Hier begint die derde boec vander vifter partien
Hoe die grave van Assau coninc ward. I.
- En gene pine en es so swaer
- Alse tansiene openbaer
[p. 2,2]
-
- Die doet vor ogen, ende dan wel weet
- Dat hi dier niet ontgeet,
- 5
- Hine moet bliven opter stat;
- Ende dan .i. ander, die siet na dat,
- Thans daer heerscap an gaet albloet
- Daer die gene om leget doet,
- Ja vergeven ofte verslegen,
- 10
- Oft in eniger ander wegen,
- Hoet oec mach sijn toe bracht;
- Dattie ander niet en dacht,
- Niene penst: ‘dat mach gescien
- Mi, dat wi van desen sien‘.
- 15
- Mar neent, die hoverdige gedochte,
- Die algerne onder brochte,
[p. 2,3]
-
- Doetten vorward pensen in dien
- Ende niewent achter ward sien;
- Hi penst vord op sijn geval.
- 20
- Des anders verdriet telt hi al
- Te niewete, ende hoept mede
- Dat hi met siere behindichede
- Boven sal comen clein ende groet,
- Daer die gene om bleef doet.
- 25
- Dits een wel sot gepens,
- Want daventure die haer ende gens
- Gaet ende loept in alle lande.
- Ende doet verwandelen so menigerhande
- Dat gepensen ende dit visieren met.
- 30
- Ic wil, gi heren, dat gijt wet:
- Al eest dat gijt viseert scone,
- Het comt altoes na sine gewone;
- Die tijt brinct die ure vort
- Daer u viseren met ward versmort.
- 35
- Viseert dat gi wilt, gi heren,
- Ic wil mi ter jeesten keren.
- Van Assau Adolf, die grave,
- Hine hilt oec twint daer ave,
- Al sach hi daer met pinen groet
- 40
- Rodolve, die coninc was ter doet,
[p. 2,4]
-
- Dat conincrike daer vore houden.
- Hi liets der aventuren gewoude[n],
- Ende ane ginct met stouten moede,
- Dat hem na verginc tongoede.
- 45
- Dus ward Adolf te coninc gecoren,
- Als wi dat incarnatioen horen
- xijc. ende .lxxxviij. mede.
- tAken quam hi oec ter stede,
- Ende belaget; gelijc men pleget,
- 50
- Coninc ward hi daer geseget;
- Ende voer van daer te Coelne ward,
- Stoutelike ende onvervard;
- Want hi hadde heren groet
- In siere hulpen te derre noet.
- 55
- Die biscop van Coelne waser een
- Die daer in siere hulpen sceen;
- Ende van Triere die biscop met
- Dede hem oec groet ontset
- Ende groet soccors met sinen lieden;
- 60
- Die biscop van Me[n]s met siere maysnieden
- Halp hem oec sere der dinc
- Hoe dat hi geworde coninc.
[p. 2,5]
-
- Dus eest gesciet alse gi hord:
- Te Coelne quam hi also vord,
- 65
- Ende tAssau voer hi van daer.
- Mar niet lange over waer
- Sone mochti bliven daer met vreden,
- Hine ward omt conincrike bestreden.
- Hier [na] salict u doen verstaen
- 70
- Hoe hem sine saken selen vergaen.
Vanden parlemente dat om Limborch was, hoet weder began. ij.
- In desen tiden, alse nu, gelach
- Recht op enen tsinxen dach
- Een parlement van desen heren,
- Die den hertoge wilden ontkeren
[p. 2,6]
-
- 75
- Limborch, alst u es geseget.
- Dit parlement was geleget
- Te Valkenborch, daer was die [grave
- Van Gelre, ende her Waelrave,
- Die biscop van Coelne, ende die] gravinne
- 80
- Van Vlaendren quam mede inne
- Te Valkenborch, met geleide
- Van Lusselborch haer broeder beide.
- Entie hertoge van Lonsi.
- Dese heren warenre alle bi,
[p. 2,7]
-
- 85
- Ende daden den hertoge verstaen,
- Datmen die soene soude ane vaen,
- Ende elken laten daer sijn recht.
- Dies si alle vergaten echt:
- Want si lietent tparlement varen
- 90
- Ende die soen, ende viseerde[n] daer nare[n]
- Hoe sijt dlant ontcrichten mochten
- Met enen cope, die si volbrochte[n]
- Ane den grave, dat verstaet,
- Van Lusselborch; met alder daet
[p. 2,8]
-
- 95
- Geloveden dit daer alle die heren
- Hem hulpen te houden emmermeren.
- Ende hier met waendensi doe saen
- Datten hertoge soude ontgaen.
- Dese valsce raet saen ute quam.
- 100
- Soe dattie hertoge vernam,
- Die sander dages vore den dage
- Den vianden wilden lecgen lage.
- Mar si hadden oec vernomen,
- Eer die hertoge daer mochte comen,
- 105
- Ende waren van Valkenborch gevloen.
- Doe die hertoge vernam dit doen,
[p. 2,9]
-
- Keerdi vord met ontplokenre baniere[n].
- Si .xvc., hordic visieren,
- Dat hem serjante volgeden wel
- 110
- Op orsse, ende ten wapen snel.
- Te Heymsberge was die biscop gevloen
- Ende alle die heren. Daer volgedem doen
- Die hertoge na, tote int lant
- Van Wassenberge, ende stichte brant
- 115
- So na hem, dies geloeft.
- Datmen sach vliegen over hoeft
- Den roec den heren, daer men toc sach.
- Om datmen soude doen gewach
- Ende ewelike .i. gedinken sijn,
- 120
- Drincti sijn ors daer inden Rijn.
[p. 2,10]
-
- Vandaer voer hi te Bonnen ward.
- Ende slichte mede den wijngard.
- Vandaer wildi ten brule varen
- Daer des biscops beesten in waren:
- 125
- Daer wildi in jagen met geninde
- Beide met brecken ende met winde.
- Die wile dat hi dit dede,
- So spraken omden lantvrede
[p. 2,11]
-
- Die beste vanden Coelneren,
- 130
- Ende .i. deel met hem der heren.
- Dese clageden den hertoge saen
- Over die roefhuse die daer staen.
- Die hertoge hier op antworde gaf:
- ‘Die hulpic gerne breken af!’
- 135
- Hier bi ward geverst dat jagen.
- Over Woronc ginc eerst dat clagen;
- Want, doemen seide vander ondaet,
- Haddi daer op wel corten raet,
- Ende es te Woronc ward gekeert.
- 140
- Enen tor, daer bi, heeft hi onteert,
[p. 2,12]
-
- Dieden proeft van Guelke dede lede.
- Des ridders name was ‘die Vrede‘.
Hoe Woronc belegen was entie biscop van Coelne hem gaderde. iij.
- Dus [es] die hertoge te Woronc comen.
- Doen dit die biscop heeft vernomen
- 145
- Dat si vor Woronc gelogiert lagen,
- Sendi te vrienden ende te magen
- Ende seide, daer waer int lant comen
- Een walvesch, die hem soude vromen;
[p. 2,13]
-
- Hi waer so verre binnen dike,
- 150
- Dlant souder af werden rike;
- ‘In caens verweldegen niet geheel,
- Elc come ende haels sijn deel!’
- Selc ward blide om dit waerd,
- Dien jamerlike berau der vaerd
- 155
- Eersi vanden walvesce scieden.
- Aldus ontboet hi al den lieden.
- Die gaderinge ward daer groet:
- Si quamen alle die hi ontboet.
- Daer quamen toe die Limborgeren,
- 160
- Van Lusselborch die grote heren,
- Ende van Montyoye her Walrave,
- Ende van Gelre oec die grave,
- Tors ende te voet, met alden lieden
- Diese mochten bidden ende ontbieden.
[p. 2,14]
-
- 165
- Dese gaderden bi Nusen nu;
- Doe trockense vord, dat secgic u.
- Woronc ere milen na.
- Op enen saterdach, alsict versta,
- Dat si op wilden ten hertoge keren,
- 170
- Woude die biscop Gode eren
- Met ere missen die hi dcde,
- Ende predecte daer den heren mede.
- Dat hem God heeft toe gejaecht
- Den walve[s]ch daer hi na vraecht,
- 175
- Dats die hertoge van Brabant;
- Hi es so verre geseilt int lant,
- Hi moet hier bliven ende sine liede.
- ‘Ic geve u, heren! tere miede
[p. 2,15]
-
- Haer grote orsse ende haren scat;
- 180
- In wil nember winnen an dat
- Dan ic den hertoge heb gevaen‘.
- Die Limborgeren antworden saen,
- Dattie hertoge moeste sterven,
- ‘Want hi wil onse geslachte onterven;’
- 185
- Al wildi al Brabant geven,
- Sine lieten den dach niet leven.
- ‘Doet daer met uwen wille dan,’
- Sprac die biscop, ‘ende inden ban
- Doe ic den hertoge ende sine hulperen!’
- 190
- Doe ne sachmen liede nie geberen
[p. 2,16]
-
- So blidelike, alsi daden alle
- Vandes hertogen ongevalle,
- Ende vanden gewinne daer hem af
- Die biscop goeden troest gaf.
- 195
- Doen dit sermoen was gesproken,
- Warense sciere op te broken,
- Ende gewapent, out ende jonc,
- Ende trocken daer tot vor Woronc.
- Si loeden op wagen, op kerren, seel
- 200
- Ende veteren, ende vingerlijn .i. deel,
- Daer si die gene met souden binden
- Die si vor Woronc selen vinden.
- Daer ward doe oec .i. gedinge
- Om die gevangene sonderlinge,
- 205
- Wire af soude hebben core.
- Doen dit den hertoge quam vore
[p. 2,17]
-
- Datsi quamen daer ward
- Met haren here al gescard,
- Doe dedi in die dageraet
- 210
- Messe singen, daer sochte raet
- Menich man in sine gedochte,
- Hoe hi die ziele behouden mochte.
- Daer in ontfingense oec aldaer
- Onsen Here; ofte daer naer
- 215
- Metten lichaem yet mesviele,
- Dats gene scout had die ziele.
[p. 2,18]
-
Hoe die biscop hem scarde ende sine hulpe entie hertoge daer jegen. [iiij.]
- Die vorste van Coelne es gescard
- Ende hilt onder sinen standard
- Onverre van Woronc, bi den Rine,
- 220
- Also machtech daer in scine
- Oftmen niet mochte vellen.
- In mocht u niet die heren vertellen,
- Daer om latic dat hier varen.
- Het quamen metter ander scaren
- 225
- Die Limborcheren ende haer coenroet,
- Dat machtech was ende groet.
[p. 2,19]
-
- Die grave van Gelre quamer naer,
- Ende brachte die derde scare daer,
- Tors ende te voet so vermogen,
- 230
- Alse oft al vor hem soude bogen
- Die daer jegen waren comen.
- Nu salic u shertogen scaren noemen.
- Die hertoge ende sijn broeder, her Godevard,
- Metten Brabanters, hilden gescard
- 235
- Stoutelike, in der geliken
- Alse oft hise alle soude doen wiken
- Die daer waren comen ten stride
- Jegen hem bander side.
- Die ander scare dede maken
- 240
- Die grave van Loen, die provest van Aken,
[p. 2,20]
-
- Riversceit, ende her Geraert
- Van Guelke, ende her Sceivard,
- Ende met hem vele heren
- Die goet waren in der weren.
- 245
- Die derde scare met conen gelate
- Hilt daer over ene strate,
- Ende die hadde wel bereet
- Die grave vanden Berge, godweet,
- Ende den Coelneren .i. deel,
- 250
- Mar al en warense niet geheel;
- Ende .iiij. graven, wildijt merken,
- Van Tekelborch ende vander Marken,
[p. 2,21]
-
- Van Waldecgen ende van Segenagen.
- Dit waren die scaren die daer lagen.
- 255
- Ende doen daer soude den stride naken,
- Dedem menich ridder maken
- In beiden siden. Na desen doene,
- Voeren om vrede ende om soene
- Broedere, ridders, ende comendore:
- 260
- Mar geen dinc dat hem quam vore
- En mocht den pays gemaken daer.
- Doen sprac die hertoge daer naer
- Tsinen lieden: ‘gi selt nu dinken
- Op u vorders, diemen sach winken
[p. 2,22]
-
- 265
- Nie van haren here, noch vlien!
- Wildi nu daer na oec tien,
- So sal ons grote ere gescien.
- Siedi mi in hant gaen oft vlien,
- Ic wil dat gi mi selve verslaet!’
- 270
- Sine word ende sine coene daet
- Maketde sine liede wel stout.
- Doen beval hi met gewout
- Tween ridders sinen lichame,
- Dat elc sijns ware name:
- 275
- Her Woutere van Warfengijs die ward
- Daer toe gecoren, entie bastard
- Diemen heet van Wesemale.
- Hier af was hi bereet wale.
[p. 2,23]
-
Hoe die battaelgen vergaderen opden hertoge. v.
- Dus hilden te velde alle die scaren
- 280
- Die daer in beiden siden waren,
- Lange stont opten dach.
- Doen die hertoge dat gesach
- Vraechdi, wat hem lette ter tijt
- Dat si niet en sochten den strijt?
- 285
- Den hertoge ward geantword weder:
- ‘Hets hier hoge ende [daer] neder,
- Ende daer sijn tusscen gracht ende straten,
- Het scijnt dat sijt daer om laten;
[p. 2,24]
-
- Ende die daer over soude varen
- 290
- Moeste breken sine scaren;
- Hier omme, wanic, laten sijt.’
- Doen sachmen trecken ter selver tijt
- Den biscop, met snelre vard,
- Daer die Colneren lagen gescard,
- 295
- Ende vand[.]en Berge oec die grave.
- Doen sendemen enen ridder ave
- Toten hertoge, die seide: ‘Here!
- U bidden ende begeren sere
- Die vanden Berge entie Colneren,
- 300
- Want op hem comen die heren
- Alle gekeert, ende bedi
- Biddense dat gi hem staet bi.’
- Die grave van Verrenborch sprac ter tiden:
- ‘Here, gine selt die strate niet liden,
[p. 2,25]
-
- 305
- Daer lage u achter sere an.’
- Die hertoge antworde hier op dan:
- ‘Dan moete God nember geven,
- Dat wi om sterven noch om leven
- Houden vor grachten ende vor straten,
- 310
- Ende onse hulperen selen laten,
- Daer wi toe sien, verwinnen;
- Porre wi, laet ons den strijt beginnen!’
- Dus vorense over die grachte dare
- Doen die biscop werd geware,
- 315
- Sloech hi daer ward saen met crachte,
- Doen hi sach straten ende grachte
- Den hertoge daer over liden.
- Die Limborgeren ten selven tiden,
- Die hilden in midden tfelt gescard,
- 320
- Sloegen oec ten hertoge ward
[p. 2,26]
-
- Metten biscop sonder sparen.
- Tselves plach metter derder scaren
- Die grave van Gelre, sonder waen.
- Dus woude elc vor andren slaen;
- 325
- Want doet oft gevaen int ane rinnen
- Waendensi den hertoge gewinnen.
- Om dat si sijns daer gierech waren,
- Braken si haer drie scaren.
- Doen dit sach van Wesemale
- 330
- Die bastaert, riep hi dese tale:
- ‘Ic sie wel dat si strijts niet connen!
- Slawi te hem, si sijn verwonnen,
- Want haer scaren sijn te broken.’
- Doen hi dit hadde gesproken,
[p. 2,27]
-
- 335
- Hi hem vast te stride ward sciep.
- Mijn her Rase haestelike riep
- Van Ludekerke breet ende lanc:
- ‘Si selen ons, an onsen danc,
- Eer wijs wort weten, omringen.’
- 340
- Doen riep vreselike: ‘Gi selt dringen!’
- Mijn her Libbrecht van Dormale;
- ‘Elc voge hem an andren wale,
- So sal ons ere heden gescien!’
- Doen riepense alle mettien:
- 345
- ‘Dicke, dicke! Ende elc dringe
- Inden andren sonderlinge!’
[p. 2,28]
-
- Die van Lusselborch bander side
- Troesten oec die haer te stride
- Doen sprac die grave .i. ridder an.
- 350
- Van Haddemale her Herman.
- ‘Her Herman, ‘seithi,’ bi uwer trouwen!
- Na dien dat gijs moget scouwen,
- Sele wi den sege hebben gewonnen?’
- Her Herman sprac: ‘God moets ons onnen!
- 355
- Mar haer vorste scare gebaert alsoe
- Als oft si des stridens waren vroe.
- Ic woude wi noch gescard waren
- In drie, alse wi te voren waren;
[p. 2,29]
-
- So soudic mi te min ontsien.
- 360
- Ene scare hevet quaet jegen drien!’
- Dit mestroeste den grave daer;
- Nochtan en geliet hi hem daer naer.
Hoe die strijt te Woronc began. vi.
- In mocht u niemen nu bedieden,
- Hoe meenlike met sinen lieden
- 365
- Die grave van Lusselenborch quam vore.
- Een ridder, .i. ruyer vercoren,
[p. 2,30]
-
- Die metten hertoge comen was,
- Sloecht irst werf daer inden tas;
- Sijn name was her Frambach.
- 370
- Doen van Ysche her Arnout sach.
- Liet hi mede ute rinnen.
- Dies heren broeder van Hoesdinnen
- Volgede mede, al was hi clerc,
- Mar ridderlike was sijn were,
- 375
- Want grote porsse ende meswinde
- Leet hi: daer bleef oec .i. inde
- Van sinen nese, dat hi vercochte
- Eerlike, daer hi den strijt sochte.
[p. 2,31]
-
- Aldus began den strijt dese drie.
- 380
- Die Scavedriesche, in dander partie,
- Baden van Lusselborch den grave
- Dat hi hem tvore vechten gave,
- ‘Want hier sijn die van Witham
- Ende Molrepas, daer wi op gram
- 385
- Sijn alse van ouder vede.’
- Dit orloefde hem die grave gerede.
- Dus sloegense daer si waenden vinden
- Haer viande; mar si hilden tinden
- Gebatelgeert ut haren swarde.
- 390
- Doen sloegen theren Godevarde,
- Des hertogen broeder van Brabant,
- Die hem daer met willeger hant
- Weder ten gewere warp.
- Daer ward die strijt harde scarp;
[p. 2,32]
-
- 395
- Want bi hem waren Walen.
- Die hem also weder betalen,
- Dat si van hem moesten keren.
- Doen sloegen in die Limborgeren
- Ende riepen in den toevalle:
- 400
- ‘Slawi opten hertoge alle!’
- Des biscop volc ende Gelrelant
- Riep altenen opten hertoge van Brabant:
- ‘Laet ons die ane ons slaen,
- So hebwi dander alle gevaen!
- 405
- Dus ward daer dat ane riden
- So vreselijc, ende dat striden,
- Dat nieman des gelijcs en sach;
- Ende dit geduerde wel inden dach
- Rivelike so lange wile,
- 410
- Datmen riden soude .i. mile,
[p. 2,33]
-
- Eer yemen mochte bekinnen
- Enech vordeel an dat winnen.
- Nochtan dochte alle den heren:
- Biscop, graven, den Limborcheren,
- 415
- Dat si die overhant sere namen
- Int vergaderen daer si quamen,
- Daer si drongen met starker vard
- [Vaste tolten hertoge ward].
- Mar dan was wonder ne geen:
- 420
- Want hare was .vij. jegen een,
- Ende haer scaren alle drie
- Quamen op thertogen ene partie.
- Nochtan drongense so sere jegen,
- Al was die strijt ongewegen,
[p. 2,34]
-
- 425
- Dat hem .i. twint niet dat here
- En scoffierde vanden achterkere;
- Want si bleven gescard in een,
- Watmense dranc ochte gereen,
- Dat niemen op hem ne voer,
- 430
- Hine hadde te Coelne dorden moer
- Alse wel mogen met crachte riden,
- Alse dor hem ter uren liden.
Vanden rove die si waenden hebben gewonnen daer. vij.
- Hord wat int begin gesciede
- Vanden stride. Vele liede
[p. 2,35]
-
- 435
- Reden ende liepen ten tenten ward,
- Sere roepende optie vard:
- ‘Slaet ende vaet ende print
- Al dat gi vore u hier vint!
- En laet somere, karre no wagen;
- 440
- Die Brabanters sijn alle verslagen,
- Haer hertoge leget hier doet!’
- Daer met waenden si tcoenroet
- Vanden Brabanteren scofferen,
- Datsi hem niet en souden weren.
- 445
- Mar ute Brabant en was nie man,
- Van dattie strijt irst began,
- Die dat anscijn omme keerde,
- Watmen riep, watmen creyeerde,
[p. 2,36]
-
- Tot dattie strijt was gewonnen.
- 450
- Doen die viande ten tenten ronnen.
- Liepen uten tenten voerwart
- Die cnechte alle te stride ward,
- Ende riepen: ‘weerd u, edel Brabant!
- Die hertoge heeft die overhant,
- 455
- Die van Lusselborch sijn doet,
- Die biscop gevaen dor die noet,
- Entie van Gelre sijn onder bleven!’
- Die so grote bliscap dreven
- Ende dat goet daer waenden winnen,
- 460
- Gingen doe vaste hene rinnen:
[p. 2,37]
-
- Sine quamen ten stride nember an.
- Hier af was here ende leitsman
- Een ridder, een drossate mede,
- Ende met vorrade hi dit dede,
- 465
- Want hi waende dat soude wreken
- Die Brabanters ende haer scaren breken.
- Doen die drossate dat vernam
- Dattie hertoge boven quam
- Ende sine heren onder gingen,
- 470
- Al dat hi mochte henen bringen
[p. 2,38]
-
- Roefdi doe ende wech voer.
- Hem volgede na menich geboer,
- Beide ridderen ende cnapen,
- Die daer gingen dat goet rapen.
- 475
- Dus volgedense sonder weder keren
- Den drossate, ende begaven haer heren.
- Desen waren die irst werf sochte[n]
- Den vord daer men vlien mochte;
- Daer hi menigen man ontleide,
- 480
- Die daer des strijts niet ontbeide.
- Die grave van Lusselborch, die here,
- Hi settem doe met enen kere
[p. 2,39]
-
- Ten hertoge ward al dat hi mochte,
- Entie hertoge diene oec sochte.
- 485
- Mar deen leet den andren, sonder dane;
- Want daer was so groet bedranc
- Int vergaderen, daer si quamen,
- Dat si niene mochten versamen.
- Mar al viel dat elc andren leet,
- 490
- Si vonden nochtan strijt gereet
- Genindelike, sonder verdragen,
- Beide van steken ende van slagen.
Hoe die van Lusselenborch op heren Godevard reet. viij.
- Mijn her Godevard hilt gescard
- Besiden den hertoge vorward.
[p. 2,40]
-
- 495
- Tot hem quam die grave geslagen
- Van Lusselborch. Doe dit sagen
- Twee ridders, dochtense donmoet sere,
- Ende voren ute om haren here
- Te bewerne die felle vard.
- 500
- Her Woutere van Revie ende her Geraerd
- Hieten dese ridders. Mar ondane
- Desen tween, die grave ontwranc
- Ende keerde te mijn her Godevard ward,
- Die sijn ors sloech optie vard
[p. 2,41]
-
- 505
- Met enen wappere so opt hoeft,
- Dat omme keerde al verdoeft
- Vanden vianden openbare.
- Doen waendense dat hi gevloen ware.
- Neen hi niet, al toten inde
- 510
- En vloe hi om en geen meswinde.
- Doen hi dus heren Godevarde vant
- Ende gemeinlike die van Brabant
- [. . .] so gedurich ende so hard,
- Wildi weder ten hertoge ward,
[p. 2,42]
-
- 515
- Mochti dien doen gesinken,
- Anders en condi niet gedinken
- Dat hi boven mochte comen.
- Daer bi riep hi enen vromen
- Serjant, dien hi hier toe vercoes;
- 520
- Willem hiet hi, die Hardenoyes.
- Doe dedi hem den helm ut tien
- Om dat hi den hertoge woude sien,
- Ende dede hem doe tot hem leiden.
- In dien ewijch van hem beiden,
[p. 2,43]
-
- 525
- Mochtmen grote dade sien
- Van hogen ridderscape gescien,
- Want elc had andren sere begeerd;
- Si lieten haestelike die sweerd
- Ende gingen metten armen wringen,
- 530
- Wie andren onder mochte bringen.
- Doch bleef elc in sijn gereide;
- Want si waren so vroem beide,
- Dat niet wale int beginnen
- Deen iet opten andren mocht winnen.
- 535
- Dit en duerde doe niet lange,
- Want die Brabanters met bedwange
- Drongen den grave achter ward.
- Doe riep .i. Brabanter: ‘her losgard,
[p. 2,44]
-
- Waer vliedi nu? wan comdi hare?
- 540
- Die hertoge hout hier in sine scare,
- Van u noch al onverbeten.
- Ghi hebt u dicke wile vermeten
- Hi moeste sterven, waer gine saecht;
- Sieten hier noch al onversaecht!’
- 545
- Des balch hem Wautier van Wes,
- Een dies tgraven cnape es,
[p. 2,45]
-
- Datmen sinen here achter croet
- Ende sprac desen lachter groet.
- Om dit stac geen serjant
- 550
- Den hertoge doe van Brabant
- Inde arm ene wonde,
- Ende ontbrac ter selver stonde
- Den Brabanteren te dier tijt;
- Mar hi bleef na in den strijt
- 555
- Eerlike gevaen ende wale.
- Van hem latic nu die tale.
Haren Walravens doet, ende ander dinc. ix.
- Daer dus achter was die grave,
- Daer was niet verre af her Walrave,
[p. 2,46]
-
- Sijn broeder, die den strijt sochte
- 560
- Met enen vreseliken gedochte.
- Mar dat was sciere gedaen;
- Want hi was so weder staen,
- Dat hi dierste was van hem allen
- Die daer moesten ter eerden vallen.
- 565
- Mar eert gesciede, bat hi dare
- Enen stouten ridder, dat hi vare
- Te sinen broeder: hi hadde noet.
- Dese ridder hiet her Berroet.
[p. 2,47]
-
- Hi sprac: ‘magic, ic sal daer comen,
- 570
- Al soude mi dlijf werden genomen.’
- Dus porde her Berroet sonder waen.
- Mar hi ward sciere weder staen,
- Dat hi niet comen conde ten grave.
- Doen sach hi om, waer her Walrave
- 575
- Storte van sinen orsse neder.
- Doen keerdi daer ward weder,
- Ende vant sinen here doet.
- Dat was scade ende jammer groet;
- Want waer men ridderscap sal noemen
- 580
- Was her Walrave .i. der bloemen.
[p. 2,48]
-
- Her Berroet bleef daer oec gevaen;
- Mar hi liet hem eer so slaen,
- Dat hi starf eer hijs genas.
- Die grave van Lusselborch oec na das
- 585
- Soude gerne wreken sijns broeder doet.
- Hi dede die weringe nu so groet
- Met sinen lieden, in weder wraken,
- Dat si .ij. orsse doet staken
- Daer die hertoge doe op sat;
- 590
- Mar men gout hem daer ter stat.
- Oec quam die porse groet daer ave
- Op mijn her Raesse dus van Grave,
- Die voerde thertogen baniere,
- So dat sijn ors gevelt ward sciere,
[p. 2,49]
-
- 595
- Doe moeste die baniere vallen.
- Om dat liet[en] dat trompen met allen
- Die trompeneers, dat si niene bliesen;
- Si dochten dar die zege verliesen.
- En sach nie man dat wonder bestaen
- 600
- Dattie hertoge daer heeft gedaen.
- Doen sijn ors was gesteken,
- Waren si sere tongereken;
- Oec ward die banier op gehouden
- Van Clause diemen heet van Ouden.
[p. 2,50]
-
- 605
- Daer na doese hem verwoech,
- Namse daer vort ende droech
- Wouter die heet vander Capellen.
- Vandesen .ij. gesellen
- Werd si daer gedragen weder,
- 610
- Dat si nie sint en quam neder
- Toten inde, sonder waen.
- Doen bliesen die bosinen saen.
- Noch doe was daer so utermaten
- Die porsse, dat daer moeste laten
- 615
- Die hertoge een ors daer hi op sat.
- Uter porssen quam hi na dat,
[p. 2,51]
-
- Daer hem vander Hofstat [her] Arnout
- Een ors gaf, ende met gewout
- Smeet hi dwers inden strijt.
- 620
- Een quam daer ter selver tijt
- Dat Arnout doe saen gewan,
- Ende volgede na den edelen man.
Des graven doet van Lusselborch. x.
- Doen die hertoge dwers sloech in,
- Dat houdic wel in minen sin
- 625
- Dat hem si .xx. volgeden niet.
- Mar coenre dade dan es gesciet
[p. 2,52]
-
- Hem, in dit dwers in slaen,
- Sone canic u niet doen verstaen,
- Ende oec selve dede metter hant.
- 630
- Doe quamen die van Brabant
- Hem te hulpen harde sciere,
- Ende sloegen neder die baniere
- Van Lusselborch met gewelt.
- Doe die baniere ward gevelt,
- 635
- Bleef selve die grave also mat,
- Dat hi en hilt en gene stat:
- Nu voer hi ute, nu quam hi in,
- Mar te vliene droech nie sijn sin.
- Want als hi uut was gevaren,
- 640
- Quam hi opten hertoge sonder sparen,
[p. 2,53]
-
- Dat hi int inde diere becochte.
- Daer dus andren elc besochte,
- Daer ward soe coenlike toe gerede[n]
- Ende so ridderlike gestreden,
- 645
- Dat niemen en conde doen verstaen.
- Al moeste die grave onder gaen,
- Hi weerdem alse sere nochtan,
- Alse doen mocht enich man.
- Des hertogen cnecht een, Merbeke,
- 650
- Gaf des graven ors .i. steke,
[p. 2,54]
-
- Dat hem die darme ut hingen.
- Doen sprac dit te desen dingen
- Willem die Hardenoys, daer ic af seide:
- ‘Mordere! Dit coepstu sonder beide!’
- 655
- Dat hi doe ontginc der doet,
- Dat was wonder alte groet,
- Vanden steken die si hem gaven.
- Nochtan dat ors des edels graven
- Die bodelinge dus ut hingen,
- 660
- So droecht [hem] noch na desen dingen
- In die porsse weder omme.
- Doen quam her Woutere vanden Bisdomme
[p. 2,55]
-
- Ende reet den grave te gemoete,
- Ende staken metten swarde onsoete
- 665
- Dor den lichame; daer na saen
- Viel hi neder, ende had gedaen.
- Hi ward getret ende over rint
- Met menigen orsse. Daer na sint
- Worden verslagen .ij. bastarde,
- 670
- Hare broeder, die niet uten arde
[p. 2,56]
-
- Van Limborch en wilden keren.
- Dus blevense doet bi haren heren.
- Bi deser doet bleef daer verloren
- Beide wapen ende name vercoren
- 675
- [Van Limborch] ewelike vorward an;
- Want het bleef den hertoge an.
- O wi! daer dese moesten doet bliven,
- Wat sach men daer eerdade driven!
[p. 2,57]
-
- Ende doen oec dese waren doet,
- 680
- Quamen die Brabanters ut groter noet.
Hoe die biscop van Coelne ward gevaen. xi.
- Nu quam van Coelne die biscop
- Ende liep oec den hertoge op:
- Hi wilden doden ofte vaen.
- Mar dat ward so weder staen,
- 685
- Dat selve die biscop opten dach
- Den hertoge nie en gaf slach
- Want tallen staden ende tallen inden
- Daer hi den hertoge waende vinden,
[p. 2,58]
-
- Vant hi so groten wederstoet,
- 690
- Dat hi keren moest dor den noet.
- Metten biscop waren comen
- Maselanders, hebbic vernomen,
- Die te wine ent[.]e biere
- Dobbelden, ende oec Ruyere,
- 695
- Omder Brabanter pard,
- Daer si met haren ward
- Dat gelach [souden] gelden ende betalen.
- Doen si quamen dese halen,
- Lovetmense hem daer so diere,
- 700
- Datsi weder keerden sciere,
[p. 2,59]
-
- Ende lieten den biscop daer.
- Hier af was leitsman over waer
- Die borchgrave van Wassenberge.
- Die here oec van Heymsberge
- 705
- Sende siere liede daer .i. deel
- Metten biscop; mar int riveel
- En dorsti selve niet comen daer.
- Dese twee lande over waer,
- Heymsberge ende Wassenberge geheel,
- 710
- Ende met hem daer .i. groet deel
- Diere geburten, si mosten laten
- Met scanden des si hem vermaten.
[p. 2,60]
-
- Na dat dese sijn gevloen,
- Sachmen daer na den biscop doen
- 715
- We[.]ringe starc ende harde groet,
- Dat daer menich ridder bleef doet,
- Ende oec menich stout serjant,
- Eer si wouden gaen in hant.
- Hier ontfinc die biscop loen
- 720
- Dat hi gaf valsch pardoen.
- Dit was her Godevard, ende sijn neven
- Van Simpoel, die dus onder dreven
[p. 2,61]
-
- Den biscop. Doen sachmen saen
- Die vanden Berge toe slaen,
- 725
- Entie Colneren met gereet.
- Alse die biscop dese mere weet,
- Riep hi ontfarmelike saen:
- ‘Here her Godevard, ic blive u gevaen!
- Hoet mi vore mine viande,
- 730
- Ende voert mi met u te lande.
- Sien si mi, ic ben verslagen!’
- Doene her Godevard horde clagen,
- Ontfinc hine te genaden,
- Ende lieten vanden live niet scaden.
[p. 2,62]
-
- 735
- Die grave vanden Berge doe bat
- Heren Godevarde van Brabant dat,
- Ende van Simpoel sinen neven,
- Dat si hem den biscop [wilden] geven;
- Want hi salne shertogen wille
- 740
- Houden in gevancnesse stille.
- Dus ward hi hem geleverd daer,
- In alle dien ponten, over waer,
[p. 2,63]
-
- Dat hi niet soude saten mogen
- Ensi bi wille des hertogen,
- 745
- Ende oec al der heren mede
- Die metten hertoge sworen lants vrede.
- Die grave gegreep den biscop ter vard.
- Doen hi hem geleverd ward,
- Ende dede[n] te hant over Rijn
- 750
- Te Mouen, daert dlant was sijn;
- Daer deden die grave spannen wale.
- Doen sprac die biscop dese tale:
[p. 2,64]
-
- ‘Nomne, wat heeft ons geweten
- Die here van Valkenborch! hine wilde niet weten
- 755
- Dattie Brabanters striden consten;
- Mar sint dat wi den strijt begonsten,
- Hebbense ons wale doen bekinnen
- Dattie werelt niet heeft binnen
- So vrome liede noch so coene
- 760
- Alsi sijn van allen doene.’
[p. 2,65]
-
Hoe die biscop gevaen ward, ende ander dinc. xij.
- Nu ward u hier vord getelt
- Hoe sijn standart ward gevelt.
- Hi stont vaste op enen wagen,
- Daer op geset was ende beslagen
- 765
- Van starken planken .i. casteel,
- Daer liede binnen waren een deel.
- Ende dat casteel hadde tinnen,
- Daer men stont ten storme binnen,
[p. 2,66]
-
- Met gescutten ende met gewere,
- 770
- Alse men pleget jegen here.
- Grote orsse met gewoude
- Toge[n] daer men hebben woude.
- Grote bome daer boven hingen
- Andien tinnen met starken ringen;
- 775
- Die dedemen werpen dan daer buten,
- Ende neder vaste in deerde sluten,
- Datmen niet mochte werpen omme,
- Noch vorward minnen, no achter crommen.
[p. 2,67]
-
- Dese standard ende dese wagen
- 780
- Ward al ontwee geslagen
- Van bloten cnechten, dat verstaet.
- Wie sach nie so coene daet?
- Beide met aexen ende met sweerden
- Sloegen sine daer ter eerden.
- 785
- Al hadden si geweest die beste
- Die ye met storme sochten veste,
- Si haddent eerlijc genoech gedaen.
- Die gene diet wouden weder staen
[p. 2,68]
-
- Bleven daer al meest verslagen.
- 790
- Dit dede dbiscops liede versagen.
- Sint datmen den biscop vuerde
- Vanden velde, nochtan so duerde
- Die strijt na, lange ende groet.
- Mar doen hadde die meeste noet
- 795
- Die hertoge ende sine liede leden;
- Mar nochta[n] blevense ende strede[n]
- Tot dattie strijt was al ge[daen].
- Nu hord vanden grave saen
[p. 2,69]
-
- Vanden Berge ende sine gesel[len],
- 800
- Die vord quamen met har[en prikellen].
- Dese quamen daer bereet
- Na die gewoente die d[aer steet].
- Wamboyse haddense e[n]de [beckenele],
- Ende som platen tharen [deele].
- 805
- Gene swerd wildense [hem onderwinden],
- Mar cluppele haddens[e alle; tinden]
[p. 2,70]
-
- Met hoefden waren[se] g[eprikelt].
- An haer rote waren g[eselt],
- Die Colneren met hare [battaelgen].
- 810
- In haer here sachmen witte [maelgen]
- Ende halseberge ende swerde [bliken].
- Eer dese scare wilde to[e striken],
- So hadde die hertoge langen tijt
- Allene gehouden vore den strijt
- 815
- Met sinen lieden. In weet vor waer,
- Waer hi onder gegaen nu daer,
- Wa[.]t si souden hebben gedaen;
- Mar doen si den bisscop sagen gevaen,
[p. 2,71]
-
- Crieerdense alle vreesselike:
- 820
- ‘Hi ia! Berge romerike!’
- Dus gingense op ene grach staen,
- Vriende ende viande neder slaen;
- Want sine onderkinden niet
- Welc daer vrient oft viant hiet.
Hoe die grave van Gelre gevaen ward. xiij.
- 825
- Daer was geseten op .i. mort,
- Die achter ward en wilde no vord,
- Battel, thertogen cnecht een.
- Dese scare quam te hem ward, sceen,
[p. 2,72]
-
- Die Colneren entie van Gelre.
- 830
- Doe hi dat part en vant niet snelre,
- Viel hi neder ende stac doet dat part,
- Ende [ran] tien vanden Berge ward.
- Doen wouden sine ter neder slaen;
- Ende hi riep sere: ‘Laet staen!
- 835
- Ic ben des hertogen cnecht!
- Dat gi mi ende sine liede echt
- Slaet, daer doedi quaet an!’
- Doe seid[s]i weder: ‘Leit ons dan
[p. 2,73]
-
- Toten vianden haestelike,
- 840
- Ende roept: ‘Berge roemrike!’
- Wi selense alle nu verslaen!’
- Dit heeft die gene sciere gedaen.
- Dus hebben sise van achter berinct.
- Daer was doe onlange gedinct:
- 845
- Want vore haddense in die weren
- Die Bra[ban]ters, entie Colneren
- Entie vanden Berge achter.
- Dit brachtse algader inden lachter:
[p. 2,74]
-
- Menich ridder, menich serjant
- 850
- [W]aer daer gerne gegaen in hant,
- [Ha]dden sijs weten hoe beginnen,
- [Al]sic hier na sal doen bekinnen.
- [Mar i]c moet teerste maken cont
- [Hoe]t metten grave van Gelre stont.
- 855
- [Hi h]adde alse gerne ten hertoge wesen
- [Als] enich waer daer wi af lesen.
- [Ma]r tselve datten biscop lette,
- [Wan]ic datten sciere ontsette,
[p. 2,75]
-
- [Da]t waren der Brabanter coene dade:
- 860
- [Si] hadden sciere bracht int scade.
- [No]chtan haddense veteren vele bracht,
- Daer si mede hadden geacht
- Den hertoge te spanne ende sine manne;
- Daer worden si selve mede gespannen
- 865
- Eer die sonne haer scinen liet.
- Die Reinout en achte niet,
[p. 2,76]
-
- Al was hi nu tachter gedaen,
- Hine ginc op dander inde slaen,
- Oft hijt daer iet morwer vonde.
- 870
- Daer ward hi ter selver stonde
- So geslegen ende onder gedaen,
- Dat hi in hant moeste gaen.
- Die here van Borne was inden tas,
- Die ridder goet van prise was.
- 875
- Hi sprac toe den genen te hant
- Die de baniere droech, .i. serjant:
- ‘Drinct dor die Brabantere saen
- Metten baniere!’ Dit heeft gedaen
[p. 2,77]
-
- Die gene coenlike ter vard.
- 880
- Al was hi sijn sone bastard,
- Hi heeft die banier vord[er] gedragen
- Int here dan enich in alden dagen.
- Doen ward hi verslegen daer,
- Daer die here van Borne sach naer.
- 885
- Den enen sone sach hi verslaen,
- Enten andren in hant gaen;
- Mar had hem die werelt mogen vromen,
- Hine ware nie toe connen comen.
[p. 2,78]
-
- Doe wildemenne vaen ter selver tijt.
- 890
- ‘En steet noch niet so inden strijt,’
- Sprac hi, ‘datmen mi va met eren!’
- Dus lieten menich van hem keren,
- Diene wilde vaen no slaen.
- Daer quam [hi] onder die van[den] Berge saen,
- 895
- Ende sloegen so sere na das
- Dat hi en wiste waer hi was.
[p. 2,79]
-
- Doen ward sijn ors gesteken dan,
- Dat uter porssen sciere ran
- Ende bleef opt velt staende, tgone.
- 900
- Een minder broeder, die was sijn sone,
- Verkindene daer ende quam te heme,
- Ende op ene karre, alsict verneme,
- Leidine, ende voerden met liste.
- Eert die vader yewent wiste
- 905
- Oft verquam vanden slagen,
- Hadden die karre verre gedragen.
- Mar doe hijt wiste sprac hi dit word:
- ‘Hout! hout! en vare niet vord!
- Kere weder te stride ward, saen!
- 910
- Ic bliver liever doet oft gevaen,
[p. 2,80]
-
- Dan ic verliese dus mijn ere!’
- Sine lietens daer om min no mere,
- Sine vorden wech te dien male.
- Hier af latic bliven die tale.
- 915
- Doen van Brokelt her Heinric was doet,
- Entie van Keppele gevloen dor noet,
[p. 2,81]
-
- Doe dunde daer sere die tas;
- Nochtan so dede die grave na das
- Grote were. Mar daer na saen
- 920
- Ward sine baniere onder gedaen,
- Entie grave van Loen mede
- Scordem den wapenroc ter stede,
- Ende vordene uut na dese sake
- Ende gaven den borchgrave van Montenake,
[p. 2,82]
-
- 925
- Ende hiet dat hine wech sal vuuren.
- Dit vernamen bi aventuren
- Vier serjante uut Brabant,
- Ende namen den borchgrave thant
- Ende leiden tharen logen saen;
- 930
- Sine wapen hebbense af gedaen,
- Daer sine kinden mede albloet.
- Doe was daer die bliscap groet.
[p. 2,83]
-
Hoe her Walraven onder quam. xiiij.
- Nu seldi van her Walraven verstaen
- Wat hi te stride heeft gedaen.
- 935
- Hi was int vergaderen hard,
- Ende hilt bi dien van Lusselenborch gescard.
- Die daer verslagen sijn met eren.
- Walraven was .i. der Limborgeren
- Daer die meeste porsse op quam.
- 940
- Mar doe hi dat vernam,
- Doen hem die strijt ward te fel,
- Doe street hi na tornierspel:
[p. 2,84]
-
- Want daer hi waende wesen mat,
- Keerdi op ene ander stat.
- 945
- Dus voer hi harentare
- Proeven die scaren alle daer nare,
- Ende doe die strijt was biden inde,
- Quam hi op Walem met geninde,
- Ende heeft daer enen ridder gesteken
- 950
- Dorden hals. Dat wilde[n] wreken
- Die van Waleem; doe ruemdi sciere,
- Mar daer bleef sine baniere.
[p. 2,85]
-
- Doen hi gesteken had al dare
- Heren Reiniere, vloe hi van vare
- 955
- Op enen berch achter ward saen.
- Doen pinsdi: ‘Ic heb scande gedaen,
- Dat ic gevloen ben dus achter.’
- Om te wreken sinen lachter,
- Maecti ene baniere doe weder,
- 960
- Ende toech ten stride ward neder.
- Menich ridder, menich serjant,
- Die daer waren ute Gelre lant,
- Ende oec vele van andren landen,
- Die daer niet en wilden met scanden
[p. 2,86]
-
- 965
- Wech keren daer ongevaen
- Ende hem node lieten verslaen,
- Die worden nu harde blide:
- Doen si sagen daer ten stride
- Die baniere weder keren,
- 970
- Volgeden hem alle die heren.
- Dus haddi ene bataelge gereet,
- Daer hi sere nu mede street.
- Doen hem dus die scare wies,
- Wildi weder halen sijn verlies.
- 975
- Hi riep ‘Monyoye’ harde sere,
- Ende reet opten proeft den here
[p. 2,87]
-
- Van Aken, ende heeften gesteken
- Inden hals. Dit wilde wreken
- Die proeft; mar het ward benomen,
- 980
- Dat hi hem niet en conde toe comen.
- Een ridder, die des was erre,
- Eer her Walrave was yet verre,
- Reet hi hem so fellike toe,
- Dat hi hem int gemoeten doe
- 985
- Den nese bi na sloech daer ave;
- En had gedaen van Loen die grave,
[p. 2,88]
-
- Ende her Arnout van Steine,
- Ende ander sine vrient gemeine,
- Hi waer thans daer bleven doet;
- 990
- Mar dese holpen uter noet
- Ende bonden hem den nese toe,
- Ende holpen heymelijc wech doe
- Onder hem ter selver stont.
- Siere liede was .i. deel gewont,
- 995
- Som gevaen; ende som ontreden.
- Ende selke daer na van hem gestreden
- So eerlike in dien gevechte,
- Dat daer bleven, sonder cnechte,
[p. 2,89]
-
- Vij. vrome ridderen doet
- 1000
- In heren Walravens coenroet.
- Ende indes graven van Gelre noet
- Bleven .ix. ridders doet;
- Ende die daer van beiden bleven gevaen,
- En canic al niet doen verstaen:
- 1005
- Dier was so m[enich, dat ic tgetal
- Niet wale en can genomen al.
[p. 2,90]
-
Hoe die vanden Berge vochten ende al vingen, doen si sagen datten hertoge wel inhant ginc. xv.
- D[.]oen dit die heren vernamen
- Die daer metten geburen quamen,
- Dat dus wel vielen die zaken,
- 1010
- Die vanden Berge, die proeft van Aken,
- Die grave Everard vander Marken,
- Van Riferceit, van Molenarken,
- Gerard van Guelke ende her Sceivard,
- Ende alle die mede waren gescard,
[p. 2,91]
-
- 1015
- Banrutse, grave alle gemeine,
- Van Wilnowe, van Griffelsteine,
- Van Teckelborch, van Waldegge;
- Wat helpt dat icse alle secge?
- Si reden alle inden tas,
- 1020
- Ende sloegen ende vingen datter was;
- Die hem niet wilden op geven,
- Dien namensi daer sijn leven.
- Doen dit die ander gebure sagen,
- Dattie meeste heren die[s] plagen,
[p. 2,92]
-
- 1025
- Datsi die viande alle vingen
- Ende om gelt daer lieten verdingen,
- Doen wouden siere met oec an winnen,
- Ende gingen dies selfs daer beginnen.
- Dus lieten si alle haer slaen,
- 1030
- Ende gingen alle dapperlike vaen
- Die daer an hem genade sochten.
- Mar diere jegen yet vochten,
- Die sloechmen daer te hant doet.
- Daer sachmen jammerlike dor noet
- 1035
- Die vroemste van al kersten lant
- Arme dorpliede gaen in hant.
- Na dit weerde hem noch sere
- Heinric van Westenborch die here,
[p. 2,93]
-
- Des biscop Ziverds broeder
- 1040
- Beide van vader ende van moeder;
- Dat hi int gewere verslagen bleef.
- Van die daden die hi dreef,
- Eermen conste daer gevellen,
- Mach al die werelt wonder tellen.
- 1045
- Daer bleef met hem ute Overlant
- Menich ridder, menich serjant,
- Eer si hem op wouden geven.
- O wi! doen dese verslagen bleven,
- Moesten dander alle wiken;
- 1050
- Want van armen no van riken
- En dorste niemen doe langer beiden,
- Hine quam sijns lives in sekerheiden.
[p. 2,94]
-
- Aldus gaf hem daer gevaen
- Menich man met rouwen saen;
- 1055
- Van Nassouwe beide die graven,
- Ende van Berengeem her Walraven,
- Entie grave van Neuwenaren,
- Borchgraven, barutse, die daer waren,
- Die ic al niet en can getellen,
- 1060
- Gingen in hant desen gesellen.
- Die Scavendriesce, die ic hier vore
- Ave telde, sijn geboren
[p. 2,95]
-
- Ute Oesseninc al van arde.
- Dese sochten alse liebarde
- 1065
- Hare viande inden tweste,
- Beide int irste ende int leste.
- Si hadden vromer liede wale
- Hondert ende .x. bi getale
- Gemonteert onder ene baniere;
- 1070
- Entier enkeerde nember dan viere
- Uten stride van alle dien:
- Dat was Coene Swabbe met hem drien;
- Want hine dorste om sine mesdade
- Andie Brabanters soeken genade.
[p. 2,96]
-
- 1075
- Die van Wittham ende Molrepas,
- Die derre liede viant was,
- Hoetden hem jegen dese sere,
- Ende bleven te gader in allen kere
- Achter des hertogen scare,
- 1080
- Dat niemen daer te hem ne vare
- Hine moeste die Brabanters dor breken.
- Niet en weetmen sekerleken
- Wat si hadden daer bestaen,
- Hadde die hertoge onder gegaen.
[p. 2,97]
-
- 1085
- Want si hilden daer alse lam
- Tot dattie hertoge boven quam:
- Doen sloegense inden strijt met sporen.
- Die Scavedriesce, die te voren
- Eerlike inden strijt streden,
- 1090
- Die moesten doe, waer sise bereden,
- Vore hem daer bliven doet;
- Dat scade was ende jammer groet
- Datmen so vrome liede niet vinc:
- Het waren die beste van Oesseninc.
- 1095
- Lettel mochter dlijf ontdragen.
- Doemen die Scavedriesce daer ginc jagen,
[p. 2,98]
-
- Ende doet sloech, waermense kinde,
- Daer met ward des strijts .i. inde.
Vanden Scafedrieschen ende van Witham. xvi.
- Maselanders ende Rueren,
- 1100
- Overlanders ende Rijnheren,
[p. 2,99]
-
- Oesseningen ende Moseleren,
- Van Gelre lant ende Limborgeren,
- Dese waren verwonnen vor dien dingen,
- Eer die Scavedriesce onder gingen.
- 1105
- Ende onder alder heren coenroet
- Bleven wel .xic. man doet.
- Dier waren alse lettel int getal
- Alse .xl. Brabanters over al;
- So hadden die viande dander scade
- 1110
- Int getale. Bi gemeinen rade,
[p. 2,100]
-
- So bleven doet in die porsse
- Meer dan .xic. orsse,
- Sonder menich dat was gewont.
- Die strijt duerde vander onderstont
- 1115
- Al toter hoger vespertijt;
- Men vernam nie oec strijt
- In geen lant so lange geduren.
- Hier indic des strijts avonturen.
- Mar dat roven ende dat dragen,
- 1120
- Ende dat vlien ende dat jagen,
[p. 2,101]
-
- Dan was niet noch gehint.
- Den genen die de lande bekint
- Waren ende condech was den ard,
- Voren scumen al gescard:
- 1125
- Her Sceifard ende her Molrepas,
- Ende vanden Berge .i. groet tas,
[p. 2,102]
-
- Die proeft entie Colneren,
- Ende van Wittham dese heren.
- Doen si vanden scumene quamen
- 1130
- Entie Brabantsone vernamen,
- Waenden si dat viande waren.
- Doen sachmen daer so coenlike gebaren
- Den hertoge ende sine liede met
- Also gescard al ongelet.
- 1135
- Alsemense heeft altenen vernomen,
- Sijn si jegen die gene comen
- Tot over dat broec. Daer na thant
- Doen wordensi daer saen becant,
[p. 2,103]
-
- Dat vriende waren die dus quamen.
- 1140
- Dus keerden metter meester namen
- Die hertoge, ende metter meester eren,
- Alse men nie vorste sach keren.
- Dit dede al sine grote daet,
- Ende boven al sijn coene laet,
- 1145
- Daer hi hem met troest gaf
- So groten, datter weder af
- Sine viande quamen in sorgen,
- Hoe dat sijt int gelaet verborgen.
[p. 2,104]
-
- Want alle die jeesten die nu sijn,
- 1150
- In dietsce, in walsce, in latijn,
- Die en doen oec niet gewach,
- Dat enich ridder op enen dach
- Meer daden dede in stride nu
- Dan die hertoge, dat secgic u.
Hoe die strijt gehint was. xvij.
- 1155
- Den ridder, mijn heren Godevarde
- Van Brabant, en canmen na sine warde
- Niet volprisen van coenheden,
- Hoe vromelike hi heeft gestreden
[p. 2,105]
-
- Al van beginne toten inde,
- 1160
- Dat hi nie een twint en winde.
- Twe ridders vrome stonden hem bi:
- Her Huge ende sijn broeder, her Gi
- Van Simpoel, beide sijn neven,
- Die daer so grote dade dreven,
- 1165
- Datter te rechte af ewelike
- Verhoget sonde sijn al Vrancrike.
- Her Raesse oec van Lidekerke
- Ende sijn coenroet, alsict merke,
- Harden die bordene harde swaer,
- 1170
- Ende ontfingen menigen slach daer.
[p. 2,106]
-
- Eer die strijt ten inde quam,
- Menich die doet vor hem nam.
- Hem stont vromelijc bi aldaer
- Mijn her Jan van Barlaer.
- 1175
- Ende uut Vlaendren van Scors her Jan,
- Ende van A[n]tonge her Wouter dan.
- Dese hilden toten inde stout.
- Van Mechgelne mijn her Bertout
[p. 2,107]
-
- Hem ontdroech sijn orsse saen,
- 1180
- Doen die strijt was bestaen,
- Tot bander side dor die scare.
- Dus quamen hem die viande nare,
- Daer hi hem sette so sere jegen
- Dat hi daer ward verslegen.
- 1185
- Dier af of toe anders lecgen,
- Sine weten niet wat si secgen.
- Een ridder van sinen coenrote
- Brac met hem dor die rote,
[p. 2,108]
-
- Mar hi ward gevaen daer sciere,
- 1190
- Dit was mijn her Willem van Liere;
- Mar hi was eer geslegen so sere,
- Dat onlange daer na leefde die here.
- Nochtan dat Bertout doet es bleven,
- En ward sine baniere niet begeven,
- 1195
- Sine bleef toten inde daer;
- Mar dat daden dese vor waer:
- Sijn oem, her Gilijs Bertout,
- Ende van Waleen her Arnout,
[p. 2,109]
-
- Ende her Geraer[t] van Rotselaer;
- 1200
- Dese en lieten om genen vaer
- Die baniere sinken yet.
- Her Gerart van Rotselaer wilde niet
- Dat sijn name [yet] worde geminct . . .
[p. 2,110]
-
- Dus ward die strijt in deser maniere
- 1205
- Met gehouden onder die baniere;
- Want si waren met Bertouden
- Alle drie daer vore onthouden.
- Dit was nochtan selden vernomen,
- Daer die here ter doet es comen,
- 1210
- Datmen nochtan onder sine baniere
- So vreselijc street ende so fiere.
Vander heren love van Brabant. xviij.
- Die grave van Vianen sloech menigen slach. [. . .]
- Waer daer die porse meest gelach,
[p. 2,111]
-
- Was hi den hertoge altoes an.
- 1215
- Van Asche oec mijn her Jan,
- Ende van Morseke her Heinrijc,
- Ende her Robbrecht dies gelijc
[p. 2,112]
-
- Van Asche her Jans oem,
- Dese namen des strijts goem.
- 1220
- Die here van Diest met gewout
- Gout oec wel daer sine scout,
- Ende sijn sone her Geraerd:
- Si waren in die porsse hard.
- Mijn her Geraerd van Wesemale
- 1225
- Deet daer oec te striden wale;
- En was van Brabant arm no rike,
- Hine was wel sine gelike.
[p. 2,113]
-
- Soudicse prisen sonderlingen
- Die daer ten stride prijs ontfingen,
- 1230
- In quames niet af in enen jare.
- Ic salse u nomen in enen scare
- Wie daer prijs te stride ontfinc.
- An Willemme beginnic dese dinc,
- Pipenpoy, hi waser een;
- 1235
- Ende her Gilijs van Busegeen,
- Ende her Arnout van Wesemale
- Hoede die marscalkie wale.
[p. 2,114]
-
- Die proft van Nivele hi was clerc,
- Nochtan was ridderlijc sijn werc.
- 1240
- Her Dideric van Waelcort,
- Her Steven van Adegem vord,
- Her Reinier van Wegeseten;
- Van Haspegouwe her Jan vermeten,
- Hi bleef doet inden strijt;
- 1245
- Ende her Jan gevaen ter tijt
- Een ridder, die men die Pape hiet.
- Den hesten daer gi af horet yet
[p. 2,115]
-
- Dat was [van] Kuec mijn her Jan,
- Twee banrutse, twee vrome man,
- 1250
- Van Ercke ende van Hoesdinne;
- Mar gevaen was inden beginne
- Her Jan van Hoesdinne met gewout.
- Vander Sluus oec her Arnout,
- Dect daer wale inden beginne;
- 1255
- Ende her Diderijc van Hoesdinne,
[p. 2,116]
-
- Die Coc van Strive her Goswijn,
- Ende van Leiden Hertwijn,
- Die here van Herpen ende van Herlaer,
- Dese waren alle daer
- 1260
- Metten here van Cuec opt velt.
- En mochte niet wel sijn vertelt
- Die dade die dese heren dreven
- Eer die viande onder bleven.
[p. 2,117]
-
Noch vander heren love. xix.
- Daer was her Florens Bertout,
- 1265
- Die vroem was ende stout.
- Mijn her Vranke van Wesemale,
- Her Wouter van Warffengis also wale,
- Her Heynrijc van Bealande mede,
- Van Geldenake her Symon gerede,
- 1270
- Ende sijn broeder her Abraen.
- Dese hebbent wel gedaen.
[p. 2,118]
-
- Her Wouter ende her Alaert
- Van Revie, ende haer Geraerd
- Die Moer, ende her Mavisijn
- 1275
- Van Redingen dadent wel in scijn,
- Ende van Ysche her Arnout
- Was altoes al even stout.
- Ende her Woutere vanden Bisdomme,
- Die den grave daer stac omme,
- 1280
- Daer den hertoge sijn ere an lach,
- Alsic hier vore dede gewach;
[p. 2,119]
-
- Her Raesse van Grave, her Yweine
- Van Meldert, ende van Hasbeine
- Her Jan, ende her Jan van Liere,
- 1285
- Van Moriasart heren Reiniere,
- Her Libbracht van Dormale,
- Her Arnout van Lintere also wale,
- Her Jan van Raetshove, her Jan van Winden,
- Her Heinric van Sittert met geninde,
- 1290
- Ende oec her Daneel van Wange,
- Tonden vromicheit ende ange.
[p. 2,120]
-
- Van Quaderebbe her Symon dan,
- Vanden Scoenhove oec her Jan,
- Van A heren Lonijs weerde,
- 1295
- Ende van Gersenhove her Godeveerde,
- Her Jan van Duse, her Arnout
- Vanden Eechove: en leeft nu so out
[p. 2,121]
-
- Niemen in die werelt wijt,
- Die u geseide alden strijt
- 1300
- Die si daden, dat wetic wale.
- En es Walewein, no Perchevale,
- Haddi die pine overleden
- Die daer die minste ridderen deden,
- Men haddem gegeven lof,
- 1305
- Dat wetic wel, in Arturs hof.
Van den genen die ridders waren gemaect haer prijs. xx.
- Die gene die ridders gemaect waren
- Eer die strijt began baren,
[p. 2,122]
-
- Verdienden daer her ridderscap wel,
- Want si waren te stride snel.
- 1310
- Nu hord wie daer ridder ward:
- Heinric Bebbeken ende Geraerd
- Van Gete, Lodewijc Bertout,
- Heinric van Kuec, van Steine Arnout,
- [Willem van Beringhen, Willem van Horne,]
- 1315
- Jacob van Mee[r]laer, Cole van Dorne,
[p. 2,123]
-
- Van Goetsenove Goeswijn,
- Van Heverle, camerlijn, in scijn,
- Heinric van Walem, Geraert van Pollaer,
- Laurens Volkart, Diderijc van Herlaer,
[p. 2,124]
-
- 1320
- Geraerd van Voslaer, Willem van Boecstele,
- Heynric van Wilre, ende ander vele
- Die vromich waren ende stout:
- Van Helebeke her Arnout,
- Van Quaderebbe Heinric Happart,
- 1325
- Ende van Bigarde Bernard,
[p. 2,125]
-
- Jacop van Velpe ende Herman
- Van Bonsbeke, ende Huge dan
- Van Meerlant, ende Heyneman
- Van Sorple; daer toe nochtan
- 1330
- Arnout van Kerchem, Jacop van Herebrecht,
- Conoy van Grasen, van Lint[r]e Lambrecht,
[p. 2,126]
-
- Ende her Godevard van Winde,
- Ende ander vele die ie niet kinde.
- Dese hebbent so wel gedaen
- 1335
- Metten wapenen, sonder waen,
- In desen strijt, ende bejaect selc ere,
- Al en dadense nembermere
- En gene beson[g]e, men soutse daer naer
- Prisen emmermere vor waer.
- 1340
- Dus hebbic dor dere van ridderscape
- Die ridders geprijst ende genen cnape;
[p. 2,127]
-
- Nochtan was daer selc, godweet,
- Die in cnaepscap so street
- Dat hi wel ridder mocht betalen.
- 1345
- En sach nieman so onthalen
- Alst daer oec menich porter dede;
- Men mochtse ridder wel nomen mede,
- Van groten daden die si daden,
- Doen si den hertoge sagen verladen.
- 1350
- Oec was daer menich dorpman
- Daer grote crachte lagen an,
- Ende die in sine slage ridder sceen.
- Dus droech[t] daer wel over een,
- Want van desen partien drien
- 1355
- Sachmen wonder al gescien.
[p. 2,128]
-
- Daer om setticse alle inden prijs,
- Om datsi[js] verdienden in alre wijs.
Hoe die heren scieden, ende die dode waren begraven. xxi.
- Doen die strijt al leden was,
- Des ander dages, voer na das
- 1360
- Die hertoge tot Colen optie stont
- In een scip, want hi gewont
- Was sere daer vore in den strijt.
- Oec voer mede ter selver tijt
- Die proeft van Aken, om die noet.
- 1365
- Des selves dages die waren doet
[p. 2,129]
-
- Gincmen ondersoeken ende graven.
- Van Lusselborch die graven
- En constmen niet wel onderkinnen,
- Ende groefse metten andren binnen
- 1370
- Te Valkenborch opt kerchof.
- Nieman bleef, des heb God lof!
- Ombegraven. Daer quam van verren
- Broeder Wernere, met ere kerren,
- Die van Overlant was geboren.
- 1375
- Alse .i. pape was hi bescoren,
[p. 2,130]
-
- Anders en wetic wie hi was.
- Dese voerde daer in enen tas
- Opten kerchof te Woronc,
- Al die hi vant; out ende jonc
- 1380
- Groef daer also met staden.
- God geve den zielen genaden!
- Dese grote strijt hi gelach
- Rechte op [sinte] Bonefacijs dach,
- Doemen .xijc. jaer
- 1385
- Ende .lxxxviij. screef vorwaer.
- In desen tiden so was oec paus
- Van deser namen die vierde Niclaus,
[p. 2,131]
-
- Die .i. jaer paus hadde gewesen.
- Doen die hertoge oec was genesen,
- 1390
- Reet hi te Brabant ward saen,
- Daer hi was eerlike ontfaen,
- Van monken, van papen ende van nonnen,
- Van begginen, die alle ronnen
- Met processien hem jegen daer,
- 1395
- Met crucen, met heyldoem vorwaer,
- Devotelike, al singende mede.
- Dus ontfincmenne in elke stede,
- Om dat hi den zege had gewonnen,
- Dies hem God wil geonnen!
- 1400
- Dus latic hier af nu die tale;
- Ic moet spreken te desen male
- Van andren dingen, die oec gescieden,
- In andren landen ende andren lieden.
[p. 2,132]
-
Vanden coninc Edewarde van Ingelant, ende die Galoyse .xx[.]ij.
- Ghi hebt dicke hier vore gehort,
- 1405
- Dat in Ingelant groet discort
- Ende menich strijt heeft gewesen.
- Van een wonder dat nu desen
- Coninc Edeward es gesciet
- Dan mach mi verwonderen niet,
- 1410
- Alsic vertellen sal hier na.
- In desen tiden, alsict versta,
- So werd een orloge groet becant
- Tuscen Gales ende Ingelant,
- Alsoe dattie coninc Edeward
- 1415
- Moeste trecken derward.
- Nu also als gi hebt gehord
- Daer ave spreken menich word:
- Datsi opt zee voren dicken,
- Ende also op Ingelant bicken,
- 1420
- Ende roveden ende daden verdriet.
- Ende alse mense dan verjagede iet,
- Ofte met scepen hem voren an,
- Ende si sagen ende vernamen dan
- Datsi in dargeste souden wesen,
- 1425
- So maecten si hem te vlien na desen
[p. 2,133]
-
- Te bergewerd ofte wouden,
- Om hem daer dan tonthouden.
- Dit haddensi menichwerf gedaen,
- So dat hier af hebben ontfaen
- 1430
- Die van Ingelant dicke scade.
- Om dit so werd die coninc te rade,
- Dat hi dat bosch wilde houwen doen,
- Daer hem die gene dus ontvloen,
- Ende dit bosch lach optie zee.
- 1435
- Daer dedi in maken oec mee
- Enen weg, daer hi wilde tiden
- Optie zee ende te hemwerd riden.
- Dese wech was lanch, ende herde swaer
- Was hi te makene, wet vorwaer,
- 1440
- Ende oec niemen gedinken can
- Dat daer nie wandelde man.
- Te selker stat daer si quamen,
- Daer si van ouden tiden vernamen
- Scone straten gaen dor twout,
- 1445
- Mer tselker stat was met gewout
- Die straten met bomen overgaen.
- Derre straten vondense over waen
[p. 2,134]
-
- Vele, dwers, wei ende weder,
- Ter zeewerd uutgaende neder.
- 1450
- Ende alse men int wout diepe quam
- Dwerse straten men daer vernam,
- Die crucewijs dor die ander gingen.
- Doe men geware werd deser dingen,
- So dede die coninc vele te meer
- 1455
- Den wech maken ende oec teer
- Neven die zee vaste vord.
- Ende alse hi dan geware word
- Enichs weges van ouden tiden,
- Daer in dedi sine liede riden,
- 1460
- Ende selve voer hi oec dan mede
- Om te vernemen wonderlijchede,
- Ende oec alremeest om dat:
- Om datmen seide dat daer terstat
- Die wondere hier vormaels gescieden,
- 1465
- Daer die menige ave bedieden
- Van dat geviel int felle wout.
- Hier af had coringe menichfout
- Die coninc, alse hi dus wege vant,
- Die niemen en waren daer becant.
- 1470
- Om dese sticken sonderlinge
- Geloefdi vele te bat der dinge,
[p. 2,135]
-
- Diemen hem seide ende oec der dade
- Vanden woude sonder genade;
- Wantmen hem dicke verstaen dede
- 1475
- Van desen woude wonderlijchede.
Van enen borne, die si daer vonden inde middenwerde, dienen hiet der aventuren borre.xx[v].iij.
- Dus voer die coninc vord altenen.
- Daer waren selke die hem verenen
- Om die selsenlike straten,
- Die si achter hem dus laten,
- 1480
- Datter iet quaets in mochte wesen.
- Doe quamensi treckende binnen desen
- In een dal daert scone sceen.
- Daer droegen si doe over een
- Dat si daer hem resten wouden.
- 1485
- Doen si dus logieren souden
- Quam daer .i. hert gelopen saen,
- Daer des coninc tente was gestaen,
- Ende keerde dwers ende lancs daer vore,
- Rechte vore der tenten dore,
- 1490
- So dats .i. cnape werd geware
- Ende seit den coninc, die daer nare
- Hem gereide alse te volgen na
- Met tween winden, alsict versta.
[p. 2,136]
-
- So volgede hem daer menich man
- 1495
- Om dat wonder te scouwen an,
- Dat .i. herd sonder gewere
- So mochte comen onder .i. here.
- Ridderen, serjante reden met.
- Die hert liep vore al ongelet
- 1500
- Al enen sconen ouden pat,
- Wel ene halve mile vander stat,
- Van daer si gelogiert waren.
- Doen keerde die hert over side daer naren
- Buten weges in een dal,
- 1505
- Dart so scone was overal.
- Een pleyn stont daer, scone ende wijt,
- Ende in midden tplein, des seker sijt,
- Stont .i. born scoen ende groet,
- Die met ere beken vloet
- 1510
- Nederwerd, die sceen so claer,
- Dat u niemen geseide dat waer.
- Ende doen si dus den borne sagen
- Hebbensi gelaten dat jagen,
- Want die hert was hem ontlopen;
- 1515
- Sine wisten waer hi was geslopen.
- Opten borne sijn si comen,
- Daer si wonder ane hebben vernomen.
- Geen plein was groet ende wijt.
- Die coninc dede ontbieden ter tijt
- 1520
- Sijn here dat daer soude comen.
- Dus werd daer die plaetse genomen
[p. 2,137]
-
- Rechte wel te noemen vorwaer,
- Die coninc wilde ontbieden daer,
- Ende hem mergen optie fonteine,
- 1525
- Ende sijn volc oec al gemeine.
- Met bliscapen sijn si daer geseten
- Ende hebben gedronken ende geten
- Met vrouden ende met groten spele.
- Si spraken van dien borne vele
- 1530
- Deen ten andren daer si saten.
- Selc seide daer: ‘Bi karitaten,
- Dits die born der aventuren,
- Want hine heeft engeen figuren
- Na andren borne, dat sie ic wel.
- 1535
- Siet hoe sine aderen maken spel
- Ende drayen al om, ende groyen.
- Het scijnt dattie valle bloyen
- Die die fonteine werpet uut.’
- Dit seide daer selc overluut.
- 1540
- Hort wat andien born gelach:
- Sone een man meer besach,
- So hi meer wonders sach daer an;
- Hi gaf so menige varwe dan
- Van fierheiden van gedane,
- 1545
- Datter te merken wel was ane
- Een wonder, diet gegronden soude,
- Vander varuwen menichfoude,
[p. 2,138]
-
- Alse nu roet, nu blau, nu grone,
- Nu blickende na gout scone,
- 1550
- Nu clarre dan gegoten tin.
- Die menige varuwe die hi had in
- En condic u niet gesecgen wale.
- Een out ridder sprac dese tale:
- ‘In allen dien sticken, na die waerheit,
- 1555
- Datmen dicke wile heeft geseit
- So es dit der aventuren borre;
- Waer yemen diet bestaen dorre
- Ende den borne nopen wilde,
- Beide met spere ende met scilde,
- 1560
- Wi souden wel vernemen sciere
- Vanden borne sine maniere.’
Hoe die borre niemen dorste nopen dan die coninc .xx[vi]iiij.
- Doen dese stonden om den borre
- Mettesen worden, so werd in porre
- Die coninc, dat hi wilde na dien
- 1566
- Genen borne gaen besien,
- Ende als hi opten borne quam,
- Ende geen menigerhande verwe vernam,
- Vraechdi daer sinen lieden
- Wat dat wonder mocht bedieden?
- 1570
- Doen spraken som die ridders daer:
- ‘Here, dit donct ons over waer
[p. 2,139]
-
- Die borre daer men af heeft geseit
- Hier vormaels grote selsenheit
- Alse datten niemen mochte nopen,
- 1575
- Hine waer van aventure in hopen’
- Doe sprac die coninc tot hem nu:
- ‘Es enich ridder hier onder u
- Diene te nopen dar bestaen?
- Dien salie heten sonder waen
- 1580
- Cone ende oec vroem mede,
- Ende ic geve hem al hier ter stede
- Vif hondert pont tjaers in renten.’
- Dus began men ginder perlementen:
- Oft daer yeman so coene ware
- 1585
- Die den borre dorst noden dare
- Metten scilde ende metten spere?
- Daer ne was ridder int alt here
- Die dit dorste daer anegaen.
- Doen sprac die coninc sonder waen:
- 1590
- ‘In sach so versaechde liede nie
- Alsic in dit here sye
- Dat onder u allen niemen en es
- Die dit bestaet. Nu sijt gewes
- Dat ic dit selve sal bestaen.’
- 1595
- Doen spraker vele daertoe saen:
- Dat hijs ontberen soude daer.
- Maer hi, die therte had sonder vaer,
[p. 2,140]
-
- Sprac: ‘In laets dor genen man,
- In sal den born nopen dan,
- 1600
- Die niemen nopen dar vorwaer.’
- Doen dedi hem wapen[en] saen daer naer,
- Ende nam scilt om hals ende spere in hant,
- Ende reet op genen bor faliant,
- Ende staker in metten spere
- 1605
- Me[t] so groten wille ende gere
- Dat sijn speer ontwee brac,
- Ende gaf enen vreseliken crac,
- Ende thans daerna scoct dat inde
- Uten borre met geninde,
- 1610
- Ende daerna een mist scoet
- Uten borre, so vreselijc groet,
- Dat daeraf so donker ward
- Dat niemen en was vervard;
- Want het was so donker na dien,
- 1615
- Dat niemen andren conde gesien.
- Ende na desen sloech .i. donder
- So eyselijc uten borre onder
- Dat daer selc in onmacht vel.
- Doen quam daer .i. hagel fel
- 1620
- Met groter druust soyende sere,
- Datse noch vervarde mere.
[p. 2,141]
-
- Daer was menich, die waende dat,
- Dat hi meer quame vander stat.
- Doen dese hagel was vergaen
- 1625
- Begonst te clarne daerna saen
- Ende dweder werd doe herde scone.
- Die ridders spraken doe na tgone
- Den coninc ane, datmen van daer
- Vollijc, ‘want over waer
- 1630
- So eest hier ongehier nu bliven.’
- Menich ginc daer henen driven
- Ter zee werd, daer si lagen voren.
- Sine wilden nemmer sien no horen
- Die aventure vanden borre.
- 1635
- Dus werd die coninc oec in porre
- Ende voer met sinen lieden van daer;
- Maer wel gewapent bleef hi daernaer
- Oft hem enige aventuren
- Anders daer mochten geburen.
[p. 2,142]
-
Hoe die coninc sinen viant vernam heymelijc in genen woude .xx[vij]v.
- 1640
- Niet verre en was die coninc gereden,
- Van deser wonderliker steden,
- Sach hi vorwerd over side
- Waer dat een ridder reet tier tide
- Met enen cnape te woude werd
- 1645
- Wat gelopen mocht sijn perd.
- Dese ridder quam daer vander zee,
- Ende desen was die coninc gevee,
- Om siere moeder wille, Godweet,
- Want hi haer dede groet leet
- 1650
- Doen van Monfort her Zimoen
- Ingelant had in sijn doen;
- Ende namaels, alse die coninc werd
- Geweldich slans, so moeste ter verd
- Dese ende ander rumen dlant
- 1655
- Die hem te voren daden pant.
- Maer sonderlinge over desen
- So had sijn moeder gerne gewesen,
- Ende hadde dicwile over dien
- Wesen gewroken, had mogen gescien.
[p. 2,143]
-
- 1660
- Den coninc claget sijt ontfermeleke,
- Dat hi haer daer over wreke.
- Nu sach die coninc den selven man
- Ende leide sinen mere daer an,
- Te meer, omdat hi dus vloe,
- 1665
- Ende oec om daventure toe,
- Die hi vanden borre wachte.
- Ende te hans den coninc gedachte
- Vanden ridders hier te voren,
- Die siere moeder deden toren.
- 1670
- Doen sprac die coninc: ‘Siedi niet
- Genen ridder, die ginder vliet?
- Hem willic volgen nu te hant;
- Het es die alre meeste viant,
- Dien ic nu levende weet.’
- 1675
- Mettien hi na hem sporensleet
- Sijn ors met ere snelre verd.
- Mettien daer in porre werd
- Menich man die volgede naer,
- Maer die coninc was over waer
- 1680
- Vele bat gereden dan si,
- Ende ontreet hem allen daer bi
- Verre voren in geent wout.
- Al ridende riep hi: ‘Hout, hout,
- Keert u, ridder, gi sijt gevaen,
- 1685
- Oft set u hier ter were saen.
[p. 2,144]
-
- Ic ben die coninc ende hier allene,
- Keert u, wi selen hier gemene
- Josteren onder mi ende u:
- Canic, ic sal hier wreken nu
- 1690
- Dat gi mire moeder hebt misdaen.’
- Die ander liet vaste henen gaen
- Ende antworde niet een word,
- Ende reet vaste henen vord,
- Ende sijn cnape vaste met.
- 1695
- Die coninc die oec niene let,
- Hine sloech sijn ors metten sporen
- Na die gene die reden voren,
- Es den genen so na gereden,
- Dat hine herlangende daer ter steden
- 1700
- Ende seide: ‘Keert u, dit es lachter,
- Salic u steken moeten van achter?’
- Die gene reet wat hi mochte,
- Want hi des niet en dochte,
- Al hordi den coninc aldus spreken,
- 1705
- Dat hine van achter yet soude steken,
- Want en ware niet siere eren;
- Om dit reet hi sonder keren.
[p. 2,145]
-
Hoe die coninc vinc den [ridder] ende den cnape .xxvi.(j)
- Daer dus die gene vore reet,
- Ende die coninc ane hem versteet
- 1710
- Dat hi en keert in gere maniere,
- Reet hi so sere dat hine scicre
- Verhaelde ende neven hem reet,
- Ende namene in sinen arm gereet,
- Rechte tusscen hals ende hoeft,
- 1715
- Ende heeften vanden perde geloeft.
- Daer hilten so vaste doe die coninc,
- Daer hine metten arme bevinc,
- Dat hine voerde enwege doe
- Onder sinen arme alsoe
- 1720
- Tot daer die cnape hilt ter stede.
- Den genen gegreep hi also mede
- Ende brachtse beide gevangen sciere
- Tot in dat here in deser maniere.
- Ende doen hi onder there quam
- 1725
- Ende men den ridder te hem nam
- Hadde die coninc so vaste gehouden,
- Dat hem in den hals die vouden
- Ende vanden halseberge die ringen
- Ter meniger stat in gingen.
[p. 2,146]
-
- 1730
- Oec was hi geduwet, des geloeft,
- Dat hi al dosech was int hoeft.
- Entie cnape was optie doet
- Vanden douwene. Bliscap groet
- Was om dese selsine mere
- 1735
- Al dat volc vanden here,
- Ende seiden dusdaen aventuren
- En mochte daer niemen geburen,
- Noch oec niemen hebben gedaen
- Sonder die coninc; dat was haer waen.
- 1740
- Die coninc ende mede alle die heren
- Dancten Gode der groter eren,
- Die hem daer gesciet es nu.
- Den ridder beval hi, secgic u,
- Dalmenne dade in sekerhede,
- 1745
- Tot datmenne brachte mede,
- Daer menne seker mochte laten.
- Dus voerdene hene siere straten
- Cnapen .i. deel te Lonnen ward,
- Ende leiden inden steen ter vard,
- 1750
- Met starken yser gevetert wale.
- Daer lach hi lange in die quale
- Tsinen onwille gevangen swaer,
- So dat hi starf van pinen daer.
- Ende sinen cnape om dese treken
- 1755
- Dede die coninc een oge uutsteken,
[p. 2,147]
-
- Ende lieten varen siere wege.
- Aldus hadde die coninc daer den zege,
- Daer hi sere bi was vertroest.
- Om dat hi hoepte te sine verloest
- 1760
- Vanden wonder der aventuren,
- Die hem vanden borre geburen.
Hoe die coninc vort trac met sinen here ende enen scilt vant an enen boem hangende.xxvii.(j)
- Die coninc die nu opbrac
- Met sinen here ende vord trac
- Neven die zee rechte henen,
- 1765
- Ende men houde daer vord altenen
- Thout, dat op die zee stoet.
- Menich man met groter spoet
- Velden thout dapperlike,
- Daer liden soude die coninc rike.
- 1770
- Ende emmer alsi wege vonden,
- Die van ouden tiden daer stonden,
- So wilde die coninc die besien,
- Ofter yet wonders soude gescien.
- Dus quamen si so verre vort,
- 1775
- Dat si enen luut hebben gehort
- Van enen vogele, die riep sere,
- Dat hem vereende menich here.
- Ende die vogel vloech ter vaerd
- Vore hem aldaer te berge waerd,
[p. 2,148]
-
- 1780
- Over ene grote oude strate,
- Critende sere in droeven gelate;
- Ende alsi vore was dan verre
- Quam hi weder zonder merre,
- Meslaten droeflike sere.
- 1785
- Die coninc sprac: ‘God, edel here,
- Wat dit dieden mach gereet,
- Dat dese vogel dus lude creet
- Ende op waerd vlieget ende nedercomet,
- Ende onse here aldus begomet?
- 1790
- Ic waent enige sake doet.’
- Dit stac den coninc in sinen moet
- Herde vaste, ende binnen dien
- Heeft die coninc den wech versien,
- Daer die vogel boven vloech.
- 1795
- Doen in dien wech die coninc toech
- Quam die vogel na die dinc
- Gevlogen boven den coninc,
- Ende vloech daerna echter op ward.
- Doe sprac die coninc: ‘Hier openbard
- 1800
- Dese vogel wel datmen hem na
- Volge opwaerd, alsict versta.
- Laet ons hem volgen .i. lettelkijn
- Om te vernemen den wille sijn.’
- Dus sijn si gevolget naer
- 1805
- Den vogel, die strate opwaerd daer,
- Tot op enen berch gereet,
- Daer menich scone boem steet
- Van ouden tiden gewassen lanc.
- Ene starke dicke eyken banc
[p. 2,149]
-
- 1810
- Stont daer onder die bome slecht,
- Daer dat mos ginc over recht,
- Voets dicke ofte meer.
- Die vogel daer ic af seide eer
- Ginc daer sitten op enen boem
- 1815
- Bi enen scilde, dies hi nam goem
- Want doen die coninc op waerd sach
- Naden vogel, hort wat hi plach:
- Hi was gevlogen an den scilt,
- Ende dien metten voeten hilt,
- 1820
- Ende wevedene, ende creet sere,
- Ende vloech henen vorwaerd mere.
- En wistemen waer die vogel bequam.
- Doen die coninc dit vernam
- En wisti wat dit mochte menen,
- 1825
- Dattie vogel vloech dus henen
- Doen hi den scilt had gewijst.
- Gene scone stede menich prijst,
- Ende was daer besien oec sere;
- Want dat plein was min no mere
- 1830
- Gescepen als oftmen daer sonderlingen
- Gehouden hadde groet gedingen.
- Dat sitten was daer oec betast,
- Oft noch waer geve ende vast;
- Want het sceen wel over waer
- 1835
- Dats leden was .CCC. jaer
[p. 2,150]
-
- Ofte meer, dat daer hadde gestaen.
- Maer nochtan waest, sonder waen,
- Onder mos vast int gevoech;
- Dits .i. wonder te secgene genoech.
Hoe die scilt ward genoept van enen maten man .xx(ix)viij.
- 1840
- Doe die vogel dus henen vloech,
- Datten menigen wonderde genoech,
- Sprac die coninc met gewilt:
- ‘Dat hier yemen nope den scilt,
- Die daer hanget anden boem.
- 1845
- Elc merke ende nem goem,
- Watter hem donken mach an.
- Es hier enech so coene man,
- Die hier nu dit dar bestaen?
- Hens es sonder sake niet, seit mijn waen,
- 1850
- Dat ons dese vogel hier gebrachte;
- Es enich ridder die sine gedachte;
- Ane desen scilt wille keren,
- Dat hine nopen dor siere eren?’
- Ginder en was geen ridder so coene,
- 1855
- Dat hijt bestaen dorste te doene.
- Ander warf sprac die coninc:
- ‘Salic moeten dese dinc
[p. 2,151]
-
- Selve doen, als ic dede ere,
- Ten borre? Dats u allen onnere!
- 1860
- Noch vragic oft hier enich man
- Dit aneverden dar oft can,
- Oft ic anegaet nu ter ure.’
- ‘Here, sprac daer ene, dese aventure
- En machse hier niemen bestaen,
- 1865
- Hi en si ridder, sonder waen,
- So donct mi dat gijt selve selt doen;
- Maer mocht een cnape sonder ocsoen
- Dese dinc hier ane gaen,
- Gi vinter wel diet soude bestaen.’
- 1870
- ‘Ja, antwerde doe die coninc,
- Waer hier yemen die dese dinc
- Dorste bestaen, dat secgic u,
- Al waer hi cnape. ic maecten nu
- Ridder, ende gave hem goet ter stede,
- 1875
- Daer hi sijn ridderscap anteerde mede.’
- Doen sprac die gene: ‘Coninc here,
- Waric wel in mire were
- Gewapent ende op .i. ors goet,
- Ende spere ende scilt. . .’ Doen dit verstoet
- 1880
- Die coninc, dat hijs willech was,
- Maect hine ridder saen na das,
- Ende goetdene aldaer ter stede.
- Ende gaf hem ors ende wapen mede.
[p. 2,152]
-
- Dus wapenden hem die gene daer,
- 1885
- Ende sat opt ors saen daer naer,
- Ende scilt om hals ende spere in hant
- Ende helm in hoeft; alsoe bewant
- Reet hi tgenen scilde ward.
- Gelijc oft daer stoede gescard
- 1890
- Een here, ende hi daer in soude riden,
- Also reet hi daer tien tiden
- Op genen scilt, die dus hinc,
- Ende staken ave na dese dinc,
- Soe dat hi te stucken lach met allen,
- 1895
- Daer hi ter eerden quam gevallen.
- Menich versaechdem daer van dien,
- Ende waenden dat daer yet soude gescien,
- Alst oec dede eer si scieden,
- Want een bere quam onder die liede
- 1900
- Lopende, ende heefter .iii. verbeten,
- Eer mens word mochte weten.
- Hi maecte groet gerucht int here:
- Doe quam die gene met sinen spere,
- Die den scilt daer hadde doen breken,
- 1905
- Ende heeft den bere doet gesteken.
- Dus es hem daventure saen
- Wel te sinen eren vergaen.
[p. 2,153]
-
Wat wondere datsi vonden meer .xx(x)ix.
- Die coninc logierde daer den nacht
- Met alle siere here cracht.
- 1910
- Tot anders dages wildire geduren
- Om te vinden meer aventuren.
- Dat plein was scone, groet ende wijt,
- Ende grote bome van ouder tijt
- Stoeden daer omme menich een,
- 1915
- So datter lostelec wesen sceen.
- Des anders dages harde vroe
- Ginc die coninc allombe doc
- Genen plein, ende wilt besien.
- Ten inde van genen pleine van dien
- 1920
- So heeft hi een ander plein vernomen,
- Dus began hi derwaerd gomen
- Met .x. ridders sonder waen.
- Als hi int plein daer soude gaen
- Sach hi den vogel sitten daer,
- 1925
- Die daer vore maecte mesbaer,
- Ende sat ende bicte op enen boem
- Met sinen becke. Des nam goem
- Die coninc, ende mercte den vogel saen,
- Dat hi daer nu was gestaen
- 1930
- Bi enen helme vreselije groet,
- Daer een sweerd bi gerecht stoet,
- Met ere ketene vast gebonden
- Ane den helm, ten selven stonden;
[p. 2,154]
-
- Ende die helm hi was oec met
- 1935
- Ane den boem wel vast geset,
- Ende met ere ketene dus angeslagen,
- Die gene die dat soude wagen
- Dat hi den helm soude winnen,
- Hinc wis hoe anders beginnen,
- 1940
- Dan hi opten boem ga,
- Entie ketenen ontwee sla;
- Ofte die sate op een ors groet
- Ende een groet sweert had ter noet,
- Hi mocht verlangen ende ave slaen
- 1945
- Den helm ende tsweerd sonder waen,
- Doen dit die coninc merken began
- Sprac hi genen ridders an
- Ende vraechden vanden genen
- Wat dit wonder mochte menen:
- 1950
- ‘Haddic mijn ors hier ter stonde,
- Ic soude proven oftic conde
- Den helm gewinnen nu
- Metten swaerde, dat secgic u.’
- Te rade ward hi daer na saen
- 1955
- Dat hi om sijn ors dede gaen
- Ende om sine wapen altemale.
- Doen brac ute dese tale
- In dat here, ten selven stonden,
- Vanden helme, die waer vonden,
- 1960
- Ende van enen swaerde met,
- Dat daer bi oec waer geset.
[p. 2,155]
-
- Om dit wonder te siene ane
- So quam dat here daer vord ane,
- Daer si den coninc hebben vernomen,
- 1965
- Die neuwe om dese dine ginc gomen,
- Hoe hijt best mocht anegaen,
- Dat hi den helm soude bestaen,
- So met steken, so met slane.
- Hier om pensdi sere, ic wane,
- 1970
- Maer watmen seide, oft watmen vraecht,
- Hine ward hier af niet versaecht.
Hoe die coninc een helm noepte ende een sweerd .xxx.(i)
- Doen des coninc ors daer quam,
- Alse vollijc alse hijt vernam,
- Wapendi hem met snelre vard,
- 1975
- Ende sat te hant op sijn pard,
- Ende nam scilt ende spere beide,
- Ende reet vord in Gods geleide,
- Ende wilde dit proeven metten spere.
- Hi reet op tgene met groten gere
- 1980
- Ende stac den helm dat hi clanc,
- Ende verre van siere stat spranc,
- Vandaer hi eersten was gestaen.
- Maer die ketene, sonder waen,
- Daer hi ane was gebonden,
- 1985
- Hilten herte vaste tien stonden.
- Ander werf den spere hi biet
- Maer en bescoet hem niet;
[p. 2,156]
-
- Want sijn spere brac ontwee.
- Doen trac hi tsweerd min no mee
- 1990
- Als oft hi vechten soude daer naer.
- Den bome reet hi bat naer,
- Daer die helm boven hinc,
- Dien hi met sinen sweerde bevinc,
- So dat hi die ketene sloech,
- 1995
- Ende daerna den helm nederdroech,
- Ende tsweerd met, dat verstaet.
- Dus verginc hem daer die daet
- Vanden helme ende vanden sweerde,
- Dat daer menich te siene begeerde.
- 2000
- Doen die coninc dit hadde gevelt
- Swaerd ende helm, daermen aftelt,
- Nam hijt in sine hant daernaer.
- Die groetheit wonderde menigen daer:
- .VII. voete was dit swaerd lanc,
- 2005
- Ende die helm in sinen omganc
- Was wel .x. palmen wijt,
- Ende so verrostert, des seker sijt,
- So datter vingers tswaerd dicke an lach;
- Ende doemen tswaerd neuwe besach,
- 2010
- Ende dat roster ave dede,
- Sachmen letteren daer gerede,
[p. 2,157]
-
- Daermen mede verstont na das,
- Hoe lange dat gemaect was.
- Daer stont: ‘Ic, meester Rigaudijn,
- 2015
- Van Wales smeetde dit sweerd fijn,
- Int jaer ons heren wel gerede
- .CCCC. ende .LXVI. mede’
- Dit swaerd was lanc ende groet,
- Maer en was niegeren toe goet,
- 2020
- Om dat was verrosterd so sere.
- Oec waest te lanc elken kere,
- Ende die helm was oec so swaer,
- Dat niemen en leeft nu vorwaer,
- Diene in stride dragen mochte.
- 2025
- Menigerhande was coninc gedochte
- Wanen dit wonder mocht comen:
- Men heeft des gelijes selden vernomen.
- Die coninc dede opten helm slaen
- Om te proeven hoet soude vergaen,
- 2030
- So datmen gate daerin sloech;
- Maer dan was geen ongevoech
- Datmen den helm mochte dorslaen,
- Die so menich jaer, sonder waen,
- In regen, in snee had doe gehangen.
- 2035
- Hets wonder dat hijs es ontgangen,
- Hine waer verrot ende tswaerd mede,
- Dits ene der wondere selsenhede.
[p. 2,158]
-
Hoe si enen halseberch vonden .xxxi.(j)
- Die coninc, die hier af was verdocht
- Hoe dit wonder waer toe brocht,
- 2040
- Hi wilde noch al omme gaen,
- Oft hi yet meer mocht verstaen,
- Oft vinden ander selsenhede.
- Doen quam hi niet verre vander stede
- Daer hi ene grote veste vant
- 2045
- Ene diepe gracht, die was versant.
- Doen dit die coninc hevet vonden
- Ginc hi daer in ten selven stonden
- Met een deel siere baroene,
- Daer sach hi in na desen doene
- 2050
- Dat scoenste proyeel van ouden dagen
- Daer niemen af horde gewagen.
- Daer ginc omme een berch hoge,
- Die daer op stont, dat hi wel moge
- Gesien allomme .ii. milen verre,
- 2055
- Dat hem noch boem, no berch ne werre,
- Waerward dat hi hem bekere,
- Hine sie dus verre, ofte mere.
- Hier op es die coninc geclommen
- Ende sach dwers, ende sach allomme
- 2060
- In geent wout, daert scone dede sien.
- Doen sach hi daer besiden dien
[p. 2,159]
-
- Genen vogel, die noch creet.
- Die coninc hier op die ogen sleet
- Ende siet waer hi sitten gaet:
- 2065
- Op enen boem die rechte staet
- Opt inde van genen proyeel scone.
- Groet ende lanc was die gone,
- Ende sere oud was die boem.
- Vanden vogle nam doe goem
- 2070
- Die coninc, waer hi sitten ginc.
- Doen hi dus mercte na die dinc,
- Siet hi waer hi es geseten
- Op enen halsberch, als wijt weten,
- Die daer hinc ane dien boem.
- 2075
- Die coninc pinsde: ‘Es dit een droem,
- Datic heden heb bevonden?
- Wie horde noyt secgen tot desen stonden
- Dat des gelijes yet gesciede?
- Al waerd gesciede Arturs maysniede,
- 2080
- Oft Arture selve, oft Waleweine,
- Nochtan en waer dwonder niet cleine,
- Dat hier ons nu es gesciet.
- Mi en wondert nu oec niet
- Vanden wonderliken dingen,
- 2085
- Die ic vord hebbe horen bringen
- Vanden woude der avonturen,
- Mi donct noch dier in wilde geduren,
[p. 2,160]
-
- Ende aventure wilde soeken,
- Hi vonder hier in allen hoeken.
- 2090
- Waer yemen so coene nu
- Alst doen was, dat secgic u,
- Ende int wout dan wilde varen,
- Hem souder hier genoech openbaren;
- Want bi Arturs tiden mede
- 2095
- Waren wilde resen wrede
- Ende oec ongelovege liede,
- Daer af quam groet ongediede,
- Dat wonder maecte menichfoude,
- Dat hem onthilt in desen woude,
- 2100
- Ende daeraf es noch wonder bleven
- In desen woude, hebbic beseven
- Anden borne ende anden scilt,
- Ende anden helm dat sweerd hilt,
- Ende an genen halsberge mede,
- 2105
- Die ginder hanct, dits wonderlijchede;
- Ende van desen scone prayerien,
- Die van .viiic. jaren lien
- Dat si souden hebben gewesen,
- Na dat wi int sweerd lesen;
- 2110
- Al waer nember wonders in dit woud
- Nochtan waerd te wonderne menichfout.’
[p. 2,161]
-
Hoe die halseberch af was gedaen ende oec geproeft .xxxii.(j)
- Doen die coninc dit had geseit
- Quam hi vanden berge gereit,
- Ende dede opten boem clemmen saen
- 2115
- Enen, die daer heeft ontaen
- Den halseberch, die daer was gebonden
- Met ere ketenen vast, tien stonden.
- Mer doen die ketene ontwee was
- Ontviel hem die halsberch na das,
- 2120
- Want hi was hem te swaer;
- Ende selve viel hi daer naer
- Ende brac den hals. Dit was leet
- Den coninc, ende menich die daer steet
- Seiden het dade die avonturen
- 2125
- Vandien halseberch ter selver uren;
- Want hadmen metten sweerde bestaen,
- Er waer aldus nie vergaen.
- Doen dit aldus gesciet was
- Ontbant hi den halseberch na das;
- 2130
- Want hi was over een gewonden,
- Ende also vast te gader gebonden
- Met yserinen keten groet.
- Doen hi ontbonden was albloet
- Ende menne ontwant oec na dien,
- 2135
- Om datmenne binnen wilde besien,
[p. 2,162]
-
- Want buten in ne genen dingen,
- Noch van maelgen noch van ringen,
- En can men niet werden geware,
- So sere was hi verrosterd dare,
- 2140
- Ende so vaste hine dat an een,
- Dat aldaer een yser sceen;
- Maer datmen binnen daer ontwant
- Tselker stat so scone vant,
- Ofte te hans waer gescuert.
- 2145
- Mi heeft wonder hoet geduert
- Heeft so lange ongerost.
- Doen dese halseberch was ontlost
- Ende ontdaen ende ontploken,
- Daer menige maelge af was te broken
- 2150
- Eermenne daer ontdoen conste;
- Want alse men dat verroste begonste
- Tontone, so braken daer die ringe
- Int vergaderen sonderlinge;
- Nochtan was hi ontaen daer doe,
- 2155
- Dat hi te gader bleef alsoe.
- Dese halseberch was groet ende stranc
- Ende swaer ende harde lanc,
- En was niemen int lant here
- Hine sloyde hem .ii. voete oft mere.
- 2160
- Daertoe was hi oec so swaer.
- Dat lettel yement int here was daer,
- Diene yet verre had gedragen.
- Die maelgen die daer ane lagen
[p. 2,163]
-
- Waren vingeren groet;
- 2165
- Daer dene in die ander sloet
- Waren si geset so na,
- Datter een stro niet tuscen ga.
- Hier af wonderde menigen man,
- Hoe yemen mocht den halseberch an
- 2170
- Gedragen, om dat hi was so ongemicke
- Ende so lanc ende soe dicke.
- Hi was oec lanc tiendalven voet.
- Het mocht wel sijn .i. ridder goet,
- Die selken halseberch ane droech;
- 2175
- Al waest dat selc man versloech
- Vele lieden ende brachte ondere
- Dat en donct mi geen wondere.
- Die coninc en wiste in gere manieren
- Wat hi hier af mochte visieren;
- 2180
- Maer den scilt ende helm ende swerd
- Ende den halseberch dedi ter verd
- Lecgen op ene kerre vor waer,
- Ende voret henen al van daer.
- Oec wilden some secgen dat,
- 2185
- Dattet waer een berchstat,
[p. 2,164]
-
- Ende dat daer bi ouden wilen
- Liede woenden, sonder gilen,
- Som seidense dat wilen ere
- Ridders, die waren van groter were,
- 2190
- In tenten waren met haren joncfrouwen,
- Ende alsi dan daer yemen anscouwen
- Moesti vechten jegen heme;
- Want dese stat, alsict verneme,
- Was daer toe gemaect, ende anders niet.
- 2195
- Wantmen hier verre enen siet.
Hoe die coninc vorwaerd trac .xxxiii.(j)
- Na desen wonder, na desen done,
- Trac die coninc vord na tgone
- Weder neder optie zee,
- Daer sijns valxs lach noch mee,
- 2200
- Die den wech holpen maken.
- Soudic vertellen al die zaken,
- Die den here gesciede daer,
- Gi sout secgen en waer niet waer,
- Daerom latix vele bliven,
- 2205
- Ende sal u cortelike bescriven
- Dwonder, dies hi vele vant,
- Eer hi quam te Gales ant lant:
- Van sconen bergen, van sconen valeyen,
- Van sconen pleynen, daert goet es meyen,
[p. 2,165]
-
- 2210
- Van sconen straten, ende van holen,
- Daer menich wel in mochte verdolen,
- Van vogelen van selsenre manieren,
- Van sconen, van leliken dieren.
- Die u dit al wilde versecgen
- 2215
- Hine cont met cleinre dinc verlecgen,
- Want het soude nu verlingen
- Eer ict te hoefde conde gebringen,
- Daerom latic varen die word
- Ende secge vanden coninc vord,
- 2220
- Die vaste voer neven die zee
- Met sinen here, min no mee
- Alse een man die spelen vard.
- Hine voer gene grote dachvard,
- Want drie milen ofte vire,
- 2225
- Dat was altoes sine maniere;
- Maer hi waer wel vorder gevaren,
- En had gedaen dwonder twaren,
- Dat hi ember wilde besien
- Als hi yegeren quam in dien.
- 2230
- Dus lach hi .iii. weken int wout,
- Dacrmen hem brochte menichfout
- Alle dage sine spise naer,
- Die sie verteerden over waer.
- Dit coste den coninc groten scat,
- 2235
- Want geen huus stont bi dat
- In .xxx. milen na gehende.
- Sone deet oec ten andren ende,
[p. 2,166]
-
- Daerwaerd dat si wilden varen.
- Maer daer over der zee baren
- 2240
- Was men ute Gales gevaren saen
- Ten beiden inden, sonder waen,
- Ende om dit te maken los
- So dede den coninc houwen den bos
- Optie zee aldorentore,
- 2245
- Ende enen wech maken daer vore,
- Om datmen daer varen soude ende riden,
- Die Waloyse wachten tallen tiden,
- Dat si daer nember en sculen twaren,
- Alsi te lande verjaecht waren.
- 2250
- Dit sijn die dinge ende die saken,
- Daer om hi den wech dede maken.
Van enen hole datsi vonden .xxx[i]v.
|
