Aantekeningen bij Van Bosch tot Bruegel en zijn kring

In 1937 schreef Vermeylen één enkel hoofdstuk Van Bosch tot Bruegel en zijn kring voor deel I van de Geschiedenis van de Vlaamsche kunst (uitgeverij De Sikkel, Antwerpen), - een werk in twee boekdelen dat, naar het inleidend woord van Prof. Stan Leurs, slechts bedoeld was als een beknopt overzicht van de ontwikkeling van onze nationale kunst.

Dit belangrijk stuk vormt op zichzelf een afgerond geheel waarin Vermeylen nauwkeuriger en uitvoeriger dan in zijn Europeesche plastiek en schilderkunst de ontwikkeling van het genre en van het landschap van Bosch tot Bruegel schetst, maar meteen toch aan de omschrijving van de persoonlijkheid en van de betekenis van beide geniale meesters twee derden van de beschikbare bladzijden besteedt.

Met dit opstel bestrijkt Vermeylen echter slechts één bepaald aspect van een tijdspanne die loopt van het laatste kwart van de XVe tot tegen het einde van de XVIe eeuw. David, Metsys en Gossaert, Van Orley en Moro - om alleen de belangrijkste namen te noemen - worden door twee andere auteurs behandeld. Daarom is het wellicht raadzaam eerst in ‘Van de Catacomben tot Greco’ de hoofdstukken te lezen, waarin de tijdspanne Bosch-Bruegel wordt behandeld en pas daarna het hier opgenomen opstel.