[p. 128]
Het derde bedryf.
ABISAÏ. JOAB. DAVID. REY.
Abisaï:
Waer is de veltheer? waer de koning? roeptze: voort.519
Joab:
520
Wat brengt Abisaï?
Abisaï:
de vyant voor de poort.
David:
Wat quade maeren kraeit de dagh dus vroegh hier buiten?521
Kost gy den heirtoght in den overtoght niet stuiten?522
Abisaï:
Zy ruckten over, eer wy quaemen aen den stroom.
Joab:
Het schijnt onmogelijk.
David:
zoo snel? dit schijnt een droom.
Joab:
525
De kil is veel te diep. geen ruiter kan haer gronden.525
Abisaï:
De lantbespieder had al stil een wadt gevonden,526
Waer door een man tot aen den navel waeden moght.
Joab:
Noch valt de stroom te sterck, die lijdt geen' overtoght.528
De voeten raecken vlot, en houden geene stede529
530
In 't glibberige klay: dan sleept de stroom hen mede.
Hy drijft voor stroom af, wie zoo stout een stuck bestaet.531
David:
En waer gebleven met een' lansknecht, een' soldaet,532
In 't volle krijghsgeweer en harnas, overladen533
Met boogh, en beuckelaer. kan dees een kil doorwaeden
535
In zulck een' stercken stroom, die wechruckt wat hem keert?535
Abisaï:
'k Beken de koning is in oorloge uitgeleert:536
[p. 129]
Maer 't miste een' meester wel, geleert op alle streecken.537
De jonge heeft dees kans den ouden afgekeecken:538
En slaet men twijfel aen de waerheit, 'k zal het klaer539
540
Met reden toonen: doch het blijckt al t'openbaer.
Joab:
Het zou my lusten dit bewijs van u te hooren.
Abisaï:
Een vliegend veltheer laet geen tijt noch kans verlooren,
Maer vaert al voort en voort, neemt elcken slaghboegh waer,543
Schroomt ongelegenheit, noch rampen, noch gevaer,544
545
Ziet tijt noch ontijt aen, noch stroomen, noch moerassen,545
Noch weêr, noch onweêr, stelt zijn voordeel in 't verrassen
Des vyants, als die minst op zijne komst vermoedt.547
Zoo quam hy 's midnachts in den rijxstroom, heet van gloet,548
Met zijne ruiterye aenplompen, dicht gesloten.549
550
De ruiters hielden stant op 't wadt. de stroom geschoten
Met kromme wielinge op en door de ruiters heen,551
Stont in zijn' vaert geschut, en ebde naer beneên,552
Terwijl het water voor de ruiterpaerden zwichte,553
En langkzaem zackende 's volx doortoght vry verlichte.554
555
Zoo rucktenze over, en geraeckten al op 't lant.
Zy zetten zich terstont aen d'overzy vierkant.556
De ruiters volghden, als een vlught gezwinde veugelen,
En deckten 't voetvolck van weerzijde, als met twee vleugelen,
Gereet te vliegen, op het woort van Absolon.559
560
Dit zagen wy te spa, voor 't opgaen van de zon,
En vonden ongeraên een' slagh alleen te waegen.
De koning laet' het zich gevallen en behaegen.562
David:
Hoe ging de roep door 't lant? hoe sterck is dit gespan?563
Abisaï:
Men schat de gansche maght op veertigh duizent man.
[p. 130]
Joab:
565
Voerde Absolon hen aen?
Abisaï:
bespieders, die hem kenden,
Verkuntschapten dat hy, voor al de ruiterbenden,566
Alleen op zijnen muil den vliet eerst overzwom,
En, dravende over 't velt, een' steilen bergh beklom,
Om 't lant t'ontdecken, en verraet, en loze laegen.
570
Nu woelen d'oevers, en de schipbrug wort geslagen570
Op hout en vaertuigh, hem van boven toegebraght.571
Geraeckt de schipbrugh klaer, zoo kan 't die groote maght
Niet licht van achter aen nootdruftigheit ontbreecken.573
De borstweer voor de brug wert daetlijck afgesteecken.574
575
Het leger, afgemat van trecken, rust in 't velt.
Het havent zich, en sterckt het lijf, om met gewelt,576
En verschen moedt van daegh u noch op 't lijf te vallen.
Joab:
Men slaet zoo los niet voort. hy kan dees legerwallen578
Niet overrompelen. wy hebben steun en rugh579
580
Van achter aen de stadt.
David:
en eene legerbrug
Te bouwen, eischt meer tijt, eer zy den zeissenwagen,581
En voorraet, pack en paert op haeren rug kan draegen.
Abisaï:
Een vlot van cederen en balcken, of 't Godt gaf,583
Door 't Galileesche meer gevoert van Liban af,
585
Quam, juist daerze yveren om door den stroom te streven,585
Van zelf, en onvermoedt, hem in den mont gedreven.586
Nu bezight hy dees stof, en spoedt zijne overvaert.587
Joab:
Wie eene brug bouwt, zie dat hy de brug bewaert:588
Want valtze in 's vyants maght, wat staet hem dan te hoopen?
Abisaï:
590
Verliest hy 't velt, zijn volck past flux de brug te sloopen,590
Te laeten drijven voor den stroom af naer beneên.
[p. 131]
Joab:
Dan was 't gekloncken, als in Jepthas tijt. niet een592
Van Efraim ontquam 't: want al die overbleven
Geraeckten, na den slagh, aen 't veer om lijf en leven.594
Abisaï:
595
De kans van Jeptha stont op verre niet zoo slim595
Als d'onze: want hy had den stam van Efraim
Alleen ten vyant, om het ongelijck te slechten:597
Wy moeten tegens al de stammen teffens vechten.598
Ruimt Absolon het velt aen dezen waterkant,
600
Dat traegh te hoopen is: hy heeft al 't Joodtsche lant600
Tot eene vaste borgh, voor onverwachte rampen:
En houdt een versche maght gewapent om te kampen.
Joab:
Hier strijt geen rechter, maer een koning voor zijn rijck.603
Abisaï:
Twee koningen staen hier in 't harrenas gelijck.
Joab:
605
Maer ongelijck in recht.
Abisaï:
het recht hangt aen den degen.605
Joab:
Dat staet in slagh op slagh, als in een schael, te weegen.606
Abisaï:
De maght staet ongelijck, de kans niet even schoon.
Joab:
De wettigheit geeft kans.
Abisaï:
het gout bewaert geen kroon,
Maer stael en yzer moet de wettigheit bewaren,
610
En d'eer van 't kroonegout.
David:
wat brengt de Rey voor maeren?608-610
Rey:
De prins zent Amasa, zijn' veltheer, om gehoor.611
[p. 132]
David:
Hoe kan men 't weigeren? wat raet? wat slaet gy voor?
Joab:
De neef komt hier zijn ooms gelegenheit bespieden.613
David:
Hy was noit twistgezint.
Abisaï:
het jonge bloet aen 't zieden
615
Bemint den vrede niet, neen zeker: 't leeft op hoop
Of u een vleiers tong bedroogh en onderkroop.616
Joab:
Hy zoeckt den boezem van den vader t'ondertasten.617
David:
Men kan uit achterdocht den vroomsten wel belasten.618
Joab:
Wat schijn van vromicheit is by neef Absolon,619
620
By een' bloetschendigen, die vaders bedde schon,620
Een onverzoenbaer stuck? wat schijn gaf dit van vrede?621
David:
Gy zelf verworft hem door beleit en uwe bede622
Zijn zoen, eer hy in dit rampzaligh oorlogh tradt.
Joab:
'k Verzoende hem, 't is waer, maer luttel docht ick dat
625
Hy reuckloos toeleide om den vader uit te stooten,625
In schijn van heiligheit, met zijne altaergenooten
Hem op te komen dus onzacht, en onvermoedt.627
Indien de koning zich ten tweedemael niet hoedt
Voor dien bedorven zoon, het wil hem eeuwigh rouwen.629
630
Wie eenmael schipbreuck lijdt, leert nimmer zich betrouwen
Op d'ongena der zee, die op haer luimen leit,631
Den zeeman eerst verrast, wanneerze streelt en vleit.
Heer koning, luister naer geen vleiery, en smeecken.633
David:
't Is hoofsch en heuscheit een' gezant te hooren spreecken.634
[p. 133]
Joab:
635
Naer tijts gelegentheit, nu lijdt de tijt dit niet.635
David:
Met eere kan 't geschiên.
Joab:
dit's weder 't zelve liet.637
Hy zoeckt u met dien zang noch eens in slaep te wiegen,
En hangt geheel aen een van liegen en bedriegen.
Die huichlaer spoede zoo by nacht zijn godevaert:639
640
Nu zoeckt de vleier u te komen onder 't zwaert.640
Die naer uw kroon stack, zoeckt u noch in 't hart te treffen,
Om op uw lijck en graf zijn' stoel in top te heffen.642
Achitofel heeft Godt noch deught in zijnen zin.
Al ging men by verdragh de schoonste voorwaerde in:644
645
Een trouweloze keert zich aen verdragh noch eeden.645
David:
Het is en blijft mijn zoon, al stont hy in geen reden.646
Joab:
Een zoon naer 't lichaem, en alleen slechts met den naem.
Wat baet de naem van zoon, als zich de vader schaem,
En eeuwigh schamen moet dat hy dien zoon oit teelde?
650
Zoo dees zijn' vader eerde, en naer 't gemoedt afbeelde,650
Gelijck men d'ouders kent aen 't uiterlijcke kroost,651
Hoe zou de jonge prins den ouden tot een' troost
En stock des ouderdoms verstrecken, zijne jaeren653
Ontlasten, daer hy nu des vaders grijze haeren
655
Ten grave heenvoert, hoopt door loosheit, hem te sterck,
Na'et neemen van zijn kroon, het hooft met eenen zerck
Noch t'overstulpen, en met zwaeiende banieren657
Dan jaerlijx op het graf dat zegefeest te vieren.
David:
Wy kunnen, in gespreck getreên, ons noch beraên.659
Joab:
660
In geener wijze zult gy hem ter spraecke staen.660
[p. 134]
David:
Al spreeckt men onderling, noch hoeft men niet te sluiten.661
Joab:
Magh raeden gelden, hou die valsche vleiers buiten.
David:
Men kan hem blindeling geleiden voor dees poort.
Joab:
Gezanten zijn maer spiên. al wat men ziet en hoort664
665
Ontdeckenze, ofte zien door gaven, en door wencken
Getrouwe harten in te luiden, en te krencken.666
David:
Men kan op halsstraf elck den ommegang verbiên.
Joab:
Het veiligste is hem niet te hooren noch te zien.
David:
Door onderling gespreck wert dickwijl pais getroffen.
Joab:
670
Door onderling gespreck quam vorst by vorst te ploffen,670
Te wentelen van al de hooge trappen af.
David:
Of ick u uit mijn' naem bevel te handlen gaf,672
En hielme buiten scheuts: wat kon die handel schaden?673
Wy kunnen, na'et gespreck, ons onderling beraeden.
Joab:
675
Behaeght den koning dit, hy koome voor den dagh.
David:
Trouwanten, haelt hem. ick vertrecke in stadt, en zagh
Niet lievers dan mijn' zoon t'ontfangen in genade.677
Het kon geschiên dat hy in 't uiterst zich beraede.678
Joab:
De vader is verblint van liefde tot den zoon.
680
Wy stellen ons in last, ter liefde van de kroon.680
Geraeckt de zoon op stoel, waer blijven Davids helden,
En Joab, die hun ziel voor 't rijck te pande stelden?
[p. 135]
Dees booswicht maeckt het my en zijn' heer vader moê.683
Al zienwe, als valcken, en met hondert oogen toe;
685
Achitofels beleit is maghtigh hondert valcken685
In 't net te sleepen, en met woorden te verschalcken.
AMASA. JOAB.
Amasa:
Geluck neef Joab, stijl en rechte hant des rijx.687
Joab:
Neef Amasa, wenschte ick u weder desgelijx,
Dat wenschen zou voorwaer mijn' heer verongelijcken.689
690
Het wenschen sluit niet, zoo de daeden anders blijcken.690
U zegen wenschen waer mijn' meester ramp gegunt,691
Dat voeght zijn' dienaer niet. maer nu, wat is het punt,
Daer uwe komste op draeit? bespietge dit geweste,692-93
Het koningsleger, dat zich neêrsloegh voor dees veste,694
695
En wiltge u dienen van onze ongelegenheit?695
Amasa:
Ick koom, den zoon ten dienst, zijn vaders majesteit
Verspreecken, of men noch by tijts verdragh kon raemen.697
Bloetvrienden kunnen licht zich onderling te zamen698
Vereenigen. het bloet dwaelt niet zoo wijt van bloet,699
700
Of zoo het eene heusch het andre weêr gemoet',700
d'Oneffenheit wort wel ge-effent, en gevonden.701
De balssem van verdragh heelt dootelijcke wonden.
Joab:
Achitofel heeft u dees heuscheit vroegh geleert,
Wanneer de zoon, uw heer, zijn vaders bedt schoffeert:704
705
Dan wort d'oneffenheit ge-effent, en gevonden.
Die balssem van verdragh heelt dootelijcke wonden.
Amasa:
Het stont te wenschen dat verdragh dien stanck begroef.707
[p. 136]
Joab:
Hy wou de koningschap inwijden met dees proef,
En eeuwigh zijnen haet door zulck een daet bezegelen.
710
Een wethanthaver, die onmaetigheit zal regelen710
Door 't voorbeelt van zijn hof, spat na zijn raetbesluit,
Hoe Thamar smeeckt en bidt, tot zulck een helscheit uit,711-12
Om d'onverzoenbaerheit door 't lasterstuck te stijven.713
Maer toef: de hemel magh 't een tijt lang schuldigh blijven,714
715
Hy schelt het nimmer quijt. dat schelmstuck schreit om wraeck.715
Amasa:
Wy komen niet des zoons, noch oock des vaders zaeck,
Urias brief en moort, bekent by alle vroomen,717
Verdaedigen. men kan zoo niet ter spraecke komen,718
Noch rust bemiddelen. men vint van wederzy
720
Gebreken. slaenwe deze ontijdigheit voorby,720
En laet ons toonen dat wy beide pais beminnen.
Zoo kan men zonder bloet den grootsten veltslagh winnen.
Behaeght het u, ick legh hier op den degen neêr.723
De koning Absolon gunt zijn' heer vader d'eer
725
De kroon van vaders hant alleen te leen te houden.
Joab:
Met dat beding wort hem geen dootschult quijt geschouden.
De koning David quam niet slaepende aen de kroon,
Noch namze met gewelt. hy eerde Sauls troon
Schoon Samuël hem had gezalft by Sauls leven;729
730
Schoon hy voor Saul vlughte, in ballingschap gedreven,730
Tot dat de schoonvaêr in zijn' eigen degen viel,731
En alle stammen, uit een' mont, als eene ziel,732
Godt kennende, op dien last en 't hemelsche believen,733
Den recht gewettighden op 's voorzaets troon verhieven734
735
Te Hebron, zonder dat hy toeleide op verraên,732-35
Den schoonvaêr in zijn kroon wou vliegen, ofte staen736
Naer schoonvaêrs leven, toen het viel in zijne handen.
Laet Absolon, en al, die met hem t'zamenspanden,
[p. 137]
Dit vry herkaeuwen. was zijn stuck verdaedighbaer,739
740
Noit zetten wy ons lijf en staet in dit gevaer,740
Ten dienst des konings: maer 's helts vroomheit, die grootdadig,741
De stammen dier verplichte, en 't lot, dat zoo genadigh742
Hem toeviel uit Godts schoot, verbinden my de kroon743
Van Juda, in 't gezicht van dien verwaten zoon,744
745
Te vryen, op den hals: dat zal zich openbaeren745
In 't vlacke velt, zoo dra de leeuwestanders vaeren
Elckandere in den schilt, met hunn' bebloeden klaeu.746-47
Hy verge 't Joab niet. zijn hartwonde is noch raeu,748
Ontfangen, toen hy, na den zoen door hem verworven,
750
En trouwe voorspraeck, al te godtloos en bedorven,750
Ten smaet des voorspraecx, die zijne eer ten hoof bewaert,751
Den vader opquam, na zijn schelmsche bedevaert.752
Amasa:
Men heelt geen wonden met ophaelen van gebreken,
Maer eer met zwijgen. dorst gy Abner 't hart afsteecken,
755
Die Sauls aenhang holp aen David overslaen,
Een moort, die uwen heer op traenen quam te staen,
Toen hy u vloeckte, en holp den helt met rou ter aerde,
Niet zonder Abners hulp te kroonen naer zijn waerde;754-58
Wat wilt gy 's konings zoon met zooveel smaets belaên?
Amasa:
laet alle twiststof vaeren.
Dit oorloghsonweêr zal door geen verwijt bedaeren.
Joab:
Wat eischtge dan?
Amasa:
dat ick den koning spreken magh.
Joab:
Waerom?
Amasa:
om middelen te raemen tot verdragh.764
[p. 138]
Joab:
765
Men moet met wapenen dit kroongeschil beslechten.765
Amasa:
Wie alle oneffenheit met wapenen wil rechten,766
Vint werck. men wint meer velts door tusschenspreecken dan767
Door wapens.
Joab:
zoo vertreck met uw vervloeckt gespan.768
Leg af de wapens. laet den zoon den vader eeren:
770
Of lust hem oorelogh, hy magh de wapens keeren
Naer 't Heidendom, ten dienst van Gode en 't vaderlant.
Dat 's eerlijcker dan in het hart des rijx dien brant772
Te stichten, en zich zelf t'onterven van de kroonen.773
Amasa:
De kroon vervreemt niet, als zy erft op Davids zoonen,774
775
En wie verdientze met meer recht als Absolon?
Joab:
De schender, die het bedt van zijnen vader schon?
Waer blijckt de zoonschap, als het bloet zoo snoot verbastert
Van Godt, en vaders aert? hoe wort Godts naem gelastert?777-78
Wat zegen wacht een zoon in dien verdoemden staet?779
Amasa:
780
Indien deze oorloghsschael rampzaligh overslaet,780
Godt geve oock op wat zy, wat kan hier toch uit spruiten781
Dan jammer, dat men noch verhoeden kan, en stuiten?
De vader of de zoon moet vallen in het zwaert,
Of alle bey. men ziet de stammen, eens van aert,
785
Gebroeders van een bloet, een wet, den degen slijpen,785
Om blindeling en fel elckandere aen te grijpen,
En op het hart te treên met onuitbluschbren haet,
Ten zy men wisselijck met voorbedachten raet788
Den zoon in 't harrenas vereenigh' met den vader.789
790
Men komt in 't handelen allengs den vrede nader.790
Joab:
Had gy te Hebron, eer men 't gruwelstuck besloot,
[p. 139]
De vloeckverwantschap sterckte, en dronck op 's konings doot,792
Dees spraeck gebruickt, by die 't verraet bezweeren dorsten,793
Het waer dus bloedigh niet tot oorlogh uitgeborsten.
795
Nu staenwe in 't harnas blanck, en tegens een gekant.795
Nu gelt'er geen verdragh. het most van uwer hant
Eerst draven, en de zoon voor vader zich verneêren.796-97
Amasa:
Ten minste laetme niet naer 't leger wederkeeren,
Eer ick den koning spreeck'.
Joab:
de koning slaet het af.
800
Hy kent dien zoon niet, gaet met eenen voet in 't graf,
Gereet, als 't Godt belieft, alle oogenblick te storten.801
Zijn tijt is kort: men kan hem niet veel levens korten.802
De jongling verwe vry zijn zwaert in vaders bloet,
En proncke met deze eer. vertreck op staenden voet.
805
De tijt verloopt: wy staen getroost dit af te wachten.
Amasa:
Men kan de harten met geen ondergaen verzachten.806
'k Vertrecke, als 't wezen moet. men hou my buiten schult.807
Joab:
Ick zweer dat gy noch van mijn handen sterven zult.808
DAVID. JOAB.
David:
Hoe staet het? is 'er hoop en middel van verdraegen?809
Joab:
810
Geen ander middel, als een kans in 't velt te waegen.
David:
Zoo waege ick zorghelijck het leven van mijn' zoon.811
Joab:
Beleen hem liever by uw leven met de kroon.
David:
Men hoeft een', die zich zelf beleent, geen kroon te geven.
[p. 140]
Joab:
Hy draeght alree de kroon, en dingt u naer het leven.814
David:
815
Zoo 't Godt behaeghde, ick scholt hem ook mijn leven quijt.815
Joab:
Ick ga het leger strax bereiden tot den strijt.816
David:
Hoe zijtge nu zoo reedt? gy woudt hem flus verduuren.817
Joab:
'k Verneem hy wil recht toe aenzetten op dees muuren.
David:
Dees poorten staen voor hem gesloten dagh en nacht.
Joab:
820
Het volck loopt over. men verwaerloost ronde en wacht.
David:
Men moet onorde flux gestreng met orde rechten.821
Joab:
Alle uitstel springt te rug. de tijt gebiet te vechten.822
David:
Gevecht is hachelijck: zijn maght valt ons te zwaer.
Joab:
Men zett' vry een op al.
David:
van weêrzyde is gevaer.824
Joab:
825
Wy moeten voor 't gevaer der vyanden niet schroomen.
David:
Hier worstlen vader, zoon, gebroeders, neven, oomen.
Joab:
Zoo ging 't by Sauls tijt, en felst na Sauls doot.
David:
Ick street voor 't recht der kroone uit last, uit hoogen noot.
[p. 141]
Joab:
De noot en 't hooghste recht ons nu in 't velt beroepen.829
David:
830
Wat is dees kleene maght in 't velt by zoo veel troepen?
Joab:
Gy plaght op Godt te zien, en achte geen getal.831
David:
Geraeckt mijn Absolon godtsjammerlijck ten val?832
Joab:
Hy valt dan by zijn schult, en magh 't zich zelven wijten.833
David:
Zaeght gy d'oploopentheit by geen verdragh te slijten?834
Joab:
835
Neen, Amasa quam om verdragh niet ommezien.835
David:
Wat was zijn ooghmerck dan?
Joab:
doorsnuffelen, bespiên,
Den vader kranck van liefde, eens loos den pols te voelen,837
Hoe 't hart klopte, om daer na zijn' moedt aen hem te koelen,838
Met grooter voordeel u te grijpen voor dees stadt:
840
Zijn leger midlerwijl, noch nat, en afgemat,
Te baeckren in de zon, te koesteren, te queecken:
De brug te bouwen, dan de veltbazuin te steecken:
De zeissenwagens, en den voorraet langs de brug843
Te voeren herwaert, en in uw gezicht den rug
Wy dienen schrap te staen, eer hy koom' herwaert rucken.
Men noemt den eersten slagh met recht een' koninghsslagh.847
Wy willen, vroegh in 't velt, het voeren van de vlag
Geen' vyant gunnen, maer hem in zijn nest bestoocken.
850
Dat geeft een kans vooruit. zoo wort zijn moedt gebroken,
Eer hy ons met zijn maght koom' vallen op den hals.851
[p. 142]
David:
Gy noemtze vyanden?
Joab:
wat zijn deze anders, als
Gezwore vyanden? hoe kan men ze anders noemen?
David:
Zegh wetgenooten, en misleiden.854
Joab:
dit verbloemen
855
Is schadelijck, en dat met recht zich zelven schaem.855
Men noemt een' wolf een' wolf, by zijnen rechten naem.
Geen edelmoedige aert vervolghde oit die hem teelde.857
Zijn hooghmoet terght uw zwaert uit wrevelheit en weelde.858
My rouwt den dagh dat ick zijn' zoen by u verworf,859
860
Toen hy mijn korenlant, dien schoonen oogst, bedorf,860
My perste, met gevaer van 's konings ongenade,861
Den zoen te vorderen ten hove: al wertze spade862
By u verworven, zy quam entlijck noch te vroegh,863
Naerdien hy sedert stout aen dit verwildren sloegh,864
865
Uw troonen ondermijnde, en met zijn vloeckgenooten,865
Na'et stroopen van de kroone, u't hart oock af wil stooten,866
Met zijnen dollen dolck: dus pas op uw geweer.867
Het veinzen heeft lang uit.
David:
ley hy den degen neêr!868
Joab:
'k Heb Amasa noch strax die voorwaerde aengeboden.869
David:
870
Moet ick, halflevende, hem zoecken onder dooden,
Zoo my de slagh geluckt, och och, wat valt dit bang!871
Joab:
En danst hy om uw lijck, op 's krijghsvolck zegezang?872
David:
Belieft het Gode, 'k zou dien zang noch liever hooren.873
[p. 143]
Joab:
Dit 's razerny, men blaes', men steecke flux den horen,
875
En monstere al het volck, en breng' het op de been.
David:
Wat wort mijn hart benaut? waer zal de vader heen,
Met dien misleiden zoon?
Joab:
ick hoor hem herwaert draven,
Die u zou weigeren te Sion te begraeven,
Maer azen met uw vleesch de vogels op het velt.879
880
Verreuckeloostge u zelf slaphartigh? denckt het gelt880
Al 't koningklijck geslaght. waer zal de moeder vlughten
Met haeren Salomon?
Joab:
Het is geen draelens tijt. wy moeten, op gevaer
885
Van 't oorlogslot, door bloet van vyanden, ons maegen,885
Heenstreven, niet vergeefs op zy den degen draegen,
Wanneer de noot gebiet te vechten voor de kroon,
Voor God, en d'eer van 't rijck.
David:
wie zal ick best mijn' zoon
Betrouwen in den strijt op 't spits der speer t'ontmoeten?889
890
Hy magh, in mijn gezicht, aen 't outer van dees voeten,890
Noch roepen om genade, uit ootmoedt, en ontzich.891
De vader kan hem best verschoonen, levendigh892
Gevangen neemen op zijn knien, en 't zwaert opsteecken.893
Betrout men 't Joab toe, zijn moedt is hert in 't wreecken.894
895
Staffiers, brengt herrewaert mijn wapens, en geweer.895
Ick sta toghtvaerdigh.
Joab:
rust. wy lijden nimmermeer,896
Dat gy uw leven waeght, al waer 't om duizent zoonen,
Om duizent Absolons. wy kunnen hem verschoonen,
Zoo hy gena verzoeckt.
[p. 144]
David:
Staffiers, brengt wapens, dra,
900
Mijn harnas, helm, en zwaert.
BERSEBA. DAVID. JOAB.
Berseba:
Gy brult, gelijck een leeu, geborsten van zijn keten.
Genadighste, wat 's dit? mijn lief, wat gaet u aen?903
David:
Het vaderlijcke hart is met den zoon belaên.904
905
Natuur vervoertme, om voor den heirtoght heen te streven,905
In 't barnen van den strijt, of ick dien schoonen 't leven906
Kon bergen, eer hy sneefde, in zijn' verworpen staet.907
Berseba:
Is 't billijck datge my, en deze vrucht verlaet,908
U zelven inbrockt, om dien bozen aert te bergen?909
910
Gy most uw koningin, uw liefste, dat niet vergen,910
Zoo gy haer liefde draeght, uit een oprecht gemoedt.911
Hoe dickwijl zwoertge my, in uwen minnegloet,
Uit uwen aertschen troon ten hemel opgetogen,913
Als gy u spiegelde in dit diamant der oogen,
915
Dat ick u waerder was dan d'eer van uwe kroon,
En Salomon alleen zou erven vaders troon!
Wat hebtge al vrientschap by mijn' ommegang genoten!917
En zoudtge nu uw vrucht, en my zoo licht verstooten,918
Versteecken van uw troost, om eenen, die veraert,919
920
Na'et schaecken van uw kroon, zijn broederslaghtigh zwaert920
U op de keel zet, en, indienwe 't velt verloren,921
Dit lief onmondigh kint, en my, uw lief, zou smooren,
Verdrincken in uw bloet, dat warrem schuimt, en roockt,
En daer de dootsche geest om 't lijck noch waert, en spoockt?924
925
Wie schrickt, wie yst niet, die dit prent in zijn gedachten!925
[p. 145]
Laet u dan raeden hier den uitgang af te wachten.926
Betrou den heirtoght aen neef Joab, die beproeft,
Getrou in 's konings dienst, geen onderwijs behoeft,928
Hoe hy zich draegen moet, om uwen zoon te spaeren,929
930
En d'eer van uwe kroon te vryen en bewaeren.930
David:
De veltheer Joab is oploopende van moedt:931
Berseba:
En niet afkeerigh van het koningklijcke bloet.932
Hy heeft uw gramschap en verbolgentheit geleenight,933
En met beleit den zoon en vader korts vereenight.934
935
Betrou den jongeling aen uwen vollen neef.
David:
Men kon den jongeling omzetten, eer hy bleef.936
Berseba:
Indien hy luistren wil, hem wort geen vree geweigert.
David:
My dunckt ick zie alree hoe hy te paerde steigert,938
Zich midden in het heir voor al het volck vertoont.
Berseba:
940
Gy hebt hem al te ruim den toom geviert, verschoont.940
Veel nutter waer hy kort en ingetoomt gehouden.
Dien dertlen is te vroegh zijn dootschult quijt geschouden.942
David:
Hy zworf om Ammons schult, die droegh de grootste schult.943
Berseba:
Wie schent zijn vaders bedde, en oeffent zijn gedult,944
945
Door zulck een lasterstuck?945
David:
ick kon het hem vergeven.
[p. 146]
David:
Godt strafze, en slaze, die zoo fel hier onder blazen.949
950
Achitofel misbruickt lichtvaerdigen, en dwazen:
Die blinde leitsman drijft de benden herwaert aen.
Joab:
Heer koning, 't is geen tijt van suffen, maer van slaen.952
Wy moeten voor de vuist hem daegen voor den degen.953
David:
Indienge zonder my te velde gaet, mijn zegen
955
Kan u niet volgen, tot bederf van Absolon.955
Joab:
Gezegent ofte niet: wy moeten flux dees bron
Van oproer met het vleesch en bloet des vyants stoppen.
David:
Helaes, dit raeckt mijn hart. het hart begint te kloppen.
Aertsvader Abraham wert niet zoo zwaer bezocht,
960
In 't offren van zijn' zoon, laet my den achtertoght960
Bevolen. Joab magh den middeltoght bewaeren,961
Abisai vooraen toezetten op de schaeren,962
En 't spits des vloeckverwants. zoo moght mijn raet de ziel963
Van Absolon, zoo hem de moedt uit noot ontviel,964
965
Verschoonen. laet het toe dat zich de koning wapen'.
Men bluscht geen kinderliefde, een treck ons ingeschapen.966
Berseba:
Getrouwe helt, waerheen? wie scheurt u van mijn trou,967
My dier gezworen, toen, gedompelt in den rou,
Ick om Urias treurde, en zulck een' smaet most draegen?
970