[Fragment 5]



[p. 202]

 Dat wi di sacrificie doen’.
 Alstie afgod ute gaf gheen soen,
 Bonden si dat beilde ende ander met;
 Met haren gordelen onghelet
5
 Hebbensise ter erde ghetrect,
 Ende als in pulvere berect,


[p. 203]

 
 Ende seiden ghelike deser talen
 Ten hedinen: ‘doet aersateren halen
 Die u gancsen uwe gode’.
10
 Die coninc wart in groter node
 Van gramscepen, ende sprac ten wiven:
 ‘Ic en hiet u niet dit bedriven!
 Ic sweert u, bi der gode cracht,
 Met allen sinne, met alre macht
15
 Sal ic mi wreken ende u verderven,
 Met misseliken tormente doen sterven’.
 Die wive andworden sonder sparen:
 ‘Sot! ende oft gode waren,
 Twi lietse hem van cranken wiven
20
 Aldus alte nieute bedriven?’
 Die ene, die Aquiline hiet,
 Also als die coninc ghebiet,
 An een hout gehanghen wort,
 So swaer een steen ghecoppelt vort
25
 An die voete, dat al die lede
 Sceurden alte hant ter stede,
 Ende gaf Gode also den gheest.
 Nicheta, hebbic vereest,
 Haer suster, die wart sciere
30
 Gheworpen in enen viere,
 Hande ende voete ghebonden,
 Die daer ute in corter stonde
 Ginc blidelike ende al ghesont;
 Onthovet so wart soe ter stont.

Van den selven. xiij.

 Als dese dinc dus was gedaen,
 Was Kerstoffers vort doen gaen,
 Die menich mensce quam besien,
 Ende hi bekeerder vele van dien.
5
 Ende daer die coninc af heift verstaen,
 Dedi hem allen thooft of slaen.
 Sente Kerstofferse hi dede
 Met ysere binden alle die lede,
 Ende met roeden slaen langhe ure;
10
 Met yserinnen banden sure


[p. 204]

 
 Dedine noch binden omme quellen;
 Onder ene yserinen cellen
 Al vul viers was hi ghedaen,
 Met pecke ghemanc, dat hi so zaen
15
 Al tasschen si verbrant.
 Als was smalt die celle te hant,
 Entie sant bleef al gesont,
 Ende maecte den lieden de Gods wet cont,
 Daer die menighe bi bekeerde.
20
 Des coninx gramscap noch al meerde,
 Ende heift te bindene bevolen
 Enen steen van ere molen
 Hem an den hals so menighen man,
 Ende so sleeptemenne achter straten dan.
25
 Als gedaen was dese sake,
 Dedine binden an enen stake,
 Ende dede sinen rudders na hem tesen
 Met scichten, dat niet in vresen
 Den sant brochte no in scaden,
30
 Maer met heligher predicaden
 Was hi levende al teen.
 Aldus an hem gheen pinen sceen,
 Doe was hem thooft ghesleghen af,
 Bi hetene dattie coninc gaf.
35
 Maer eer dat men hem dat dede,
 Dedi te Gode ene salighe bede,
 Die ons moete in staden staen.
 Aldus was hi met Gode ontfaen!’


[p. 206]

 

Van sente Juliane. xvi.

 Juliaen was wel gheboren
 In Averne, maer te voren
 Ginc sijn kerstinlike leven.
 Ferreoluse was hi beneven
5
 Gherne, enen groten here.
 Dese twee waren in enen kere
 Gode dienende menighe tijt
 In haer rudderlijc habijt.
 Sodattie jacht onder die hedine
10
 Sware quam uptie kerstine,
 Ende mense ontlivede waermen mochte,
 Juliaen die mertelie sochte
 Ende es comen te Viane,
 Gereet mertelie tontfane.
15
 Maer dat Ferreolus heift benomen.
 Tote Arumpnen sijn si comen
 ...........
 ...........
 ...........


[p. 207]

 
20
 Ende sende de cnapen sijn
 Datsi Juliane vaen.
 Als dat verhorde Juliaen,
 Ginc hi hem stoutelike tjeghen.
 Daer hebbensi hem thooft of ghesleghen,
25
 Datsi in die naeste fonteyne
 Hebben ghemaect van bloede reine,
 Ende droeghent daer Ferreolus was,
 Diensi oec ghewaghe[n] das,
 Dat hi also sterven moet,
30
 Of hi den goden geen ere doet.
 Dus waert Ferreolus onthovet
 Als die haer secghen niet georlovet.
 Ende na minen verstane
 Wart dat hovet van Juliane
35
 Met Ferreoluse ghemene
 Begraven metten lichame allene
     Hier na over menich jaer
 Die biscop sente Mauviaer,
 Die te Viane hilt biscops stede,
40
 Als hi in groter waerdichede
 Dese mertelaren verheffen woude,
 Heifti vonden in der moude
 Ferreolus hebben in handen
 Juliaens hooft, oft te handen
45
 Daer adde begraven gewesen.
     Nu hort miracle meer van desen.
 Een lantman die beteren rochte
 An een couter, dat hem goet dochte
 Daer hi ene aex toe wit,
50
 Up enen sondach so was dit,
 Hem crompen die vingher in sulker nosen,


[p. 208]

 
 Dat hi des staels niet conde ghelosen,
 Ende bleef also twee jaer dan.
 Eens sondaghes quam die man
55
 In sente Juliaens kerke.
 Den mertelare bat hi sterke
 Met gelove omme sijn genesen,
 Ende hi ghenas te hant na desen.
     Vander kerken daer wi af spraken
60
 Nam een edel man enighe saken,
 Die niet ne wilde keren dat.
 Nochtan dats hem die pape bat
 Bi sinen clerken, dien die here
 Tonrechte dede onnere.
65
 In sente Juliaens daghe
 Hilt waerscap onder siae maghe
 ..........
 ..........
 ..........
70
 Donrende wart .e. en[de] blexemen ...
 Daer hevetene ene blexeme verbrant,
 Allen den andren onghescant.
     Een clerc, was een dyaken,
 Die liet alle gheestelike saken
75
 Ende diende den here vanden lande,
 Ende vorderde onrecht menegherande,
 Dat over hem wart menighe claghe.
 Dese quam in enen daghe
 Tere stede daermen scaep hoet,
80
 Ende sente Juliaens kerken waest goet.
 Die clerc nam daer sijn ghevouch,
 Ende als men hem vor waer ghewouch
 Dattie scape, die hi vinc ane,
 Horden toe sente Juliane,
85
 Doe andwordi dus den knape:
 ‘Juliaen en heift ghene scape’.
 Dus voerdi dane dat hi woude


[p. 209]

 
 Ende helt over tsine boude.
 Te sente Juliaens grave
90
 Quam hi hier na, die niewer ave
 Peinsde; ende hem quam alte hant
 Van cortse an een swaer b[r]ant,
 Dat hi ne mochte spreken no gaen.
 In ene celle droechmenne zaen.
95
 Die corts minderde also;
 Dat dochte dien kaytijf onvro,
 Dattene verbrant die mertelare.
 Omme water bat bi daer nare,
 Dat menne vercoele der mede.
100
 Ende als men cortelike dat dede
 Ginc van hem sulc rooc ende stanc,
 Dat wie daer was, vlo; - eer iets lanc
 Heveti sinen gheest ghegeven,
 Ende liet dit kaytivelic leven.
5
           Sente Genesius, na mijn verstaen,
 Was in herscepien gedaen
 Eer hi quam tsire oudthede,
 Te Harelblanke in die stede.
 Een kerstin waest van goeder zede.
10
 Sodat boven ginc die quaethede
 Ende men vele pointe sette
 Die ginghen jeghen kerstine wette.
 Als dat Genesius verstaet
 Sine herscepie hi laet
15
 Ende vlo den verwoeden here.
 Niet dat hi scuwen wilde te sere ...