[p. 186]
5
Te Smyrne. dit 's de man, van kenners aengebeden,5
En waerdigh dat, om d'eer van zijn geboortestadt,
Te velde quamen dry en twee paer trotse steden,
Toen hy op zijn waerdy geschat wiert, niet volschat.8
Al d'oude wijsheit, en wat geest en kunst vermogen,
10
Ulysses dwaeltoght, en de bloedige Ilias10
Zien dezen blinden doch verzienden helt ten oogen11
En aenschijn uit, gelijck hy zelf in 't leven was.
Hier baeren tekeninge en overlegh haer krachten,13
Uitbeeldende 't geen met geene oogen wort gevat,
15
's Mans opgespanne en aldoordringende gedachten,15
Gelijck de boeckstaef deze, in 't veldt van ieder bladt,16
Noch uitdruckt en bewaert, na zes-en-twintigh eeuwen.
De donkre winckbraeu deckt het schoon doorschijnend licht18
Met schaduw. 't voorhooft suft voor nijt noch ydel schreeuwen.19
20
Men ziet een grootsheit, die voor geen grimmassen zwicht.20
De kleeding, niet te rijck, het haer, in 't ruigh gewassen,21
De baert, met geen yvoor gestreecken en geploeght,22
[Al eigenschappen, die 's mans bezigheden passen,]
Ontkennen niet den aert en 't wezen, dat hem voeght,24
25
Die d'eerste vinder was der heldenpoëzye,25
En haer voltoide, datze alleen den prijs behoudt.26
Waer vinden wy een lyst tot deze schilderye,
Op dat de Fenix blincke, als diamant in gout.28
d'Egyptische omgang plagh met Isis beelt te brommen:29
30
Hier draeght een Ezel meer dan Isis heilighdommen.
J.v. VONDEL.
t'Amsterdam, voor de weduwe van Abraham de Wees, op den Middeldam, in 't Nieuwe Testament. Anno 1665.
*Van 1665. - Volgens de tekst van de afzonderlike uitgave in plano (Unger no. 685). Het motto, ontleend aan Vergilius' Georg III, 9, betekent: ‘Zweven over de tongen der mensen’.
Opschrift: Joan den Ezel, of liever ‘den Gulden Ezel’, was de bentnaam van Johannes Hals, omtrent welke schilder weinig vaststaat (Zie Thieme-Becker: Künstler Lexicon). Willem Spieringh, Raad en Vroedschap der stad Delft († 23 Jan. 1689), bezat onder meer schilderijen ook het door Vondel bezongene.
Opschrift: Joan den Ezel, of liever ‘den Gulden Ezel’, was de bentnaam van Johannes Hals, omtrent welke schilder weinig vaststaat (Zie Thieme-Becker: Künstler Lexicon). Willem Spieringh, Raad en Vroedschap der stad Delft († 23 Jan. 1689), bezat onder meer schilderijen ook het door Vondel bezongene.
1Midas: wegens zijn ezelsoren.
2dus: op deze (verdienstelike) wijze.
5Te Smyrne: een der zeven steden (vgl. vs. 7) die er aanspraak op maakten, de geboortestad van. Homerus te zijn; van: door.
8niet volschat: hoewel nog niet ten volle, gewaardeerd.
10Ulysses dwaeltoght: de Odyssee.
11Als blinde dichter zag Homerus ver door zijn verbeelding.
13baeren: voortbrengen, vertonen.
15opgespanne: ten uiterste gespannen (Ned. Wdb. XI, 1226).
16de boeckstaef: de letters, de tekst; 't veldt van ieder bladt: iedere bladzijde.
18licht: oog.
19suft: is in de war, niet helder. Het voorhoofd toont geen spoor dat afgunst of onbevoegde kritiek zijn rust verstoorden.
20grimmassen: schrikgestalten (Ned. Wdb. V, 773).
21in 't ruigh gewassen: in losse lokken gegroeid (ruigh: ruw), ongekultiveerd?.
22yvoor: kam.
24Ontkennen niet: bevestigen.
25heldenpoëzye: epische dichtkunst.
26dat: zodat.
28de Fenix: wegens zijn onsterfelike dichterroem.
29omgang: processie; brommen: pralen.
