terug  begin  verder
[p. 468]

Euripides Feniciaensche
of Gebroeders van Thebe.*

Jokaste:
 
O koesterende zon, die, op den gouden wagen,
 
Met snelle paerden, door den hemel heen gedraegen,
 
En 't starrelicht gewelf, uw vier en glans verspreit,
 
Wat zagh ons Thebe, zoo veel jammers toegeleit,4
5
Een' dagh van ongeval oprijzen voor haere oogen;5
 
Toen Kadmus, banneling van Sidon, hier getoogen,6
 
Belanden quam, en met zijn' voet den gront betradt.7
 
Dees troude Venus bloet Harmoni, rijk van schat,8
 
En teelde Polydoor, by ieder een gehoude9
10
Voor Labdaks vader. ik Jokast, die Lajus troude,
 
Den zoon van Labdak, wert Meneceus spruit geacht,11
 
En Kreons zuster, uit een bedde voortgebraght.
 
Mijn man, lang kinderloos, trekt heen naer Delfis streeken.13-vlg.
 
Hy vraeght Apollo naer bescheit, en houdt met smeeken
15
Om zoonen aen, en krijght dit antwoort van dien godt:
 
O koning over Thebe, een rijxstadt, wien het lot16
 
Van paerdevokken wert tot een geschenk gegeven;16-17
 
Wat mooghtge 's hemels wil dus bijster wederstreven
 
Om kinders? Teeltge een' zoon, die zal u met zijn hant18-19
[p. 469]
20
Ombrengen, en uw huis en hof en 't gansche lant20
 
In bloet versmooren. hy, van minne en wijn ontsteeken,21
 
Wint eenen zoon by my: doch angstigh en bezweeken22
 
Om zulk een' misgreep, en het antwoort uit godts koor,23
 
Beveelt zijn' herder dat hy 't kint den voet deurboor'
25
Met eenen priem, en geef de vrucht, in Junoos weide,
 
Citheron over en haer avontuur; dies leide25-26
 
Heel Grieken Edipus dien naem toe, naer de daet27
 
Maer Polybs paerdevooght, als hy ten hove gaet,28
 
Beveelt den vondeling de zorg der koninginne,29
30
Die zoogt mijn lieve vrucht aen haere borst uit minne.30
 
Het jonge kint wert groot: de blonde baert brak uit.31
 
Toen zocht de jongeling, het zy door zijn besluit,32
 
Of elders aengemaent, uit Febus mont te hooren33
 
Van welk een' stamme hy geteelt was en geboren:
35
En koning Laius mê belust te hooren of
 
De vondeling, voorheen verstooten van het hof,
 
Noch leefde, reisde ook heen, van nadacht ingenomen,37
 
Daer zoon en vader juist elkandre tegenkomen,38
 
Op Focis tweesprong, en de graeuwende koetsier39
40
Van Laius hem bestraft: lantlooper, flux van hier,40
 
En wijk den koning. hy dook eerst, en hiel zich binnen:41
 
Maer als de paerdehoef de voeten quetst, de zinnen42
 
Aen 't hollen raeken, brult de zoon, die met een knijf43
 
[Op dat ik by mijn ramp kort ingebonden blijf,]44
45
Den vader nederleght, en geeft zijn' voesterheere45
 
Den wagen en 't gespan, uit plicht en schuldige eere.46
 
Toen Sfinx, na Laius doot, de vesten plaeghde en 't velt,47
 
Beloofde Kreon, mijn heer broeder, aen den helt,48
[p. 470]
 
Die 't looze raetsel van het ondier quaem t'ontvouwen,
50
Te kroonen met mijne echt. mijn Edipus, tot trouwen50
 
Genegen, by der hant, ontvoude 's ondiers vont,50-51
 
De dubbelzinnigheit der maeght, en raekt terstont52
 
Op Kadmus rijxtroon, zwaeit den staf met zijne handen,
 
En wort rampzaligh en onnozel door de banden54
55
Des huwelijx aen my, zijn moeder zelf, verknocht,
 
Onkundigh, zonder schult, en d'eige moeder docht
 
Noch wist niet datze quam met haeren zoon te paeren.
 
Dus wert ik zwanger, en begon twee zoons te baeren,58
 
Eteokles en Polynices, groot van moedt,
60
En een paer dochters. ik noem d'outste van mijn bloet
 
Antigone. hy noemt de jongste telgh Ismene.
 
Maer als mijn Edipus aen kennis van 't voorheene
 
Gebeurde komt, en zulk een bloetschant van zijn bedt,
 
Rukt hy zijne oogen met een' haek uit om dees smet.64
65
De zoons bestaen, zoo dra de baert hun uit wil breeken,
 
Den vader heimlijk in een' kerker wech te steeken,
 
Om dit schandael t'ontgaen: doch hier is werk aen vast.67
 
Hy, vast gezet in 't hof, verzwaert zijn' eigen last68
 
Door dol vervloeken van zijn kindren, niet te heelen,68-69
70
Op datze 't erfrijk met den zwaerde namaels deelen.70
 
Zy achterdochtigh, of het godendom gestoort71
 
Dien vloek des vaders eens moght sterken, en zijn woort,72
 
Indienze beide 't hof gemeen en stil bewaeren,73
 
Verdraegen dat de broêr, die jonger is van jaeren,74
75
Polnyces, eerst het rijk vrywilligh een jaer lang
 
Zal ruimen; d'outste, die nu heerscht, dan zonder dwang
 
By beurte ook afstaen, als het jaer is omgekomen.77
 
De trotse Eteokles, van heerschlust ingenomen,78
[p. 471]
 
Slaet trouweloos verbont en eeden in den wint:
80
En Polynices trekt naer Argos heene, vint
 
Adrast hem gunstigh, trout zijn dochter, onder 't wrokken,81
 
En komt hier met een heir Argiven aengetrokken,
 
Beoorloght Thebe, dat met zeven poorten waekt.
 
Hy eischt zijn erfdeel. 'k raede, eer 't slaghzwaert uitgeraekt,
85
Eteokles door een verdragh dien strijt te toomen.85
 
De bô brengt tijding dat de jongste hier zal komen.
 
O Jupiter, zie neêr uit uw vergult palais.
 
Ontfarm u over ons. verleen ons kindren pais.
 
Het voeght u, die het al regeeren kunt, te geven
90
Dat niet een zelve mensch altijt in rou blijf leven.
Leermeester:
 
Antigone, eedle telgh uit koningklijken stam,
 
Dewijl vrou moeder uw verzoek ter harte nam,92
 
Om, buiten het salet der maeghden, eens van boven93
 
Te zien hoe Argos heir door 't velt komt aengestoven,
95
Zet u hier neder, op dat ik eerst gade sla95
 
Of eenigh burger hier langs 't hof spansseeren ga,96
 
Om my, een' dienaer, en ook u, mevrou, te waeren97
 
Voor opspraek. 'k zal u dan van stuk tot stuk verklaeren98
 
Al wat ik onder 't heir des vyants hoorde en zagh;
100
Toen ik gezonden wiert, met hoope van verdragh,100
 
Aen uwen broeder, hem het vry geley bestelde,101
 
En keerde met bescheit weêr herwaert uit den velde.102
 
Hier is geen mensch omtrent. mevrou, nu rep u knap.103
 
Stijgh op langs deze cedre en hooge wenteltrap.104
105
Zie veldewaert het heir des vyants, hoe veel zielen
 
Omtrent Ismenes stroom en Dirces springaêr krielen.105-106106
[p. 472]

I. Keer.

Antigone:
 
O oude man, nu reikme uw hant,
 
Zo styge ik op van dezen kant.108
Leermeester:
 
Welaen mevrou: stijgh op met zegen.109
110
Gy zijt ter rechte tijt gesteegen.
 
De Grieken trekken vast in 't velt,
 
Daer elk zich in slaghorde stelt.

II. Keer.

Antigone:
 
O dochter van godin Latone,
 
O Hekaté, mijn eer en kroone,114
115
Hoe blinkt al 't velt in 't harrenas!
Leermeester:
 
Vorst Polynices komt van pas,116
 
Voorzien van ruiteren en knechten.

III. Keer.

Antigone:
 
Zijn alle poorten tegens 't vechten
 
Met kopre boomen, ook den wal119
120
Bezorgt voor noot en ongeval?120
Leermeester:
 
Ay vrees niet: want Amfions muuren121
 
Zijn maghtigh voor gewelt te duuren.122
 
Bezie dien eersten, braef en frisch:123
 
Dan zal ik melden wie hy is.

IV. Keer.

Antigone:
125
Wie komt vooruit hier aengestooten,125
[p. 473]
 
Met zijnen helm op 't hooft gesloten?
 
De schilt beschut den arm getrou.127
Leermeester:
 
Het is een overste, mevrou.
Antigone:
 
Wie is 't? hoe heet hy? uit wat stamme?
Leermeester:
130
Het is Hippomedon, vol vlamme,130
 
Een trots Mycener, die zijn' stoel
 
Bekleet by Lernes waterpoel.

V. Keer.

Antigone:
 
Hoe fors, hoe onversaeght is 't wezen,
 
Gelijk een reus, in top gerezen
135
Uit d'aerde, die weêrspannigh muit!135
 
Hoe ziet hem Mars ten oogen uit!
Leermeester:
 
Ziet gy dien overste niet trekken,
 
Daer Dirces tong den kant komt lekken?138
Antigone:
 
Dat is een ander, en uit lust
140
Ten oorlogh anders uitgerust.139-40
 
Met welk een' naem wert hy getekent?141
Leermeester:
 
't Is Tydeus, Eneus zoon gerekent,142
 
Die krijghsgodt Mars, den Etolier,143
 
In zijnen boezem voert, vol vier.

VI. Keer.

Antigone:
145
Dees nam Adrastus telgh uit minne,
 
En wert Polnyces zwagerinne.145-46
[p. 474]
 
't Is waert dat elk zijn rusting ziet,
 
Die hy uitheemsch schakeeren liet.148
Leermeester:
 
Dit is een schiltroep. zy braveeren,149
150
Alle Etolieren, fix op speeren150
 
En schichten, trots ten slagh bereit.151
Antigone:
 
Hoe quaemtge aen al dit klaer bescheit?
Leermeester:
 
Toen ik uw' jongsten broêr, te velde
 
Getogen, 't vrygeley bestelde,
155
Sloegh mijn naeukeurigheit bedacht155
 
Elx wapen gade, en staet, en draght.156

VII. Keer.

Antigone:
 
Wie komt langs Zethus graf getoogen,157
 
Gestreng van opzicht, en van oogen,158
 
Schoon 't blonde haer de kin verciert?159
Leermeester:
160
Dat is een die het krijghsvolk stiert.
Antigone:
 
Een drom bestuwt dien forssen woeder.
Leermeester:
 
Parthenopeus is 't. zijn moeder
 
Heet Atalante.

VIII. Keer.

Antigone:
 
ik wensche al stil163
 
Dat die mijn stadt verdelgen wil164
165
Ook van Diane wiert geschoten,165
[p. 475]
 
Daerze op de bergen onverdroten166
 
Met haere moeder vlieght en jaeght.167
Leermeester:
 
Laet dit berusten. onversaeght168
 
Verschijnenze op hun recht ten strijde,
170
Dies ducht ik dat de goôn hun zijde
 
Verkoren, en ons wederstaen.171

IX. Keer.

Antigone:
 
Waer blijft hy met zijne oorloghsvaen,172
 
Wien zoo veel ramps met my beschoren
 
Ter quaeder uure wiert geboren173-74
175
Uit eene moeder? oude raet,175
 
Waer blijft Polnyces, dus versmaet?
Leermeester:
 
Daer staet hy by zijn' lantbeschermer177
 
Adrast aen 't maeghdegraf, uit marmer178
 
Gehouwen. zie hem in't verschiet.179
Antigone:
180
Ik zie hem daer, doch zie hem niet
 
Bescheidelijk, nochtans naer reden181
 
Een' schijn van zijn gedaente en leden.182

X. Keer.

 
Och of uit zusterlijke zucht
 
Mijn voeten dreven door de lucht,
185
Gelijk een wolk, van deze wallen:185
 
'k Zou broeder om den hals gaen vallen,
 
En blyde omhelzen met mijn hart,
 
Dien, sedert hy eens balling wert,
[p. 476]
 
Ik nimmer quam te zien. 't is deerlijk.
190
Mijn oude vader, ô hoe heerlijk
 
Blinkt hy in 't gouden harrenas,
 
Gelijk de morgenzon in 't glas!192
Leermeester:
 
Hy komt op vrygeleide aenrijden,
 
Om zusters oogen te verblijden.194
Antigone:
195
Wie is 't, die staetigh herwaert rent,
 
En zijnen witten wagen ment?196
Leermeester:
 
Amfiaraüs. dees bevrachte197
 
Het radt met vee, op dat hy 't slaghte,198
 
En wichele uit het ingewant.198-99

XI. Keer.

Antigone:
200
O dochter van de zon, geplant200
 
In 's hemels welfzel, uitgestreeken201
 
In 't gouden kleet! uw' riem ontbreeken
 
Geen perlen op het gout gehecht!202-03
 
O maen, hoe rijdt dees, afgerecht204
205
Op paerdemennen! aen wat oorden205
 
Is Kapaneus, die, heet op moorden,
 
Wraekgierigh naer de poorten wijst?206-07
Leermeester:
 
Hy meet hoe hoogh de hofpoort rijst,208
 
Bespiet den toegang naer den toren.209
Antigone:
210
O Nemesis, ter wraek gekoren,210
 
En gy Jupijn, die 't aerdtrijk stut,211
[p. 477]
 
En 't blaeu gewelf met donder schudt,
 
Gy kunt dien hooghmoedt haest verneêren.
 
Hy wil van Thebe t'Argos keeren,
215
Met zijn gevangenen in 't net,214-15
 
Daer eer de zeegodt, tot ontzet216-vlg.
 
Van Amymoon, zoo d'ouden zingen,
 
Te Lerne een bronaêr op liet springen
 
Ten gront uit, toenze water gaf
220
Op 't klinken van zijn' ysren staf.219-20
 
Diane, dochter van den grooten
 
Jupijn, gy die met uw genooten
 
Het haer met gout snoert, leghme 't juk
 
Der slaverny niet op in druk.
Leermeester:
225
Welaen vorstin, geef u naer binnen toe ter ruste,225
 
In 't maeghden hofsalet: gy zaeght al wat u luste.226-vgl.
 
Hier komt een groote hoop van vrouwen met gedruisch227-vlg.
 
Aenstuiven naer het hof en koningklijke huis.
 
Zy spreeken gaerne 't erghste, en wort haer stof gegeven,229
230
Zoo weetenz'er iet aen te hangen en te weven.
 
Vergaêrenze te hoop, daer elk verhaelt hoe 't stont231
 
In 't heir, dan komt'er noit iet deftighs uit haer' mont.
Rey.+
Keer:
 
Ik, in Fenicie gewonnen,
 
Ben hier door zee gevoert ten hoof
235
Met andere gevange nonnen,
[p. 478]
 
Als een slavin en oorloghsroof,235-36
 
Op dat ik my aen Febus wye,
 
En slijte in 't berghsneeu van Parnas238
 
Mijn levens tijt in slavernye.239
240
  Ik streefde door den zouten plas,
 
Daer d'onvruchtbaere Siciliaenen241
 
In 't water drijven; toen een lucht242
 
Van 't westen ons den wegh quam baenen,243
 
En lieflijk voortdreef op de vlught.244
Tegenkeer:
245
Ik, eer de bloem des lants, gegeven245
 
Aen Delfis godtheit, als een pant
 
Uit al den maeghdenroof, quam zweven246-47
 
In Kadmus stadt, en 't vaderlant
 
Der broederen, Agenors maegen,249
250
  Om als een kerkbeelt, godt gewijt,
 
Het slaefsche juk te helpen draegen,250-51
 
Een nootwet, die geen weêrspraek lijdt.252
 
Kastaliaensche waterbronnen253
 
Besprengden my door 's priesters hant,254
255
Een wijdinge, die Febus nonnen255
 
Behaeght, en houdt in zuivren stant.256
Toezang:
 
O dubble berghtop, klaer bescheenen257
 
Van 't licht der zonne! ô vruchtbre kruin
 
Begroeit met wijngaert rondom heenen
260
  En ranken, eedle druiventuin!
 
Gy schaft hier nektar alle dagen,
 
Die 't hart verheught. ô draekenest!262
[p. 479]
 
O toppen, daer de goôn uitzagen,263
 
Dianaes bergh en jaghtgewest.
265
Och of ik stil in Febus kooren,265
 
Daer Dirces bron niet ruischt noch stroomt,266
 
Verquikt met zang en spel te hooren267
 
Mijn tijt moght slijten onbeschroomt.268
Keer:
 
De krijghsgodt houdtme in deze veste
270
  Belegert, raest vast brant en moort.270
 
Och 'k wensch, de gansche stadt ten beste,
 
Dat haer geen druk noch rampspoet stoort.
 
Dit jammer treft de bloetverwanten273
 
En bontgenooten in 't gemeen,274
275
Fenicie ook aen alle kanten,275
 
Zoo Thebe 't hof en hooft der steên276
 
Wort aangevochten: want zy sproten
 
Te gaer uit Ioos edel zaet.278
 
Dit 's oirzaek dat mijn hart, gesloten
280
  Van rouwe, om Thebe quijnen gaet.
Tegenkeer:
 
De beuklaer blixemt om de wallen,281
 
Gelijk het weêrlicht uit de wolk282
 
Een berst geeft, merk van d'ongevallen283
 
Des veltsslaghs, een bederf van 't volk,284
285
Dat Plutoos razernyen broedden,285
 
Ten val van Edipus geslacht.
 
My gruwt, ô Argos, voor dit woeden,
 
En 's hemels wraek, met schrik verwacht:
 
Want Polynices, al t'onwaerdigh
290
  Verongelijkt, staet naer zijn erf,289-90
 
En ooreloght niet onrechtvaerdigh.
 
Dit 's oirzaek van dit lantbederf.
[p. 480]
Polynices:
 
Nu ben ik al in stadt, alleen op goet betrouwen,293
 
En duchte datze my bedekt een onheil brouwen,
295
En dingen naer den hals des ballings, in hun net.295
 
Ik dien rondom te zien, of iemant my bezet.296
 
'k Zal, moedigh op dit zwaert, mijn lijf ter noot verweeren.297
 
Wie daer? sta vast. of kan een windeken ons deeren,
 
En 't ruischen van elk bladt? want wie op vyants boôm298-99
300
Den voet zet, wort terstont geschud van schrik en schroom.300
 
'k Vertroume op moeders woort, doch ben niet zonder zorge.
 
Zy rietme op vry geley te komen, en bleef borge.
 
De hulp is by der hant: want d'outers smooken vast.303
 
Het hof krioelt van volk. steek op het zwaert: dat past304
305
Veel beter. ik wil eerst omhooren welke vrouwen305
 
Hier voor het hof staen. zeght my toch, uit wat landouwen
 
Komt gy naer Grieken hier in Thebe, Kadmus stadt?307
Rey:
 
Wy zijn Fenicischen. Agenors maerschalk had308
 
Ons aen Apollo, der waerzeggren tolk, geschonken:309
310
Want Edips zoon zou my naer Delfis kerkspelonken310
 
En godtspraek zenden, zoo Mycenes heirkracht niet
 
De stadt beleggen quaem. en gy, die 't hof beziet311-12312
 
En Thebe, zeghme wie gy zijt: ay laet ons hooren.
Polynices:
 
Ik ben uit Laius, zoon van Edipus, geboren,314
315
En uit Meneceus telgh Jokaste, groot van faem.
 
Thebanen noemen my Polnyces by mijn' naem.
Rey:
 
O rechte bloetverwant van vorst Agenors zoonen,317
 
Mijn koningen, die my hier zonden naer uw troonen;318
[p. 481]
 
Ik valle ootmoedigh u, gelijk 't betaemt, te voet.
320
Thebaensche koning, zijt gezegent, en gegroet.
 
Het vaderlant verlangde al lang naer zulk een' hoeder.321
 
Op op, sluit opde poort: koom buiten: haest u, moeder,
 
Of hoortge uw' zoon noch niet? wat toeftge? haest u voort.
 
Koom val hem om den hals: hy staet voor uwe poort.
Jokaste:
325
O maeghden, naeulijx hoorde ik u Fenicisch spreeken
 
Of quam al bevende uit den hove, schier bezweeken.326
 
O zoon, hoe zienwe u eens, na zoo veel ongevals
 
Ten lange leste! koom, vat moeder om den hals.
 
Druk borst aen borst, en mont aen mont. ik schreie en weene.329
330
Ay legh uw hooft eens op mijn zwakke schouder heene.
 
Och ik, uw moeder: och hoe krijghtze u in den arm!331
 
Wat zal ik zeggen, of wat spreeken? och ontfarm.
 
Hoe vatte ik uwe hant! waer zal zich moeder keeren?333
 
Hoedaenigh u met vreught aenschouwen en feesteeren?
335
Och zoon, gy gingt van hier in droeve ballingschap
 
Ten lande uit, door bedwang met eenen zuuren stap,336
 
Op 't al te streng gebodt des broeders, die u prangde
 
Uit wrevelmoedigheit. mijn zoon, och hoe verlangde336-38
 
Heel Thebe naer uw komste! ik trok, van hoop berooft,
340
En troosteloos in rou, de haervlecht uit het hooft,
 
Ley feestgewaeden af, en kleede my in rouwe.
 
Het roukleet voeghde my, rampzalige oude vrouwe.
 
De vader midlerwijl, in naere duisterheit343
 
Gekerkert, zoekende zijn zoons, door 't bittere pleit344
345
Gedeelt, de pylers van ons huis, met bitter schreien,345
 
Pooght met een' blooten dolk uit 's levens licht te scheien.
 
Dan zocht hy eenen strop, vervloekte zucht op zucht347
 
De zoons, beklaeghde reis op reis zijn huwlijxvrucht,348
 
Gedooken in zijn hol. terwijl komt ons ter ooren349
[p. 482]
350
Hoe gy elendigh reede een ega hebt gekoren,350
 
Ten wasdom van uw zaet, en uitheemsch u verbint,
 
En sterkt met zwagerschap; uw moeder, schier ontzint,352
 
Bedroeft, ook Laius geest, die, van uwe echt afschuwelijk,353
 
Haer vloekt, gelijk een pest, om 't lantbederflijk huwelijk.354
355
Ik stak de bruitstoorts niet, gelijk men is gewoon,
 
Als blyde moeder, aen. men zong geen' bruiloftstoon
 
Omtrent Ismeen, noch wiesch zich rein in zuiver water.357
 
Men broght de bruit niet t'huis met juichende geschater
 
In Thebe, Ogyges stadt. wech wech met krijghsgewelt,359
360
Het zy by vaders schult, of noodlot vast gestelt,
 
Om jammerlijk het huis van Edipus te drukken;361
 
Hoe 't zy, ik draege alleen ondraeghbaere ongelukken.317-62362
Rey:
 
In arbeit gaen valt zwaer, en baeren is een last.363
 
Dat hecht de kinderliefde aen 't hart der moeder vast.364
Polynices:
365
O moeder, ik verschijn by haeters, die my doemen,365
 
En twijfele ofmen dit voorzichtigheit magh noemen,
 
Of dwaesheit. 't vaderlant beminnen spruit uit trek,
 
Elk aengeboren. zoo men 't lochen, dat 's gebrek,367-68368
 
En ydlen roem. 't gemoet kan geenzins dit gedoogen.369
370
Een schrik bevingme, toen ik herwaert quam getogen
 
Om broeders heerschzucht en eetschennis, my verdocht,371
 
Dat hy, door haet verrukt, my laegen leggen moght;372
 
Dies quam ik in mijn stadt gewapent met den degen,
 
En zagh beducht rondom, in straete en achterwegen:374
375
Doch 'k wil op 't vrygeley betrouwen, en uw trou.375
 
Zoo koom ik vaders stadt bezien, niet zonder rou376
 
En traenen. 'k zie het hof, en godts gewijde altaeren,
[p. 483]
 
Het oefenperk, den stroom van Dirce, en hofpylaeren,378
 
Daer ik ben opgevoedt: hoewel men my verstoot,
380
En in een vreemde stadt laet zwerven, arm en bloot,
 
Met traenen op de wang: gy, moeder, ook beladen
 
Om my, betreurt mijn leet, gekleet in rougewaeden,
 
Onopgetoit, en met de handen in het haer.383
 
Bedroefde moeder, och het bloetkrakkeel valt zwaer.384
385
De hoop van zoen is krank voor twee gebroêrs te gader.385
 
Hoe draeght zich binnen 't hof mijn blinde en oude vader,386
 
En bey mijn zusters? ay hoe zijnze toch gestelt?
 
Versuffenze om mijn' ban, van rouwe om 't hart beknelt?388
Jokaste:
 
Een godt woude Edipus en al zijn zaet bederven.
390
Dus ging het toe. helaes de vader, na lang zwerven,390
 
Verloofde zich aen my, een onheil noit gehoort.
 
Ik brogt bloetschendigh hem twee paeren vruchten voort.392
 
Dit was uw oirsprong: doch veel nutter dit gezwegen.
 
Men kan het nootlot niet verzetten noch beweegen:
395
Ik zoude u vraegen naer meer zaeken: maer men spaert395
 
Uw leet te tergen: want uwe aenkomste isme waert.396
Polynices:
 
Vraegh vry al wat u lust te weeten, en te vraegen:
 
Wat moeder meest behaeght, dat zalme meest behaegen.
Jokaste:
 
Dit vraege ik eerst, het welk my diep in 't harte ging:
400
Valt leven lastigh voor een' rijxverschoveling?400
Polynices:
 
Zoo lastigh dat men 't met geen woorden kan ontvouwen.
Jokaste:
 
Waerom valt ballingschap zoo lastigh voor getrouwen?402
Polynices:
 
Vooreerst het spreeken staet den banneling niet vry.
[p. 484]
Jokaste:
 
De stem te smooren is een rechte slaverny.
Polynices:
405
Men moet het onbescheit der maghtigen verdraegen.405
Jokaste:
 
't Valt lastigh dwaes te zijn, om dwaezen te behaegen.
Polynices:
 
Men slaeft uit arremoede, al stoot het tegens 't hart.
Jokaste:
 
Voedt hoop den balling niet in 't nypen van de smart?
Polynices:
 
De hoop belooft veel, maer hy zwerft vast in elende.409
Jokaste:
410
En dat deze ydel is, blijkt klaer genoegh in 't ende.410
Polynices:
 
Zy troetelt hem doorgaens met een gezien geluk.411
Jokaste:
 
Hoe quaemt gy aen den kost voor 't huwen, diep in druk?
Polynices:
 
Dan kreegh ik wat, dan niet, en most zoo harden leeren.
Jokaste:
 
Liet vaders maeghschap in den vreemde u iet ontbeeren?414
Polynices:
415
Die vleien uw geluk. wie klaeght is niemants vrient.415
Jokaste:
 
Uw adeldom heeft u alom ten steun gedient?416
Polynices:
 
Wie arm is leeft in smert. geen stam kan honger boeten.417
Jokaste:
 
Is 't elk niet aengenaem zijn vaderlant t'ontmoeten?418
[p. 485]
Polynices:
 
Zoo aengenaem dat dit geen tong uitspreeken kan.
Jokaste:
420
Wat dreef u naer Myceen te trekken na uw' ban?
Polynices:
 
Apolloos spelling, aen Adrastus voorgehouwen.421
Jokaste:
 
'k Versta dees rede niet: men mostze klaer ontvouwen.422
Polynices:
 
Dat hy zijn kroost een' leeu en zwijn beveelen moet.423
Jokaste:
 
Wat raeken dieren u, die wilt zijn en verwoet?424
Polynices:
425
Ik weet niet. zulk een lot is my om hoogh beschoren.425
Jokaste:
 
Godt weet het. maer hoe quam dit huwlijk u bekooren?426
Polynices:
 
Zoo 'k by geval in 't hof van out Mycene ging.427
Jokaste:
 
Zocht gy een slaepstede, als een arm verschoveling?428
Polynices:
 
Zoo is 't. een ander quam verschoven toen hier mede.
Jokaste:
430
Wie was het, toen gy aen uw' nootdruft quaemt door bede?430
Polynices:
 
Heer Tydeus, Eneus zoon, niet min beroit dan ik.431
Jokaste:
 
Hoe beelt Adrast u af door dieren, ieders schrik?432
Polynices:
 
Naerdienwe vochten om een bulster in ons quelling,433
[p. 486]
Jokaste:
 
Besefte Talaus zoon toen ernstigh Febus spelling?434
Polynices:
435
Met reên, en schonk ons elk een dochter tot zijn bruit.435
Jokaste:
 
Viel 't huwlijk met geluk of ongelukkigh uit?
Polynices:
 
Noch zienwe niet dat op ons huwlijk valt te zeggen.
Jokaste:
 
Hoe quaemtge met dees maght uw vaders stadt beleggen?438
Polynices:
 
Myn schoonvaêr had my d'eerste, en Tydeus met een eet439
440
Gezworen in ons rijk te helpen; als besteet440
 
Aen zyne dochters: en nu komen alle grooten,
 
De bloem van Grieken en Mycene, een' uitgestooten442
 
Herstellen in zyn erf. 'k gebruikze tegens 't hart,
 
Beoorloge, ik beken 't mijn vaderlant met smert,
445
En neem de goden tot getuigen van 't medoogen
 
Dat ick mijne ouders en het lant met oorelogen
 
Bedroeve. moeder, och ik hoope uw liefde en bê
 
Zal 't onheil smooren. help gebroeders toch aen vrê.
 
Het zal de gansche stadt, en u, en my verlichten.
450
Het spreekwoort is bekent in zangen en gedichten:450
 
De heerschappy en 't goet zyn gading van elck een,
 
En staen in 't hart geplant. dat jaeghtme herwaert heen
 
Met zulk een' oorloghstoght. wat 's afkomst zonder erve!453
Rey:
 
Eteokles komt hier u spreeken. och men derve
455
Geensins uw tusschenspraek, voor 't aengaen van gewelt,455
 
Of d'oude vrientschap der gebroedren zy herstelt.456
Eteokles:
 
Hier ben ik, moeder, u ten dienst. wat 's u begeeren?
[p. 487]
 
Wy kunnen nauwelijx de burgertroepen keeren,
 
't Gebriesch der paerden, en 't geweer, alreede kant.459
460
Een van ons beide heff' nu aen om met verstant
 
Voorwaerden van verdragh en vrede te beraemen.461
 
Op zulk een hoop quam dees en ik in stadt te zaemen,
 
Met mijn bestemminge.462-63
Jokaste:
 
nu toef: de haestigheit
 
Is eene vyandin van recht en rechts beleit.464
465
Hy werkt voorzichtigh, die zich langkzaem komt verklaeren.465
 
Ay laet dit dwars gezicht en wrevligh opzicht vaeren:466
 
Gy ziet geen slangenhooft, gehouwen van den hals,467
 
Maer Polynices zelf, uw' broeder, wreet noch valsch.
 
Ay keer hem 't aenzicht toe. elkandre zonder tooren
470
Aenziende, kuntge best ter spraeke staen en hooren.470
 
Ik wil u beide eerst wijs vermaenen. hoort mijn raet.
 
Zoo dikwyl vrienden. als de gramschap overgaet,472
 
Elkandre weder zien, dan moet men zich betoomen,
 
Afhandelende al 't geen waerom men is gekomen.474
475
Zoon Polynices, stel uw rede eerst billik in:475
 
Want gy voerde Argos heir voor stadt, in uwen zin476
 
Verongelijkt. och of een godtheit, voor het vechten,
 
Zich tusschen beide stelde, om 't ongelijk te slechten!478
Polynices:
 
De waerheit spreekt ronduit, eenvoudigh, ongetoit.
480
Al wat rechtmaetigh uit den aert bleek, hoefde noit
 
Cieraet van rede: maer wat hinkt in recht en orden,481
 
Behoeft met glimp verbloemt en onderstut te worden.482
 
Ik, die heer vaders huis hanthaefde, en diep geraekt483
 
Van vaders vloeken, op zijn zoonen uitgebraekt,
485
Verliet vrywilligh eerst het lant van mijn geboorte,485
[p. 488]
 
En stont heer broeder toe om 't jaer dees hooge poorte486
 
Voor my te sluiten, en te heerschen over 't rijk
 
By beurte, om niet door 't zwaert te slechten 't ongelijk,488
 
By my te droef geleên. dit wert met eedt bezegelt
490
Van hem, die trouweloos, meineedigh, ongeregelt,490
 
Dit ryk, mijn vaders erf, in zijne klaeuwen houdt.
 
Nu sta ik ook bereit, zoo 't rijk, hem eerst vertrout,
 
My kent voor zijnen heer, dit jaer, gelijkwe zwoeren,
 
[Hy heersch' dan op zijn beurt] het leger af te voeren.492-94
495
Zoo spaer men vaders erf. zoo voer' trompet noch vaen495
 
De stormleêr op den muur en hooge torens aen.496
 
Ontzeghtge dit, zoo wil ik 't recht het uiterst' vergen,497
 
En tuigh de goden dat my broeder, na lang tergen,
 
Geweldigh uitstoot, schoon ik met geen onrecht sta499
500
Naer iemants erf, en slechts mijn recht eisch zonder scha.500
 
Zoo spreeke ik. moeder hoor mijn rede oprecht en simpel.
 
Elk vat mijn recht, en hoort dat ik het niet bewimpel.502
Rey:
 
Hy spreekt voorzichtigh, dat getuightme mijn gemoedt,503
 
Al heeft Fenicie my uith