De werken van Vondel. Deel 8. 1656-1660


auteur: Joost van den Vondel


editeur: Leo Simons, C.R. de Klerk, J. Prinsen J.Lzn, H.W.E. Moller, B.H. Molkenboer, J.F.M. Sterck, L.C. Michels, C.G.N. de Vooys, C.C. van de Graft, J.D. Meerwaldt en A.A. Verdenius


bron: J.F.M. Sterck, H.W.E. Moller, C.G.N. de Vooys, C.R. de Klerk, B.H. Molkenboer, J. Prinsen J.Lzn., L. Simons, C.C. van de Graft, L.C. Michels, J.D. Meerwaldt en A.A. Verdenius (eds), De werken van Vondel. Achtste deel 1656-1660. De Maatschappij voor goede en goedkoope lectuur, Amsterdam 1935


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[p. 696]

Op de Bespiegelingen der Geneeskunste Van den E. Heere, Dr. Nikolaes Tulp, Burgermeester en Raet van Amsterdam.aant.*

TOLLITUR ARTE MALUM

 
Nergens vint men waerder TULP
 
Dan die leeft om noit te sterven,
 
En schakeert de blaên, en verven3
 
Naer den aert, tot 's menschen hulp;
5
Die, ten steun van 't zwacke leven,
 
Alle bedden, waerze staet
 
Opgeloken, komt te baet,7
 
En verquickt met raet te geven;
 
Als de bloemen, in haer koorts,
10
Op de steelen, gansch verlegen,10
 
Quynen, flaeu van mist, en regen,
 
Of versmacht van 's hemels toorts.12
 
Wie zich wil by tyts beraeden,13
 
Bezige Aemstels Hippokraet,
15
Die zich noch gebruicken laet,
 
In zyne onverwelckbre bladen.15-16
 
Menigh leert uit 's meesters mont,
 
En een anders ooge, en ooren:
 
Dit vernuft kon dieper booren,
20
Op ervaerenheit gegront.17-20
 
Wie het leven aen wil queecken,21
 
Door de heilzaeme Artseny,
[p. 697]
 
Leert nu veiligh, op een ry,
 
Onderkennen 's lyfs gebreecken.
25
Maer gelyck het lichaem hier
 
Wort geholpen, en genezen,
 
Door het gadeslaen, en lezen
 
Van dit doorgeleert papier;
 
Zoo begint ons Stadt te bloejen,
30
Door des Burgemeesters plicht,30
 
Die den last des volcks verlicht,
 
Met zyn schouders te vermoejen:32
 
Want de burgerlycke Staet,
 
By een lichaem recht geleecken,34
35
Onderwaerigh aen gebreecken,35
 
Wort geheelt door wyzen raet.
 
Als 'er stryt valt in de leden,
 
En 's lants welvaert steent, en zwicht,
 
Om het regelloos gewight
40
Der veraerde vochtigheden;39-40
 
Als de geele en zwarte gal,41
 
Slym en bloet van hitte woelen,
 
Valt de lantkoorts zwaer te koelen,43
 
Die het hart dreight boven al.
45
Doch dees lant-arts kan vermeeren
 
En vermindren met verstant,
 
Dat de steden en het lant
 
Door de Vryheit triomfeeren.
 
't Is de kunst, die neemt, en geeft,
50
Elck kan stillen, en vernoegen.
 
Wie zich dus, als Artsen, droegen,51
 
Hebben 't lant te kort geleeft.52
 
Zy verdienen lofgedichten:
 
Want, indien men 't gadeslaet,
55
't Is geen minder kunst een' Staet
 
Te behouden dan te stichten.