Het derde bedryf.
KLYMENE. FEBUS. ZONNELINGEN.
Klymene:
De zorgh der Goden wil mijn' zoon op wegh geleiden.583
Het viel my, als een steen op 't hart, dat hy in 't scheiden
585
Den vader smeeckte my en zijne zusters naer
De kust van Padus heen te zenden, om ons daer
t'Ontmoeten. wat moght hem bewegen dit zijn haven
Te noemen? wat wou dit: daer leght mijn hart begraven?
En waerom leght zijn hart begraven aen dien stroom?
590
Dit voorspoock spelt niet goets, en baertme schrick en schroom.590
Waertoe den watervliet van Padus uitgekoren,
En Ethiopie ('t gewest, daer hy geboren
En zijne zusters, eerst uw klaerheit straelen zagh,)593
Verlaeten, en uitheemsch verhuist? een ieder plagh
595
Naer zijn geboortelant natuurelijck te haecken.
Dees lantstreeck voede hem dat kan hy niet verzaecken.
Oock paelt het zuiden zoo veel nader aen uw hof,
Den oirsprong van zijn heil; het welck tot grooter lof
En zegen streckt, dan van zijn vaders grens te dwaelen,
600
Een' vreemden nagebuur te zoecken, in de paelen
Van 't doncker westen, eens zoo wijt van uwen troon.601
Of schijnt de middaghzon in 't hooftpunt niet zoo schoon,602
[p. 58]
En al te krachtigh op het hooft der zuiderlingen,
Dat hy den avont kiest, en westwaert uit moet springen?
605
Ick kan, hoe 't zy, geensins dit vatten en verstaen.
Zijn afscheitrede jaeght my schroomte en dootschrick aen.
Febus:
Ay moeder, zet uw hart gerust, en wil niet schricken.
Ick weet deze afscheitrede in haere vou te schicken.
Uw zoon ging niet verdwaelt noch blindeling te keur,
610
In 't kiezen van dien stroom in d'avontstreeck. de geur610
En adem van dat lant verquickt mijn heete straelen
En paerden, nat van zweet en moede, in 't nederdaelen;
Wanneer de daghvaert, om den halven hemelkloot,
Is afgeleght, die streeck ontfangtme in haeren schoot:
615
Gelijck een blijde bruit den bruigom plagh t'ontfangen
Met opene armen, en een onverzaet verlangen.
Hy weege, wien het luste, al 't aerdtrijck in een schael;
Dees lantstreeck overweeght de landen altemael
In schoonheit, waer mijn zon het gansche jaer haere oogen
620
En aenschijn nederslaet, uit 's hemels goude boogen.
Waer 't wonder zoo uw zoon verlangde naer dit lant,
Dat d'eerste lantkroon van alle andre landen spant?622
De lantstroom Padus, die ten bergh af neêr komt spoelen,
Is maghtigh 's jonglings brant in zijne kil te koelen,624
625
En hem te waschen, daer zijne afgeronne kar625
Te water onder gaet, begroet van d'avontstar.
Klymene:
Och, had hy zich dien toght niet durven onderwinden!
Febus:
Schep moedt, gy zult hem daer in 't nederdaelen vinden.
Klymene:
Hiertoe verleenen hem de Goden heil en spoet.629
630
Dat ick hem kransse met zijn vaders lauwerhoet.
Febus:
Wat oefenspelen laet de jongling zich behaegen?
Klymene:
Te vliegen over 't velt door bosch en groene haegen632
Naer dassen, hart en hinde, en allerhande wilt.
[p. 59]
Febus:
Hy zweemt naer vaders aert, die maght van pijlen spilt
635
Op weereloos gedierte, oock vreeslijcke everzwijnen
Den zwijnspriet plagh te biên, in ruighten en woestijnen:636
Gelijck zijn moey Diane, in 't heetste van haer jaght,637
Alle andre wellusten om deze lust misacht:
En deze uw dochters, hoe besteden zy haere uuren?
Klymene:
640
Aen cieren, tekenen, bootseeren, en borduuren.640
En dans, en maetgezang, en spel, en fluiteklanck,
Ontsteecken aen 't geluit van blijden voglezangk.642
Ter liefde van de kunst, geen moeiten haer verdrieten.
Alle even afgerecht en fix op starreschieten.644
Febus:
645
Zoo volgenze den rey des zangberghs, rijck van toon:645
Daer spant Melpomen, die de treurrol speelt, de kroon,646
Der negen zusteren, en kan mijn hart beroeren,
Als zy Prometheus komt ten treurtooneele voeren,648
En klinckt hem door Vulkaen, op 't baere noortsche strant,649
650
Met eenen spijcker van geslepen diamant,
Aen eene strantklip, vast geketent ongenadigh.
Klymene:
Aen welck een gruwelstuck was d'arme man misdaedigh?
Klymene:
Och elendige, my deert
655
Uw jammer om een kunst wel waerdigh te benijden:
[p. 60]
Al waer 't een misdaet, z'is veel minder dan dit lijden.
De straf en misdaet staen hier zeker t'ongelijck.
Febus:
Maer neen, dat was het niet. hy quam het hemelsch rijck
En heiligh vier te na. dat kon geen Godt gehengen:659
660
Want om het leven in zijn klaien beelt te brengen,
Genaeckte hy mijn zon met eenen bercken tack,
En, eer ick ommezagh in 't steigeren, ontstack
De vierdief 't berckenhout van achter aen den wagen,663
En broght het leven in zijn vrouwebeelt, de plaegen
665
Ter weerelt door de vrou, de bron en 't eenigh zaet
Van alle schelmery. verdiende zulck een quaet
Een zachter straf dan dees? wie uitspat buiten orden,
En 't vier te na komt, dient zoo streng gestraft te worden.
Zonnelingen:
Vrou moeder, best dat wy 't bootseeren laeten staen.
Klymene:
670
Hoe wil mijn' Faëton dees zonnevaert vergaen?
My dunckt ick hoor Promeeth noch schreien aen zijn keten.671
Febus:
Hy schreide jammerlijck, verlaeten en vergeeten
Op 't naere baere strant, daer 't eeuwigh stormt en ruischt.
Jupijn, te recht vergramt, met zijn vergramde vuist
675
By wijlen afstijght, en met gloeiendige vingeren
Den rooden blixem zwaeit, en schricklijck onder 't slingeren
Den stouten vierdief roost, maer niet tot asch verbrant.
Klymene:
Helaes, hoe kon hy dit uitharden in dien stant?678
Febus:
Het ruste hier niet by. de dondergodt beschickte679
680
Dat d'arent door de borst hem in den lever pickte
By daegh, de lever 's nachts hergroeide en telckens wies.
Zoo boete d'aenwas 's nachts het dagelijx verlies.682
Dat leert den zonnevloeck zich aen de zon vertasten.683
Klymene:
Genade, ô Febus, och wie zal mijn hart ontlasten?
685
Nu zorge ick Faëton quam uwe zon te na.
[p. 61]
Febus:
Hy steegh met mijn verlof te wagen. wort'et scha
Geleden op dien toght, my past dat ick 't verdaedigh.
Zonnelingen:
Och vader, vader, och zijt broeder toch genadigh.
Febus:
Mijn hart hangt over hem noch eveneens als 't plagh.
Klymene:
690
Ay sterck dit met een pant, dat ick betrouwen magh.
Febus:
Ick zal het stercken, u aen d'oostpoort trou geleiden,
En met juweelen rijck beschencken, nu wy scheiden.
Deurwaersters, Uuren voort, en haelt ons voor den dagh693
't Juweelekoffer, 't schoonst dat menschenoogh oit zagh,
695
Gewrocht van Mulciber. men magh de stof waerdeeren
Maer kunst beschaemt de stof. hy woume dit vereeren,695-696
En wy vereeren 't u, en uwe dochtren me.
Het puick van diamant en perlen, daer de zee
En Ganges moedt op draeght, leght in dees doos gesloten.699
700
Sluit d'oostpoort open. nu mijn liefste dischgenooten,
Gy smaeckte ambrosie, en dronckt nektar, godendranck,701
Dat kan u stercken: en gy zult den ondergangk,702
Aen Padus oever, stil gevoert van oostewinden,703
In eene koele wolcke, al sluimerende vinden,
705
En 't avont uwen zoon, Godt geve zonder smert,
Gelijck het wort gewenscht van 't vaderlijcke hart.
Nu kustme, ô roozemont Klymene, mijn getrouwe,
En gy mijn dochters; dat de westersche landouwe
U vrolijck wellekoom'. wy willen t'elckemael,
710
In 't nederzincken van den avontzonnestrael,
U daer bezoecken. weest te vrede. spaert uw traenen:711
Ons zorgen zullen u den wegh ter eere baenen.
Nu treet door d'oostpoort. wy geleiden uwe reis.
Dat heene is d'uitgang van het oostersche palais.
[p. 62]
JUNO. FEBUS.
Juno:
715
Wat wolck is ginder snel naer 't westen heengevlogen?
Wat vier ontsteeckt de lucht? mijn paeuwestaert, vol oogen,716
En schoon van veder, ziet geschonden en gezengt.
Wat komt ons over? suftge in 't hof alleen? gehengt718
Gy zonder toezicht dat uw paerden heenerollen?
720
Of kennen zy hun spoor? of is u 't hooft op hollen?720
De zonnewagen stijght met kracht naer 't hooftpunt toe,721
En steeckt mijn lucht op 't hooft. uw paerden zijn de roê722
Den teugel en 't gezagh des meesters lang ontwassen.
De brant wort ree gevoelt van beide 's weerelts assen.
725
Hoe gaet dit? zijtge tong en spraeck nu teffens quijt,725
En teffens doof en stom? spreeck op: 't is spreeckens tijt.
Febus:
'k Hadde eenen enklen dag besloten stil te vieren,727
En liet een' ander in mijn plaets den wagen stieren.
Juno:
Een' ander in uw plaets te zetten, zonder last,
730
En Godt Jupijns verlof? dees reuckleloosheit past
Een' droncken Boxvoet, of Sileen, die licht kan dolen.731
De zonnewagen is u veel te hoogh bevolen.732
De zegen en de vloeck der weerelt hangt'er aen.
Febus:
Ick hoopte dat die toght ten beste zou beslaen.
Juno:
735
Op eene losse hoop al 's aertrijx heil te waegen?
Met eere moghtge wel uw' vader oorlof vraegen.
Had hy dit reuckloos stuck bezegelt met zijn stem,
Zoo bleeftge buiten last, en schooft de schult op hem.
Febus:
Men hoope dat de toght ten beste magh gedyen.
[p. 63]
Juno:
740
En wien betroude gy den toom in 't heeneryen?
Febus:
Aen eenen, my niet vreemt, doch traegh op zijn verzoeck.741
Juno:
Zoo waren eischer en bestemmer even kloeck.742
Febus:
Wie zoude eens droomen dat hier onheil uit kon rijzen?743
Juno:
Zoo spreecken dommen, geen voorzichtigen, geen wijzen.
Febus:
745
Van achter zienwe dit met andere oogen aen.
Juno:
Zoo staenze u in den neck. zy plaghten voor te staen.
Febus:
't Verstant is altijt niet op 't snedighste geslepen.
Juno:
De plompheit blijckt. hier is te dapper misgegrepen.748
Febus:
Wie zijne misgreep ziet, kan 't beteren hier na.
Juno:
750
Dat 's niet genoegh. hoe boet men d'algemeene scha?
Febus:
Een ouder had ick best gezet in mijne stede.
Juno:
Zoo koostge een' wulpschen? want dit schijnt aen uwe rede.752
Febus:
Men denke een jonge moet oock leeren door een proef.
Juno:
Wat was dit voor een' wulp? ô proefstuck, al te droef!
Febus:
755
Men noemt hem Faëton, gewonnen by Klymene.
[p. 64]
Juno:
Hoe, reisde uw zoon zoo wijt van 't zuiden herwaert hene?
Febus:
Om zijnen vader zelf te groeten in 't palais.
Juno:
Betroutge een' stouten knaep de beurt van uwe reis?758
Febus:
Ongaerne, alleen uit dwang. ick kon het niet ontzeggen.
Juno:
760
Ontbey, ontbey, hy zal het schendigh laeten leggen.760
Febus:
Ick stont te hoogh en dier verplicht aen mijnen eedt,
En kon hem zijn verzoeck, dat my in 't harte sneedt,
Niet weigren, zonder snoot het heilighste t'onteeren,
Den jammerpoel, waerby alle oppergoden zweeren.764
Juno:
765
Gy zwoert dan reuckeloos, en stont het reuckloos toe?
Helaes, veel nutter hem met eene vlammeroe
Ten hove uit naer 't gewest, van waer hy quam, gedreven,
Dan dien vervloeckten eisch den ruimen toom gegeven,
Al 't aerdtrijck ten bederve, en hem ten zwaeren val,
770
Waer van de hemel aerde en zee gewaegen zal.
Febus:
Zoo hy te vallen quaem', gewis het zoume treffen.
Juno:
Wie, boven zijnen staet, verwaent zich durf verheffen,
En steecken overdwaels den Goden naer hun kroon,773
Verdient, ten spiegel van verwaenden aert, ten toon
775
Te staen op een schavot, zoo hoogh als 's hemels tinnen.
Febus:
Hy won den halven wegh: dat's meer dan eerst beginnen.
Juno:
Maer in het ende van dees renbaen blinckt de prijs.
Febus:
Ick onderrechte hem. volhardt hy op dees wijs,
Zoo magh men 't jeugdigh hooft met eere lauwerieren.
[p. 65]
Juno:
780
En mist de daghvaert, pas zijne uitvaert dan te vieren.780
Febus:
Zoo most hy blijven, in zijne allereerste proef.781
Juno:
Een droeve wagenbreuck! noit schipbreuck viel zoo droef.
Febus:
Den oogst verzengen is noch d'ackers niet verbranden.
Juno:
Een watervloet verdelghde en dompelde alle landen:
785
Nu staet een viervloet elck te vreezen dezen dagh.
Febus:
Tot noch toe hoort men schaers van onder het gewagh.786
Juno:
Ontbey, d'ontvonckte brant zal haest den slaeper wecken.
Febus:
Vergader wolcken. laet de lucht bytijts betrecken.788
Juno:
Dees heete brant verteert de wolcken dor en droogh.
Febus:
790
Uwe Iris spanne voor de zon haer' regenboogh.790
Juno:
Zy smilt van hitte, en durf het in den brant niet waegen.
Febus:
De Waterstorter kon de hitte licht verjaegen.792
Juno:
Zijn watervat is leêgh van vochtigheit en dou.
Febus:
De hemelheer verquick' den lantman en den bou.
Juno:
795
Men magh geen nootlot noch zijn paelen overtreden.795
[p. 66]
De bovenzee verschilt van 't water daer beneden,
Gelijck het aerdtsche vier van 't hemelsche element.
Febus:
De noodt houdt streeck noch stijl, maer let op 't heilzaem ent.798
Juno:
Dat stont u toe, zoo hadtge u dit niet onderwonden,799
800
Of hem aen uwe zy gezet, en ingebonden.800
Nu is hy meester van dees daghvaert, u betrout.
Een jongen speelt met vier te zorghelijck en stout.
Indien de knaep alleen zich aen uw fackel brande,
Zoo moghtge deelen in dien rouwe en schade en schande:804
805
Nu lijdt de weerelt, of de halve weereltkloot,
Ten zy 't geluck dit schutte en uitblussche in zijn doot.806
Zoo 't hooger loopt: men zal den raet der Goden daegen,807
Om raet te schaffen, voor het hollen van den wagen.
Merkuur is by der hant. my dunckt, ick hoor mijn lucht,809
810
Die, ademloos en droogh van keel, ten hemel zucht.
REY VAN UUREN.
I. Zang:
Wij passen op ons ronde,
Geduurigh op de wacht,
Verzuimen geene stonde,
Voltrecken dagh en nacht
815
Het ampt, ons hoogh bevolen.
Wat dwaelt, of nimmer dwaelt,
Dit uurwerck magh niet doolen.817
Geen zonnewijzer faelt
In 't mercken van zijn streecken.
820
Al hoort men klock noch klanck,
Ons stomme tongen spreecken,
En roepen: gaet uw' gangk.
Verzuimt geene oogenblicken.
Het leven rent voorby.
[p. 67]
825
O menschen, kostge wicken
En weegen uw gety,826
Dat nimmer weêr zal keeren,
Gy zoudt den tijdt waerdeeren.
I. Tegenzang:
Toen wy met onze handen
830
De paerden onder 't juck
Van Febus wagen spanden,
Onwilligh en met druck,832
Uit angst voor 's jonglings leven,
Begonnen zy 't gebit
835
Het montstuck weêr te streven,835
Al pruissende, en verhit.836
Zy trappelen en steigeren,
Noch wordenze getoomt,838
Na dat zy 't drymael weigeren,
840
Weêrbarstigh en beschroomt.840
Dat voorspoock, dat ontstellen841
Schijnt Faëton niets goets
Maer eenigh ramp te spellen,
Al dorst hy, zoo vol moedts,
845
Opzitten, minst verlegen.845
Het waegen ging voor 't weegen.846
II. Zang:
De wulpscheit acht geen raeden,847
Ziet recht noch reden aen,
Kiest zorghelijcke paden
850
Op ingebeelde waen,
En eigen welbehaegen:
Dat is een Godt by haer,852
Te trots om raet te vraegen
In hachelijck gevaer.
855
Haer dunckt, zy kan niet dwalen,
En past op niemants gunst:856
Maer zeil in top te haelen,
Opzitten is min kunst
Dan in behoude haven
[p. 68]
860
Te raecken, en weêr af
Te zitten na het draven.
Zoo delft d'onwijze een graf
Voor 't reuckeloos vermeeten:
Dan is 't te spa gekreten.
II. Tegenzang:
865
Wy tellen d'oogenblicken
Van dezen bangen dagh,
En sidderen en schricken.
Men hoort allengs gewagh
Van 't ongeluckigh mennen
870
Des wagens, hemelhoogh
Gevoert op hoef en pennen.871
De vader houdt het oogh
Geduurigh, en van traenen
Besprengkelt, naer den zoon,
875
Die, tegens zijn vermaenen
En d'eer, hem aengeboôn,
Volharde een' staet t'aenvaerden,877
Die boven 't menschdom stijght.
Indien hy met zijn paerden
880
Behouden 't westen krijght,
Het ende, daer de prijs leit,
Dat's meer geluck dan wijsheit.
583wil: moge.
590voorspoock: voorteken.
593eerst: 't eerst.
601eens zoo wijt: nog eens zo wijd (ver), als het Zuiden.
602in 't hooftpunt: in 't toppunt, in 't punt van de middaghoogte van de zon (in andere betekenis in vs. 721).
610in d'avontstreeck: in 't Westen.
622d'eerste lantkroon ... spant: de schoonste kroon draagt van alle landen: spant van de kroonband om 't hoofd.
624kil: bedding.
625afgeronne kar: afgereden, ten eind gereden zonnewagen.
629heil en spoet: heil en voorspoed, voorspoedige zegen.
632groene haegen: groene kreupelbossen.
636zwijnspriet: spiets voor de zwijnenjacht.
637zijn moey Diane: zijn tante Diana, Febus' zuster, maangodin en godin van de jacht
640bootseeren: boetseren; hier worden de schone kunsten opgenoemd, immers Febus of Apollo was ook van deze de beschermgod.
642Ontsteecken aen: ontstoken aan, opgewekt door.
644Allen ook even bekwaam in de sterrekunde; starreschieten: sterren waarnemen, vooral: de hoogte, opnemen (om de plaats te bepalen waar men is).
645den rey des zangberghs: de rei der muzen van de Hélikon; deze Griekse berg was aan Apollo en de negen muzen of zanggodinnen gewijd (evenals de Parnásos aan wiens voet Delphi gelegen was).
646Melpómen: Melpómenê een der negen zanggodinnen, de muze van het treurspel; Ovidius in zijn Tristia (Klaagliederen (2, 381): omne genus scripti gravitate Tragoedia vincit: Boven elke dichtsoort munt het treurspel uit in waardigheid (zie Vondel's Lucifer opdracht).
648Prometheus: Vondel zinspeelt hier op het bekende treurspel Prométheus van de Griekse treurspeldichter Aíschulos. Prométheus, die het vuur uit de hemel op aarde had gebracht, om het door hem geboetseerde mensebeeld te bezielen (vs. 658-vlgg.) werd tot straf, op last van Zeus (Júpiter), door Vulkaan vastgeketend aan een rots.
649klinckt....: met 'n spijker van geslepen diamant is zijn keten vastgeklonken; baere: kale, barre.
653vol geest: rijk van geest.
659gehengen: gedogen.
663vierdief: vuurdief.
671Zij denkt dat ook Faëton gestraft zal worden zoals Prométheus (zie vs. 685).
678stant: toestand.
679de dondergodt: Jupijn (Jupiter).
682boete: herstelde.
683zonnevloeck: de misdadiger (vloeck) tegen de zon; zich vertasten: zich vergrijpen.
693Deurwaersters: bewaaksters van de paleispoorten.
695-696hier dezelfde gedachte als in vs. 100, 101; Mulciber: de god-smeder, Vulkaan (zie vs. 4).
699moedt op draeght: trots op is.
701ambrosie: godenspijs, zie ambrozye vs. 576.
702den ondergangk: de ondergaande zon (met Faëton).
703stil gevoert .... ongemerkt daarheen gevoerd, sluimerend in een wolk (naar Faëton's verzoek, vs. 510, 511).
711te vrede: in vrede: de oorspronkelike vorm waaruit tevreden is ontstaan.
716mijn paeuwestaert: de staart van mijn pauw (de pauw was aan Juno gewijd).
718gehengt gy: gedoogt gij.
720op hollen: op 't hollen, aan 't hollen, op hol (Vondel heeft meermalen op hollen in pl. v. op 't hollen: gelijck een wagen op hollen Grotius Testament (dl. 4 blz. 625, r. 26), en Wat helpt u 't hooft op hollen, Vergilius Herderszangen, (dl. 6, blz. 170, r. 30).
721't hooftpunt: 't toppunt, hoogste van de hemel (waarvoor Febus Faëton gewaarschuwd had, vs. 488); hier dus in andere betekenis dan vs. 602.
722En steeckt mijn lucht op 't hooft: en brandt fel op mijn lucht; (de lucht en het weer worden beheerst door Jupiter, en mede door zijn gemalin Juno).
725teffens: tegelijk, te samen.
727te vieren: vrij te nemen.
731Tot het gevolg van Dionúsos (Bacchus) behoorden saters, dat zijn ruwe dronken bosdemonen met bokspoten (Boxvoet); Silenos (Sileen) was de opvoeder en metgezel van Dionúsos; hij werd geregeld als dronken voorgesteld.
732veel te hoogh bevolen: als 'n veel te dure plicht toevertrouwd.
741traegh op zijn verzoeck: op zijn verzoek met weerzin heb ik 't toegestaan.
742bestemmen: toestemmen, (van bestemmen = instemmen met, goedkeuren); kloeck: wijs (oudere betekenis).
743eens: ooit.
748te dapper: te erg.
752een' wulpschen: 'n jonge, onervarene; dit schijnt aen uwe rede: dit blijkt uit uwe woorden.
758stouten: vermetele.
760Ontbey: wacht, pas op; schendigh: schandelik.
764Den jammerpoel: de onderwereld (zie vs. 333).
773overdwaels: al te dwaas.
780pas: zorg.
781blijven: bezwijken (in 't Wilhelmus: Graaf Adolf is gebleven In Vriesland in den slag.).
786Tot nog toe horen we nog weinig klachten van beneden (van d'aarde); het gewagh: het stemgeluid.
788Juno is als gemalin van Jupiter de heerseres over de lucht en het weer (zie vs. 722).
790Iris: de godin van de regenboog en bode der goden.
792De Waterstorter: de Waterman (Aquarius) een der 12 tekens van de dierenriem.
795Ook de hemelheer, Jupiter, kan de grenzen door het Noodlot bepaald niet overschrijden.
798De noodt houdt streeck noch stijl: de noodtoestand stoort zich niet aan richting noch aan vastgestelde orde; nood breekt wet.
799Dat stont u toe: dat stond aan u, dat was uw plicht (op 't heilzaam eind te letten); hadt ge dat gedaan, dan zoudt ge dit niet op u genomen hebben (Faëton de zonnewagen toe te vertrouwen).
800Of ge hadt hem naast u gezet op de wagen, (zoudt zelf meegegaan zijn).
804Dan zoudt gij delen in die droefheid, maar niet de hele wereld.
806't geluck: het geval, de Fortuin ('t hachelijck geval vs. 494).
807daegen: oproepen (daegen: op bepaalde dag ontbieden).
809Merkuur: Mercurius, bode der goden; mijn lucht, zie op vs. 772 en 788.
817Dit uurwerck: de geregelde wisseling van dagen en jaargetijden.
826uw gety: uw vaste tijden.
832met druck: met gedruktheid, kommer.
835weêr te streven: tegen te streven, tegen te werken.
836pruissende: briesend, snuivend.
838Noch: toch.
840beschroomt: vol vrees.
841voorspoock: voorteken.
845minst: allerminst.
846weegen: overwegen, overleggen.
847De wulpscheit: de jeugdige onervarenheid.
852Dat: dat welbehagen in eigen inbeelding.
856past op: bekommert zich om.
