[p. 191]
Ter bruilofte van den E. Bruidegom, Peter de Wolf
en zyne E. Bruit, Clementia van der Vecht.aant.*
HIS UNUS AMOR.
[p. 192]
III.
Jongkvrou, sprak Natuur ten leste,
Waerom leeftge alleen voor u,
En geen' jongeling ten beste?19
20
d'Allerwijste was niet schuw20
Met een gade zich te paeren,
En te bezigen den tijt,
In de lente van de jaeren,
Eer 't gewenscht saizoen verslijt.
IV.
25
Wiltge naer de lessen hooren
Van de Wijsheit, volgh de reên.26
Gy zijt voor u zelf gebooren
Slechts ten deele, en niet alleen,
Maer een' ander ook ten goede.29
30
Alle vrekheit is gebrek,
In het oordeel van den vroede,
Schuw van ergernis en vlek.32
[p. 193]
45
Als uw mont, en roode kaeken.
Wort niet eens van schaemte root.46
Zie hoe d'ente door dat blaeken47
Uwe hant tot plukken noodt.
VII.
Woudtge liever dat een minner
50
U deze offerde, als een gaef,
Krans hem eerst ten overwinner,
Met een' lauwerkrans, heel braef52
Van uwe eige hant gevlochten.53
Welkoom hem met eenen zoen,
55
En verlicht den aengevochten,55
Om de vrientschap aen te voên.56
VIII.
Peter, achter eene haege
Neêrgedoken, hoorde 't aen,
Quam gesprongen uit de laege,59
60
Om zijn snoeplust te verzaên.
Liefste, sprak hy, kuntge lyen
Dat ik u het kussen vergh,62
Daer Natuur voor my komt vryen,
Gunme een' kus, en denk geen ergh.
IX.
65
Zy bestorf, in 't eerst bezweeken,
Als een roos haer verf verschiet,66
Doch verhoorde in 't endt zijn smeeken.
d'Eene ontfangt 't geen d'ander biet.
Kus om weêrkus, zonder veinzen,
70
Lust om lust, en vreught om vreught.
Dieper gingen hun gepeinzen.
't Eerste groen het hart verheught.72
X.
Toen de minnaer triomfeerde
Moght men hooren hoe de hof,
[p. 194]
75
Vol gevogelt, quinkeleerde,
Op dees rijke bruiloftsstof.
Al wat groeide wou zich quijten.
Vrou Natuur borst vrolijk uit,
Spreide eerbiedigh bloemtapijten
80
Voor de voeten van de Bruit:
XI.
En de Bruigom speelde op 't fruitje,
Dat het door den boomgaert klonk:
Bruiloftsgasten, ziet mijn Bruitje
My bestraelen met een' lonk.
85
Ziet hoe deze Goedertieren85
Eenen Wolf temt en zijn' aert.
Helpt den Huwlijxingang vieren.
Dit 's een blijde bruiloft waert.
*Van 1665. - Volgens de tekst in Vondel's Poëzy I, 1682, blz. 762. Het motto, ontleend aan Verg. Aeneïs, IX, 182 (his amor unus erat), betekent: ‘Een gelijke liefde bezielde hen.’
Opschrift: Vondel bezingt hier het huwelik van zijn achterneef Peter de Wolf (1646-1691) en zijn achternicht Clementia van der Vecht (± 1645-1677), volle neef en nicht van elkander, die 30 Nov. 1665 ondertrouwden (Zie Kwartierstaat De Wolff achterin Sterck, Oorkonden). De vriendschap die Vondel voor de vader van Peter, de zijde-lakenkoper Hans de Wolf Jr., koesterde, is overgegaan op de zoon. Ook de overleden vader der bruid, de lakenkoper Jacob van der Vecht, was met Vondel en zijn familie bevriend geweest.
Uit het gedicht blijkt dat bruid en bruidegom elkander nader leerden kennen op een hofstede. Dit moet zijn de hofstede in de Purmer, in 1635 door Clementia van den Vondel, beider grootmoeder, aangekocht, en volgens haar testament van 1641 in onverdeeld bezit aan haar kinderen vermaakt. De vader van de bruidegom Hans de Wolf, en de moeder van de bruid, Anna de Wolf, gehuwd met Jacob van der Vecht, hadden daarop gelijke rechten. Zie over de latere lotgevallen dezer hofstede Sterck, Oorkonden, blz. 81-82, en dez., Een 17e eeuwsche buitenplaats in de Purmer in Hoofdstukken over Vondel en zijn kring, Amst. 1923, blz. 123-31.
Opschrift: Vondel bezingt hier het huwelik van zijn achterneef Peter de Wolf (1646-1691) en zijn achternicht Clementia van der Vecht (± 1645-1677), volle neef en nicht van elkander, die 30 Nov. 1665 ondertrouwden (Zie Kwartierstaat De Wolff achterin Sterck, Oorkonden). De vriendschap die Vondel voor de vader van Peter, de zijde-lakenkoper Hans de Wolf Jr., koesterde, is overgegaan op de zoon. Ook de overleden vader der bruid, de lakenkoper Jacob van der Vecht, was met Vondel en zijn familie bevriend geweest.
Uit het gedicht blijkt dat bruid en bruidegom elkander nader leerden kennen op een hofstede. Dit moet zijn de hofstede in de Purmer, in 1635 door Clementia van den Vondel, beider grootmoeder, aangekocht, en volgens haar testament van 1641 in onverdeeld bezit aan haar kinderen vermaakt. De vader van de bruidegom Hans de Wolf, en de moeder van de bruid, Anna de Wolf, gehuwd met Jacob van der Vecht, hadden daarop gelijke rechten. Zie over de latere lotgevallen dezer hofstede Sterck, Oorkonden, blz. 81-82, en dez., Een 17e eeuwsche buitenplaats in de Purmer in Hoofdstukken over Vondel en zijn kring, Amst. 1923, blz. 123-31.
1vermeiden: hypercorrecte vorm naast vermeien.
2hof: hofstede, buitenplaats.
3weiden: zich verlustigen, geestelik genot smaken (Mnl. Wdb. IX, 2056).
8aest: voedt.
9gemoeten: ontmoeten.
10der dingen voesterin: de alvoedende Natuur (vs. 1).
19ten beste: tot voordeel, tot heil van.
20d'Allerwijste: zelfs de wijste maagd. Dat Vondel een bepaalde persoon op 't oog zou hebben, blijkt niet.
26de reên: redelik overleg, het juiste inzicht.
29ten goede: ten bate van.
32schuw: afkerig; ergernis en vlek: al wat aanstoot geeft en tot schande strekt.
33mededeelen: wegschenken aan een minnaar.
35aen te teelen: voort te brengen.
36-37Planten (groeizame), zowel dieren (en mensen) zijn gesteld op nakomelingen; gezielden: vertaling van 't Lat. animalia; Telgh is objekt bij het eerste, zaet bij het tweede.
39heet op 't winnen: vurig verlangend naar jongen.
41bedankt: is dankbaar voor.
43ente: jonge tak.
