[p. 240]
[Gedichten]
Ter bruilofte van den heere Cornelis Backer, Raet en schepen; en Mejoffer Katharina Raye.aant.*
VIVITE FELICES.
1. Bruiloftsgalm.
Wie noit proefde wat een vrouwe,1
En haer vrientschap waerdigh is,2
Noit den mont van zijn getrouwe
Kuste, suft in duisternis,4
5
Van een' dicken damp betogen;5
Als een blinde, zonder zon;
Zonder in het licht der oogen,
d'Aengenaeme minnebron,
Zich te spieglen, zoet te grieven.9
10
Wat 's een leven zonder licht?
Wat 's gedeeltheit van gelieven?11
Wat quetst zoeter dan de schicht12
Van de suickerzoete minne,
's Weerelts groote koninginne?
[p. 241]
Hy opschietende uit zijn droomen23
Grijpt de schaduw van zijn ga;
25
Ofze hem te hulp wou komen,
Uit medoogen, en gena:
Maer zy glipt hem door zijne armen.
Zy gaet glippen: hy blijft kermen.24-28
2. Bruiloftsgalm.
Venus quam hier op van verre
30
Hem uit gunst verbeelden dat30
Hy noch eene flonckerstarre
Aen haer' derden hemel had.31-32
Zy vermaent hem op te waecken,33
Niet te smilten van verdriet,34
35
Liever in haer vier te blaecken:35
En hy hoort een vrolijck liet
Troostlijck spellen in zijn droomen37
Dat hy haest ontmoeten zou38
Een, die hem wil willekomen,
40
Als voorheen zijne eerste trouw,40
Voor het breecken van die keten.
Lief, na leedt, helpt leedt vergeeten.
2. Wedergalm.
Op een voorspel, zoo gezegent,43
Wort hy van 't gewenschte goet,44
45
Hem beschoren, heusch bejegent,45
En gevoelt een' nieuwen gloet
't Hart ontvoncken van die schoone,
Liefelijcker dan de May,
Aller maeghden bloeme en kroone.
50
Raet, wie was 't? de schoone Ray,
Schoon van aengebore zeden,51
En vernuft, en wat een maeght,
In haer levens lent getreden,
Als een' geur en bloessem draeght,
55
Die eene eedle vrucht beloven,
D'eer en 't puick van Aemstels hoven.56
[p. 242]
3. Bruiloftsgalm.
Moght ick hier een toon op zetten57
Hoe de helt ten reie ging,58
Toen hy, onder Venus wetten,59
60
Hoop van zijne Ray ontfing,
'k Zou mijn bruiloftsmaet vercieren,61
Met de zeden van de bruit,
En haer voncken, en haer zwieren.63
'k Zou twee snaeren van mijn luit
65
Op een toon van liefde trecken:65
En men zouze mont aen mont
Zien, als tortels, treckebecken,
Uit een' ongeveinsden gront.68
Jammer waer 't dien gloet te blussen.
70
Al de werelt hangt aen 't kussen.70
3. Wedergalm.
Kust dan dat wy 't hooren klappen,
O gelieven, eens van aert.
Laet de liefde noit verslappen.
Kussen is een weêrkus waert.
75
Luickt dus op, gelijck de lente,75
Na het doien van het ijs.
Backer, zet u zelfs op rente.77
't Is een deun naer d'oude wijs,78
Op het outste feest gezongen,
80
Uit een simple onnozelheit,79-80
Van natuur hier toe gedrongen,81
Daerze zonder onderscheit,82
Zoenen, wederzoentjes prachen.83
Ziet eens hoe de speelnoots lachen.84
J.v. Vondel.
*Van 1660. - Volgens de tekst in Hollantsche Parnas 1660, blz. 556. Het motto, ontleend aan Aeneïs III, vs. 493, betekent: Leeft gelukkig.
Cornelis Backer (1633-1681) trouwde 2 Maart 1660 zijn tweede vrouw Catherine Raye (1641-1712), dochter van Jehan Raye van Antwerpen (Elias: De Vroedschap van Amsterdam).
Cornelis Backer (1633-1681) trouwde 2 Maart 1660 zijn tweede vrouw Catherine Raye (1641-1712), dochter van Jehan Raye van Antwerpen (Elias: De Vroedschap van Amsterdam).
1proefde: ervoer.
2waerdigh: waard.
4suft: zit lusteloos.
5betogen van: bedekt met.
9zoet te grieven: liefelike minnepijn te veroorzaken.
11gedeeltheit: het gescheiden zijn.
12schicht: pijl.
16versteecken van: beroofd van.
17onttrouwen: het breken van de huweliksband door de dood (in deze betekenis niet in 't Ned. Wdb.).
22Daer: terwijl.
23opschietende uit: plotseling ontwakende uit.
24-28schaduw: schim. Herinnering aan de Aeneïs II, vs. 770 vlg.
30gunst: genegenheid; verbeelden: voor zijn verbeelding oproepen.
31-32haer' derden hemel: de derde van de zeven hemelen, als plaats van het sterrebeeld Venus. Met de flonckerstarre is de toekomstige geliefde bedoeld.
33op te waecken: wakker te worden.
34smilten: wegkwijnen.
35vier: liefdegloed.
37Troostlijck spellen: tot zijn troost voorspellen.
38haest: weldra.
40trouw: echtgenote.
43Als gevolg van een voorspelling die zoveel zegen beloofde.
44van 't gewenschte goet: door de geliefde naar wie hij verlangde.
45beschoren: toebedacht; heusch: vriendelik.
51van: door.
56hoven: tuinen.
57hier een toon op zetten: hierin aanleiding vinden tot een lied.
58ten reie: ten dans. Waarschijnlik schuilt in reie een woordspeling met de naam van de bruid.
59onder Venus wetten: gehoorzamende aan de liefdedrang.
61bruiloftsmaet: bruiloftslied.
63voncken: schitterende blik; zwieren: bevalligheid.
65Op één toon trecken: op dezelfde toon stemmen, d.w.z. de harmoniese samenstemming van de geliefden bezingen (vgl. 72).
68Uit een' ongeveinsden gront: met volkomen oprechtheid.
70Het voortbestaan van de wereld is afhankelik van de liefde.
75Luickt op: ontluikt.
77zet u zelfs op rente: zorgt voor nakomelingen (zelfs: zelf).
78deun: lied.
79-80het outste feest: de bruiloft van Adam en Eva, d.w.z. liefde en huwelik zijn zo oud als de wereld en komen voort uit een onschuldige menselike neiging, waarvoor niemand zich behoeft te schamen, uit simple onnozelheit.
81Van: door.
82Daer: waar.
83prachen: bedelen.
84de speelnoots: de vriendinnen die de bruid uitgeleide doen naar het bruidsvertrek.
