*Van 1667. - Volgens de tekst van de afzonderlike uitgave in plano (Unger no. 696). Het motto, ontleend aan Aeneïs IV, 66, betekent: ‘De zachte vlam verteert het merg.’
Opschrift: Gedicht op de tocht naar Sheerness, waar onze vloot de 6de Juni onder De Ruyter en Cornelis de Witt heenzeilde de tot bespoediging van de vrede. De vloot verbrak de 22ste Juni de over de Theems gespannen ketting, veroverde de Royal Charles, verbrandde de hoger liggende schepen, en maakte twee schepen buit.

1in Maroos zee: in de onuitputtelike werken van Vergilius Maro, waarin Vondel telkens zijn motto's zocht. Het raetsel (vs. 6) lost de dichter zelf op in vs. 47-48: het ligt al besloten in zijn motto. Evenals Dido verteerd werd door het minnevuur, zijn de Engelsen het slachtoffer geworden van hun verterende afgunst. Dat zij inderdaad zwakker waren dan zij schenen, bleek door der Staeten schrandren vont (vondst) (vs. 2), nl. hen op hun eigen gebied hun kracht te gaan beproeven of (zie vs. 25-vlg.), hun de pols te voelen (vs. 30).

3op den gront: op de bodem van het viswater.

4staetgeheimenissen: de geheim gehouden innerlike toestand van de staat.

7Britisch Karthage: het concurrerende Engeland, gelijk eertijds Carthago tegenover Rome stond.

10plaege: ramp.

11d'Opgeworpen zeegodt Jork: de randnoot Neptunus Brittannicus, evenals bij Jammerklaght, vs. 43, verklaart ons dat Karel II bedoeld is, die zich zelf opwierp als zeegod.

+[Randschrift:] Neptunus Britannicus.

12Neptunus vork: de drietand. Zie Jammerklaght: vs. 71.

20-21schalk: schurk; speelt zijne paisrol: hij doet alsof de vredesonderhandelingen te Breda ernstig bedoeld zijn.

22Leicesters zede: de bedrieglike streken van Leicester.

23veraert: ontaard.

24met zijn staert: als wapen van de zeedraak.

26Op te waeken: wakker te worden; uitheemsch (bijwoord): buitenslands (vgl. Vrepytaer, vs. 56 op blz. 317).

28Alle gronden door te waeden: alles grondig te onderzoeken.

29t'Onderzoeken: te doen onderzoeken.

30rijxpols: zie bij het Opschrift.

31Nieu Karthago: vgl. vs. 7 en vs. 52; tasten: de pols voelen.

32Woelt hier tegens: verzet zich krachtig daartegen.

35Zinkt: doet zinken; kil: bedding.

36Ontziet geen middelen, als ze maar kunnen baten.

38Bruizen: komen opzetten.

40Turkse Damiaten: ook op de bekende kruistocht werd een over de Nijl gespannen keten, bij Damiate, verbroken, volgens de overlevering door de Haarlemmers (vgl. het Sparen in vs. 42).

41naer den stijl: op dezelfde wijze.

44Jork: hier de Hertog van York, broeder van Karel II; Monk: zie blz. 206 en 212.

46zeekoorts: Vondel vereenzelvigt hier de verterende gloed van hun afgunst met de gestichte brand.

+[Randschrift:] Est mollis flamma medullas.

+[Randschrift:] Vulnus alit venis, & caeco carpitur igni.

52rijdt op stelten: geraakt in opschudding. In een kanttekening haalt Vondel als parallel aan Aeneïs IV, 635-vlg.

53Withal: Whitehall, het koninklijk paleis.

+[Randschrift:] It clamor ad alta atria: concussam Bachatur fama per urbem. Lamentis, gemituque & foemineo ululatu tecta fremunt, resonat magnis plangoribus aether. non aliter quam si immissis hostibus omnis Carthago, aut antiqua Tyrus, flammaeque furentes culmina perque hominum volvantur perque deorum.

54Wit: Witte de With; Gent: Van Ghent had zich met een smaldeel bij de vloot gevoegd.

56prangt: knelt, kwelt.

*[Randschrift:] Haeret lateri letalis arundo.

58Stofffers: bluffers; Zeven Staeten: de zeven Verenigde Nederlanden.

60Groeit in: verheugt u over; Schellings brant en rou: zie Jammerklaght op blz. 216.

†[Randschrift:] Non coeptae assurgunt turres:nonarma juventus exercet, portusve aut propugnacula bello tuta parant: pendent opera interrupta, minaeque murorum ingentes, aequataque machinacaelo.

63leggen leêgh: liggen verlaten.

65brantschat: oorlogsschatting; fix: prompt (Ned. Wdb. III, 4480).

66Ruitertoght: woordspeling met het oude ruiter: rover?; gehaelt: verkregen.

68het zeeslot: de ‘Royal Charles’.

71bederf: verderf.

73Zeeraet: de Admiraliteit van Amsterdam.

74doorluchtigh: doorschijnend.

75scheepskroon: zie deel 5, blz. 568; parmant: statig, plechtig (Ned. Wdb. XII, 511).

78Brakel: Van Brakel vermeesterde het fregat dat vóór de keten lag; 't hart toebraeke: bij zijn aanblik de laatste adem uitblaze (vgl. het hart braken in Ned. Wdb. III, 1008); spijt: verdriet.

81barnt: brandt, pijnlik treft.

84zijn' gront: zijn eigenlike betekenis en kracht.