Hier begint die seste boec vander vifter pertien
Ho[e] Lodewijc ende Vrederijc beide Coninc worden .j.
- Die meeste vrese, die enige es
- Van allen vresen, dat sijt gewes,
- Dats die vrese van der doet;
- Ja die geleeft heeft albloet
- 5
- Nader werelt bliscap gerede,
- Ende gesonts lijfs dan mede
- Siere genuechten gevolget heeft,
- Alse desen dan sijn lijf begeeft
- Onversien, dats ene vrese
- 10
- Boven al; want in dese
[p. 3,148]
-
- Es twivel vander zielen behout.
- Maer die gene mach danken menichfout,
- Ende die met vorsinnicheiden sterft,
- Also dat hi niet onterft
- 15
- Sine ziele vander bliscap sijn,
- Die ewelijc gedurech sal sijn;
- Dese en sal die doet niet vresen.
- Dus en darf die Keyser uutgelesen,
- Daer ic af heb gehouden sprake,
- 20
- Hi begarde also sine sake
- Vor sine doet met vorsinnicheden,
- Dat ict wel houde, dat hi niet sceden
- En sal vander bliscap ons Heren.
- God, die gever es alre eren,
- 25
- Moete siere zielen ontfarmen!
- Here! Mi moeti oec bescarmen
- Van quaden sticken alle wegen,
- Die mi mochten comen iegen!
- Ende helpen moeti mi ter stede
- 30
- Dat ic dit Boec volmake mede,
- Daer gi tbegin af hebt gehort!
- tSeste Boec sprect nu vort
[p. 3,149]
-
- Van Lodewike desgelike,
- Hoe hi quam ten Conincrike,
- 35
- Die uut Beye[r]e[n] was geboren;
- Van Vrederike met, die gecoren
- Banderside es, iegen Lodewike;
- Ende dese es hertoge van Oestrike.
- Dus was Lodewijc, als wijt weten,
- 40
- Van ere pertien coninc geheten
- Ende Vrederijc vander ander gereet.
- Bede dese heren, om dit beheet,
- Quamen vort om tontfane
- tAkenward, na minen wane,
- 45
- Die coninccrone, maer sonder waen
- Lodewijc moeste daer voren gaen.
[p. 3,150]
-
- Ende hadde daer die vorder hant;
- Overmids den Coninc van Beyeemlant,
- Die mechtech daer was, als wijt horen;
- 50
- Want hi was van hier geboren
- Van Lusselenborch; om dese sake
- Haddi daer die vorder sprake.
- Dus werd Lodewyc ongehoent
- In die stat tAken gecroent;
- 55
- Ende Vrederijc te Bonnen alsoe;
- Want hine dorste niet comen doe
- Aken nare, dat verstaet.
- Doe dadensi, na sinen staet,
- Te Bonnen Vr[e]derike crone spannen
- 60
- [Mit sinen lieden, mit sinen mannen].
- Aldus so ward daer een twest
- Tusscen desen tween gevest,
[p. 3,151]
-
- Dat lange wile geduren sal,
- Alsic hierna wel secgen sal.
Hoe si van Aken ende van Bonnen sceiden te lande ward .ii.
- 65
- Alse Lodewijc dus gecroent was
- tAken, alsic seide vor das,
- En lag hi daer niet herde lange;
- Nochtan van Vrederix bedwange
- Ontsach hi hem int wederkeren.
- 70
- Oec so seiden doe vele heren:
- Datsi onderlinge souden striden,
- Eer deen den andren soude liden;
- Maer dat en gesciede daer niet:
- Lodewijc Vrederijc varen liet,
- 75
- Ende Vrederijc weder Lodewike.
- Dus keerdense weder tharen rike,
- Met overmoede also vermogen,
- Datmen waende al ongelogen
- Van urenturen allen tijd
- 80
- Onderwegen te hebben strijd;
- Deen voer vore, dander naer,
- Ende elc voer in hoeden daer.
- Grote word ware gesproken
- In beden siden; diemen gewroken
[p. 3,152]
-
- 85
- Gerne hadde, hadsi gedorst.
- Daer was on[d]ertiden getorst,
- Alse al gereet te stride ward,
- Ende in manieren so oec gescard;
- Ende als die ander worden gewaren,
- 90
- Ende hem oec scarde daer naren,
- Om te wederstane dat gone,
- So blevense achter die Barone
- So lange dats den andren verdroet,
- Ende togen vort met hare conroet;
- 95
- Haddense gevloen bi aventuren,
- So hadden die ander daer ter uren
- Hem gevolget, ende bestaen;
- Maer alsi keerden, sonder waen,
- Ende niet en vloen, so blevensi
- 100
- Al stille licgende; ende daer bi
- Bleef dat striden dicke daer.
- Wilde een vlien, wet vorwaer,
- Alsemenne bestreet optie stat,
- Men souder vele vinden om dat
- 105
- Diene iagen souden, ende volgen;
- Maer wistensi datsi verbolgen
[p. 3,153]
-
- Soude werden, ende hem weren,
- Si souden laten al geberen.
- Aldus gesciet min no mee
- 110
- Onder gene heren twee,
- Die al bronstende henevaren,
- Ende deen den andren niet dar daren.
- Dus voer deen in Beyerenlant,
- Ende bleef daer in sijn bewant;
- 115
- Ende die ander in Oestrike met,
- Om hem te besettene daer te bet.
- Dus lagense lange daer met here
- Elc iegen andren ter were.
- Maer geen strijt en hadden si,
- 120
- Also ic can versinnen mi
- Daer yet ave te scriven es;
- Want tot noch, des sijt gewes,
- So vergaderden si oec niet;
- Maer het es ondertusscen gesciet
[p. 3,154]
-
- 125
- Dat deen den andren scade dede,
- Bede an dorpe ende an stede;
- Ende gaderinge maecten herde groet;
- Ende dat deen den andren ontboet
- Te stride te comen tere stat.
- 130
- Maer noch en gesciede niet dat;
- Het werd emmer so ondergaen
- Dat te niewete al bleef saen.
- Deen seit Frederic es machtecht,
- Ende van goede alte crachtecht,
- 135
- Ende dat hijt daer bliven sal;
- Dander geeft Lodewijc tgeval,
- Ende hi saelt wel behouden.
- Ende ic laet nu Gode gewoude[n],
- Hi sal wel besceden den strijt,
- 140
- Welc tijt dat hem donket tijt!
- Ic lietse lecgen twesten nu,
- Ende salt vort secgen u,
- Vanden dingen die gescieden
- Die wile dat twesten dese lieden.
[p. 3,155]
-
Des hertogen Jans doet van Brabant .iii.
- 145
- Recht nu in desen tiden,
- Doemen screef, in allen siden,
- .xiii. [hondert], ons Heren iaer,
- Ende .xiii., weet vorwaer,
- So werd in Brabant gemaect cont
- 150
- Een [brief] uter heren mont,
- Ende mids des hertogen wille;
- Daer in soude staen, lude ende stille,
- Alle die vonnesse, ende die [c]oren,
- Van allen feiten, ende van allen mesboren,
- 155
- Datten lande toe behort;
- Dit soude elc meyer bringen vort,
- Ende ammanne, schoutheide mede,
- In porten, in dorpen; elken gerede
- Daerna vonnesse doen ter stat,
- 160
- Naer dat inden Brief gesat
[p. 3,156]
-
- Ware. Dit werd bezegelt daer
- Met alden ridders, wet vorwaer,
- Van den lande, dat verstaet.
- Die hertoge wilt dat vorward gaet,
- 165
- Want hi was in siecheiden bevaen
- Ende om dit ordineerdi saen
- Dese dinge, ende dede gebieden:
- Dat ment houde den lieden
- Emmermeer in sijn land.
- 170
- Maer na sine doet, si u becant,
- So werd onlange gehouden de Brief:
- Ende waer daer me[r] in besief
- Bate oft winninge, daer tracmen vort;
- Maer waser verlies an, alsment hort,
- 175
- So wildense den brief niet lesen laten;
- Aldus volgense altoes der baten.
[p. 3,157]
-
- Niet lange hierna, dat verstaet,
- So hadde die hertoge een raet,
- Dat hi te Parijs wilde varen
- 180
- Om te besien oft hi aldaren
- Enigen meester vonde, so groet
- Diene genase van siere noet;
- Want hi hadde den steen so sere,
- Dat hine conste in genen kere
- 185
- Sine orine somwile gemaken.
- Om dese dinge, om dese saken,
- Heeft hi meestre doen soeken daer,
- Diene geloefden sonder vaer
- Te genesen van derre dinc.
- 190
- Dese meester hi ontfinc,
- Ende lietse werken daer an heme.
- So wrachten so, als ict verneme,
- Dat hem an sijn leven ginc.
- Doe brachtemen na dese dinc
- 195
- Weder in sijn lant om dat,
- Oft hi daer mocht genesen bat.
- Toter Voren werd hi brocht,
- Daer hi werd van hem besocht.
[p. 3,158]
-
- Doe seidem sijn meester daer,
- 200
- Die met sinen vader menich iaer
- Ende met hem oec hadde gewesen:
- Men mochten geensins genesen;
- Maer ic hadden gecuert alsoe,
- Dat hi geleeft hadde emmer toe
- 205
- In redeliken dingen vord;
- Maer hi es nu al versmord,
- Ende ic does mine hant nu ave,
- Desen selmen bringen te grave!
- Dit gesciede eer yet lanc;
- 210
- Want vanden posoen, dat hi drank,
- Starf hi, dat scade was.
- Begraven werd hi oec na das
- Te Brusele, in die goede pord,
- tSente Goedelen, alsmen hort.
- 215
- Na hem quam sijn sone Jan,
- Die noch es een ionc man;
- Ende die te wive heeft ontfaen
- Lodewijcs dochter, hebbic verstaen,
[p. 3,159]
-
- Veren Marien sone van Vrancrike;
- 220
- Die moye was desgelike
- Des hertogen vader, alsmen versteet;
- Dits dat wer(d)ste, dat icker af weet.
Van ere miraculen van Sent Laurense, die te Veltheem gesciede, ende die daer vertrockenwas .iiii.
- Het geviel int selve iaer
- Dat dit was al openbaer,
- 225
- Na die doet shertogen Jans,
- Dat daerna inden winter te hans,
- Te Sent Laurens werd vernomen
- Een man, met enen kinde comen,
- Tote Velthem, in groten wane,
- 230
- Ende sprac aldus mi selven ane:
- ‘Goede Here! Doet mi bekinnen,
- Sidi selve pape hier binnen,
[p. 3,160]
-
- Ende sincdie dan hier over iaer
- Vor Sent Laurens openbaer?’
- 235
- ‘Ja ic, vrient, dese provende es mijn,
- Alse lange alsic levende mach sijn.
- Wats u lief, twi vraechdi dat?’
- Die man antwerde mi ter stat:
- ‘Here! Ic socht u te deser stont,
- 240
- Ende bidde u, dat gijt vort doet cont
- In u kerke alden lieden,
- Die dinc die minen kinde gescieden
- In dese weke altote Tienen;
- Iegen u sal ics verdienen.
- 245
- Vertrect dese dinc aldus vort.’
- ‘Ic soude, haddict van u gehort,
- Wat dat ware, doet mi gewes.’
- Die man tseggene na des:
- ‘Here, mijn kint dat es genesen,
- 250
- Dat lam in die been gewesen
- Hadde, meer dan .vii. iaer,
- Bi Sente Laurense, wet vorwaer.’
- ‘Ende in wat manieren sech mi
- Dat aldus genesen sy?’
[p. 3,161]
-
- 255
- ‘Here, in mocht in .vii. iaren
- Niet voetstap gegaen twaren,
- Ende in dese weke op een nacht
- So lach mijn kint in onmacht
- Also, dat mi dochte das
- 260
- Dat altemale en wech was.
- Aldus laget lange stonde,
- Daerna het hem roeren begonde,
- Ende bequam van den onmachte.
- Ic, die daer sijns adems wachte,
- 265
- Hadde ene kersse daer ontseken.
- Doen tkint herquam, begonst spreken:
- Here vader, neemt mijns ware.
- Ik hebbe geweest in een scare,
- Die mi so scone dochte wesen,
- 270
- Dat ic bina ben genesen.
- Ende onder die scare soe was een,
- Ende die gene [t]aste mine been;
- Ende nam mi daerna metter hant,
- Ende lede mi verre over een lant,
- 275
- Ende dor een stat in een dal
- Ende in ene Kerke, die mi al
[p. 3,162]
-
- Selc een man docht staen binnen;
- Ende doen dede hi mi wel bekinnen,
- Daerna hi mi weder [heeft] geprant,
- 280
- Ende lede mi op mijn bedde te hant.
- Dese scone man, dese goedertieren,
- Heeft mi genesen, donct mi, scieren.
- Dit tellet mi, ende hierna saen:
- Geeft mi mine cleder, ic sal wel gaen,
- 285
- Spract te mi ende op ter stede
- Cledet hem, ende ginc mede.
- Doe vraechdic oft hem yet bekinde
- W[a]ert metten goeden man gelinde?
- Het seide mi: ‘Jaet, herde wale.’
- 290
- Het wiste algader noch die pale
- Daer hijt had geleit in dromen.
- Doe begondic daerom gomen,
- Ende nam dit kint, ende ginc een wege,
- Ende bad dat ons God gave zege,
- 295
- Daer te geraken aldus vord an,
- Daer mijn kint sine gesonde wan,
[p. 3,163]
-
- Ende onderwegen, na dese dinc,
- So waer dat hi herward ginc,
- Bekinde hem dat cnapelijn wel,
- 300
- Ende alsic uten wege doe vel,
- So seide dat kint: ‘Gi sijt ontweegt,
- Alhier eest dat mijn wech geleegt.’
- Aldus benic tot hier comen,
- Ende nu hebbic an mijn kint vernomen:
- 305
- Dat dit die kerke is gereet,
- Daer mijn kint in was geleet,
- Want het seide mi groet ende smal
- Die litteken, die ic vinde al
- In dese kerke. ‘Na dese tale,
- 310
- So bemaendic den kinde wale:
- Oft also ware gesciet,
- Alsemi die vader hadde bediet.
- Dat kint seide: ‘Jaet, Here,
- Sem mine trouwe, min no mere,
- 315
- Oec bekinne nu bet her[d]e wel,
- Dat mi in dese Kerke gevel
- Dat ic mine gesonde gewan,
- Vore genen goeden man
- Die op genen outaer steet.’
- 320
- Aldus sprak daer dat kint gereet.
[p. 3,164]
-
Noch ene sonderlinge miracule, die ic selve aldaer sach .v.
- Het geviel op een nacht
- In den herft, dat bedacht
- Molres worden, dat si alsoe
- Die in 't dorp woenden doe
- 325
- Haer pard opten Kerchof dede[n],
- Om dat si sat souden wede[n].
- Ende die zielmesse pape hierna das,
- Want die een sijn broeder was,
- Ende dander molre was sijn oem;
- 330
- Doen die gene dus nam goem,
- Dat si haer pard aldus versaden
- Opten kerchof, ende begaden
- Den kerchof lelijc met haren torde[n].
- Doen ic dit sach, ic mi des storde,
- 335
- Ende vraechde: ‘Wie dit hadde gedaen?’
- Ende niemen wilt mi laten verstaen,
[p. 3,165]
-
- Ende die part waren ter molen,
- Daer ic dus af was in dolen;
- So dat ic niet geweten conde
- 340
- Wies die pard waren terstonde.
- Doen seidic aldus dese word:
- ‘Edele martelare, brinct nu vord,
- Grote here, Sente Laurens,
- Ende stelpt mi nu hier dit gepens,
- 345
- Ende wrect op die parde dit nu,
- Grote here, des biddic u,
- So dat openbaer werd mede
- Wie dit heeft gedaen ter stede.
- Ende mijn geselle horde altoe,
- 350
- Ende seide: ‘Gi bidt en weet hoe,
- Gi bid om wrake nu van desen,
- Gine moget gene messe lesen
- Met dere wrake, ende loech.’
- ‘Her Jan, donct u dit ongevoech,
- 355
- Dat ic Sent Laurens bidde dat,
- Dat hi hem selven wreke ter stat
- Over die pard, die dit daden.
- Noch biddic, dat hijs moet gestaden.
[p. 3,166]
-
- Dat wi bekinnen moeten dien,
- 360
- Die dese dinge lieten gescien.’
- Onlancs daerna quam die mare
- Vanden molres openbare,
- Want doe die parde waren geladen
- Indie molen, ende si met staden
- 365
- Waenden henen hebben gevaren,
- Some conden si no her no daren
- Haer parde yet gebringen vort,
- Al hadden sise met slaen gemort,
- En hadde niet besloten een haer.
- 370
- Doen moesten si geloven daer
- Sente Laurense optie stat,
- Dat si nemmermeer na dat
- Haer part en souden in genen keer
- Opten kerchof bringen meer,
- 375
- Ende .ii. wassen pard mede
- Geloefden te offerne ter stede.
- Dus vernamict na desen
- Dattie molres hadde gewesen,
[p. 3,167]
-
- Ic hadse gecastijt daer af saen
- 380
- En had Sent Laurens gedaen,
- Maer dat hise castide scone.
- Doen dit hadde geloeft na tgone
- Die molre, vorden die parde daer,
- Gaende sonder slach, vorwaer.
Van onser vrouwen ene miraclene, die te Leenke[beke] gesciede .vi.
- 385
- In desen tiden, doe dit was,
- Gesciede bi Brucele, als ict las,
- In een dorp dat Leenke[beke] hiet,
- Daer onse vrouwe rest, God weet,
- Daer was een arm wijf ter stede,
- 390
- Die om haer broet ginc oec mede.
- Dese vrouwe plach altoes nochtan
- Des saterdages te vasten dan
- Dor onser vrouwen werdichede,
- Ende altoes dit wijf oec sede
[p. 3,168]
-
- 395
- Vif Ave Marien onser vrouwen,
- Dat sise verden moeste van rouwen.
- Nu geviel op een ure aldaer,
- Dat goet gestolen werd daernaer
- Daer dat wijf te wandelne plach;
- 400
- So datmen dede daer gewach
- Dat dit wijf hadde gedaen,
- Ende om dit ward si gevaen
- Ende in gevangenesse geleit swaer,
- Ende gevetert daer openbaer,
- 405
- Ende met ketenen geslagen mede
- An een stijl daer ter stede,
- Ende om den hals een brake
- Daer si in lach met ongemake.
- Doen si dus lach gevaen,
- 410
- Sprac si aldus daeran saen
- Marien onser zueter vrouwen:
- ‘Ay Vrouwe, ic, die u met trouwen
- Dicke hebbe gevast, in node,
- Die saterdage met drogen brode,
- 415
- Ende u bedinge heb gedaen,
- Alle dage u teren saen
- .v. Ave Marien, ende of dit was
- U bequame, so hulpt mi dor das,
[p. 3,169]
-
- Dat ic uut dese vancnes come,
- 420
- Maria maget, edele bloeme.’
- Ende doen si dit hadde gesproken,
- So worden gene keten te broken,
- Ende onse Vrouwe quam selve daer,
- Dochte genen wive daernaer,
- 425
- Ende namse daer optie stede
- Metter hant, ende leedse mede
- In die kerke te Leenke[beke] saen,
- Ende deetse daer doe sitten gaen,
- Metten veteren an die been,
- 430
- Ende metter brake, die oec sceen
- .vi. voete wijt ende achte lanc.
- Die dore, daer [si] dor dede den ganc,
- Was inger anderhalven voet,
- Ende corter mede, alsict verstoet,
- 435
- Een voet ende oec mere.
- Nu merct, hoe si met enen kere
- Daer dore mochte sijn gegaen.
- En had onse vrouwe gedaen.
- Oec en es so sterc geen man,
- 440
- Die hadde connen gedragen an
[p. 3,170]
-
- Die brake entie veteren mede.
- Doemen des wiste die warhede,
- Ontsloech mense daer uter brake,
- Ende lietse vort met gemake,
- 445
- Om die ere van onser vrouwen,
- Die si gedient hadde met trouwen.
- Dus verloest onse vrouwe dan,
- Die haer dient, eest wijf, eest man.
Van tempeesten die gescieden .vii.
- Doemen screef ons Heren iaer
- 450
- .xiii. hondert ende .xiii. vorwaer,
- So gesciede tempeest groet,
- Ende ongeweder, ende groet noet
- Van hagel ende van donre mede.
- Omtrent een mile (ende) Loven der stede
- 455
- So viel een hagel, sijt seker das,
- Omtrent Sinxen, die oec was
- So starc, dat daerbi dat coren
- Al meest bleef daerbi verloren;
- Den wijngard sloech hi ontwee
- 460
- Omtrent Loven, ende oec mee
[p. 3,171]
-
- Die bomevrucht sloech hi al
- Vanden bomen, groet ende smal.
- Ende een wint quam oec mede,
- Die so groet was, dat hi dede
- 465
- Bome vallen, ende huse groet;
- Ende was yet datten hagel onscoet
- Dat met hem niet was gevallen,
- Dat dede die wint vallen met allen.
- Te Hoye ende te Ludeke mede
- 470
- Dede die hagel pijnlijchede;
- Hi versloech daer dat coren al,
- Optie berge ende in dat dal;
- Ende naden hagel reinet daer
- So sere, wet dat overwaer,
- 475
- Dat alle die dale liepen so groet
- Met water, dat daerover [vloet];
- Ende tcoren scorde alsoe
- Alsoe als twas henen vloe;
- Ende daer dit inde Mase quam,
- 480
- Selc oec daeraf scade nam;
- Want si werd so groet daeraf
- Datsi o[ver] haer water gaf.
[p. 3,172]
-
- Ende tselker stat overbrac
- Daer si dede groet ongemac.
- 485
- Op genen Rijn, ende daer omtrent
- Werd die wyngaerd sere gescent.
- Om geent Sent Jans misse,
- Alsi te bloeyen pleget gewisse;
- Doen quam een nevel diene stac
- 490
- Ende dat bloysel ave trac,
- Dat daer scade dede groet.
- In Vrancrike dede oec noet,
- Een honichdou, ende verdriet,
- Want, doe die wijn sijn bloyen liet,
- 495
- Ende in sijn spenen was daer [c]omen,
- So heeft daer sijn wassen benomen
- Dese honichdou, met enen miste.
- Dus ginc daer die wijn te quiste;
- Want te vele steden in Vrancrike
- 500
- Werd hi verloren deser gelike.
- In Ingelant werd oec een twest
- Van twee coninge gevest,
[p. 3,173]
-
- Deen was die coninc van Irlant,
- Die op Ingelant dede pant;
- 505
- Entie Coninc van Sco[t]lant mede
- En hilt daer iegen enen vrede;
- Si daden den Coninc groeten lachter
- Van Ingelant, ende hilden tachter;
- Dus was werringe in vele stede.
- 510
- In Brabant so wilden mede
- Die stede den hertoge onderstaen
- Van siere scout; ende wilden saen,
- Dattie heren ende sinen raet,
- Daer dat doen ende laten an staet,
- 515
- Al in handen nu ware;
- Ende si op ende af daernare
- Meyere, ammanne ende scouthede
- Alle setten souden mede;
- Ende des hertogen renten saen
- 520
- Van haren talven doen ontfaen.
- Hierom was lange een twest
- Tusscen die heren ende hem gevest,
[p. 3,174]
-
- Maer int leste wats gesciet,
- Sine wilden die steden om geen verdriet
- 525
- Des hertogen scout onderstaen,
- En soude al ane hem gaen
- Nemen ende geven, dat verstaet,
- Ende op ende af doen, hoe soet gaet.
- Dus moeste die hertoge anegaen,
- 530
- Ende die steden hebben onderstaen
- Sine scout, ende oec gegouden;
- Ende om dit hebbensi behouden
- Sine rente .vi. iaer
- Op te nemen, overwaer;
- 535
- Ende daer soudensi af geven dan
- Den hertoge sinen cost vordan;
- Om dit werd een groet gewranc,
- Die heren entie stede gemanc.
Van twee coninge ende van twee ander Ridders daer men af seide .viii.
- Int ander iaer rechte vord,
- 540
- So werd ene selsen mare gehord
- In Vrancrike aldorentoren;
- Oec quaemt Vlaendren met te oren,
[p. 3,175]
-
- Ende in Brabant, ende in allen lande;
- Ic moet seggen, al eest scande,
- 545
- Also alsict van lieden verstont,
- Dien [dat] rechte wel was cont;
- Want si waren al diewile daer
- Dat gesciede openbaer.
- Nu hord van desen geruchte mede:
- 550
- Men seget, dat al nu ter stede
- Een ridder was vonden, dat verstaet,
- Naect ende barvoet, hoe soet gaet,
- Bider Coninginne van [N]a(l)verne.
- Dese mare liep met scerne;
- 555
- Ende oec mede, al sonder blijf,
- Bi mijns her Karles wijf
- Was een ander ridder vonden,
- Rechte oec ten selven stonden;
[p. 3,176]
-
- Ende die Coninginne van Ingelant
- 560
- Was diese te gader vant,
- Ende diet ute teerste brochte
- Wa(n)t elc in anders arm wrochte.
- Ende dese Ridders [die] daden dese dinge
- Waren der vrouwen camerlinge.
- 565
- Som seggense: dat mijn her Lodewijc
- Dat irste bewacht sekerlijc,
- Ende bracht vort also die sake.
- Nu hadde gerne bedect die sprake
- Mijn her Ingelram van Marengi,
- 570
- Dat nu weet ic ende ghi,
- Ende al die werelt dorentore.
- Dit was begonnen ter quader ure;
- Men heeft die vrouwen bede doen vaen;
- Ende die ridders, sonder waen,
- 575
- Sneetmen af daer ter stede
- Tusscen die been die manlijchede;
[p. 3,177]
-
- Ende daerna gevilt alse een puud,
- Ende gesleep[t] op een berehuud,
- Ende vaste gebonden na desen
- 580
- Voete ende hande met starken pesen,
- Si waren op sta[ve]lien geset
- Te Pontoyse optie marct met.
- Hem was bevolen in dit pleit,
- Omdat si wilden decken tfeit:
- 585
- Datsi souden roepen: Genaden!
- Datsi den coninc hadden verraden
- Jegen Robbrecht den grave
- Van Vlaenderlant ende om have.
- Ende alsemen riep ten volke, hort,
- 590
- So verkeerden si die word,
- Ende riepen, al was hem therte swaer,
- In geent plein al openbaer:
- ‘Dat wi dese doet gedogen,
- Die gi hier siet ane met ogen,
- 595
- Dats o[m] beide die coninginnen,
- Die men ons tijt dat wise minnen;
- Om els niet si wi gevelt!’
- Die stavelie was nedergevelt
- Met enen bedrange, met al den staken.
- 600
- Omdat si dese worde spraken,
- Si waren gehangen doe al naec(h)t,
- Aldus gevilt, ende mesmaect.
- Dit waren twee edele baetselere,
- Die altoes pijnden om die ere.
[p. 3,178]
-
Des Paus doet ende des conincs, ende vanden Templieren .ix.
- 605
- In desen tiden starf ontrent
- Die sevende Paus die hiet Clement,
- Maer dese beriet vele dincs eer
- Vor dat hi dede sinen keer,
- Dien hi den coninc hadde gegeven.
- 610
- Datmen den timpleers oec haer leven
- Hier vore nam, wiltmen weten,
- Dat tusscen dese twee was vermeten,
- Dat was die paus entie coninc.
- Ende al meest so was die dinc
- 615
- Om haer goet, ende om haer rijcheden,
- Dat si die Templiers verdeden,
- Want dit feyt was toebracht
- So heymelijc, eers yet bedacht
- Wesen mochte enech man.
- 620
- Want op enen dach vortan,
- Ende op ene ure, Godweet,
- Die werelt wijt ende breet
- Worden si gevaen alsoe,
- Dit mochte niemen bringen toe
- 625
- En(de) waer bi den paus gedaen.
- Dus was die paus die sake saen,
[p. 3,179]
-
- Entie coninc van Vrancrike,
- Die tgoet deelden daergelike,
- Daer kerstenheit gecranct werd mede.
- 630
- Nu geviel hier terre stede,
- Doen die paus te sterven lach,
- Dat hi sine sonden ontsach,
- Ende lijdde van deser dinc daer,
- Ende van ander fayten openbaer,
- 635
- Die hi dede, ende die coninc,
- Die paus groten rouwe ontfinc,
- So dat hi meer en genas.
- Die cardenale som na das
- Decten daerna sine doet
- 640
- .xi. dage, met behindicheden groet,
- Ende vluchten tgoet al daernaer
- Ende dadent wechvoren daer,
- Ende volgeden te voet heymelike,
- Tote datsi waren uut Vrancrike.
- 645
- Maer des coninc cardenale
- Die hieraf wisten gene tale
- Vor dat die dinc brac uut
- Si bleven daer al overluut
- Metten coninc in Vrancrike.
- 650
- Om dese dinge sekerlike,
[p. 3,180]
-
- Ende om ander onnutte dinge,
- So plaget God nu sonderlinge
- Die liede entie werelt mede.
- Alse dus met onwettechede
- 655
- tHoeft van der werelt levede,
- Wat wonder waest, dat dan snevede
- tGoet datsi hadden beseten?
- Datmen drinken mocht ende eten
- Es hier bi qualike gevaren,
- 660
- Ende Tempeeste moesten openbaren
- Om der quader sonden wille.
- Ic wil swigen des gestille,
- Ende secgen die materie vord,
- Also als hi ten boeke hord.
Vanden tempeesten die nu gescieden in desen tiden .x.
- 665
- Int ander iaer oec na desen
- Dat dit wonder had[d]e gewesen,
- So was die winter herde quaet,
- Van groten regene, dat verstaet,
- So datmen niet gesayen conde.
- 670
- Ende inden somer oec begonde
- Te reine, dat eer yet lanc
- Dat somercoren al verdranc
- In Hollant, ende in Zelant mede,
- Ende elre oec in meniger stede,
- 675
- In Brabant oec al, overal
- Daer nederlant was ende dal,
- Dat verdranc altemale,
- Ende twater bleef also wale
- In die beemde staende daer,
- 680
- Tot Sinxenen wel naer,
[p. 3,181]
-
- Alse oft een zee had gewesen.
- Hieraf was menich in vresen
- Van dier tiden die volgen souden,
- Alst oec dede herde boude.
- 685
- Want int ander iaer, Godweet,
- Werd die dierste tijt gereet
- Die nie werd gesien daervoren,
- Als gi hier na selt horen.
- Dit gesciede wide ende side
- 690
- Vanden water dit getide,
- Dit benam den wijnwas mede,
- So dat hi verdierde in elke stede,
- Ende opten ogest oec, sonder waen,
- Alse die liede waenden sijn ontgaen,
- 695
- So ginct weder so sere,
- Dat ginc hem somen uten kere,
- Want dat coren was sere verteert,
- Entie liede en wisten waerweert,
- Omdattie ogest verlincde daer.
- 700
- Viertien nacht reinet openbaer,
- So dat gars oec om das,
- Dat in die beemde gewassen was,
- Altemale oec verdranc.
- Aldus so werd die tijd so lanc,
[p. 3,182]
-
- 705
- Eer ment ge[oos]ten mocht aldoe,
- Dat menich werden most onvroe.
- Dat coren dat te velde stoet,
- Dat hadde doe so cranken spoet
- In te doen, om weders wille,
- 710
- Het bleef som licgen stille
- So lange dat verrotte al.
- Dusdaen verdriet ende mesfal
- Gesciede in Brabant te vele steden,
- Oec sagic selve terre steden
- 715
- Int land van Reen, daer ic leet,
- Omtrent onser Vrouwendach gereet
- Die in Evenmaent oec es,
- tSelker stat quam, sijt seker des,
- Daer dat water was so groet,
- 720
- Datter die evene in lach ende vloet,
- Ende metten scove sagic [se] staen
- Opt felt verrotten, sonder waen.
- Dat selve, datten lieden aldaer
- Van vore bleven was, vorwaer,
- 725
- Dat benam hem nu die regen al:
- Dus haddens kinlijc ongeval,
[p. 3,183]
-
- Bede van vore, ende van na,
- Ic dochte also, alsict versta,
- Dat wijs verdient hebben sware
- 730
- Dat wi hebben dese quade iare.
Van Lodewike van Beyeren ende van Vrederike .xi.
- Recht in ons Heren iaer
- XIII. hondert ende .XIIII. vorwaer
- So werd een strijt verheven doe
- In Aelmaengen, in weet hoe.
- 735
- Lodewijc lach in Bey[eren]lant,
- Ende coninc wilde sijn becant.
- Hi reet omtrent die lande dore,
- Wa[n]t hi hadde den irsten core,
- So wildi rechts hebben te mere,
- 740
- Ende oec getroesti hem sere
- Opten coninc van Beyeem daer,
- Die hem helpt al openbaer
- Dat hi tAken den stoel besat.
- Nu oec geviel hem dat,
- 745
- Op den troest oec vanden coninc
- Dat hi bestoet doe die dinc.
- Hi hadde gelt gegadert mede,
- Ende hadde an hem getrocken ter stede
- Een deel der genote vanden lande,
- 750
- Ende daermede oec liede alrehande,
- Ende geloefden, ende behiet met
- Goet te geven: ‘ende oec wet
- Dat gi wint sal uwe wesen’,
- Ende om dit volgenden hem na desen
[p. 3,184]
-
- 755
- Vele liede, dat verstaet.
- Nu was daer des conincs raet:
- Dat hi al heymelike vare
- Op Oestrike, met sire scare,
- Ende daer opberne ende roef doe.
- 760
- Dit gesciede, ic secge u hoe:
- Die hertoge van Oestrike die was
- Tenen perlemende, sijt seker das,
- Bi Erfforden in een stedekijn,
- Daer waren dese heren fijn,
- 765
- Die biscop van Coelne, dat verstaet,
- Ende van Triere, hoe soet gaet
- Wasser die biscop toe comen;
- Want daer was een sprake genomen,
- Omdattie hertoge sage gerne
- 770
- Datsi hem hulpe te verwerne
- Lodewike ende achterdriven,
- So dat hi coninc mochte bliven;
- Maer dese sprake bleef te niete.
- Om dit wisti niet vanden verdriete,
- 775
- Dat daer Lodewijc nu sal doen.
- Nu hort wies hi heeft geploen.
- Diewile dattie herto[g]e was
- Tesen dage, daer ic af las,
- So heeft hi een roef gedaen,
- 780
- Ende casteel te broken saen
[p. 3,185]
-
- Die opt inde stont van den lande.
- Hi bar, hi rovede die viande,
- Ende nam al dat hi vant,
- Sine liede sloech [enre] ane die hant,
- 785
- Omdat al haer soude wesen,
- So dadensi te meer van desen.
- Dus vorense inward, des geloeft,
- Ende hebben dlant sere geroeft,
- Ende gewoest also vort.
- 790
- Optie martse rechtevort
- Die liede die daer woenden omtrent
- Hebbensi daer sere gescent;
- Si vloen enwege, ende lieten daer
- Haer goet den vianden overwaer,
- 795
- Ende som en condense niet ontgaen,
- Die worde geslegen ofte gevaen.
- Dus heeft hem gewroken Lodewijc
- Opten hertoge heymelijc,
- Ende heeft grote scade gedaen
- 800
- Eerd die hertoge heeft verstaen.
[p. 3,186]
-
Hoe die hertoge van Oestrike iegen trekt ende dit wreken wilt .xii.
- Nu geviel saen daernare,
- Dat uut quam dese mare
- Vorden hertoge, dat verstaet:
- Hoe met groter overdaet
- 805
- Sijn lant Lodewijc woeste al;
- Ende hi rede berch ende dal
- Met sinen lieden, ende name daer
- Al dat hi woude vorwaer:
- Hi roeft ende slaet dat hi vent,
- 810
- Waer dat gelegen es daer omtrent.
- Alse dit die hertoge heeft verstaen,
- Dedi gebieden sine herevarde saen
- In al sijn lant, om dit te verwerne.
- Sine liede, die dit daden gerne,
- 815
- Waren vollijc daer gereet;
- Daer quam selc die eer street
- Dat hi stille had geseten.
- Doen dit Lodewijc was doen weten
- Dattie hertoge soude comen,
- 820
- So heeft hi die vlocht genomen
- Met sinen lieden, ende overwaer
- Al ontfort dat hi vant daer,
- Ende so henen te Beye[em] ward,
- Daer hi was in sijn ruward.
- 825
- Nu es Frederijc comen naer
- Tote der stat, al openbaer,
- Daer Lodewijc hadde gelegen,
- Die nu was henen siere wegen;
[p. 3,187]
-
- Ende vant sijn lant gewoest al,
- 830
- Dat hi gerne wreken sal,
- Consti wel in eniger maniere.
- Hi wilde overtrecken sciere
- Int lant van Beye[em], dat verstaet,
- Ende daerop werken al dat quaet
- 835
- Dat hem Lodewijc heeft gedaen.
- Doen dit vernam die coninc, saen
- Heeft anden hertoge gesent,
- Ende vraecht: ‘Wat hi soect omtrent
- In sijn lant met sinen here?
- 840
- Eest dat hi yet begere,
- Late hem dat weten nu.
- Ic wan, ic noch niet iegen u
- En(de) heb gedaen, dat gi alsoe
- In mijn lant sout trecken toe
- 845
- [Met] herecracht ende woesteren;
- Gine trect uut, ic salt weren,
- Ende sal noch meer daertoe doen.’
- Doen dit horden shertogen baroen,
- Rieden si den hertoge daer,
- 850
- Dat hi uut sinen lande vorwaer
- Kere, ende op hem en doe twint,
- Tote dat hijs irstwerf begint.
- Dus trac achter die hertoge saen,
- Ende heeft den coninc niet gedaen,
[p. 3,188]
-
- 855
- No scade, no scande, Godweet.
- Lodewijc was hem ongereet;
- Hi was dor Beye[em] gevaren,
- Ende besiden Sassen twaren.
- Dus bleef die hertoge in die scade,
- 860
- Hine const gewreken met gere dade;
- Hi bleef daer licgende lange stont,
- Ofte hem yet soude werden cont
- Waer hine mocht bestriden mede.
- Nu settemen echter daer ter stede
- 865
- Dat hem Lodewijch gaderde echt,
- Om te berechtene scone recht.
Van den coninc van Vrancrike, hoe hi hem nu gadert .xiii.
- Int iaer ons heren .XIII. hondert
- Ende .XV. so werd besondert
- In Vrancrike een groet here;
- 870
- Men mochter mede over mere
- Wel hebben gevaren, Godweet,
- Ende heydenesse gestoerd gereet,
- Want men sach in menigen iare,
- So vele volx te gader varen,
[p. 3,189]
-
- 875
- Alsi die coninc hadde nu.
- Hi hadde gesworen, dat secgic u,
- Dat hi Vlaendren soude winnen,
- Ende daer ment hem soude kinnen
- Eer hi meer van danen sciede.
- 880
- Hi hadde oec vele liede
- Met sinen scatte gehurt mede;
- Hi viseerde nu gerede
- Al te dwingen dat hem es bi.
- Den Grave van Hollant, den here vri,
- 885
- Dien haddi in sine hulpe met,
- Op dander side te doen ontset.
- Den hertoge van Brabant
- Haddi ontboden in sijn lant,
- Ende leide hem ane, dat hi ware
- 890
- Sijn man, verstaet dit openbare;
- Ende wilden daer toe perseren daer.
- Ende oec seidi hem daer naer:
- Dat hi hem hulpe doen soude,
- Weder hi woude, ofte en woude.
- 895
- Want hi sculdich waer te doene
- Met algader sinen baroene.
- Die hertoge en seider niet vele iegen,
- Ende es van Parijs ge[c]regen,
[p. 3,190]
-
- Ende maectem te Brabantward.
- 900
- Daer noch al ongespard,
- So sende die coninc in Brabant na
- Sinen Clerc, alsict versta,
- Die meester van loye was,
- Ende letteren brachte oec na das,
- 905
- Dattie coninc den hertoge ontbode.
- Mijn her Florens was metten bode,
- Ende halp hem dat word spreken,
- Ende seide oec in sinen treken:
- Dattie hertoge waer man
- 910
- Des conincs; ende also vortan
- Spraken die letteren selve met.
- Doen sprac die hertoge ongelet:
- ‘Wie dat seget openbare,
- Dat hi niet seget ware.’
- 915
- Doe sprac mijn her Florens ten kere:
- ‘Die coninc es een groet here,
- Bericht sinen bode al nu,
- Of die coninc hevet an u
- Enige hulpe, dat verstaet,
- 920
- Dat wilt hi weten, eer wech gaet
- Die bode weder tsinen here.’
- Een Ridder seide: ‘Heden meer
- Sone werd hi hier berecht.
- Eer die hertoge over recht
- 925
- Antworde geeft, daer sal sijn ere
- Van over Mase menich here,
[p. 3,191]
-
- Sal hi geloven hulp te doene,
- Sonder den raet sin[r]e baroene,
- Die hem souden hulpen wagen
- 930
- Dat orloge, enten last dragen.
- Dan staet hem te doen niet.’
- Her Florens sprac: ‘Nu siet
- Wat hi nu sal bringen vort.’
- Doe dit die here van Valkeborch hort:
- 935
- ‘Ne[v]e, sprac hi, wat saels wesen?
- Moete wi gedwongen werden te desen,
- Dat wi emmer antwerden moeten
- Daer ons die coninc af wilt groeten.
- Bi mire trouwen, ic segt vorwaer:
- 940
- Hine weet dit niet [over een] iaer
- Daer gi nu dus sere na vraget,
- Hier na hulpt niet gedaget.’
- Doen sprac die clerc, sonder waen:
- ‘So ontseit u die coninc saen‘.
- 945
- Die here van Valkenborch es angegaen:
- ‘Gi blijft nu met ons gevaen,
- Want alsict nu heb vernomen,
- So sidi sonder geleide comen.’
[p. 3,192]
-
Noch van den selven, ende ander dinge .xiiii.
- Dus werd ginder geruchte groet.
- 950
- Die here van Valkenborch seide bloet
- Dat hem dus opt herte lach.
- Alse dit mijn her Florens sach,
- Dat hem niet besluten mochte
- So wat dat hi daer toe sochte,
- 955
- Keerdi an die stede om dat,
- Ende seide: ‘U sal die coninc gehad
- Werden, ende sone seldi niet
- Daer mogen varen, wats gesciet,
- Ende so hebdi u comenscap verloren,
- 960
- Hieraf sel u comen toren.’
- Dit bracht hi den steden vore,
- Ende stac [hi] hem (dit) dicke int ore.
- Som die steden riedent wel,
- Ende som waren si daer iegen rebel.
- 965
- Tale ende antwerde, dat verstaet,
- Ende wedersecgen, ende wederraet,
- Dit werd den coninc vertrocken saen,
- Ende doe hi dit hadde verstaen,
- Pensdi neuwe, hebbic vernomen,
- 970
- Hoe hi mochte te wraken comen
- Al heymelijc, met enigen dingen.
- Nu ginc hi een ander vortbringen,
- Ende pensde dese list sciere:
- Dat hi soude bidden, om soudiere
- 975
- In Brabant te licgen, daer hi mede
- Vlaendren dwingen mocht gerede;
- Ende metten soudieren soudi dan
- Siere stucken comen te bat an,
[p. 3,193]
-
- Van dat hi an den hertoge begart,
- 980
- Dus wilt hi ne bringen in sijn ruward.
- Oec gaf hi gichten ende mieden
- Om dit te bringen na sijn bedieden,
- Dus waendi vorderen sinen wille.
- Onlancs daerna so lach hi stille,
- 985
- Hine sinde boden ten hertoge weder,
- Ende dede vermanen op ende neder,
- Die hi waende dat hem dochten
- In Brabant die hem vorderen mochten.
- Ic soudse noemen, wistic wel,
- 990
- Die heymelijc anteerden dit spel,
- Hoe ment toe mocht gebringen,
- Maer ic wil swigen nu der dinge.
- Des conincs boden waren gerede
- Hier om vergadert waren mede.
- 995
- Doen leidemen daer den hertoge an:
- ‘Oft hi wilt sijn conincs man,
- Ende hulpe doen tsinen stride?’
- Niet en was men in dese side
- Gestaet des yet te doene.
- 1000
- Men antwerde daer den heren scone:
- ‘Dlant es arm, ende die tijd diere,
- Wine connen u in gere maniere
- Gehulpen nu te desen male.’
- Die tale entie wedertale
[p. 3,194]
-
- 1005
- Waer mi te lanc te scrivene.
- Doen begonstemen daer te bedrivene
- Oft die hertoge, dat secgic u,
- Soudiere soude laten licgen nu
- In sijn lant teniger stede,
- 1010
- Om Vlaendren te dwingen mede.
- Des was men echter ongestaet,
- En mochte niet sijn ongescaet,
- Waer dat si lagen ter stonden
- Si souden verteren dat si vonden,
- 1015
- Ende souden dlant maken bloet,
- Daerom men dit oec wederboet.
- Dus en conste in genen dingen
- Die coninc yet an hem gebringen
- Den hertoge, met eniger liste,
- 1020
- Dat hi quame in desen twiste,
- Noch met dregen, no met smeken,
- Sone constemen niet geweken.
- Nochtan waren in Brabant liede
- Die hier[a]f hadden grote miede,
- 1025
- Dat sijt toe souden bringen,
- Maer sine condens niet gehingen.
[p. 3,195]
-
Hoe die coninc te Vlaendrenward toech, dapperlike met sinen here .xv.
- Alse die coninc in allen landen
- Hadde gesocht menigerhande
- Hulpe, raet ende miede,
- 1030
- Menigen lantshere heeft hi gemiet,
- Hem te varne te Vlaendrenward.
- Dus es hi comen optie vard
- Met .LIIII. lantsheren;
- Hi wilt nu Vlaendren ontkeren
- 1035
- Den grave Robbrecht, dat verstaet,
- Die hier iegen oec socht raet
- Ane sine liede, wide ende side.
- Niet vele en condi bringen te stride
- Enich volc ut andren lande,
- 1040
- Dan uut Vlaendren, als wijt cande,
- Ende oec waren al sijn onbesaten
- Sine wedersaken in desen staten:
- Want Henegouwe en[de] Hollant
- Soude weren den enen cant,
- 1045
- Ende banderside, ter zeeward,
- Soude Ingelant doen ruward.
- Maer Ingelant hadde genoech te doene
- Van Yrlant den coninc coene,
- Die dede den lande pant genoech,
- 1050
- Dies die coninc hadde ongevoech.
[p. 3,196]
-
- Ende oec mede dese lede Crabbe
- Warp oec in sine swabbe,
- Dese dede opt water grote scade,
- Hine dede niemene genade,
- 1055
- Alse nu was hi hier, alse nu daer,
- Men wiste sijns wachten waer,
- Alse nu was hi met enen here,
- Alse nu setti hem ten kere,
- Ende trac hem an een andren dan.
- 1060
- Dits der quader rovers gespan,
- Sine houden niet datsi geloven,
- Ende int leste bliven si bedrogen.
- Dus was die coninc wel in hopen,
- Omdat si niewers hadden open
- 1065
- Da[n] die side te Brabantward,
- Dat hijt soude winnen saen ter vard.
- In desen waen es hi comen,
- Hi dede oec wel begomen
- Ende bespien die stede al,
- 1070
- Ofter in waer enich gescal.
- Ende of si yet gaderen soude met,
- Om te doen enich ontset.
[p. 3,197]
-
- Dit dede hi bespien also daer
- Diewile dat hi trac bat naer.
- 1075
- Sere dede hem van den doene,
- Dat hi van der Brabantsoene
- Gene hulpe conde gecrigen,
- Ic wil hieraf swigen.
- Sprac die coninc tsinen rade:
- 1080
- ‘Tot ic sie mine stade,
- Ende tot dat ic Vlaendre heb gecregen,
- Dan salict hem tweevout wegen
- Dat si mi hert hebben gewesen.’
- En verginc also niet te desen,
- 1085
- Maer alse hijt viseerde aldaer,
- Dus es hi Vlaendren comen naer,
- In ene hope van goeden wane
- Altemale omme te slane.
- ‘Ic hebbe’, seit hi, ‘die zee te mi,
- 1090
- Ende Zelant ende Hollant oec daerbi,
- Ende Henegouwe, dus eest al
- Beringet alomme groet ende smal,
- Ende al en haddic des en twint,
- Nochtan hebbic genoech omrinct
[p. 3,198]
-
- 1095
- Liede van Vlaendren te winnen met,
- Hier en hulpt toe geen ontset.’
- Dus es hi comen ter selver stede
- Daer hi logieren wilt gerede.
Hoe die coninc logierde ende sine tente sloech .xvi.
- Nu es die coninc gelogiert
- 1100
- Met sinen lieden ongeviert,
- Also ic die wareit vinde,
- Bi ere milen Cortrike gehinde.
- Tusscen Louwen enter Capellen
- Lach hi nu met vele gesellen,
- 1105
- Ende dwanc optie zide herde sere
- Vlaendren, so dat in genen kere
- Een kint van daer mochte comen,
- Die vard ward overal benomen
- Daer omtrent, dat verstaet.
- 1110
- Die coninc dorsochte nauwen raet:
- Hoe hi Vlaendren mocht bederven.
- Hi dede gebieden menichwerven,
- Optie galge ende opt lijf,
- Datmen hilde die passage stijf,
- 1115
- So dat geen goet income
- Daer Vlaendren af moch hebben vrome.
- Dit dedi herde nauwe wachten
- Bede met dagen ende met nachten,
- Ende waer oec enige dinge comen,
- 1120
- Die heeftmen daer opgenomen
- Tes Coninc boef overal in tlant.
- Daer met dedi den meesten pant
[p. 3,199]
-
- Vlaendren, dan yegerent mede;
- Dit was hem die meeste onvrede
- 1125
- Die hem die coninc heeft gedaen.
- Somwilen oec, sonder waen,
- Liepen sine liede so verre,
- Dat sijs werden moesten erre,
- Want also alsi liepen scumen
- 1130
- Diesmen pleget bi constumen
- In orlogen, so worden si
- Som beclipt, ic segge u twi.
- Si quamen onder tiden aldaer,
- Daer[t]hem niet wel was openbaer,
- 1135
- Ende alsi tkeren namen an,
- So quamen si in selken dan
- Daer si niet conden comen uut,
- Dan quamen die Vlaminge sonder geluut
- Ende sloegense doet al heymelike.
- 1140
- Dit geviel daer ende desgelike
- Onder tiden, diesmen int here
- Lettel wiste, ende hadde mere.
- Deen riet hier, ende dander daer
- Sine hadden daer engenen vaer,
- 1145
- Want Vlaminge en sijn noch niet
- Utegetogen, dat menre yet siet;
- Ende si waenden oec, hebbic vernomen,
- Dat si niet souden utcomen,
- Ende wildense daer verhongeren alsoe.
- 1150
- Maer dit mach niet comen toe;
- Si souden eer daer vore sterven,
- Eer si van honger souden verderven.
- Die coninc die cochte al op dat goet,
- Waer dat hi conde, ende verstoet
[p. 3,200]
-
- 1155
- Dat hem te baten comen mochte;
- Dit was algader sijn gedochte,
- Dat hise verduren soude aldaer.
- Ende oec stont den Vlamingen swaer,
- Want so dier werd daer die tijt,
- 1160
- Entie breke des seker sijt,
- Onder die gemene liede,
- Dat daer selc met siere meisniede
- Rumen moste, te Brabantward,
- Elre en wisten si werward.
Van den grave van Hollant, hoe hi uut trac te Vlaendrenward .xvii.
- 1165
- Doe die coninc dus lach daer,
- Ende waende wel overwaer
- Die Vlaminge bringen al ter doet,
- Doen trac hi met menigen boet
- Die grave van Hollant met groten here,
- 1170
- Het sceen dat hi mochte dere
- Daermede al der werelt doen.
- Menich scone stout baroen
- Was in siere geselscepe,
- Dese voren al in scepe,
- 1175
- Ende waren wale int harnasch;
- Starc dochten si hem, ende rasch,
- Ende te wige wel geviseert,
- So dat niema[nn]e niene deert
- Dat hem nutte te wige was,
- 1180
- Hine hadde daer, dochte mi, das.
[p. 3,201]
-
- Dus trac die grave uut,
- Met ere herde groter geluut,
- Ende hadde wille ende gere
- Viande te doen grote dere,
- 1185
- Dat banderside was belegen
- Van den coninc, daer si doe iegen
- Waren getogen optien tijt,
- Om hem te leverne daer oec strijt.
- Hier en hadde niet terwile
- 1190
- Jegen den grave en[de] gene (h)ile.
- Nochtan, doen die grave intrac
- Van Hollant, hordic datmen sprac,
- Dat hi te Sweneward soude tien,
- Some seidense te Ca[ts]ant na dien.
- 1195
- Dus liep die mare optie stont,
- Ende dit was oec menigen cont,
- Maer niet en wetic, sonder waen,
- Waeromme dit was dus gedaen.
- Want doesi waren vergadert alsoe
- 1200
- In die scepe algader doe,
- So namense die scepinge metter vard
- Al die Scelde vaste opward,
- Met vollen seile, dat verstaet,
- Rechte vort, hoe soet gaet,
- 1205
- Tote Rupelmonde in corter tijt.
- Maer onderwegen, des seker sijt,
- Berneden si, ende daden scade,
- Bi der Scelt. Nu hord die dade:
[p. 3,202]
-
- Kil[d]recht berneden si ter stede,
- 1210
- Ende daden hem oec pijnlijchede,
- Daer ne was gene were iegen.
- Men mochts oec niet verplegen,
- Diet merken wille, sonder waen,
- Datmenne had mogen wederstaen,
- 1215
- En hadde met grote here gewesen,
- Also[da]nech volc utgelesen
- Alse die grave brachte daer.
- Doen voer hi vort daernaer.
- Tote C[a]llo, dat wildi mede
- 1220
- Verbernen doen daer ter stede,
- Ende men weet in wat saken
- Datsi quamen also te spraken,
- Dat hijt liet staen alsoe,
- Ende verbarnet niet daer doe,
- 1225
- Ende liet staen, ende vor danen
- Hierna salix u noch vernamen,
- Hoe si hem dit selen lonen saen
- Dat hise dus latet staen,
- Si selen doen alsemen pleget,
- 1230
- Ende over menich iaer es geseget.
Hoe hi vor Antwerpen leet te Rupelmondeward .xviii.
- Nu es die grave vortcomen
- Met stouten lieden ende met vromen,
- Ende met menigen scepe mede,
- Alle die Scelde opward gerede
[p. 3,203]
-
- 1235
- Te varne tAntwerpe saen.
- Doemen sine comst had verstaen,
- Quamense daer in hare were,
- Niet omdat si wilden there
- Wederstaen, ofte yet deren,
- 1240
- Maer omdat si wilden weren
- Datmen hem genen scade dade.
- Nochtan wasser bi gemeinen rade,
- Mer dan .M. in gelaten,
- Daer der stat wel na onbaten
- 1245
- Meer af soude hebben gecomen,
- En hadment met liste niet benomen,
- Doch verginct scadelic daer,
- Die hier te tellen es vorwaer.
- Dus toech die grave wel begrepen
- 1250
- Daer vore, met .XI. hondert scepen
- En nieman en soude dies geloven,
- Die maste diemen sach daer boven,
- Het sceen oft al die werelt daer
- In die scepe vergadert waer.
- 1255
- Men sach daer blicken menige baniere,
- Elc here na sine maniere.
- In const u niet al vertellen,
- Al wildicker mi selven om quellen,
- Vander yoyen die si dreven,
- 1260
- Het sceen dat si een blide leven
- Ende sonder anxt te stride voren.
- Ic horde daer menich tambuse roeren,
- Ende blasen met pipen oec alsoe,
- Ende met r[i]ethorne[n] daertoe,
[p. 3,204]
-
- 1265
- Ende trompe[t] hordic vele,
- Ende alrehande menistrele
- Diemen geviseren conde
- Hordic daer optie stonde.
- Dus ledic Antwerpen saen.
- 1270
- Daer wasser vele op gegaen
- Ute haren scepe in die stat,
- Die daer bleven oec na dat
- Licgende dien nacht alsoe.
- Dien sprakic vele toe,
- 1275
- Ende vraechde na haer stucken met:
- Hoe dat hare [here] waer beset,
- Ende waersi toe waenden keren.
- Des berechten mi die heren
- Na haer beste dat si conden.
- 1280
- In al dien dat si vermonden,
- Ende ic an hem hebbe gehord,
- So dochte mi wesen haer acord
- Herde wel in redene geset.
- Ende oec so seidensi mi met:
- 1285
- Dat si node dit anegaen
- Souden, en had die grave gedaen,
- Dies hem bad ende an dede lecgen,
- Ende sine wildens hem niet ontsecgen.
- Aldus vernamic an hem die saken,
- 1290
- Die ic hier in dietsce maken.
- Des anderdages herde vroe,
- Volchden desen cnape doe
- Den grave na, al die Scelt,
- Daer hi lach met siere gewelt,
- 1295
- Met enen here scone vermogen.
- Selve was hi doe getogen
[p. 3,205]
-
- Opt lant in Brabant ter selver stonden,
- Bina iegen Repelmonden.
- Daer resti hem, weet vorwaer,
- 1300
- Tote des anderdages daernaer,
- Eer hi enige dinc bestont
- Die ic maken mochte cont.
Hoe die coninc van Vrancrike ute Vlaendren trac, men wiste hoe .xix.
- Binnen dat dus die grave lach,
- Ende bernen dede optien dach
- 1305
- B[or]chte(n), in desside Repelmonde,
- Die Scelde nederward so stonde
- Dese huus, so staet vorwaer,
- Twee dage geduret daernaer.
- Ende in desen dat hi lach alsoe
- 1310
- Met sinen here ginder doe,
- So waren getogen overluut
- Die van Gent ten conincward uut.
- Die van Brugge ende ander stede
- Hadde ute geweest mede,
- 1315
- Deen lach na den andren nu stille,
- Ende beiden iegen haren wille.
- Ende also saen alse die van Gent
- Den coninc begonden naken omtrent,
- Ende eer si toe conden gecomen,
- 1320
- So heeft die coninc die vlucht genomen,
- Ende trac met groter haest enwege,
- Hine beide niet daer naden zege.
[p. 3,206]
-
- Daer bleven siere tenten vele nu,
- Ende sijns harnaschs, dat secgic u.
- 1325
- Men weet dor wat saken hi vlo.
- Oft van vresen was also,
- Oft van wat vresen het quam.
- Som secgense, alsict vernam,
- Datse die grote regen verdreef,
- 1330
- Want al diewile alsict screef
- Dat hi daer gelegen was,
- So ne fineret nie na das,
- En reinde alle dage daernaer.
- Oec seitmen ons al overwaer,
- 1335
- Dattie coninc lach ter stede,
- Dat daer so diep was oec mede
- Dat daer niement conde gegaen,
- Vanden parde[n]diet sonder waen
- Daer hadden vertorden alsoe,
- 1340
- Ende van dien regen quam daer doe
- Ende maecte die voetstappe nat.
- Hierom wildemen secgen dat,
- Dat hi vander stede voer henen,
- Want ic horde secgen den genen
- 1345
- Dier was, dat .VII. parde
- Ene kerre niet hadde hare varde
- Met een vate wijns getogen,
- Al hadsi geweest sere vermogen,
- Ende om dit keerde die coninc na des.
- 1350
- Weder tlogen so waer es?
- Emmer voer hi wech van daer,
- Eer hem die Vlaminc quam naer.
[p. 3,207]
-
- In weet of hi vlo, of niet,
- Oft van bloetheiden es gesciet,
- 1355
- Oft van behendicheit was gedaen?
- Dies en canic niet verstaen.
- Maer dat hi niegeren vort en quam
- Elre te stridene, alsict vernam,
- Al docht hem die stede niet goet,
- 1360
- Dit es mi twivelen doet,
- Of dat hi niet an hem ontboet:
- ‘Ombeit mijns hier, ic comer bloet!’
- Maer van der uren en wistensi niet,
- Waer sine vinden mochten yet
- 1365
- Optie palen van haren lande.
- Nu geraet wies es die scande?
- Ic swige mijns secgen stille,
- Nu secge een ander sinen wille.
Hoe die grave van Hollant wederkeerde te Hollantward .xx.
- Doen die grave had vorwaer
- 1370
- Boe[r]chte gebernt, ende daernaer
- Wille hadde op Repelmonde
- Te stormene, in der selver stonde
- Quam hem boetscap saen daernare,
- Dat siere liede verslagen ware,
- 1375
- Die hem spise bringen souden.
- Ende oec die menige secgen wouden,
- Datsi hem scat brochten na,
- Ende dattie van Caloe, alsict versta,
- Dese hadden bewacht alsoe,
- 1380
- Ende gingen hem daeromme toe,
- Ende sloegense, ende namen mede
- Al datsi daer brachten gerede.
[p. 3,208]
-
- Som ontgingen gene cnapen,
- Die scepe sinctense, dat men betrapen
- 1385
- Niet en soude waersi ware.
- Doe die grave quam de mare,
- Ende hijt also heeft vernomen,
- So es hem mede die boetscap comen,
- Dattie coninc es af gekeert.
- 1390
- Doe werd die grave seer beseert,
- Ende lieten des niemen weten.
- Hi dede there aldore heten:
- Datmen gereide metter vard,
- Hi wilde vaste te Caloeward,
- 1395
- Ende daer op wreken, sonder waen,
- Datsi mi scade hebben gedaen.
- Om dit gereiden vaste there,
- Ende volgeden alle horen here
- Dapperlike, met vollen zeile.
- 1400
- Si hadden den wint met te heile,
- So datsi so snellike quamen.
- Doe die van Antwerp dit vernamen,
- Gincmen daer te werne staen,
- Ende op haer torre mede saen,
- 1405
- Op aventuren watsi menen.
- Sine wisten noch niet vanden genen,
- Dattie coninc gekeert was achter,
- Maer si wisten som dien lachter
- Die den genen was gedaen.
- 1410
- Doe seidense daer som sonder waen:
- ‘Die grave vart wreken nu
- Sinen scade van gistren, secgic u.’
- Dit was tAntwerpen dat word,
- Doe hi quam lidende bider pord
[p. 3,209]
-
- 1415
- Met menigen scepe, dat verstaet,
- Ende menige baniere daer utgaet,
- Tambusen, blasen, trompen sere
- Hordemen daer in allen kere.
- Dus voer hi tote Caloe vord.
- 1420
- Also alsict nu heb gehord,
- Arr[i]veerdense daer ant land,
- Ende dede daer vaste ansteken brant,
- Ende verbernt daer in den gront,
- Ende diesi daer vonden oec terstont
- 1425
- Sloegense doet optie stede.
- Men sach desen brant gerede
- Tote Antwerpen also opslaen,
- Ende die scepe daer vore staen
- Tote sanderdages, dat verstaet.
- 1430
- Ende si waenden wel, alse dese daet
- Gedaen waer, dat heer weder
- Keren soude opward weder,
- Tote dattie grave met sinen lieden
- Sanderdages van ginder scieden,
- 1435
- Ende den diec uut hadden doen steken,
- Ende also thusward streken,
- Wat dat here geriemen mach.
- Doe quam die boetscap optien dach,
- Dattie coninc gevloen ware.
- 1440
- Doen wistmen al openbare,
- Dattie grave sonderlinge
- Meer keerde om dese dinge,
- Dan om dien scade die hi gewan;
- Dus bleef dat orloge doe vortan.
[p. 3,210]
-
Van tempeesten die gescieden in desen tiden .xxi.
- 1445
- Dus es Vlaendren nu verloest
- In beiden siden, ende vertroest.
- Die gene die waren getogen uut,
- Keerden weder overluut,
- Sine weten hoe sijs quite sijn
- 1450
- Des orloges, dat worden was in scijn.
- Men sach noyt des gelijcs niet,
- Dat een aldus swaer verdriet
- Van groten orloge also in scine
- Leet met so cleenre pine,
- 1455
- Alse Vlaendren nu heeft gedaen.
- Sekerleec dat heeft gedaen
- God onse here, dat wetic wale.
- Nu dankets hem nu tesen male!
- In desen tiden dat dit gevel,
- 1460
- Rechte om Sent Bamesse wel,
- So reinet so utermaten sere,
- Ende ye so lanc vorward mere,
- Datmen desgelijcs in genen stonden
- Niet hier vormaels had vonden.
- 1465
- Eertrike werd so dor[wee]ct al,
- Datmen niegeren in geen dal
- Gesayen ne conde, dat verstaet,
- Ende optie side daer dat saet
- Gesayt was, dat vloet te dale,
- 1470
- Ende verdranc also wale,
- Want alle nederlande, Godweet,
- Die verdronken alle gereet,
[p. 3,211]
-
- Ende die steden met water met
- Al over ende over hoge beset,
- 1475
- Ende die berge waren so diep
- Van dien regen, dier over liep,
- Datmen die niet wel en conste
- Gesayen; nochtan datmens begonste,
- So moestent die liede laten staen,
- 1480
- Oec heeftmen vele, sonder waen,
- Anderwerf sayen, ende even mede.
- Dus werd grote besichede
- Int lant te herde meniger stat,
- Omdat eertrike was dus nat
- 1485
- So bleef te sayen lants vele,
- Ende om dit ginct uten spele
- Metten lieden, weet wel te voren,
- Datsi en conden dat coren
- Gesayen, no haer lant gewinnen;
- 1490
- Sine wisten wat laten, no beginnen.
- Want dat weder en ceste niet,
- Maer wies altenen, alsmen siet,
- Tote Kersavonde toe gereet;
- Daer den meneghen af quam groet leet.
- 1495
- Die beemde waren al verloren,
- Men conde gehoyen niet te voren.
- Des quecs werd oec vele verdorven:
- Scape, coyen, verken storven,
- In Brabant, te meniger stede,
- 1500
- So deed in andren landen mede.
[p. 3,212]
-
- Die wijn werd oec verloren al,
- Dat was ons een ongeval.
- Wi hadden faute van alre dinc,
- Van dien dat die eerde bevinc.
- 1505
- Dat quec werd so onsalich doe,
- Ende so mager oec daertoe,
- Dats niemen en dorste eten.
- Dit dede die regen, alswijt weten,
- Dat alle dinc verloren ward,
- 1510
- Ende dat oec mede werd ontard.
- Ende siecheiden wiesen doe mede,
- Die na selen gaen te lede
- In den derden tiden, sonder waen;
- Gelijc Aristotiles doet verstaen,
- 1515
- Daer hi van den tide spreect,
- Die siecheit heeft hare gra[m]e, werct
- Vorwerd in den derden tijt
- Van datsi wies, des seker sijt.
Van den perlementen tuscen den coninc enten Vlamingen .xxii.
- Nu alse dus vort es comen
- 1520
- Vanden coninc, daer gi vernomen
- Af hebt hoe hi es ontfaren,
- So began men parlemente[n] daernaren,
- Want die Vlaminc hadde gerne
- Seker geweest van uteverne,
[p. 3,213]
-
- 1525
- Ende oec verdroet te orlogen nu.
- Si hadden gerne, dat secgic u,
- Met gemake geleeft, God weet,
- Ende om dit sochtensi gereet
- Oetmoet anden coninc daernaer,
- 1530
- Ende wilden doen al openbaer
- In redelijcheden, lude ende stille,
- Wat mijnhere die coninc wille.
- Des warense gedregen overeen,
- Dat breken en soude haer negeen
- 1535
- Wat die gene souden bringen,
- Die varen souden om dese dingen.
- Dus werd an den coninc gesent,
- Daer hi gelegen was omtrent,
- Ende daer hi perlement soude houden,
- 1540
- Nadien dattie heren wouden,
- Sine genote van sinen lande,
- Ende dier om spreken menigerhande
- Hoe ment mochte gelecgen af.
- Die antwerde, diemen daer utegaf,
- 1545
- Die tale entie wedertale,
- Ende dat bieden alsoe wale,
- Ende dat eyscen, wetet dan,
- Hadde mi te vele vertrecken[s] an.
- Maer datmen hem eysscede daer terstont,
- 1550
- Droechsi vort ende maken cont
- Den steden van Vlaendren daer also,
- Diet ontfingen gewillic doe.
- Ende alsijt oec[t]royerden tsamen,
- Ende weder vor den coninc quamen
[p. 3,214]
-
- 1555
- Mettesen eysche, ende seiden dat,
- Datmen hauden wille ter stat,
- So werd hem daer ge[e]ess[c]et vort
- Ander dinge, die ongehort
- Waren, ende ongelijc der saken
- 1560
- Daer is eerstwerven af spraken.
- Ende recht alsi dit ontfingen,
- Ende om raet echter gingen,
- Ende weder quamen inden wille
- Dat te doene lude ende stille,
- 1565
- So werd hem echt gevalscht die wort.
- Ende leidemen altoes vort,
- Ende wat datsi vortbrachten
- Ter herevard, van siere gedachten,
- Daer met ne mochtense, sonder waen,
- 1570
- Ter anderwerf niet gestaen.
- Dit duerde daer so lange alsoe
- Dats hem allen verdroet aldoe,
- Datment aldus sleipte emmer vort,
- Ende dats geen inde wort.
- 1575
- Dit behagedem qualike daer,
- Hieraf versaechde menich vorwaer.
Van ere sterren diemen heet Comata in latijn xxiii.
- Alsmen screef ons heren iaer
- XIII. hondert ende .XV. vorwaer,
- So sachmen scinen herde verre
- 1580
- In die locht, een sterre,
[p. 3,215]
-
- Diemen Comate heet alsoe.
- Om Sent Thomaesdach aldoe
- Sachmense wel openbaren.
- Hieraf seit, des sijt gewes,
- 1585
- Meester Gaufroet van Meldes:
- Dat dese sterre, overmids haer rayen
- Die si ute also ginc sprayen,
- Dat dit betekent quaet bloet,
- Dat in die [wi]v[e] wesen moet,
- 1590
- Ende [o]ngenatuerde colore met
- In menigen dan oec werd geset,
- Ende regneren sal, des sijt gewes,
- Ende om dat trouwe nu niene es,
- No warheit, no gerechtichede.
- 1595
- Ende oec, alse die Meestere mede
- Secgen, bediet strijt groet,
- Ende niemare oec albloet,
- Ende wonderlike voretekin(n)e,
- Ende vrese in die liedekin(n)e;
- 1600
- Ende verwandelinge daernare
- Van vele lieden openbare.
- Bedie si es in Mars teken nu,
- Om dat sal dan sceden nu
[p. 3,216]
-
- Ende den mannen dit avegaen.
- 1605
- Ende om dat haer was angestaen,
- So wiltmen secgen dat
- Dat bedieden soude noch bat
- In coninge ende in mogende met.
- Ende om dat Jupiter es geset
- 1610
- In dat toecomen van hare,
- Daer si haer strect openbare,
- So betekent dit vord mere,
- Dat sal enen groten here
- Ofte vrouwe, bi redenen vorwaer,
- 1615
- Omdat Virgo oec es daer,
- Ter doet comen, oft aventuren
- Sal groet wesen in haer geduren.
- In gros [ge]seget, alsict versta,
- So bediet dese Comata
- 1620
- Grote slechtinge van heren
- Ende stride groet, wiltmen leren,
- Ofte sterfte onder die liede,
- Oft honger machsi bedieden,
- Oft coninc doet, wetet wel,
- 1625
- Oft tempeest groet ende fel.
Van den dieren tide, ende van der groter sterfte .xxiiii.
- In desen tiden dat dit was
- Datmen van derre sterren las,
- So begonste een dier tijt.
- Te alreheyligenmisse, des seker sijt,
[p. 3,217]
-
- 1630
- Goud dat Lovensce mudde .v. pont,
- Ende dit tot Sent Andriesdach stont,
- Doe ginct op tot .vii. ponden,
- Recht vord tot Kersavonde,
- Doe begonst noch op te gane,
- 1635
- Ende gout .x. pont, doe vordane
- Al tot Pascen, dat verstaet,
- Doe ginct noch op enen graet,
- So dat .xii. pont doe gout,
- Doe ginct vort uter gewout,
- 1640
- So dat eer Sent Jansdach
- Quam, so hoge, datmen mach
- Wel secgen, dat [nie] vor desen
- Tiden hadde so dier gewesen,
- Want die Lovensce mate alsoe
- 1645
- Goud .xvi. pont gerne doe.
- Dese diertijt ginc al Vrancrike
- Dorentore; ende desgelike
- In Ingelant, ende daer omtrent,
- Ende in Vlaendren werd hi bekent
- 1650
- Harde sere in deser tijt,
- Ende dat was om des coninc nijt.
- In Hollant, in Zeelant mede,
- Was dese diertijt oec gerede,
- Ende in Brabant, dat verstaet,
- 1655
- Ende alsoe tot Coelne gaet,
- Ende int lant van Ludeke met,
- Maer elre te vele staden, dat wet,
- Was doe die tijt sachter vele.
- Nu was dit van enen dele
[p. 3,218]
-
- 1660
- Wel een teken, alsmen spelt,
- Datmen van der cometen tel[t],
- Want dit was so openbare
- Vanden d[ieren] tiden so sware,
- Datmen nie secgen en horde
- 1665
- Van selken tide, in waren worde.
- Ende oec en waest niet belanc
- Allene an tcoren, maer al gemanc
- Datmen drinken mocht of eten
- Was so diere, als wijt weten,
- 1670
- Dat vercrigen conde geen man
- Hine waer herde rike dan.
- Om dese sake, wet dat gerede,
- So quam so grote sterfte mede,
- Datmen nie desgelijcs ne sach
- 1675
- Daer te voren op genen dach.
- Ende also alst coren opginc
- Van tide te tide, in ware dinc,
- Also ginc die sterfte vord,
- Ende wies altoes, alsmen hord,
- 1680
- Tot opden somer, alsict versta,
- Ende volgede emmer den tide na.
- Want te met dat dierde coren,
- So volgede die sterfte, als wijt horen,
- Ende alst coren ten diersten was,
- 1685
- So ginc die sterfte oec na das.
- Ende som storven die arme lieden
- Van honger, machmen u bedieden,
- Ende van armoede herde groet.
- Dit brachter vele doe ter doet
- 1690
- Ane hagen, op straten vorwaer,
- Ende op velde; ende in huse daernaer
[p. 3,219]
-
- Vant mense doet licgende alsoe;
- Ende al gaende storvense doe,
- Daer si gingen opter wegen,
- 1695
- Ende alse daer neder zegen,
- Dus storven so vele te dien male,
- Dat al ginc daer buten tgetale.
Noch vander sterfte ende den dieren tide .xxv.
- Int irste begonden die stride daer
- An die arme liede vorwaer,
- 1700
- Ende daerna quam si ongelet
- An die rike liede met,
- So dat dier so vele starf,
- Ende van derre slagen verdarf,
- Datment ‘hete ongemac’ heet,
- 1705
- Ende een rede mingede gereet
[p. 3,220]
-
- Altoes daer met, so dat van desen
- Lettel goet doe conde genesen
- Yeman, hine starf daeraf.
- Om dese sterfte men uutgaf
- 1710
- In alle stede in Brabant alsoe,
- Datmen kerchove wiede doe,
- Op velde, op grote pleine,
- Binnen der stat, of buten gemeine,
- Daer men graven soude die dode.
- 1715
- Maer eer uutquamen dese gebode,
- So waren die kerchove vor dat
- So vol gegraven in der stat,
- Datmen en wiste waer graven doe.
- Aldus quamen dese kerchove toe,
- 1720
- Datmense wien dede op dat
- Om die gasthuse vander stat,
- Want so vele daer in bedorven
- Armer liede, ende daer storven,
- Datmense op wagen ende op kerren
- 1725
- Met .x. te male, sonder merren,
- Wechvorden, ende mede alsoe
- Driewerf oft viere des dages doe.
- Dus machmen secgen tesen male,
- Ende oec bedieden herde wale,
- 1730
- Dat dit een swaer teken was
- Van der cometen, daer ic af las,
- Dat hier an haer bedieden fel
- In desen stride wel gevel.
- Twe poente hebwi nu vernomen,
- 1735
- Die swarlike sijn toe comen,
[p. 3,221]
-
- Dat was die diertijt so groet,
- Entie sterfte sonder genoet,
- Die dese sterre, dese comete
- Wel bediet, na haren behete.
- 1740
- Nu geviel oec in desen tijt,
- Te meniger stat, des seker sijt,
- Dattie grote regen doe
- dLant hadde geslegen alsoe,
- Daer die rocge gesait was
- 1745
- Ende die tarwe, sijt seker das,
- Dat niet uut en conste comen.
- Dus werd vele corens benomen,
- Ende alst quam ten andren tide,
- Datmen soude sayen wide ende side
- 1750
- Dat somercoren, met gewelt,
- So was die tijt so dier gestelt
- Dat mate liede niene conden
- Haer lant gesayen op dien stonden,
- Want sine consten vercrigen niet
- 1755
- Coren te sayen, wats gesciet.
- Ende dat rocge soude hebben gewesen,
- Eerdenen vele uut na desen,
- Ende sayeden daer somercoren,
- Aldus waest tfolc sere verloren.
- 1760
- Dit was oec een poent mede
- Van derre cometen, wel gerede,
- Datmen van haer mach bedieden,
- Datsi tempeest geeft den lieden.
- Want tempeest waest al, dat verstaet,
- 1765
- Dier tijt, ende weder quaet,
- Ende dese .iii. poente sijn gesciet
- Ten argesten al, ende anders niet.
- Vele tribulatien waren nu
- In vele landen, dat secgic u.
[p. 3,222]
-
- 1770
- Alle bliscap vergingen ter stede,
- Ende die arme liede mede
- Haer ansichte worden, sonder waen,
- So ontfermelike gedaen,
- Alse oft si doet hadden gewesen,
- 1775
- Ende lettel ontfermde yemen van desen;
- M[en] dreef geen seer om die dode,
- Elc was in hem selven blode,
- Ende so versteent, ende verworden soe,
- Dat si gewenen ne conden doe,
- 1780
- Ende oec werds so vele der dinc,
- Dat hem wenen al ontginc,
- Want soude selc doe altenen
- Hebben moeten daeromme wenen,
- Ende droeve wesen, alse daer storven
- 1785
- Sine vriende, oft anders bedorven,
- Sone soudi geen tijt na desen
- Sonder wenen hebben gewesen,
- Ende sonder droefheit mede twaren.
- Dit dede dat sijt lieten varen.
- 1790
- Dus storven sonder rouwe die liede,
- Om dese dinc die ic bediede,
- Want sine hadden van dien plagen
- Den rouwe altoes niet con[n]e[n] gedragen.
- Des verdriets ommeganc
- 1795
- Waer te secgen al te lanc,
- Daer die werelt met was bevaen,
- Daeromme willics nu ave staen;
- Ende wille u nu secgen vord
- Dinge die ter ieesten hord.
[p. 3,223]
-
Van den biscop van Ludeke, hoe hi sijn bisdoem moeste rumen van vresen.xxvi.
- 1800
- Doemen screef in desen s[c]iene
- XIII. hondert ende viftiene,
- So geviel te Ludeke binnen
- Een twist, tusscen den biscop mede,
- Ende van den lande som die stede,
- 1805
- So dattie biscop, sonder waen,
- Dlant most rumen herde saen,
- Want sine wilden niet verplechten
- Dat hi over hem somen soude rechten,
- Ende hi die woude dit ember doen.
- 1810
- Aldus quam vord die ocsoen,
- Om dit, ende om ander dinge,
- Die hi doen wilde sonderlinge,
- Dat si overeen droegen daernaer
- Den biscop tanevarden aldaer,
- 1815
- So dat hi vlien moeste doe.
- Daerna quam hi te Brabant toe,
- Ende maecte ene covenanse nu
- Metten steden, dat secgic u
- Ende metten hertoge oec ter stat
- 1820
- Dat hi soude mogen varen na dat
- In sijn lant, aldaer hi wille,
- Gewapender hant, lude ende stille.
[p. 3,224]
-
- Ende oec geloefden die stede,
- Brusele ende Lovene mede,
- 1825
- Ende ander stede alle gemene
- Van Brabant, groet ende clene,
- Met gemeinen con[c]ente met,
- Hem te hulpen ongelet
- Te payse te comene, iegen dlant.
- 1830
- Hierom werd doe een samblant
- Gemaect, dattie bisscop tgone
- Den hertoge geve(n), om dit te lone,
- Van sinen lande: dits een slach
- Die mi donct die lettel mach
- 1835
- Dieden; ende oec en waest niet werd
- Datmen daeromme dit anteert.
- Maer die biscop een vroem man es,
- Al doetmen dore hem, sijt gewes,
- Indien dat hijt wilt verstaen,
- 1840
- Sone donct mi niet quaet gedaen.
- Dus voer die biscop in ende uut
- In Brabant, al overluut,
- Ende pande opt biscop[doem] gerede;
- Ende roefde ende bernde mede
- 1845
- Sine viande daer hi conde.
- Dit herdi ene lange stonde
- Op ende neder, wide ende side,
- Sodat hi selden inden tide
- Stille lach, dat verstaet,
- 1850
- Ende altoes sochti mede raet
[p. 3,225]
-
- Andie van Brabant, ende hulpe mede,
- Gelijc dat hem geloefden die stede,
- Maer die stede, alse wijt horen,
- Gingen altenen den biscop voren,
- 1855
- Ende namen dage hier af an,
- Om dit te poente te bringen dan.
Hoe die Grave van Loen met dien van Ludeke plechte, ende hoe die biscop te sinen quam.xxvii.
- In desen dat dese dinc gesciede,
- Die ic hier nu bediede,
- So werd die grave van Loen ontboden,
- 1860
- Ende dat hi quame, ende teser noden
- Den lande bistonde aldaer,
- Si soudent hem lonen wel daernaer.
- Om dit es hi met hem getogen,
- Dus werd dit orloge meer vermogen.
- 1865
- Doen voer die biscop, dat wel wet,
- Opten grave van Loen met,
- Ende verbat siere dorpe daernaer.
- Alt gravescap was oec vorwaer
- In alle dorpe gemaect vast
- 1870
- Met hameiden, iegen den last
- Die hem die biscop pijnde te doene.
- Dus voer die biscop alse die coene
- Op sine viande, dat verstaet,
- Ende dede hem dicwile quaet.
- 1875
- Ende emmer, als hijt hadde gedaen,
- So es hi hem in Brabant ontgaen.
- Ende alsi daer in was, alsict versta,
- Sone dorste hem niemen volgen na,
[p. 3,226]
-
- Want sine dorsten niet aldoe
- 1880
- Op Brabant doen, ic secgu hoe.
- Si dochten, haddense yet mesdaen,
- Dat dan in staden hadde gestaen
- Die van Brabant den bisscop gereet.
- Aldus so waest daer lange beleet,
- 1885
- Tot opten somer, dat verstaet.
- Daer was binnen menich raet
- Ende perlement gedreven met,
- Ende ember so werd daer belet
- Dat achter bleef die soendinc.
- 1890
- Nu gesciede om dese dinc,
- Dat men in Brabant luden dede
- Te storme, ende crieerde mede,
- Ende maecten een geruchte groet,
- Den Biscop te hulpen tsiere noet.
- 1895
- Ende om dat so werd dan saen
- Een dach genomen, sonder waen,
- Datmen te perlemente soude comen.
- Int leste so werd opgenomen,
- Ende versoent tuscen die heren,
- 1900
- So dats die biscop had meer eren
- Dan der ander enich dede.
- Om dit orloge so was oec mede,
- Alse lange alst geduerde met,
- Dat hof te Denant geset,
- 1905
- Dat te Ludeke pleget te stane.
- Niet lange na dit, na minen wane,
- So geviel dat een twest
- Tuscen Sen[t] Truden werd gevest,
- Ende die van Leuwe, dat verstaet,
- 1910
- Ende met ere [ver]radeliker daet
[p. 3,227]
-
- Worden die goede cnapen verslegen,
- Ende gevaen oec daer iegen
- Vander side van Leweward.
- Dit bleef aldus in ee[n] ruward
- 1915
- Staende tuscen hem alsoe.
- Doe dese hem spreken die hertoge toe:
- Dat si hem beterden saen oec dat,
- Oft hi soude belicgen die stat.
- Doe werd dit opgenomen vordane,
- 1920
- Ende men liet uut die gevane,
- Ende also bleef dit doe saen,
- In weet hoet vord sal vergaen.
Hoe die coninc van Vrancrike sinde anden hertoge van Brabant om sijn man te wordeneende sconinx doet .xxviii.
- In desen tiden oec omtrent,
- So heeft die coninc vord gesent
- 1925
- Ane den hertoge ende so toebracht,
- Dattie stede waren bedacht
- Al meest den hertoge te raden nu:
- Dat hi anega, dat secgic u,
- Dat hem die coninc eyschen sal.
- 1930
- Mijn her Florens was daer af al
- Middelere, van coninx wegen;
- Ende heeft som die stede vercregen
[p. 3,228]
-
- Dat sijs volgen sinen rade,
- Dattie hertoge nu daer dade,
- 1935
- Ende worde des coninx man alsoe.
- Die van Brucele sprakenre toe,
- Ende seiden: ‘Dat wel waer gedaen.’
- Die van Loven helden saen,
- Ende bleven staende tuscen beiden,
- 1940
- Maer die van Antwerp dit ontseiden
- Stouteliken, ende keerden danen,
- En haddit gedaen, men wilt wanen,
- Dat gesciet waer aldaer.
- Dus bleef dit te niewete vorwaer.
- 1945
- Ay, onselege comenscap,
- Dat gi daerom sout werden slap,
- Ende ste[ll]en sout uwen moet
- Om daer met te winnen tgoet,
- Daer u here, ende gi oec met
- 1950
- Embermeer teygendoem werd geset!
- Scaemt u des, dat radic wale,
- Ende nemmermeer en makes tale!
- Ende laet uwen here sine vrihede,
- Ende haeldt u comenscap in ander stede!
- 1955
- Ende woudijs geloven sekerlike,
- U stede sijn nu alte rike.
- Niet lange oec na desen tijt
- Dat dit gesciede, des seker sijt,
[p. 3,229]
-
- So starf die coninc van Vrancrike,
- 1960
- Daer men af seget sekerlike,
- Dat bliscap was herde groet,
- Want menigen sijns levens verdroet.
- Nochtan bi aventuren, die dinge
- Die hi bestont dus sonderlinge,
- 1965
- Hi hadder lichte reden toe,
- Dat wi niene weten alsoe,
- Ende om dat meswaent menich gereet
- Om dat hi dinge niet wel en weet.
- Vor sine doet oec, wetet dat,
- 1970
- So werd hi her Ingeramme gehat
- Van Marensi, so dat hine dede
- Om verraetnesse doden mede,
- Diemen den coninc dede verstaen,
- Die hi soude hebben gedaen.
- 1975
- Om dese doet so waren blide
- Die Vlaminge oec banderside,
- Want si hoepten vele te bat
- Ter soenen te comen oec om dat.
- Nu es om dit werringe groet
- 1980
- In Vrancrike, onder die genoet,
- Wie daer nu coninc soude wesen.
- Want die coninc hadde vor desen
[p. 3,230]
-
- Twee wijf gehad, entie ene
- Hadde ene dochter clene,
- 1985
- Daeraf die coninge secgen woude,
- Dat si sine niet wesen soude,
- Ende sijn ander vrouwe draget kint,
- Daer men af en weet niet tgint,
- Weder[t] ioncfer of cnapelijn es.
- 1990
- Ende hierom, sij[t] seker des,
- Dat si twesten in Vrancrike.
- Die Grave van Poytiers wilde indelike
- Coninc wesen, des sijt gewes,
- Ende seit: ‘Dat hem verstorven es
- 1995
- Van sijns broeders wegen’, verstaet.
- Ende an hem, wanic, dat al gaet,
- Ende dat hijt bliven sal mede.
- Aldus eest bleven nu ter stede
- Anden grave vorwerd al,
- 2000
- In weet hoe lange tgeduren sal.
- Dure oft mach, in achts niet,
- Weder[t] gesciet, so niene gesciet.
Van den coningen van Aelmaengen en[de] van dingen die gescieden .xxix.
- Doemen screef ons heren iaer
- XIII. hondert ende .XVI. vorwaer,
[p. 3,231]
-
- 2005
- So werd ene gaderinge echt,
- Tuscen dese twee heren slecht,
- Lodewijc ende Frederijc mede,
- Deen dage den andren gerede
- Te Rome te stride, dat verstaet.
- 2010
- Maer niet en quamense, hoe soet gaet,
- So dat si vergaderen mochten.
- Van vers si onder hem daer vochten
- Metter tongen, ende anders niet,
- Alse deen comt, dander vliet,
- 2015
- Ende dan alse [dese] daer comet met,
- So es die ander te keerne geset.
- Aldus licgense ende wigen daer,
- Ende es altenen even naer,
- Ende van dage te dage ter stede
- 2020
- So ontseit daer deen den andren vrede,
- Maer niet en comen sijs te gader.
- Ic rade oec best, datsi beide gader
- Deilen trike, ende laten varen
- Dat striden onder hem nu twaren.
- 2025
- Dit dochte mi die beste raet,
- Als dit conincrike staet
- Nu te tiden, men weet hoe.
- Ic laet oec nu staen alsoe,
- Ende wil daer af neder lecgen
- 2030
- Altemale hier mijn secgen,
- Want in weet hoet vort sal gaen.
- In desen tiden oec, sonder waen,
- Daer ic af dede die tale,
- So worden besloten die cardenale,
[p. 3,232]
-
- 2035
- Om dat si souden kiesen daer
- Enen paus, wet vorwaer.
- Een stic besloten daerna alsoe,
- Doe cosen si, alsict versta,
- Enen paus oec daerna,
- 2040
- Die biscop was te Vienne,
- Een cleine mannekijn, alsict kinne,
- Maer goet, horic secgen ter stede
- Dat hi es, ende gerecht mede,
- In weter meer af secgen wat.
- 2045
- Maer ic hore nu secgen dat
- Die coninc van Vrancrike derward es,
- Om te maken hem getes
- Den paus, ende dat hi wille
- Dat hi oec doe lude ende stille
- 2050
- Dat die coninc eyschen sal.
- So werd des conincs paus echt al
- Gelijc dat ye ander was,
- Daer men hier te voren af las.
- Maer, oft God wilt, dese paus
- 2055
- En sal niet verkeren in aus,
- Noch oec doen, sijt seker des,
- Datten kerstenheiden yet iegen es.
- Dus sijn vord die dinge comen
- Tot desen tiden, hebbict vernomen,
- 2060
- Vord en wetic niet van dien
- Wats daerna nu sal gescien.
[p. 3,233]
-
Noch van dingen die gesciet sijn, ende vanden coninc van Ingelant .xxx.
- In dit selve iaer oec mede,
- Datmen wel mach heten gerede
- Pijnlijc ende wreet, uut genomen
- 2065
- Allen den iaren die nie sijn comen
- Tot desen tiden; so es gesciet
- In elke maent, diet wel besiet,
- Een donderslach ofte twee,
- Ende oec onder tiden mee.
- 2070
- Ende dit heeft oec groet bedieden an,
- Maer der [an] geleget groet, merket dan,
- Weder soet donder[t] in nonas,
- So in ydus vord na das,
- So in kalendas, sonder waen.
- 2075
- Hieraf soudic wel doen verstaen,
- Meer dan ics u secgen wille,
- Maer ic wils nu swigen stille,
- Want die leke en soudens niet
- Wel verstaen, hierombe ict liet,
- 2080
- Ende alsijs niet verstonden bloet,
- So sout hem donken truffe groet;
- Hierom latict achter nu.
- In desen tiden, dat secgic u,
- So was in Ingelant een twist groet,
- 2085
- Daer liede om sijn bleven doet.
[p. 3,234]
-
- Die coninc van Irlant oec mede
- Hadden iegen hem onvrede,
- Ende van Sco[t]lant in enen dele,
- Dese maecten tweste vele
- 2090
- Op Ingelant, in desen tiden;
- Want vander uren oyt siden
- Edeward starf, des conincs vader,
- Sone warensi noyt wel te gader.
- Doen begonste uut te gane
- 2095
- Die vrede van hem, na minen wane.
- Want doen Edeward was doet,
- Docht hem dat si uut alre noet
- Comen waren, dat secgic u;
- Want hi hadse sere vor nu
- 2100
- Bedwongen, ende also saen
- Na sine doet sijn si gestaen
- Op, algader, van haren bedwange,
- Daer si in hadden geweest te lange,
- Ende begonden weder bicken
- 2105
- Opten sone, na desen sticken,
- Ende hebben hem sint sonder waen
- Dicke groten pant gedaen,
- Ende al noch dese twest steet
- Onder hem lieden starc ende heet.
[p. 3,235]
-
Daerna dat inde vanden sesten boeke .xxxi.
- 2110
- Hier nemt die seste boec inde,
- Van alden ieesten die ic vinde,
- Die tot op desen tijt, Godweet,
- Gesciet sijn, lancs ende breet.
- Also alset latijn had in
- 2115
- Hebbict gemaect, meer no min,
- Alse verre alset die ieesten gewaget.
- Maer es yemen die daerna vraget:
- ‘Oft latijn gemaect was
- Tot desen tiden daer ict af las,
- 2120
- Nu van desen .XV. iaren?’
- Dies en secgic niet twaren,
- Maer daer vore waest gesaect
- Int latijn, ende oec gemaect,
- Ende dat sijnt gesciet oec es,
- 2125
- Dat si som oec, sijts gewes,
- Uten latine, dat verstaet;
- Ende som so eest oec na den raet
- Van dien lieden die mi bedieden,
- Ende dinge na dien datsi gescieden,
- 2130
- Ende die daer waren in allen tijt
- Daer men gehat heeft den strijt.
- Aldus so es som in scine
- Die ieeste gemaect uten latine,
- Ende som oec niet, wet dat wale,
- 2135
- Ende aldus so es die tale
- Van beiden nu toe hier comen,
- Van .XV. iaren seldi gomen,
- Tot datmen screef ons heren iaer
- XIII. hondert ende .XVI. vorwaer,
[p. 3,236]
-
- 2140
- Recht op onser vrouwenavont,
- Die al kerstenheit es cont
- Datsi te hemele ge[h]even was
- Van desen live, sijt seker das,
- Doen werd gehint oec mede
- 2145
- Dit boec, in gerechter warhede,
- Ende doen hadde die werelt gestaen
- V. dusent iaer, na minen waen,
- Ende .CC.LX. ende sesse.
- Dit gevic elken in kinnesse,
- 2150
- Dat die etaet es van den live,
- Ende dier heeft gewest oec vive,
- Mettesen daer wi nu in sijn.
- Gode biddic den here mijn,
- Ende siere moeder, der edelre maget,
- 2155
- Die boven al die crone draget,
- Datsi mi bescermen moeten,
- Dat ic moge mine zonden boeten
- Op dit eertrike ende daerna
- Ter eweliker bliscap ontfa,
- 2160
- Ende oec den here mede,
- Die [mi] dit dichten dede,
- Ende oec mede om dese dinge,
- Dat ic dit boec sonderlinge
- Volmaecte op onser [vrouwen]avont,
- 2165
- So willic hier al nu terstont
[p. 3,237]
-
- Van haer secgen een lettelkijn,
- Te mi(e)ds dat si dat herte mijn
- Verliechte, ende [mi] geve daer toe sin,
- Dat ic wel moet bringen in
- 2170
- Dese twee boeke die volgen hiernaer,
- Die elken minsce sijn te swaer
- tOntbinden ende te maken, Godweet!
- Maer op u, vrouwe, benic gereet
- tAnevardene dese boeke nu,
- 2175
- Ende om dit makic dit van u.
Van onser Vrouwen .xxxii.
- Ons comt toe die edelste dach,
- Die ter werelt ye gelach,
- Utevercorne broeder mijn!
- Dese dach en mochte niet eerliker sijn,
- 2180
- Dits die dach, die vore sal liden
- Alre heyligen hogetiden,
- Dits die dach, die overclaer,
- Dits die edele dach vorwaer,
- Dits die dach, alsemen siet,
- 2185
- Dat Maria van der werelt sciet.
- Daerom met ere groter verheffinge,
- Van scone love sonderlinge,
- Sal die werelt beroert werden.
- Ende also vele oec, sonder verden,
- 2190
- Alse dese maget van edelheden
- Ute es nemende, na die warheden
[p. 3,238]
-
- So werd van ons een groet onmare,
- Dat si niet sere geheert en ware,
- Die met hare groter suverhede
- 2195
- Verdiende, datsi droech gerede
- Den makere van al dat ye gewas.
- Het waer genoech verkeert, sijt seker das.
- Als wi vi[e]ren die martelaren,
- Die om haer victorie twaren
- 2200
- Verdiende[n] datmense vieren sal,
- En soude dan niet boven al
- Dese dach wesen, ende gaen
- Die droech ende vordbrachte saen
- Den prinse ende boven alle martelaren.
- 2205
- Dit es die dach mede, twaren,
- Dattie brudegoem sine bruut
- tSiere eweliker bliscap al uut,
- Ende tsiere glorien riep gemene,
- Der edelre maget Marien rene.
- 2210
- Stant op, sprac hi, lieve vriendinne,
- Mine bruut, mine wardinne,
- Comt mine duve, vord,
- Mine vercorne vor alle gebord.
- Dijn ansichte es so sierlijc,
- 2215
- Dat nieman en es dijns gelijc.
- Deus, hoe scone es mine vriendinne!
- Al dat ic an haer kinne,
- Es uutnemende boven al,
- Om dat icse ewelike minnen sal.
- 2220
- Si es vol scoenheiden openbaer,
- En gene smette es in hare.
- Comt mine brut van Libano,
- Com, ic sal die maken vro,
[p. 3,239]
-
- Du moets van mi die crone ontfaen
- 2225
- Van ewelijcheiden, sonder waen.
- Com, mijn suster, volch mi terstont,
- Du heefs mij [t]herte so gewont,
- Met dire minnen so vermogen,
- Ende dat in ere uwer ogen,
- 2230
- Ende in een haerkine clene.
- Com, edele bruut, in minen lene.
- Deus, hoe mochtic daer toe gedogen,
- Dat icse volprisen soude mogen,
- Die de gene priset dus sere
- 2235
- Dise selve maecte ere.
- Dine geborte, edele Vrouwe,
- God moeder ende maget getrouwe,
- Boetscapte bliscap der werelt al.
- Van di es geboren groet ende smal,
- 2240
- Dats Christus, die onse god es mede,
- Ende die ontbant onse maledixie,
- Die sonne der gerechtechede,
- Ende die verdoemde doet daer neven,
- Ende gaf ons dat ewelike leven.
- 2245
- Daerom sidi salich, vrouwe,
- Die allene met uwer trouwe
- Behielt die grote wardicheit,
- Ende daerbi uwe reinicheit
- Des magedoems ende verloret niet.
- 2250
- Deus, hoe mochte dit sijn gesciet
- Enige eertscer creaturen,
- En hadde geweest bi gods figuren.
[p. 3,240]
-
- En wareit, Vrouwe, ic wel lie,
- Dat desgelijcs en sciede nie,
- 2255
- Dat u gesciede op enen dach,
- Noch nembermeer gescien mach.
- Wat helpt dan, dat ic nu ter steden,
- Van uwer groter sonderlijcheden
- Mi te [s]prekene onderwinde,
- 2260
- Daer niemen en can af vinden inde.
- Sekerlec en darf mi niemen tien,
- Dat ict ie doen van meesterien,
- Dat ic, Vrouwe, van u dus spreke,
- Maer het doet mi ontw[ive]like,
- 2265
- Die menichvoldege loen, die gi,
- Vrouwe, hebt gedaen dor mi.
- Ende om dat so soudic gerne u
- Dienen in minen gedichte nu.
- Edele maget, nu dit ontfaet
- 2270
- Van mi, ent sijt mijn toeverlaet,
- Ende brinct mi na dit corte lijf,
- Haer bliscap, die es sonder blijf,
- Ende hoet mi vander helscer vloec!
- Nu hort vord den sevenden boec.
|
