[p. 239]
J.v. Vondels
Ifigenie in Tauren.*
Ifigenia:
De koning Pelops, zoon van Tantalus, gedraegen
Te Pize, in 't renperk, met den oversnellen wagen,
Troude Enomaüs spruit, brogt Atreus voort, en hy1-3
Vorst Menelaus, en ook Agamemnon. wy
5
Geheeten Ifigene [uit hem en d'echtgenoote
Vrou Klytemnestre, een telgh van Tyndar, voortgesproten]6
Zijn, zoo heer vader waent, geoffert voor Diaen,
Daer d'engte Euripus schuurt gestadigh af en aen
Met ebbe en vloet den hals des inhams, en de randen
10
Van rustloos Aulis. hier vergaêrden op de stranden,8-10
Door Agamemnons last, der Grieken legerheer,11
Wel duizent schepen, om, tot Menelaus eer,
Helene, hem ontschaekt, uit Troie met den degen13
Te voeren, met de kroon van vollen oorloghszegen:
[p. 240]
15
Maer toen'er zwaericheit, voor d'uitgereede kiel15
En zeilgereede vloot, om zee te kiezen viel,
De wint ongunstigh bleef, begon hy raet te leven17
Met wichlerye uit vier. tolk Kalchas, wel bedreven,18
Sprak Agamemnon aen: ô hooft der Grieksche vloot,
20
Men kan de haven niet met eenen ruimen schoot
Uitzeilen, eerge uw kint en dochter Ifigene
Opoffert aen Diaen; naerdienge zwoert voorheene
De schoonste vrucht van 't jaer de straelende godin
Te wijden. Klytemnestre, uw vrou en koningin,
25
Brogt toen een dochter voort. met dezen naem betekent22-25
Hy ons, de schoonste vrucht van 't jaer by hem gerekent.25-26
Dees moet gy offren. maer Ulysses voertme ontrou,27
In schijn als of ik helt Achilles trouwen zou,28
Met moeder heene: en toen ik t'Aulis was gekomen,29
30
En op 't altaerhout knielde, en wachte vast met schromen30
Den dootsteek van het zwaert, vervoerdeme Diaen,
Die eene hinde liet in mijne plaetse staen,
Door d'ope lucht hier in der Tauritanen oorden,33
Daer d'ongriek Thoas heerscht met zijnen staf in 't noorden,34
35
Die, vlugger dan een valk, den naem van snelvoet draeght.35
Hy steltme in deze kerk, gewijt tot offermaeght:
Daer zijn godin Diaen gedient is met de wetten37
Van een schijnheiligh feest, in 't midden van de smetten,38
Die 'k uit eerbiedigheit veel liever zwijgen zal:
40
Want ik ten offer slaght, naerdien de stadt dit al40
Van outs gewoon is, wie hier lant uit vreemde steden.41
Ik wichle uit d'offerhande, en laet de schendigheden42
[p. 241]
Der bloedige offren, in Dianaes kerk geslaght,42-43
Aen andren over. 'kwil verhaelen wat te nacht44
45
Ons in de lucht verscheen, of dit te pas moght komen.45
'K was t'Argos uit dit lant gevaeren in mijn droomen,46
En sliep in 't midden van de maeghden. d'aerde scheen47
Te daveren, en ik te vlughten ergens heen.48
Ik stont van buiten, en zagh hof en dak van boven,49
50
En posten, overhoop gevallen en geschoven,50
Ter aerde storten: maer een eenigh hofpylaer
Van vaders huis scheen stant te houden in 't gevaer.52
Een blonde haerlok quam op 's pijlers kruin uitbreeken,53
En sloegh, gelijk een mensch, geluit, en scheen te spreeken.54
55
Ik, die de gasten doode, en hier mijn ampt bekleê55
Wiesch deze hofkolom, en zuchte, om datze mê56
De doot was toegedoemt. dees naere droom betekent56-57
Orestes doot, voorheen by my al doot gerekent.57-58
De hofpylaer bediet de mannelijke vrucht.59
60
De gasten sterven hier, als ik hen wassche en zucht.60
Doch zulk een droom slaet niet op vrienden: want te voren61
Was Strofius geen zoon, toen vader storf, geboren.62
'K wil broeders uitvaert, of hy tegenwoordigh waer,63
In zijn afwezen, hier gaen houden by 't altaer.
65
Ik kan 't uitvoeren met mijn dienstboôn, Grieksche vrouwen,65
Van koning Thoas my gegunt, op goet vertrouwen.66
[p. 242]
Orestes:
Zie toe, sla gade, dat geen mensch ons hier betrappe.69
Pylades:
70
'K bespiede, en zie rondom, voorzichtigh, waer ik stappe.70
Orestes:
Zie Pylades, schijnt dit Dianaes tempel niet,
Daer 't schip van Argos hier aen strant belande en stiet?72
Pylades:
Orest, het schijnt me toe. 'k geloof het dunkt u mede:73
Orestes:
En 't outer druipt van bloet, vergoten hier ter stede.74
Pylades:
75
De kerk is nat van bloet, en root van moort voor 't oogh.75
Orestes:
De wapenroof hangt aen het kerkgewelf om hoogh:76
Pylades:
Als eerstelingen der geslaghte vreemdelingen.77
Orestes:
Men zie dan wakker heene en weêr, eerze ons bespringen.
Apollo, waer vervoert uw antwoort my met kracht
80
Nu weder in dit net? na mijne moederslaght,79-80
Tot wraek van vaders moort, verdreven Razernyen81
'S lants ballingen uitheemsch rondom, aen alle zyen,82
Geduurigh heene en weêr onrustigh en alom:83
En toen ik u om raet vraeghde in uw heilighdom,
85
Op welk een wijs men best moght raeken aen een ende85
[p. 243]
Van dees bezetenheit, en jammerlijke elende,86
In 't ommezwerven door gansch Griekenlant geleên,
Gebootge my door zee, naer 't noortsche Tauren heen
Te streven [daer Diaen, uw zuster, op altaeren
90
Gedient wort] om haer beelt, van over veele jaeren,
Gevallen uit de lucht, te schaeken uit de kerk,90-91
Met list, of zoo het valle, en dit geheilight merk,92
Gehaelt door veel gevaers, t'Athene in 't licht te stellen,93
Om lucht te scheppen van benaeutheên, die my knellen,94
95
En schriklijk pijnigen: een middel, u bewust,
En 't eenigh om te staen naer een volkome rust.95-96
Ik kome, op uwen raet, dan herwaert aen ten leste
In 't vreemde en onbekende ongastvry lantgeweste.
Nu Pylades, gy zijt mijn halsvrient wijs en trou,
100
Wat vangen wy best aen? gy ziet dit kerkgebou,
Dees hooge muuren. zal men best naer boven stijgen,
Langs deze ladder, en aftreênde een venster krijgen,102
Of breeken 't ysren slot met boomen en gewelt,103
Niet weetende hoe 't hier van binnen is gestelt?104
105
Ontsluitenwe de poort, en wordenwe genomen,105
Als beeldestormers, dan is 't met ons omgekomen.106
Doch eerwe sneven, laet ons haestigh vliên aen strant107
Naer ons galey, waermê wy reisden aen dit lant.108
[p. 244]
Het merken, en terstont den koning ons verspieden114
115
Aenbrengen, en met kracht aengrypen by den hals.115
Maer als de donk're nacht, die alle dingen valsch
En zonder verwe ziet, komt vallen, dan, als mannen,116-17
Met alle middelen en krachten aengespannen,
En 't zuiver kerkbeelt stil geschaekt uit d'oude kerk.119
120
Zie hoe men langs den muur by 't ronde pijlerwerk120
Afglijden moet. een dappre ontziet geen zwaerigheden.
De bloode suffer zwicht, staet stijf, en rept geen leden.122
Orestes:
Wy roeiden vruchteloos veel mijlen herwaert aen,
En moeten keeren langs het spoor der zelve baen,123-24
125
Weshalve, gy spreekt recht, men dient Godts raet te hooren.125
Nu ga een' schuilhoek en een dootse plaets opspooren:126
Want valt Apolloos raet en antwoort qualijk uit,
Men wijte onze eige schult noch Godt, noch Godts besluit.128
Het moet gewaeght zijn. laet gevaer u niet verbluffen.
[p. 245]
Ik uwe dienstmaeght, koorkostresse,
En kerkgewijde priesteresse,137-38
Zet mijn' gewyden maeghdevoet139
140
Naer uw gestichten, heet van gloet,140
Naer uwe goude heilighdommen,141
Geciert met blinkende kolommen.
'K verliet Europe en vaders hof,143
En Grieken, trots op oorloghslof,144
145
Zijn torens en boschrijke beemden,145
En slijt mijn dagen by de vreemden.
Rey:
Hier ben ik. zegh, hoe gaet het nu?147
Wat zorgh, wat angst bekommert u?148
Waerom waerom woudtge, afgescheiden
150
Van andren, my ter kerke leiden?149-50
O telgh van 's konings hoogen stam,
Die moedigh naer de vesten quam152
Van Troie ontelbre krijghsliên sleepen,
Met eene vloot van duizent schepen!
Ifigenie:
155
O dienstboôn, och helaes, hoe slijt
Ik jammerklaghtigh mijnen tijt,155-56
En klaegh luitruchtigh iders ooren
Mijn leedt, onaengenaem te hooren!157-58
Helaes, hoe lange steeke ik vast159
160
In huisverdriet en last op last,160
Betreurende, hier omgezworven,161
Mijn' broeder, och my afgestorven!
[p. 246]
Wat zagh ik voor een nachtgezicht,163
Een' nevel, schuw van hemelsch licht!164
165
'T is uit met my: 't is omgekomen
Met vaders huis, ik heb 't vernomen.166
Helaes, wat's t'Argos niet geleên!
Och nootlot, laetge my alleen!
Berooftge my van mijnen broeder,
170
Mijn' troost en eenigen behoeder,170
En zentge hem ter zielen heen,171
Wiens uitvaert ik met rou beween,172
En storte dees lijkofferdranken173
Ter aerde met bedroefde klanken,
175
Dien jammerkelk, vol offerbloet175
Van kalven, op geberght gevoedt,
En offerwijn en honigh mede,
Zoenoffers, tot der zielen vrede?178
Reik hier het gouden offervat,179
180
Des overledens zoen geschat.180
Och Agamemnons telgh, wy geven181
Dit u, gescheiden uit het leven.
Ontfang dees blonde haervlecht toch,
Op dezen grafzerk u tot noch
185
Niet aengeboôn. het kan niet baeten
Mijn traenen over u te laeten.183-86
Wy beide zijn nu van der hant187
Te verre van ons vaderlant,
Daer elk my schat in dat geweste189
190
Geslaght, het vaderlant ten beste.190
[p. 247]
Rey:
Mevrou, 'k zal op zijn ongrieksch nu
Met Asiaensche wijzen u
Gelijk voor 's lants verstorvelingen194
195
Godt Pluto zingt op deze stof.195
Ifigenie:
Och Atreus huis, och vaders hof,196
Het licht der kroonen is verdweenen.197
Der Grieken maght, lang uitgescheenen,
De schult met rijke vorsten boet.198-99
200
Het eene jammer 't ander broet.200
De zon verberght haer blijde glanssen,
En wijkt te rugge aen 's hemels transsen
Het eene volght op 't ander wee,204
205
En moort op moort, en slagh op slagen.
De straf treft Tantels bloet en magen,206
Voorheen geplaeght. een helsche geest
Slaet voort, en plaeght u allermeest.207-208
Het nootlot van mijn moeders huwelijk
210
En haere bruiloft trofme gruwelijk
In 't eerste, en een wreet nootlot leit209-11
My van 't begin de zwaerigheit
[p. 248]
Van mijn geboorte voor mijne oogen,
215
Die van den Griek was aengezocht215
Ten echte, om hunnen oorloghstoght216
Te spoeden. ik, al t' ongelukkigh,216-17
Een kint van Ledaes dochter drukkigh,218
Ben al te weeligh opgevoet,219
220
Om opgeoffert vroegh mijn bloet
Te storten, weghgevoert te wagen221
Naer Aulis, daer de legers lagen,
Gelijk een bruit, een schoone bruit223
Van Thetis zoon. ik jonge spruit
225
Och och in Pontus neêrgezeten,225
Ongastvry Pontus, woon vergeeten
In 't guure en barre noortsche lant,
Versteeken van het huwlijkxpant,228
Van kindren, maegen, en Micene,229
230
En Junoos dienst, gelooft voorheene,230
Al wevende door Pallas gunst
Ik ben een priesterin by vreemden,233
Van bloet geverft in dorre beemden,234
Ook d'outers bloetroot en verwoet,236
Op deerlijk jammeren en klaegen237
[p. 249]
Der schreienden, ter neêr geslagen.238
'K herdenke 't leet, van outs geleên,239
240
En klaege om broeder, te Miceen
Gestorven, mijn' Orest, geboren
Ter kroone, dien ik liet verloren,242
Een teder kint, en zuigeling,
Dat noch aen moeders borsten hing.
Herder:
ô dochter van den grooten
Vorst Agamemnon, spruit van Klytemnestre, hoor,
Ik brenge een nieuwe maer, die vreemt klinkt in uw oor.248
Ifigenie:
Wat schrikmaer brengtge ons nu?249
Herder:
twee jongelingen quamen
250
Naer 't Cyaneesche lant te scheepe hier te zamen
Wilt gy het waschbadt en d'inwydinge en het slaen252
Niet spoeden naer den eisch?253
Herder:
255
't Zijn Grieken. dat 's het al, en meer niet, met een woort.255
Ifigenie:
Hoe heetenze? hebt gy hun naemen niet gehoort?
Herder:
d'Een noemde Pylades zijn' reisgenoot.
Ifigenie:
zegh hoe men
Nu Pylades weêrom den reisgenoot hoort noemen.
[p. 250]
Herder:
Dit's onbekent tot noch. wy hoorden 't van geen liên.259
Ifigenie:
260
Zegh op, hoe vingtge hen? hoe quaemtge hen te zien?
Herder:
In eene holle rots, aen d'ongastvrye stranden
Van Pontus.
Herder:
wy quamen 't offervee
En d'ossen spoelen en afwasschen in de zee.
Ifigenie:
265
Koom herwaert. zeghme nu, hoe kreeghtge hen gevangen,265
En op wat wijs? 'k wensch dit te hooren met verlangen.
Zy komen spade hier. geen Griek heeft naer ons wet
Het outer van Diaen oit met zijn bloet besmet.267-68
Herder:
Na dat wy herders een drift ossen derwaert dreven,
270
Daer 't water van de zee komt door twee rotsen streven,269-70
En eene rotsspelonk de borst voorover steekt,
Waer op met woest gedruisch de golf geduurigh breekt,271-72
En in wiens hol gewelf de purpervisschers doken,273
Verneemt een herder van ons volk, eer wy het roken,274
275
Twee jongelingen. hy deist schichtigh achterwaert275
Op zijne toonen, zeght: och zietge niet een' aert276
Van geesten zitten? een van d'onzen opgetogen,276-77
Vout met eerbiedigheit zijn handen, slaet zijne oogen277-78
Ter aerde, en bidt hen aen, ootmoedigh en gedwee:279
[p. 251]
280
O Godt Palemon, zoon van onze Leukoteê,280
Schipredder, help ons toch: het zy gy bey te gader281
Godt Nereus, die een' rey van vijftigh dochtren teelt.283
Een ander los gezel en godtloos, wien 't verveelt,284
285
Beschimpte zijn gebeên, en zey dat dees gestranden,285
Na schipbreuk in het hol gedoken, onze handen
Uit schrik ontwijken, om t'ontgaen den offermoort,287
En 't menscheslaghten, op hunne aenkomst eerst gehoort.288
De meesten dochten dit was recht en wel gesproken,
290
En stemdenze aen te slaen, om voor Diaen te smooken,290
Naer 's lants gebruik en wet: maer midlerwijl verlaet
Een van dees twee de laeghte, en stijght, tot dat hy staet292
In top der steenrotse, en begint dan heene en weder
Het hooft te schudden, en te zwaeien op en neder,
295
En kermde al bevende, sloegh d'armen overal,295
En raesde harssenloos, en schreeude, als uit een dal296
De jaeger op de jaght: ô Pylades, zie deze:
My wil verslinden, en, met adderengebroet299
300
Gewapent in de vuist, my aenrant zoo verwoet?300
Een andre blaest vast vier en vlam uit haere kleêren,
Stookt moort, en, strevende op de zwarte draekeveeren,302
Houdt moeder in den arm, om in dit steenen graf
305
En wilme moorden. waer gevloôn uit doots gevaeren?
Men zagh hem razen, niet met eenerley misbaeren,306
Maer op veel wijzen: want hy bulkte of baste fel,
[p. 252]
Gelijk een kalf, of hont, of rees, als uit de hel307-08
Een helsche Razerny in 't licht komt opgerezen.308-09
310
Wy zaten stom van schrik, en als ter doot verwezen.310
Hy rukte een zwaert uit, viel de kalvers op het lijf,311
En dreef hun 't lemmer in de darmen fel en stijf:312
Gelijk een wreede leeu, als een die, heet verbolgen,313
De Razerny waent aen te tasten en vervolgen,
315
Zoo dat het bloet in zee zich mengde met het schuim.
Toen al de herders [nu vergadert op het ruim,316
De neêrlaegh van hun vee en offerossen zaegen]317
Den horen bliezen, dat' er 't lant af moght gewaegen,
320
Dewijlze hunne maght oordeelden veel te kleen,
Om 't hooft te bieden aen dees sterke vreemdelingen;
Zoo quamenze te hoop uit alle hoeken springen:322
Maer daetelijk bezweek de dolheit met dien gast.323
Het schuim droop langs de kin. toen leedt men weinigh last,324
325
En ieder pooght met kracht den overlast te keeren
Sloegh Pylades hem gade, en vaeghde mont en kin327
Van spogh en schuim, en vlyde en dekte uit trouwe min328
Zorghvuldig 't kleet om 't lijf, en paste aen alle zijden329
330
Hem voor de steenen en voor wonden te bevrijden,330
Als een gedienstigh vrient, die zijnen plicht bewaert.331
Maer als de dolle zijn verstant krijght en bedaert,332
En schichtigh oprijst van zijn' val, ziet hy met schroomen333
Een schriklijk onweêr van den vyant nader komen,334
335
En dreigen met gevaer. hy zucht, wy vaeren voort
[p. 253]
Met steenenworpen, elk om 't felste uit zijnen oort.
Wy hooren flux hoe d'een den andren maent heel deerlijk:337
Wy moeten sterven: doch vrient Pylades, om eerlijk338
Te sterven, volgh mijn zwaert, en pas nu weer te biên.339
340
Wy, als zy moedigh dus de sabel zwaeien, vliên
Ten bosch, op 't voorgeberghte. in 't vlughten van den eenen
En 't staen van anderen, zoo rust men niet met steenen341-42
Te treffen, datze in 't endt bezwijken. men liet af343
Van worpen, toen men zagh hoe elk zich overgaf.
345
'T is ongeloofelijk, en wonder vreemt, dat onder345
Al dien ontelbren hoop van lantvolk in 't byzonder
Niet een den offer der godinne veiligh kon346-47
En kreeghze, toenwe schier te moedeloos veraerden.349
350
Men slootze in eenen ring, en wrong met kracht de zwaerden350
Uit hunne sterke vuist. zy vielen, flaeu en mat
Van worstlen, op hun knien. wy brengenze aengevat352
Den koning toe, die zietze, en, zonder lang te wachten,
Verzentze aen u, om hen te wasschen en te slaghten.
355
Nu hebtge, ô priesterin, het geen uw hart begeert,
Twee vreemdelingen, ten brantoffer u vereert.
Het gansche Grieken zal rechtvaerdigh endtlijk moeten357
Den nederslagh, aen u begaen in Aulis, boeten.358
Rey:
Het zy wie 't wil, gy hebt wat wonders ons verhaelt
360
Van dezen Griek, dus wijt aen Pontus kust verdwaelt.
[p. 254]
En toonde u tegens elk, die lande aen deze kust,
365
Medogende, gewoon te schreien om de zielen365
Der vreemde gasten, die in uwe handen vielen:
Nu zultge, wie gy zijt, gevoelen onzen haet,367
Ontsteeken door den droom, die op Orestes slaet,368
Nu doot gerekent. dit verstoort mijn hart van binnen.369
370
Dit 's zeker. waerde rey, trouhartige vriendinnen,370
Ik wort gepijnight: want wie ongelukkigh leeft,370-71
Valt wrevligh tegens hem, wien 't lot gezegent heeft.371-72
Noit liet Jupijn een' wint uit Grieken herwaert ruischen.
Noit schip voerde oit Heleen, mijn schennis, door het bruischen373-74
375
Der Cyaneesche rots, met Menelaüs hier,374-75
Op dat ik wraek aen hen moght neemen trots en fier,
En offrenze op dit strant, gelijkze voor hun schepen377
My, als een jonge vaers, op Aulis zeekust greepen,
En slaghtten. vader zelf verstrekte d'offerman;379
380
Een gruwelstuk, dat ik noch niet vergeeten kan.
'K viel vader om den hals, en knielde, en kreet te gruwelijk:381
O vader, gy besteetme. och och, een schendigh huwelijk!382
Mijn moeder te Myceen, terwijlge my vermoort,
Verwekt den bruiloftsgalm met zang en fluit, gehoort
De bruigom, my belooft, in 't voeren naer de stranden
Van Aulis te karros, met eenen loozen toon,387
Ter moortfeest, was geensins Achilles, Peleus zoon,388
[p. 255]
Maer Pluto. 'k zagh helaes, heer broeder weêrgekomen389
390
Door eenen sluier. 'k heb hem in den arm genomen,389-90
Die nu al doot is, en schoon ik Orest bestont,391
Als zuster, 'k myde hem te kussen mont aen mont,391-92
Uit eerbre schaemte, als een' die Peleus hof zou eeren,393
En staekte 't groeten, tot ik t' Argos weêr moght keeren.394
395
Rampzaelge Orestes, gy zijt doot. wat ongeval
Heeft u, die vader volghde in deughden boven al,395-96
Vernielt? 'k versma den list der godtheit, die wy eeren,397
En, als een' smet, een' man van 't outer af durf keeren,398
Zoo hy een nederslagh met zijne hant beging,399
400
Of een doot lichaem raekte, of versch geboreling,400
Naerdienze schept vermaek en lust in offerhanden401
Van vreemdelingen, die op deze kust belanden.
Latone, gemaelin van Jovis majesteit,403
Heeft geenerwijs geleert dees blinde onwetenheit:404
405
En 'k hou het dischgerecht, de godtheên aengeboden405
Van Tantalus, verziert. geen godtheit laet zich nooden
Op zulk een spijs, noch vont oit smaek in kinderspier:407
Neen zeker, ik geloof dat d'ingezeten hier,408
Moordaedigh uit den aert, dees smet op goden schoven:409
410
Want geene boosheit hecht op 't godendom daer boven.
REY.
I. Keer:
O blaeuwe toevloet van het meer,
Dat stroomende langs Argos heen,
[p. 256]
Met kracht doordringen quam weleer
In grondelooze Euxynsche zeen,
415
Op Asiaenschen gront, zoo wijt411-15
Gedwaelt uit vliet Eurotas bedt;415-16
Wat gasten [scheidende met vlijt
Van Lacedemons vloet, bezet
Met riet, en Dirces heilgen stroom,]
420
Verscheenen herwaert in dit lant,417-20
Der vreemdelingen vloek en schroom,421
Daer eene maeght brantoffers brant,
En voor de kerk het outer voedt,
Besmet en verft met menschenbloet?422-24
I. Tegenkeer:
425
Of roeidenze door zee dus vry425
Met riemen van abeelen hout,426
Slaghhoudende van wederzy,
En zeildenze voor wint heel stout
Om huis en hof met gelt en goet
430
Te proppen? want de hoop op gelt
Is onverzaedelijk en zoet
En zorghelijk. men streeft door 't velt432
Der zee naer alle uitheemsche steên,
Uit ydele ingebeelde waen
435
Der menschen, vol begeerlijkheên,435
Niet rustende naer winst te staen.
Gewinzucht prikkelt hart en zin
Den eenen meer, den andren min.438
[p. 257]
Daer Nereus dochters, vijftigh sterk,443
Gaen zingende aen den ronden rey?444
445
Hoe stuurdenze in het waterperk
Met zuidewinden hun galey
Naer 't vogelrijke lantgewest,447
Daer 't krijtstrant van Achilles blank
Zich opdoet op het allerlest,
450
En helden met een' snellen gangk
Tot aen 't Euxynsche Pontus toe?452
II. Tegenkeer:
Och of, op 't wenschen van mevrou
Helene, Ledaes waerde spruit,453-54
455
Eens by geval aen dees landou
Van Troie quaem, dit hof ten buit,456
Om haeren hals en blonde vlecht
Te buigen voor mejoffers bijl,457-58
Tet doot gedoemt van 't offerecht,459
460
Gestraft als zy, naer Griekschen stijl.460
Quaem hier [wat waer 't een blijde maer!]
Een Grieksche gley, en maekte een endt462
Van slaverny. och of men waer,463
Gelijkze droomde, uit deze elend464
465
In 's vaders hooftstadt te Myceen,465
En zong tot blyschap van elk een.466
Ifigenia:
Maer deze beide, vast gebonden,467
[p. 258]
En streng gevleugelt, komen gaen,468
Nieuwe offerhanden van Diaen.
470
Vriendinnen, zwijght, en houdt uw monden:
Want zy, der Grieken eerstelingen,471
Genaeken ons van dichte by,
Op dat men hen ten offer wy',
Gelijkwe uit 's herders mont ontfingen.474
Rey:
475
Eerwaerde maeght [och of de stadt475
Dien offerdienst u wou vergeven,]475-76
Ontfang toch zonder wederstreven477
Dien offer naer 's lants wijs, geschat
Voor goddeloos in Grieksche steden.
Ifigenia:
480
My staet eerst ga te slaen des tempels offerzeden,480
Op dat de godtsdienst der godinne wel besla.481
Ontbint de handen van de vreemdelingen, dra,
Op datze aen Godt gewijt, ontslagen staen van banden.483
Vertrekt gy naer de kerk, en zuiverende uw handen,484
485
Bereit al 't geene wat u d'offerwet gebiet,
En nu ter zaeke dient. ô wonder, wat men ziet!486
Wie was uw moeder, wie uw vader? spreekt, laet hooren.
Hoe hiet uw zuster, was oit zuster u geboren?488
Wat mist de broederlooze aen zulk een' troost en schat
490
Van jongelingen, zooze oit lieve broeders hadt!489-90
Wat mensch weet d'uitkomst van gebeurelijke zaeken,
Die, noch toekomende en op wegh, van ver genaeken?491-92
Der goden raetbesluit is donker. niemant weet
Wat ramp hem boven 't hooft magh hangen, ofte leet.
[p. 259]
495
Het avontuur bedekt dit diep voor 's menschen oogen.495
O arme gasten, uit wat lant komtge aengetogen?
Hoe verre zworftge, eer gy belande aen deze kust?
Hoe lang van 't vaderlant, geduurigh ongerust?498
Orestes:
Waerom beschreitge dit zoo deerlijk? om wat zaeken
500
Betreurtge, wie gy zijt, de ween, die ons genaeken?500
Ik reken hem niet wijs, die, veegh zijnde, uit ontzagh501
Voor sterven, deze vrees wil dempen met beklagh,502
En ook den klaeger, reedt een ander te beschreien,503
Die, al verwezen, zich tot sterven moet bereien,
505
En geene hoop van heil kan scheppen, naerdemael505
Hy enkel leet verkeert in eene dubble quael.
De droefheit houdt hem dan door haer vermogen onder.
Dan stervenze alle beide, in stê van een' byzonder.507-08
Elk moet zijn avontuur uitharden. hierom laet
510
Dit schreien over ons: want wat hier ommegaet
In 't offren melden ons de lantliên, hier gezeten.510-11
Ifigenia:
Wie van u beide toch wort Pylades geheeten,
Dat lustme uit uwen mont te hooren en verstaen?
Orestes:
Dit is de man. nu wat vermaek brengt u dit aen?
Ifigenia:
515
Waer wert hem 't burgerrecht in Grieken aengeboren?515
Orestes:
Mevrouw, wat baet het u, wanneerge dit zult hooren?
Ifigenia:
Zijt gy gebroeders, uit een moeders schoot gebaert?
Orestes:
Gebroêrs, niet van geboort, maer vrientschap uit den aert.518
Ifigenia:
Hoe heetge? melt uw' naem, indien men het magh weeten.
[p. 260]
Orestes:
520
Men moght ons beide wel met recht elendigh heeten.520
Ifigenia:
Dat vraegh ik niet. wijt dit fortuin en 't hachlijk lot.
Orestes: