auteur: Joost van den Vondel
editeur: Leo Simons, C.R. de Klerk, B.H. Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn, H.W.E. Moller en J.F.M. Sterck
bron:
J.F.M. Sterck, H.W.E. Moller, C.R. de Klerk, B.H. Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn. en L. Simons (eds), De werken van Vondel. Eerste deel 1605-1620. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam 1927
verantwoording
inhoudsopgave
doorzoek de hele tekst
downloads
|
Regelnummers proza laten
vervallen | |
| | | |
125. Godts dienst des Oyevaers.*
1 Soo Godts-dienstigh heeft hem den Patriarch ende Outvader Abraham vertoont, 2 als hij zijnen eengheboren zone Isac ter liefde en ghehoorsaemheyt Godes, met ghe- 3 willigher herten op't platt des altaers, zijnen Hemelschen Vader tot een welriekende 4 offerhande heeft overghegeven.
GENESIS 22.
| | | |
CXXV
Ziet hoe de Klepelaer den Schepper aller dinghen 1
Op-offert jaerlijcx een van zijn vruchts eerstelingen; 2
En uyt het hooghe nest verpickt zijn kael ghebroet, 3
Ter tijd een vluggheloos het laghe kiezen moet. 4
5
‘O mensche die noch groeyt en lacht in uwe zonden, 5
‘En aen Godsdienstigheyd u niet en acht verbonden; 6
‘Ziet hoe den Oyevaer u voor het vierschaer daeght, 7
‘En van ondanckbaerheyd voor't aenschijn Gods verklaeght: 8
‘Vermits ghij roeckeloos noyt liet ten hemel varen 9
10
‘Het wieroock dat hij eyscht op zijn ghewijde altaren, 10
‘Maer volght uws wellusts padt, en danst op hare trom, 11
‘Betreed de dorpels noch van kerck noch heylighdom:
‘En weyt u beesten-ziel in haer wellustigheden, 13
‘Terwijl verbannen zijn de waerheyd en de reden. 14
15
‘Doch 'tis vergeefs gepreeckt, ghij houd het zelfde spoor, 15
‘Neemt op geen leering acht, geeft wijsheyd geen gehoor. 16
‘Welaen gij Goddeloos! God zal u niet verschoonen: 17
‘Ghedenckt ghij dient u zelf, ghij mooght u zelven loonen.
|
*Regel 1 heeft hem.... vertoont: heeft zich getoond. - r. 2-3 eengheboren: eniggeboren; ter liefde.... Godes: uit liefde tot God en uit gehoorzaamheid aan God; ('n dergelijk gebruik van de 2e n.v. in 't middeleeuws vrij veelvuldig; in de 17e eeuw ook nog wel onder invloed van 't Latijn; vergelijk nog: de vreze des Heren) ; met ghewilligher herten: met 'n gewillig hart ( herten ouwe 3e n.v. van herte) ; 't platt des altaers: 't vlak, de offertafel; welriekende: geurige, aangename (met zinspeling op de reukoffers van de Joden). - r. 4 offerhande: offerande (voor - hande, zie blz. 476 noot op de tietel); Genesis 22: 22e hoofdstuk uit 't boek Génesis, 't boek der Schepping.
1Klepelaer: lepelaar, ooievaar (zie blz. 703 op vs. 6).
2een van zijn vruchts eerstelingen: een van de eerstelingen van z'n kinderen ( vruchts eerstelingen: dit is als een samengesteld woord: eerste kinderen; vrucht: kind, hier als verzamelwoord: kinderen, kroost).
3verpickt: met pikken uit 't nest jaagt; kael ghebroet: kale jong.
4Ter tijd: op de tijd dat; vluggheloos: zonder vliegen ( vlug: 't vliegen, de vlucht van 'n vogel, vergelijk blz. 645 op vs. 7); het laghe kiezen: naar beneden gaan.
5groeyt: plezier hebt (nu nog: hij groeit erin; groeien: welvarend zijn, zich verheugen; ook zonder in, vergelijk Verovering van Grol (1627) vs. 520: Nu groeyt Prins Henricx hart.
6u niet gebonden acht aan de dienst van God.
7voor het vierschaer daeght: voor 't gerecht daagt, uitdaagt ( het vierschaer, zie blz. 453 op vs 146).
9roeckeloos: zonder plichtbesef, uit gebrek aan plichtbesef.
10Het wieroock: wierook was 'n het-woord.
11danst op hare trom: danst op haar trommelslag, danst naar haar pijpen.
13En verlustigt uw verdierlikt wezen in z'n wellusten.
15ghij houd het zelfde spoor: gij blijft diezelfde richting (dat zelfde spoor) volgen.
16Neemt.... acht: geeft acht.
17Goddeloos: goddeloze (zonder buiging-e, zie blz. 434 op vs. 162); verschoonen: sparen.
|
|
vorige