TROELSTRA - PORTRET, DOOR JELLE TROELSTRA GESCHILDERD VOOR DE BRANDWAARBORGMAATSCHAPPIJ ‘NEERLANDIA’

Voorwoord

Het vierde deel van de Gedenkschriften van Mr. P.J. Troelstra verschijnt een jaar na de dood van den schrijver. In deze omstandigheden is de bewerker den lezer een woord van verantwoording schuldig.

Het onzekere van zijn toestand beseffend, had Troelstra de noodige voorbereidingen getroffen voor de voltooiing van zijn boek, desnoods zonder zijn leiding. De verklaring van zijn houding in de stormen van de wereldoorlog en in de niet minder bewogen periode, die op de wapenstilstand is gevolgd, was door Troelstra volledig vastgelegd; de kijk op gebeurtenissen en personen, in dit boek verwerkt, was door hem aangegeven. Den bewerker restte slechts de taak, deze gegevens in het kader van het door hem te verzamelen feitenmateriaal uit te werken. Voor de bereidwillige en waardevolle hulp, die hem door talrijke personen in en buiten de socialistische arbeidersbeweging is verleend, past hier een woord van erkentelijkheid.

Dankbaar voor het hem door Troelstra geschonken vertrouwen, gevoelde de bewerker zich na ruim twee jaren van dagelijksche samenwerking voldoende van Troelstra's opvattingen doordrongen om in dit boek, zonder zich door eigen meeningen te laten afleiden, Troelstra's woord te spreken. Vóór alles heeft hij zich laten leiden door de stelregel, slechts die onderwerpen te behandelen, waarbij aangaande de zienswijze van Troelstra geen twijfel bestond. Om deze reden zal men missen een bespreking van het aandeel, dat Troelstra in de oplossing der tusschen Nederland en België gerezen moeilijkheden heeft gehad. Om dezelfde reden zag de bewerker zich gedwongen, de laatste twee hoofdstukken voor eigen verantwoordelijkheid te schrijven. Daarnaast noopte de noodzakelijkheid, de schier onbegrensde stof binnen het bestek van één deel te be-

handelen, tot groote beperking. Wat kan dienen, om de politieke figuur van Troelstra te doen kennen en begrijpen, moest hierbij voorgaan.

Zoo heb ik het voorrecht gehad, ook dit jaar na Troelstra's dood te blijven in dagelijksch kontakt met de geest van dezen mensch, voor wien ik meer en beter dan gewone vriendschap en bewondering gevoel. Zoo acht ik mij gerechtigd te verklaren, dat ook dit vierde deel is: het boek van Troelstra.

 

H.B. WIARDI BECKMAN