Tesselschade Roemer Visschers.
September AO. 1637.
'T nevensgaende gedicht2), overgewaeit van Alkmaer, heb ik te min geschreumt voorts te veirdighen3), in toeverlaet4), dat het, onder 't vroolijk zeghegeschal der trompetten en trommen, Uwer Ed. Gestr. ooren te min quetsen zal, en te min haer gemoedt, onder die meenighte van gepeinsbreekende bezigheden.5)
Tesselschade is noijt soo hoogh boven haer self gesteghen als met eenen reghel onder de gesamentlicke goede, die U.E. de moeyte genomen heeft van mij te senden: En stell' syn leed te boeck, soo heeft hij 't niet d'onthouden7). Alle mans ende manshoiren8) hiernaermaels moeten 't haer benijden. Ick sal haer, te beter tyd, mijn gevoelen van haer geleerde beleeftheid doen sien.9)
Mijn Heere,
Uit zorge, dat de voorige koelte moght' Uwer E. hebben doen doorwaeyen de gedachtenis van den tijdt, wanneer wij hier de Joffrouwen Tesselscha en Francisca verwachten, laet ik dit bladt overwaeyen, om Uwer E. in te luisteren, dat Mujde, op dezen avont oft morgen ten langste, de Meereminnen meint te zien, die 't meer geluks zullen toezingen, dan de aelouwde, daer men 't sprookjen af vertelt. Wij bidden dan wederom, ten vuirigste, U.E. gezuiverde ooren op dat paer klaere keelen te gaste, ende te bruiloft op het huwelijk, dat zij tusschen haer ende der snaeren stem zullen maeken, ende dat U.E. zonder uitstel de reize gelieve t'aenveirden, om eenige daeghen te verquisten, die men niet lichtelijk beter zouw kunnen besteeden.....
Van den Huize te Muide, den 9 van Oestmaent 1638.
Mons.r mon frere.
T'avondt, oft morghen ten langste, verwachten wij hier de Joffr.en Tesselscha en Francisca. Op dit paer keelen heb jk zes paer' ooren ten middaghmael genoodight, te weeten Mess.rs et Frères Bartolotti3), Schujl4), ende U.E. (aen de welke zij beloofden de boodschap te doen) met uwer E.E. Hooghe Overheden5). Op dat nu U.E.E. onverziens koomende, ons niet ujtgereden vinden, wenschte jk wel, dat U.E. mij op morghen verwittighde, oft wij U.E.E. op woonsdagh oft op donderdagh zullen te gemoete zien. Want daer nae zal 't zoo
wel niet geleghen vallen. Zoo U.E. Mr. Dirk den orgelist1) mede kan troonen, 't spel zal te volmaekter wezen......
Van den Hujze te Mujde, 9 Aug. 1638.
Ik hoope, dat het ongeluk van U.E. achterblijven wel slaeghen zal. Want Joffr.e Tesselscha is gekoomen zonder Francisca, die zelf onverziens eenighe gasten gekreghen had. Niettemin wij verwachten haer noch, doch weeten den dagh niet. Als zij hier zal zijn, denken wij U.E. des te verwittighen, opdat de vreughde van zoo zoet een gezelschap haeren voortgank hebbe. Mons.r et Frère Schujl3) heeft mij op de begraffenis van zijner E. zoontjen genoodight. Maer alzoo wij den H. Barlaeus, nevens Joffr.e Tesselscha en M. Sammer4) hier hebben, behalven noch een' andre ongeleghenhejt, ende dat jk op morghen hier zekre gemaghtighden der Heeren Staeten verbejden moet, om de geleghenheit van den dijk en de hameije5) te bezightigen, zal jk niet kunnen ujtbreeken......
Ter vlucht van den Hujze te Mujde, 11 Aug. 1638.
Omnes saluta, et clarissiman Tesselam, amaenissimi ingenii matronam, non unius laetitiae datricem, discipulam meam suo tempore salvere meis verbis jube.
Tesselscha.
'T is goedt te zien, dat het postpaerdt Pegasus2) Uwer E. ten dienste staet, 't welk
Want U.E. brief, geschreeven op den 23en4), dat is op morgen, heb ik heeden ontfangen. U.E. dankzeggingen dunken mij woorden van verwijt, dewijl jk ongelijk dieper in U.E. schuldt, dan U.E. in de mijne staet. Zoo lang als U.E. met de zoete Meeremin en den Heere Mostart, dit huis van vreugde deedt galmen, was ik in mijn kraft; nu
[Dan wordt gesproken over plannen voor de feestelijkheden en de triomfbogen bij gelegenheid van het bezoek van Maria de Medicis te Amsterdam.]
Evenwel ons ontworp behaeght my wel zoo zeer, als dat van Doctor Coster6), ende te bet om de braeve veirzen van U.E. in 't Latijn7), samt om de geene die Joffrouw Tesselscha daer op gerijmt heeft in Duitsch8) en Italiaansch. Doch U.E. en de Heer Mostaert zullen verre best daer van kunnen oordeelen, in 't genieten van den herfst haers gezelschaps, die met die vruchten over komt............................
Over zulks ('t zij de Heeren zich der kosten ontzien) waer het wel raedzaem, eenige vermaerde konstenaers ujt andre steeden t' ontbieden, ende daer in te volgen den raedt van den Orgelist meester Dirk Sweeling9), wiens gelijk ik meine dat zy nooit gehoort heeft, zulks hy tot een fraei sieraedt der stadt zal dienen. Konde men Joffrouwen
Tesselscha en Francisca beweegen, ende teffens die stijve stem van Rotterdam, om wat mildt met den rijkdom haerder gaeven te zijn, ende zich daer door een' groote stadt te verplichten, haere Majesteit zouw zich misschien verwonderen, dat Italië haer in Hollandt bejeegende......
Doch, hoe konstig een zanger ook, 't is (ik belijd' het) quaedt queelen met heesche keel. Maer die van U.E. moeste boven maete schor weezen, zoo haer de stem der Meereminne van Tessel niet gladden2) konde, en gaelijk3) maeken, wen zy slechts eens begint te neuryen.
[Beschrijving van de feestelijkheden te Amsterdam gedurende het verblijf van Maria de Medicis.]
Grand' quantité de vers fust faicte à sa louange, dont ceux de Tesselscha et Barlaeus sont en approbation.
Praestantissima Tessela Amersfortiam abiit cum sorore et affini ac fratre. Voluissem me illi praebere comitem, nisi ad labores redeundum fuisset.
O, Arme Tesseltjen,
Is 'er een met uw hart deur? Dit dacht jk; maer leezende strax daeraen: Ce que n'est point mon coeur2), quam jk tot mijn' tweede gedachten, en zejde in mij zelven: C'est par la qu'elle par le Franchois. Ik heb, nu eenighe weeken, de loopmaeren3) gelezen; dan deze tijding daerin niet, noch ijets van dien onheuschen, te heuslijk gehandelden roover vernoomen. Dit stuk behoorde daer wel in te staen. Maer 't zal bet4) klinken in U.E. gedicht, zoo 't onder den man komt, gelijk het behoort te doen, zijnde zeer zoet en aerdigh. Maer boven in 't Hooft dient te staen, 't geen jk daer heb bijgevoeght5). Wij zijn eens hier te Mujde geraekt. Waerover6) ik den H. Barlaeus van Uwer E. weghe niet bedanken kan voor 't boek7), dan bij eenen brief. Nu weet jk dat een woordt van U.E. handt ongelijkwaerder wezen zal, dan dujzent van de mijne. Want hij acht dat U.E. niet schrijft, dan met schachten getoghen ujt de vlerken van den Mingodt, ende heeft mij nu onlanx gezejdt (gelijk ook, voor dezen, de H. Jacob vander Burgh8), dat hij Uwer E. geest verre boven dien van Joffr.e Schujrmans9) zet, om dat haer werk nae schoolmeesterije rujkt, het uwe nae een verheven vernuft, zwanger met bujtenwereldsche invallen. Zoo U.E. eenig schrift aen zijn' E. ontwerpt10), ende mij eerst toezejndt, jk zal 't gejrne betuttelen, en uwer E. weder toeschikken.
Wijders, mê Joffrouwe, jk dank U.E. hooghlijk voor de moejte van 't omhooren nae de zaek van Warmenhujzen11), ende verwachte, wat kundschap U.E. voorts daer van zal bekoomen moghen; desge-
lijx van de tapijten. De H. Wezel1), vertrouw jk, dat t' huis gekeert, ook in geenen gebreeke zal zijn. Wij genieten hier den maeghdoom van 't jaer, dan schaerselijk, mits de onleede2) van 't vujlmaeken, dat schoonmaeken heeten moet. Tegens de kraem des jaers noodighen wij U.E. op de kandeel van 't pruimenzap, 't welk reeds van de zonne gekookt wort, ende zich aenzien laet wel te zullen bedijen. Dan hoopen wij U.E. t'ontfangen met een' triomfboogh, braef naer gelang onzer geleghenheit, maer deerlijk ten aenzien van de waerdij der Vorstinne van de overvlieghende geesten, waer voor U.E. altijds gegaen heeft ende blijft gaen, behoudende 't veldt tegens alle die U.E. naeijveren; groote vreughd is 't ons, dat U.E. ende de jonge Joffrouw Tesselscha wel vaeren. Godt geeve 't U.E.E. eeuwelijk; gelijk begeert te wezen,
Mê Joffr.e
Uwer E. Verplichte dienstw.ste P.C. Hooft.
Ujt mijn Toorentjen, den 8en van Bloejmaent 1639.
Adres: als boven.
Nu koem ick versoecken op ue mildadighe, beleefde geleertheyt, doch als stout op den lichten Adel van myn leersuchtigen geest, dat ue believe die moyten te neemen van het gedicht van onsen stantvaesti[g]en vastaert my in prose over te setten, off wat te beduyen, op dat ick het daer naer in rym magh verkeeren, al souwd' het niet veel deugen; In magnis3) .... Ick derv mij onderwinden, indien ghy den grondt leght, het mal daer op te setten; het begindt
Het licht van dees Ster5) behaeght my, voor soo veel als ick door de donckere wolck van myn onervaerenheyt kan sien; ick heb een heel festoen van vrught en bladeren van handt en ben daer op als by de vos en kraen te gast; ue gelieve het my genaeckbaer te maecken; ick sal weeder gaern eenigh moeyte voor ue aennemen en blyve ue vrindin
Tesselschade.