[p. 34]
[Ene goede boerde van eren man die bedrogen wart] II.
+Ic prijs een wijf, die haren man
Verdwasen can ten sot;
Al duet si hem die blaeu hoeyck an,
Hi waent dat hi is hair afgod.
5
Al dez gelijc viel in spot
Tot eenre herrebergen van eenen gast
[Die waert, een ries, een out wihot1,]
Mer mitter vrouwen hoveerdi vast.
Ende wat die guede gesel verteerde
10
Screfmen an die want mit crijt.
Hi rekende altoes mit den werde,
Mer die vrouwe scolt hem quijt.
Dat dochte den waert een cranck profijt2,
Want hem twivelde in sinen moet;
15
Mer sijn wijf dreychde hi mitter smijt,
Mer doch si maect hair al guet.
Si ghinc tot hair hertsen heer
Ende seyde: ‘Hoe moeghen wi dit verleyden,
Dat ic mach bliven in mijn eer,
20
Ende wi onse vrienscap niet en sceyden?’
Die jonghe man sprac mit groter wijsheiden:
‘Draecht uwen man der gulden acht,
+Ende segghet hem, dat hi mi sel ontbeyden
Int pryel ter middernacht.
[p. 35]
25
U beste cleder ende uwe ghewade
Selghi uwen man an doen;
Ghi selten smeken ende raden,
Dat hi voir u [sal] gaen int groen.
Tewijl sal ic cleder ende scoen
30
Uutdoen ende comen bi u slapen,
Ende spelen als wi sijn ghewoen,
Ende laten den esel sitten gaepen.
Die vrouwe ghinc tot haer ghec
Ende toechde dair toe achte guldijn.
35
Si sprac: ‘Lief, wi hebbens groot ghebrec,
Dit ghelt is u, lief man, ende mijn.
Hi gaf mi die achte florijn,
Omdat ic soude comen inden boemgairt;
Duet an mijn cleder, die reyse is dijn,
40
Hi sel u cussen, deckt uwen baert.’
Die guede man dede sijns wijfs raet:
Si ghinc hem cleden recht of hi soude gaen dansen.
Gelijc ene vrouwe was sijn ghelaet,
+Ghehult was hi mit eenre ransen.
45
Int groen ghinc hi mit sijnre cransen
Sitten tot over middernacht,
Tewijl sijn wijf speelde hair siccansen,
Totdat die jongelinc had volwracht.
Doe ghinc hi hem weder cleden ende scoeyen,
50
Den cluppel nam hi in sijn hant,
Den ezel mocht wel vernoyen:
Die jonghelinc quam dair hi hem vant.
Hi sprac: ‘Joncfrouwe, wair is mijn pant?
Ic heb u ghelofte wel ghehouden.
55
Ghi maect van uwen man een plimant:
Bi Gode, ghi waert dair om ghescouden!
Dat ic hier coem, dats op een proeven1.’
[p. 36]
Die jonghelinc sinen cluppel swanc,
Hi sprac: ‘Quade vrou, God moet u bedroeven:
60
Ghi set uwen man up Hugen banc.’
Den waert hi met groten slaghen dwanc,
[Maer hi hadde des cleen berouwe;]
[Hi seide: ‘Ic weets u groten danc,]
Mijn wijf is guet ende ghi sijt ghetrouwe.’
65
Doe ghinghen si onder hem drien hoeven,
+Ghelijc dat si te voren daden.
Die wert die ghinct hem seer beloven,
Van sinen gast liet hi hem raden.
Der vrouwen hert dat wert ontladen,
70
Want si vercreech hair beiden prijs;
Si leveden inder camenaden
Gelijc dat scapen mit wolven grijs.
Die wert had sinen gast te liever,
Dat hi castien waende sijn wijf.
75
Hi sprac: ‘Mi es gheriever
Gelijc yoft wair mijns selfs lijf.
Al dat hi verteren mach dat scrijf;
Want guede vrouwen en hebbens scout,
[Dattie man dicken es so keytijf,]
80
[Ende hise over onghetrouwe hout1.’]
+H. 37.
1In het Hs. ontbreekt deze regel, die het subject moet hebben bevat, en aldus ex conjectura is ingevoegd. Daar de rijmwoorden op ot niet zoo talrijk zijn, wist ik geen beteren weg om het ontbrekende aan te vullen.
2Het Hs. heeft wiin, d. i. win, winst, dat niet in het rijm past, en ongetwijfel in profijt moet veranderd worden.
+H. 38.
+H. 39.
1Aan deze strophe ontbreken wederom een paar verzen, die ik heb getracht bij gissing er in te voegen. Doch niet alleen zijn twee verzen weggevallen, ook de overige verzen zijn min of meer bedorven. In de eerste 4 regels hebben wij de rijmen -oeven en -anc. Nu luidt vs. 58 in het Hs.:
Daar vs. 60 ongetwijfeld door den afschrijver niet is verhaspeld, zouden wij een onzuiver rijm van -ant en -anc hebben. Mocht dit al geen bezwaar opleveren, het vers hoort hier niet in den zin, en is door den afschrijver uit de vorige strophe bij vergissing nogmaals hier geplaatst. In de vorige strophe komt de jongeling ter plaatse waar hij de gewaande vrouw vindt. Hij spreekt haar een hartig woordje toe, gaat nu van woorden tot daden over, en zwaait zijn knuppel om er den waard mede te tuchtigen.
Vs. 61 eischt ook weder een rijm op -anc en is kennelijk bedorven. Ook ongeveer op deze wijze zou het vs. te herstellen zijn:
De twee ontbrekende regels moeten blijkens het laatste vs. iets dergelijks hebben bevat als door mij aan den tekst is toegevoegd.
Die jonghelinc quam dair hi hem vant.
Vs. 61 eischt ook weder een rijm op -anc en is kennelijk bedorven. Ook ongeveer op deze wijze zou het vs. te herstellen zijn:
Die waert hat der slaech een goet ontfanc.
