terug  begin  verder

[p. 118]



illustratie
1035: titelpagina (ex. 5)

[p. 119]

1035

gedrukte titelpagina uitgave I:

Davids Psalmen, Uit De Hebreeusche, in de Nederlandsche taele, van woord tot woord, vertaelt: op een vloeyende dicht-maete naer de oude wijzen ghestelt, Door J. De Brune. Tweede Druck, geheel verbetert, en in zoet-vloeyentheyd verandert. [vignet: geknielde David] T'Amsterdam, [lijn] By Theunis Jacobsz, Boeck-ver-kooper op 't Water, in de Lootsman, 1650. [lijn] Met Privilegie van alle de Respective Geunieerde Provintien, voor 15 Iaeren.

gegraveerde titelpagina uitgave II:

Davids Psalmen Gestelt Door P. Dathenum en I. De Brune. t'Amsterdam Voor Theunis Iacobsz. Boeck-verkooper op 't Water inde Loots-man 1650.

gedrukte titelpagina uitgave II:

Davids Psalmen, Gedicht, Aen d'eene zijde, door Petrum Dathenum; Aen d'ander zijde, door J. De Brune: Die de zelve, uyt de Hebreeusche, in de Ne-derlandsche taele, naer de voet van de let-ter, vertaelt, en nu, met de tweede druck, van veers tot veers, geheel verbetert, en op een vloeyende mate, naer de oude wijzen, gestelt heeft. [vignet] T' Amsterdam, [lijn] By Theunisz Jacobsz, Boeck-ver-kooper op 't Water, in de Lootsman. 1650. [lijn] Met Privilegie van alle de Respective Geunieer-de Provintien, voor 15 Iaeren.

 

2e dr.; 1e dr.: 1030; andere uitg.? 1e dr.: 1031; andere uitg. 2e dr.: 1036; 3e dr.?: 1039; titeluitg. 2e dr.: 1056

collatieformule uitgave I:

12o: (*)6 A-Y12 Z6 [$6 (- A1, B4); (*) $3; Z $4]

collatieformule uitgave II:

12o: [romein:] (*)12 A-Y6 Z6 [gotisch:] 2A-C12 2D6 [$6 (-(*)1, (*)2, A1, Z5, Z6, 2D5, 2D6); Z $4]

paginaformule uitgave I:

276 bladen = p. [12] 1 2-4 5 6-540 (205 gepagineerd als 20, 273 als 27, 302 als 02, 447 als 44).

paginaformule uitgave II:

326 bladen = p. [24] 1-540 21-284.

signatuurposities:

uitgave I:

(*)2 vrucht,
(*)3 en durf

uitgave II:

(*)3 ghetuygen
(*)4 [niet]
(*)5 ren vrucht
(*)6 overzettingh

uitgave I+II:

A2 godloos' zal
A3 staf, verpletten
A4 stemme
A5 ydelheid
A6 [niet]
B gemaeckt
B2 wenschen
B3 zachtmoedigh
B4 aenschouw
B5 my, ô
B6 niemand
C ouder my
C2 gespan
C3 hitt',
C4 verlosser,
C5 naeme
C6 door
D Heere
D2 den Heer
D3 geschencken
D4 Heerenhuys

[p. 120]

D5 een
D6 gezalfden
E zinghen
E2 staet
E3 [niet]
E4 vrees
E5 heughenis
E6 den vvegh
F [niet]
F2 plaegh
F3 jaegh
F4 Sela
F5 gehoort
F6 [niet]
G hadden
G2 uytgestortet
G3 achter
G4 rivier,
G5 [niet]
G6 verhooght.
H varren
H2 niet
H3 brood
H4 haer oogen
H5 gave
H6 met velen
I scheen
I2 vertreden
I3 bewaer
I4 bedrogh
I5 ghezien
I6 en raed
K Sela
K2 hen,
K3 heeft:
K4 kracht
K5 Israëls:
K6 uyt-
L [niet]
L2 ghedruckt
L3 by U.
L4 verderf.
L5 spijs
L6 werck.
M haeren
M2 heeft verteert.
M3 hare
M4 vvijzelick geleydt.
M5 [niet]
M6 ooren,
N begeert.
N2 gheven.
N3 zijn
N4 verheught
N5 , vriend'lick
N6 Sion,
O zoo
O2 de pest
O3 zal hem
O4 [niet]
O5 verkeertheid
O6 aen
P hand
P2 Heer;
P3 is.
P4 my zitten
P5 mijn
P6 naem vreezen,
Q ghezvvoren
Q2 quam
Q3 land,
Q4 [niet]
Q5 weerspannigh
Q6 en eet.
R bereid:
R2 stad?
R3 zonde:
R4 kleed
R5 zijn.
R6 ganscher hert
S goedertierenheid
S2 omringht.
S3 nu op
S4 wierden aengerecht,
S5 wet aenschouwe
S6 stelt
T valscheid
T2 my getroffen
T3 uw tuygenissen.
T4 zijn rechtveerdigh.
T5 -z'aen
T6 geen'
V [niet]
V2 ongherechtigheid.
V3 Iacobs Held
V4 eeuwighlick:
V5 eeuwigheid.
V6 zijnen naem
X behoudet my
X2 van de
X3 gheen
X4 neemt doch
X5 aengezichte
X6 zal
Y Halelujah
Y2 zijn voeder:
Y3 [niet]
Y4 ghevlerckt
Y5 fluyt.
Y6 en harpe.
Z [niet]
Z2 Lof-zangen
Z3 oock verheught.
Z4 dijnen troost
   
2A uwe

[p. 121]

2A2 andere betalen
2A3 Vader.
2A4 Godts
2A5 Godes
2A6 gedaen/ a al
2B ons
2B2 eeuwigheydt Dat
2B3 opwassen
2B4 eeuwighlick
2B5 voorbeelden
2B6 heeft onder
2C Tempel Godts
2C2 houwelijcks
2C3 verdient
2C4 handt verheven
2C5 bediene. Wilt
2C6 op dat
2D fonteyne/
2D2 geleydt de
2D3 /verloft
2D4 mijn ziele

uitgaven:

Er zijn twee uitgaven binnen de druk van 1650: een met een voorwerk van 6 bladen (I) en een met een voorwerk van 12 bladen (II). In I ontbreekt de approbatie en staat op de titelpagina een vignet waarop een knielende David voor een altaar. In II is de approbatie wel opgenomen, staat een harpspelende David op een aparte gegraveerde titelpagina en is nog vier katernen nawerk opgenomen met gotische signaturen A-D.

inhoud:

(uitgave I:)  
(*)1r titelpagina
(*)1v [blank]
(*)2r-3v Aen De Generaele en Particuliere Staten Der Vereenighde Neder-Landen, door J.D.B.
(*)4r-6r Aen De Christelicke Psalm-Zinger.
(*)6v Druck-fauten te verbeteren.
(uitgave II:)  
(*)1r gegraveerde titelpagina
(*)1v [blank]
(*)2r titelpagina
(*)2v [blank]
(*)3r-4r Approbatie, d.d. 10 januari 1650 door de Utrechtse theologen Gisbertus Voetius, Carolus de Maets en Iohannes Hoornbeeck.
(*)4v [blank]
(*)5r-6v Aen de Generaele en Particuliere Staten Der Vereenighde Neder-Landen, door J.D.B.
(*)7r-10r Aen de Christelicke Psalm-Zinger.
(*)10v Druck-fauten te verbeteren.
(*)11r-12r Register.
(*)12v [blank]
(uitgave I+II:)  
A1r-Z4v tekst van Davids Psalmem [sic].
A1v De Psalmen des Propheten Davids, en andere Lof-Zangen, uyt den Françoyschen Dichte in Nederlandtschen over-geset door Petrum Dathenum.
A2r Davids Psalmen, Uit de Hebreeusche, in de Nederlandsche taele, van woord tot woord, vertaelt: op een vloeyende dicht-maete naer de oude wijzen gestelt, door J. de Brune.
Z4v-Z6v Register aller Psalmen.
Z6v Register van de Psalmen diemen singht op eenderley wijse.
(uitgave II:)  
2A1r-2D5v Catechismus, Ofte Onderwijsinghe in de Christelijcke Leere.

[p. 122]

2D5v-6v Geloofs-Forme, en Bekentenisse des H. Athanasii.

gecollationeerde exemplaren:

= 1 AMSTERDAM, OB: TB (Toonkunst Bibl.): 205-B-17.
= 2 'S-GRAVENHAGE, KB: 2 H 14.
  Herkomst: [D.F. Scheurleer] nr. 4795.
= 3 HAARLEM, SB: 87 C 19 (olim: PG IV 36).
= 4 MIDDELBURG, ZB: 1107 B 30 (olim: 7 B 30).
= 5 UTRECHT, AB: 107 B 24 (olim: D. oct. 1247).
  Opm.: Het papier van het M-katern is veel zwaarder dan dat van de andere katernen.

niet-gecollationeerde exemplaren:

= 6 AMSTERDAM, UB: Inst. 285:
= 7 BRUSSEL, KB: Fétis 1494.
= 8 LEIDEN, UB: 1196 G 3.
Herkomst: Mij. Ned. Lett. Opbouwformule: [romein:] (*)12 (± (*)12) A-Y12 Z6 [gotisch:] 2A-C12 2D6.
= 9 OXFORD, BL: 8o X.27.Th.
=10 NEUCHâTEL, BP: A 7192.

variantenoverzicht:

= a   (*)-katern: vervangen gehele katern:  
  =I (*)-katern van 6 bladen ex. 4-5
  =II (*)-katern van 12 bladen ex. 1-3 7-9
    # Theunis Jacobsz is wellicht te snel met drukken begonnen: in I ontbreekt in het voorwerk de approbatie van Voetius, de Maets en Hoornbeeck en wordt Datheen niet op het titelblad vermeld. Deze omissies hebben hem ertoe gedwongen om met de andere uitgave (II) op de markt te komen.  
       
= b   katernen met gotische signatuur-letters A-D:  
  =I 2A-D ontbreken ex. 4-5
  =II 2A-D toegevoegd ex. 1-3
    # Toen Theunis Jacobsz toch met een andere uitgave moest komen (zie variant a), heeft hij blijkbaar van de gelegenheid gebruik gemaakt om die uit te breiden met een catechismus.  
= c   (*)-katern: (*)12:  
  =I cancellandum ex. ?
  =II cancellans ex. 8
    # In ex. 8 is een cancellans geconstateerd; de in een vroeger stadium gecollationeerde exx. 1-5 zijn niet opnieuw gecontroleerd op deze variant!  

commentaar:

Zie voor de drukgeschiedenis van De Brunes Psalmen de 1e druk van 1644 1030).

Exemplaar 8 heeft ‘als bijzonderheid dat het laatste folium van het (*)-katern door een ander folium vervangen is, een variant die bij de andere exemplaren van nr. 1036 niet schijnt voor te komen’ (De Kooker 1989-07).

literatuur:

Catalogus universalis 1651-01; Voetius 1651-02; Westerbaen 1655-01; Bruno 1656-01; Van Disselburgh 1666-01; Triglandius 1673-01; Bibliotheca Voetii 1679-01; Cocceius 1689-01; Benthem 1698-01; De la Rue 1734-01, p. 20; Andriessen 1739-01; De la Rue 1741-01, p. 42; Andriessen 1756-01; Van Iperen 1777-01; Goovaerts 1880-03; Kleerkooper/Van Stockum 1916-01; Von Winning 1921-04, XI[b]; Meertens 1943-02, p. 307, 395; Jubilate Deo 1973-05, nr. 19; Ros 1973-06; Groenveld/Den Hertog 1987-04; De Kooker 1989-07. Zie ook de Resoluties van de Staten van Holland d.d. 25 juli 1651: request van de Weduwe van T. Jacobs.

terug  begin  verder