De getrouwe Haeghdis.
Op de zelve Hofstede.aant.*
Integer vitae, scelerisque purus.
Geluckigh is zy, die hier leeft
Van zorgen en gevaer bevrijt,
En altijt eene schiltwacht heeft:
Want zelden leeft men zonder strijt,
5
En ongeval en harteleet
Genaeckt den mensche, oock eer men 't weet.
Twee jonge maeghden waren uit-7
Gegaen, in 't kriecken van den dagh,
[p. 281]
Daer niemant heck noch draeiboom sluit,9
10
Het Goy voor ider open lagh,
Natuur haer keur van bloemen milt
Alsins te plucken gaf in 't wilt.12
De lentezon bescheen het groen
Met puick van straelen overal:
15
Het lantschap stont in zijn saizoen:15
De byen zogen bergh en dal
Van honigh ledigh te gelijck,
En alle honighkorven rijck.
De maeghden op een heuvelkijn
20
Gelegen, en van plucken moe,
Beschut met loof voor zonneschijn
En zon, haer oogen loken toe,22
En sliepen zoo gerust in 't gras,
Als of de slaep haer hart genas.
25
Maer midden onder 't slapen quam
Een adder uit haer duister hol
Gekropen, langs een' eicken stam.
Zy glom om haeren hals, en zwol
Allengs van boosheit in den dagh,29
30
Toen zy de zusters leggen zagh.
Dit merckte een wackere Haeghdis,
Die vrouw Natuur in stilheit dient,
Den mensch bemint, en gunstigh is,33
En gadeslaet, en houdt te vrient.
35
Hoe was dit lieve dier dier zoo bang!
Zy kroop verbaest op hals en wang.36
Zy streeckze, en weckteze op het lest
Met strijcken, recht als ofze riep:
Waeckt op: waeckt op: ontvlucht dees pest.39
40
Het paer ontwaeckte, en zagh, en liep,40
[p. 282]
*Van of vóór 1660. - Volgens de tekst in de Hollantsche Parnas, blz. 10. Het motto, ontleend aan Horatius, Carm. I, XXII, 1., betekent: rechtschapen van leven en vrij van misdaad.
Opschrift: Het geloof dat de hagedis door gekrabbel de mens voor slangen waarschuwde, is een Europees volksgeloof, dat in de 17de eeuw zijn intrede deed in onze letterkunde, en waarschijnlik door Erasmus uit de volksmond is opgenomen in een zijner Samenspraken (Colloquia) over de Vriendschap (Amicitia). Vondel's voorstelling komt zo letterlik met Erasmus' vertelling overeen, dat zij blijkbaar daaraan ontleend is. Zie F. Kossmann, De getrouwe Haeghdis in Ts. v. Ned. T. en Lerterk., jg. 53 (1934), blz. 218-224.
Opschrift: Het geloof dat de hagedis door gekrabbel de mens voor slangen waarschuwde, is een Europees volksgeloof, dat in de 17de eeuw zijn intrede deed in onze letterkunde, en waarschijnlik door Erasmus uit de volksmond is opgenomen in een zijner Samenspraken (Colloquia) over de Vriendschap (Amicitia). Vondel's voorstelling komt zo letterlik met Erasmus' vertelling overeen, dat zij blijkbaar daaraan ontleend is. Zie F. Kossmann, De getrouwe Haeghdis in Ts. v. Ned. T. en Lerterk., jg. 53 (1934), blz. 218-224.
7Twee jonge maeghden: Twee meisjes Hinlopen, zie blz. 277.
9draeiboom: afsluiting van een weg of partikuliere grond. (Vgl. vs. 6 van Olyftack aan Gustaaf Adolf in dl. 3, blz. 377).
12Alsins: overal.
15in zijn saizoen: in het schoonste jaargetijde, in volle bloei.
22loken toe: sloten.
29in den dagh: in het volle licht (te verbinden met glom).
33gunstigh: goedgezind.
36verbaest: ontsteld.
39Waeckt op: wordt wakker; dees pest: dit giftige dier.
40liep: draafde weg.
