt.  1251  vertoeft: draalt  1252  dies: daarom  1253  in: binnen pas op uw bevel: voer uw bevel uit  1255  den rechten eysch: zoals het hoort (op)  1257  jok: scherts van veynsen ongeraekt: niet door veinzerij aangetast uyt: op
[p. 105]  +      Ambroos  Siet hier den lapper, wien den wijn soo lecker smaekt.    (Alle vallen (1) sij op 't aensicht neer, roepende)    Genade!...    Keyser            Is dat Teun, die gistren heeft geseten 1260  Tot aen den middernacht, om leckerlijk te eten?....    Alle  Genade!...    Ambroos            Ja 't mijn vorst.    Keyser                           Die van den besten wijn  Geduerigh glaesies (2) dronk, en schaelties (3) bij dosijn? 1262      Alle  Genade!... 1263      Ambroos            't Is hij self (4).    Keyser                      Is dat die leck're (5) Maeye  Die sulk een schoon kappoen wist aan het spit te draeye'? (6)	+  (1) alle vallende op hun knieen en aensicht neder, roepende. (2) glaesjens. (3) schaeltjens. (4) selfs. (5) lecker. (6) draeyen.  1262  glaesies: glaasjes schaelties: schaaltjes: kommetjes, bekertjes (cfr. drinkschaal)  1263  leck're: bekoorlijke, verleidelijke
[p. 106]  +      Alle 1265  Genade!...    Ambroos            Ja, die is 't.    Keyser                      Is dat die Jaquelijn  Die gister altijdt moest bij haeren Joren sijn?    Alle  Genade!... 1267      Ambroos            't Is die sloof.    Keyser                           Is dat dien cuyschen Joren,  Die altijdt vis'len (1) gingh in Jaquelijnes (2) ooren? 1268      Alle  Genade!... 1269      Ambroos            't Is dien quant, dien selven guychelaer.    Joren (stil) 1270  Is 't (3) Keyser Carel self (4), of eenen toveraar? 1270      Keyser  Anteunis, antwoord mij, maer wacht u van te liegen, 1271    Want gij nogh niemant can mij in dat stuck bedriegen. 1272	+  (1) sprecken. (2) Jacquelijnens. (3) 't Was. (4) selfs.  1267  sloof: zie 1058 cuyschen: nette, schone (cfr. nu nog in het Westhoekse dialect: kuusch (= proper) glas, kuuschen neusdoek)  1268  vis'len = visselen: fluisteren  1269  quant: kwant, snaak guychelaer: paljas, potsenmaker  1270  stil: terzijde  1271  wacht u van te liegen: pas ervoor op, zorg ervoor niet te liegen  1272  in dat stuck: op dat punt
[p. 107]  +      Joren (stil)  Daer speelt de (1) drommel mee. 1273      Teun    (met de sijne 't hooft opheffende) (2)                             Vraegt vrijelijk (3) mijn heer.    Keyser  Sat niemand meer dan (4) dees' (5) bij u ter tafel neer? 1274      Teun 1275  Nogh eenen knaep, mijn heer, die, als gij ons dee (6) dagen, 1275    Van mij gelopen is, uyt vreese van de plagen. 1276      Keyser  Geen ander?... Siet wel toe...    Teun                      Daer quam een vreemden (7) in.  Terwijl ick nedersat, met gheel mijn huysgesin.    Ambroos (stil) (8)  Sijn kelder noemt hij huys.    Keyser                      Wat wilde desen seggen?	+  (1) den. (2) ontbreekt. (3) mij vrij al. (4) den. (5) die. (6) ded'. (7) vremden. (8) ontbreekt.  1273  Daer speelt de drommel mee: daar begrijp ik niets van de sijne: de zijnen  1274  dees': dezen (diegenen die Teun vergezellen)  1275  nogh: nog knaep: knecht als: toen dee: deedt  1276  Siet wel toe: let goed op
[p. 108]  +      Teun 1280  Hij wou, dat ick een lap sou op sijn leerssen leggen,  Waer op ick wat ontstelt, door dorst en hongers noot, 1281    (Ick segh 't (1) mijn heer, recht uyt) in mijnen (2) key uytschoot. 1282      Keyser  Heeft desen ook, met u, aen tafel neergeseten? 1283      Teun  Hij gaf ons, op dat hij, met mij, sou mogen eeten, 1285  Acht (3) potten wijns    Keyser                 Kent gij dien milden vreemden (4) niet?    Teun  'k Sagh hem voor boer-balliuw... 1286      Joren    (den Keyser besiende) (5)                   Och Meester Teunis, siet  Eens op, het is den vorst, voor wien (6) wij sijn gebogen,  Die gister met ons at. 1288      (Sij sien alle op, en vol verbaestheyt neervallende, roepen) (7)                        Genade!... toont (8) meededoogen...	+  (1) seg mijn. (2) mijne. (3) vier. (4) vriendschap. (5) ontbreekt. (6) wie. (7) ontbreekt. (8) toont ons.  1281  ontstelt: onstuimig, ontstemd hongers noot: het kwellen van de honger  1282  in mijnen key uytschoot: mij kwaad maakte (?); kei is gemeenzaam voor hoofd; uitschieten = uitvallen, zich heftig uiten  1283  desen: bedoeld is steeds de ‘vreemde’ (1276) man  1286  sagh: hield boer-balliuw: zie 634  1288  verbaestheyt: vrees, ontsteltenis
[p. 109]  +      Keyser  Rijs, Teunis, rijs (1) op Maey, Jaqlijne, Joren, rijst; 1289   1290  't Is reden, dat men u ook wederjonst bewijst, 1290    Nu gij mij gisteren soo smakelijk dee (2) eeten.  Soo langh ick desen troon, als Keyser heb beseten  En heeft mij geen kappoen soo hartelijk gesmaekt.    Maey  't Was goet ook, vorst. 1294      Keyser                      Oprecht.    Jaquelijn                           Ick hadde (3) 't schoon gemaekt.    Keyser 1295  Gij sijt een brave meyt.    Joren                      Hoe smaekten (4) Frans den tappers  Bordeeusen, heer?... 1295-6   1296      Keyser                 Seer wel.    Ambroos (stil)                           Wat brillen mij die lappers?  Sij maken met den vorst compeer en cameraet. 1297	+  (1) rijst. (2) ded'. (3) had het. (4) smaeckte.  1289  rijs: sta op  1290  reden: billijk wederjonst: wederdienst  1294  't (kappoen)  1295-6  Frans den tappers Bordeeusen: bordeaux(-wijn) van Frans de tapper (zie 762)  1296  brillen: zaniken, kletsen  1297  maken: spelen, zich voordoen als compeer: makker, vriend
[p. 110]  +      Keyser  't Was alles wonder goet, salay, bier, wijn, gebraet, 1298    Geselschap, al om best. 1299      Teun                      't Verheugt mij boven maten.    Keyser 1300  Maer segh mij, Teunis, 'k wil die feest daer bij niet laten;  't Is reden dat ick u, naer mijne schult, betael: 1301    Segh, wat gij van mij vraegt, voor een soo goet onthael (1) 1302      Teun    (bij se selven (2) wat gepeynst hebbende)    Op dat men, 't alle tijdt, d'eer sou indachtigh wesen,  Die uwe Majesteyt een lapper heeft bewesen, 1305  Jon (3), dat ons ambacht, op sijn feestelijcken dagh, 1305    Een leersse, met de (4) croon daerboven, dragen magh.    Ambroos (stil)  Een rechte lappers vraeg. 1307      Keyser                      't Verlof is u gegeven.    Teun  Ick dank uw (5) Majesteyt. 1308	+  (1) Wat gepeyst hebbende. (2) ontbreekt. (3) Jont. (4) een. (5) u.  1298  salay: sla  1299  al om best: alles op z'n best  1301  reden: billijk  1302  se selven: zichzelf  1305  jon: gun, sta toe ambacht: gilde feestelijcken dagh: jaarlijkse feestdag (feest van de patroonheilige van het gilde)  1307  rechte: echte  1308  moet: moge
[p. 111]  +      Alle                      Langh (1) moet den Keyser leven!    (2) (Gordijnen toe)      Teun, Maey, Jaquelijn, Joren  Bijgommen, sulk een eer is 't ambacht noyt geschiet. 1309      Maey 1310  Ick ken (3) door vroylijkheyt mijn eygen selven niet.    Jaqlijn  't Is weert sulk (4) eenen gast sijn eten (5) voor te stellen. 1311      Maey  Waer is dien Kosen nu, die ons niet durf versellen... 1312    Had ick hem hier, ick krabd' hem neus en kaken op. 1313      Teun  Ey Maeye, spreek niet meer van desen dasen (6) kop; 1314   1315  Ick liet mij al te los, door sijne beurs bekoren; 1315    Maer nu is gheel mijn hert, voor onsen trouwen Joren. 1316    En mits den Keyser ons, soo milt, sijn jonsten biedt,  'k Wil, Joren, dat de vreugt, die ick hier door geniet,  U mede, sij gedeelt; ick ken uw (7) minne-pijne 1318-9   1320  Dies geev' ick u, van daegh mijn dochter Jaquelijne,  Ter eeren van de Leers, tot loon van uwe trouw;  Ick neem u aen, tot soon, neemt Jaquelijn tot vrouw.	+  (1) Lanck. (2) Vertrecken op Theater en de achterste Gordijnen toe. (3) ben. (4) soo. (5) spijse. (6) bosen. (7) u.  1309  bijgommen: zie 115  1311  weert: waard voor te stellen: voor te zetten  1312  durf: is dit een foute lezing voor dierf (maar ook de editie van C. Meyer geeft de vorm durf)? Het Westhoekse dialect kende alleen de vormen du(r)fde en do(r)ste versellen: vergezellen  1313  op: open  1314  dasenkop: dwaze kerel  1315  los: lichtzinnig  1316  mits: omdat jonsten: gunsten  1318-9  ...dat de vreugt... U mede, sij gedeelt:... dat je deel hebt aan de vreugde...
[p. 112]  +      Maey  Daer spreekt gij, weerde man, een woort, naer mijn behagen (1)    Jaqlijn  Och vaeyer!... 1324      Joren            Och mijn baes!...    Teun                                Ick sal u liefde dragen 1325  Ter (2) doot, en wil, dat gij nogh voor den dagh verloopt 1325    Met mijne Jaquelijn u, door belofte knoopt. 1326      Joren  Och Jaquelijn mijn lief!... 1327      Jaquelijn                      Och Joren!    Teun                                Dat 's gesloten (3)...  Maer, om dees vreugde-feest, en blijdschap te vergrooten  Gaet, Joren, uyt mijn naem, als deken van de konst, 1329   1330  Der oude lapperij, vercondigen de jonst 1330    Des Keysers desen dagh, door mijn versoek vercregen, 1331    Aen gheel het ambacht: sulk een ongemeenen segen, 1332    En heerlijkheyt vereyscht, dat elk sijn werk laet staen: 1333    Drij guldens geev' ick hen (4) tot teire in d'Halve Maen. 1334	+  (1) naervolgens mijn behagen. (2) altijd. (3) gestooten. (4) hun.  1324  dragen: toedragen  1325  ter: tot de  1326  belofte: trouwbelofte  1327  gesloten: besloten, geregeld, in orde  1329  deken: deken (hoofd) van het gilde konst: gilde  1330  jonst: gunst  1331  door: op  1332  ambacht: gilde ongemeenen: buitengewone, zeldzame zegen: blijk van gunst  1333  heerlijkheyt: heerlijke, voortreffelijke zaak, gebeurtenis  1334  teire: vertering, teergeld d'Halve Maen: zie 761
[p. 113]  +      Joren 1335  Ick ga (1) aen ieglijk uw lief bevel ontlede'. 1335      Teun  Als gij te rugghe keert, brengt een Notaris mede,  Op dat men, met (2) geschrift, uw ondertrouwe sluyt: 1337    Soo wort gij bruydegom, en Jaquelijn de bruyt.    Joren  Ick vliege meester.    Maey                 Ga, maer keer in (3) haesten weder.    Teun 1340  Langh blijf de leers gecroont tot roem van 't oude leder. 1340	+  (1) gaen. (2) in 't. (3) nu haestig.  1335  iegelijk: iedereen ontlede': bekendmaken, uitleggen  1337  met geschrift: schriftelijk, op (officieel) papier  1340  oude: aloude, eerbiedwaardige