[p. 86]
Het vyfde bedryf.
Gijsbreght van Aemstel. Badeloch. Bode.
gijsbreght
Myn lief, hoe hebtghe dus uw oogen uitgekreten?
badeloch
1290
Nu ghy behouden zijt is al mijn leet vergeten,
Nu ghy behouden zijt, wat geef ick om de stad,
Om al des weerelds goed! hoe zijtghe hier gekomen?
1
gijsbreght
Na dat de vyand nu den Dam had ingenomen,
2
1295
Nam ick en 't overschot na'et raedhuis toe de wijck,
En hiel hem staen
+ met
kracht, als water voor den dijck;
Wen 't landvolck opgeklept
+ zich zoeckt bij nacht te redden,
En brengt vast
+ zoden aen, en
steenen, paelen, bedden
En bulsters,
+ en al 't
geen den zeedijck stutten kan,
1300
Daer
+ die is doorgeweeckt;
en zweet met alle man.
En stack met hals en hoofd, gelijck een steile toren
En spitze,
+ boven 't volck en alle hoofden uit,
En scheen een olyfant, die omsnoft
+ met zijn'
snuit.
1305
Zijn spietze was een mast in zijne grove vingeren.
Ick zagh hem man op man gelijck konijnen slingeren
Wel driemael om zijn hoofd, gevat by 't eene been,
En kneuzen dan den kop op stoepen of op steen.
En houwt met eenen slagh door yzer en door stael,
En proeft zijn beckeneel
+ op poorten
van metael.
Hy scheen een Polyfeem,
4 het
krijghsvolck scheen zijn kudde.
De toren van 't stadhuis beweeghde zich en schudde,
5
[p. 87]
Hy vreesde Herkles knods noch Samsons vuisten niet.
6
De Kermers volgen hem, en Noorderlandsche
+ knechten.
En klimt, met d'eene hand ten gevel uitgestreckt,
1320
In d'ander met den schild, die hals en hooft bedeckt
Voor eene hagelbuy van steenen hout en pijlen.
En eicke balleken, en uitgelesen
+
hout,
En wat'er is van ouds tot pracht en prael gebouwt,
Zoo dient het om hun huid ten diersten te verkoopen,
En Burgemeesteren en Raeden voor te staen,
+
Tot quyting van den eed haer overheid gedaen.
1330
En stijven de gemeent:
+ behalven die hier zitten
Blootshoofd, en half gekleed, en zonder weer
+ te bien,
Van zwacken ouderdom; en durreven wel zien
Zoo eerelijck
+ een dood
kloeckhartigh onder oogen;
1335
Een deel der burgery beneen met hellebaerd
Ick steegh den toren op, die boven 't dack koomt rijzen,
In 't midden van 't stadhuis, van waer men u
10 kon wijzen
De tenten om de stad, en hoe al 't leger lagh,
1340
En van wiens trans men flaeuw
+ den Dom van
Vitrecht zagh,
By klaer en helder weer. 'k zagh hier uit hoeze streden,
En met den storrembock de poort geweld aen deden,
En ramden reis op reis,
+ verdadight door een
dack
Van schilden dicht gevoeght.
11 de deur gaf krack op krack.
[p. 88]
En hieuwen in het rond in stucken alle stijlen,
En stieten spitze en al 't gevaert van boven af;
13
Het welck een' slagh en roock de marreckt over gaf,
1350
Dat anderen terstond, gevoeght in orden,
+ stoppen.
Terwijle stack de kerck de naeste huizen aen.
Van daer begon de vlam in 't leien dack te slaen
Van 't Raedhuis, en de roock en smoock verblinde ons oogen.
De poort bezweeck, het volck quam raezende ingevlogen.
1355
'k Was al mijn vrienden quijt, en stond verbaest
+ en
stom.
badeloch
En zaegtghe doen noch niet na vrouw en kinders om?
+
gijsbreght
In die verbaestheid scheen een wolxken uit den hoogen
En goddelijcke glans te blincken voor mijn oogen,
En uit die heldre wolck quam eene stemme
15
voort.
1360
Ick heb het licht gezien, en zelf de stem gehoort:
O Gijsbreght, laetghe nu Klaeris uw nicht verlegen?
+
Magh
+ u oom Gozewijn, die
grijze, niet bewegen?
En steltghe huis en vrouw en kindren in gevaer?
Doen schrickte ick, en steegh af, en packte my van daer,
+
1365
Door een' verholen
+ gang, die
uitkoomt in een' kelder.
'k Aenbad
+ het
heiligh licht, dat voor my ging zoo helder.
Maer niemant gaf gehoor, noch luisterde na my,
Die tegens 't noodlot aen noch reuckeloos wou wrijten,
+
1370
En boven op het dack my in het uiterst quijten:
+
Want eer ick boven quam, lagh poort en post
+ om
veer:
Dies glee ick by een touw in 't kloosterschuitjen neer,
Dat juist noch achter lagh, en 'k voer den Aemstel over.
Daer klom ick op een' boom, nu dor en zonder lover,
16
[p. 89]
1375
En luisterde en zagh toe, hoe 't met d'abdy verging.
My docht dat ick 't misbaer met bey mijn ooren ving,
Een' dicken roock en smoock, en na den roock de voncken.
Ick hoorde paerdevolck, dat langs de Doelebrugh
17
1380
Quam trapplen na ons toe. mijn voeten werden vlugh.
Men had, o groot verzuim, dees brugh niet afgesmeten.
+
En gaf hen moed, en wou de ruiters houden staen:
Zy zouden achter my de brugh in stucken slaen,
1385
Of steecken die in brand:
18 maer niemant durfde 't waegen.
Oock zagh ick d'oude zy nu branden lichter laegen;
+
Een voorbo
+ van het geen was
naderhand gebeurt,
Dies gaf ick 't op, en voort de gansche stad ten besten,
+
1390
En waerschuwde yeder een, en gafme langs de vesten
+
Na'et slot toe, met een' sleep
+ van menschen arm
en rijck,
Een' troosteloozen hoop, die herwaert neemt de wijck.
bode
1395
Most ick den Bisschop noch zien sterven en d'abdisse?
Och vader Gozewijn! och reine maeghd Klaerisse!
gijsbreght
Hoe is het mogelijck dat ghy 't hebt konnen zien?
bode
't Is mooghlijck, guntghe my dat ick u daer op dien.
+
Doen Heemskerck Borsselen gevelt had voor uw oogen,
20
Lagh 't lijck ter zijden 't koor, in eenen hoeck getogen,
+
Na dat ick in den drang
+ des
vyands my verstack,
Zoo dra men, om den brand, de groote kerck most ruimen,
Ontwapende ick den doode, en zette helm en pluimen
+
Van Borsselen op 't hoofd, en toogh zijn tusting aen,
+
En bond het zwaerd op zy; om in dien schijn
+ te gaen
[p. 90]
1405
Ons vyanden bespien, en letten hoe men 't maeckte.
+
En vloogh de kerckdeur in, daer Gozewijn noch zat,
In 't midden van den rey, die even vierigh bad,
+
En door een vast geloof op God zoo moedigh steunde,
1410
Dat niemant zich het woên der vyanden en kreunde.
+
Hy scheen een zon gelijck, en zy de klaere maen;
Al d'andren starretjes, die bly ten reye
+ gaen,
En juichen om dees twee, daer zy haer' glans uit scheppen.
22
Men zaghze naulix yet dan kuische lippen reppen.
+
1415
Maer Haemstee vaert hem toe
+
met opgestroopten arm,
Beklad en rood, en van Kristijnes bloed noch warm,
23
En vat hem by den baerd met d'eene, met den degen
Gereed in d'ander hand, bebloed en bloot. mit
+ stegen
De nonnen op, en geen, hoe lieflijck van gemoed
1420
Die geen leeuwin geleeck, wanneerze brult en woed,
Vermits
+ de jaeger 't
nest wil plondren en berooven.
Zoo quam oprechte trouw en eedle gramschap boven.
+
Zy worstelen een wijl. Klaeris zet voet by voet,
+
Omarremt Gozewijn, omringt van haeren stoet.
1425
Wie zou 't godvruchtigh hoofd een hair bezeeren
+ konnen,
Omheint met eenen muur van godverloofde nonnen,
Gestrengelt arm in arm? o Christelijcken knoop!
Ick zie de deughden zelfs,
+ Geloof, en Liefde,
en Hoop,
Met haere zusteren, die tegens Ondeughd strijden,
Maer 't aenzien
+ van Klaeris
beweeghde 't hart tot wraeck,
En bragt hem in den zin den moord van zijnen vader,
En dat zy d'afkomst
+ was van Velzen den verraeder.
1435
Hy blaeckte,
+
en kreegh een koorts, en door de koortze dorst
Na haer en Aemstels bloed, en stiet eerst door de borst
Met zijn bemorste poock
+ dan d'eene non dan d'ander.
[p. 91]
Zy vielen over hoop,
+ en lagen by
malkander
In 't rond, gelijck een krans van roozen wit en rood.
26
1440
Doen stond Klaerisse daer by Gozewijn, ontbloot
Als bloemen op haer' steel, in eenen beemd, verdroncken
+
Van eenen rooden plas. d'een zuchte noch, en d'een
Vertrock het hoofd, die d'arm, en deze noch haer been.
1445
Een ander had den geest zoo daetelijck gegeven.
De Bisschop, schoon hy stond op d'oever van zijn leven,
En toomde zich niet in van gramschap en van rouw:
Uw vader ley de hand wel eerloos aen een vrouw,
1450
Dus blijckt het, datghe zijt een overwonnen basterd,
27
Na lichaem en na geest, nu ghy uw' aerd betoont
Aen nonnen, die altijd in 't woeden zijn verschoont.
+
En d'ander antwoord hem: ghy zult die eedle Reien
Als basterdbisschop
28 dan gaen volgen en geleien.
1455
Hardneckige, legh nu den valschen mijter neer.
Zoo sprack de basterdzoon, en ruckte hem om veer
Met stoel met al
+ in 't bloed; de
mijter viel'er mede.
Klaerisse viel'er by, doen zy haer beste dede,
29
En hiel hem even sterck
+ om zijnen hals
gevat,
1460
En scheen gevormt
+ albast,
met purper overspat.
Hy duwde 't bloedigh zwaerd in 's grijzen loome
+ zyde,
Tot aen 't verguld gevest. zoo zaghmen eer,
+ ten tijde
Van 't blinde heidendom, voor 't aengesteken vier,
Met 's priesters mes gekeelt een' witten offerstier.
1465
Wiens gladde hoornen goud, wiens lenden kranssen decken.
30
gijsbreght
Hoe droegh Klaerisse zich?
bode
Zy
holp den degen trecken
Uit 's ooms gewonde zy, en zette hem terstond
Den mijter op het hoofd, en kust den bleecken mond.
[p. 92]
Hy opent pijnelijck
+ zijn
half-geloken oogen,
1470
En zietze noch eens aen, en schijnt met
+ haer bewogen,
Die hem zijn oogen luickt.
+ hy geeft den
lesten zucht.
En zwijmt een poos van druck.
+ maer Haemstee,
eerze weder
Bekoomt, die worrept haer op 't doode lichaem neder,
1475
En boet
+ 'er
schendigh mee zijn' godvergeten lust.
z'Ontwaeckt in 't ende, en word van 't schellemstuck bewust,
En roept: mijn bruidegom, zie neder hoe ick lije,
En hoemen my schoffeert.
+ o zuivre
maeghd Marije!
O Klaere, aenschouwtghe dit? vrouw Machtelt, zie uw kind.
1480
De booswicht slaer heur klaght en woorden in den
wind,
Gelijck een vogel grijp
+ 't gepiep der simple duiven,
Wen hy 'er uit de vlught een vast krijght in zijn kluiven.
+
Ga henen, zeit hy, klaegh uw moeder uwe smart.
Hy trappeltze op den buick, en op 't benaeuwde hart,
1485
Dat haer het bloed ten neus en monde uit quam
gevlogen,
En zy den doodsnick gaf, en sloot die hemelsche oogen.
En uitging
+ ofze sliep, in
's Bisschops open arm.
badeloch
Hoort God dan langer niet na'et jammerlijck gekarm
Van zijn verkore schaer?
+
of lust het hem de boosheid
1490
Te stijven in haer quaed, door zijne straffeloosheid?
+
bode
't En
bleef' er noch niet by.
Niet verre van 't autaer, vereert met rijcke gaven,
Stond een albaste tombe: in deze lagh begraven
Van een, die om 't geloof aen God gemartelt was;
Daer most de snoode schelm zich zelven noch aen wreecken.
't Is wonder, als God zwijght, dat dooden niet en spreecken.
Hy schon en sloegh
+ 'er aen zijn klaeuwen vuil van bloed,
1500
En brackze toornigh op
+ met grooten
overmoed.
[p. 93]
Maer die verwaten
+ mensch, wat
zou zijn hart bewegen?
Hy vaert al voort, en stroit de beenen hier en daer,
En smijt
+ de tombe in twee,
en breeckt 't gewijde autaer,
1505
En doet
+ terstond den brand
in 't dack van 't klooster steecken.
Het vier nam d'overhand, waer voor de plondraers weecken.
Nu half gebrand, en zagh al 't zilverwerck en goud,
Geplondert heilighdom,
+ tapijten en schildrijen,
1510
Schaerlaken en fluweel, langs heen de gaelerijen
Geworpen over hoop, daer Grobber
33 hiel de wacht.
De vlamme speelde in 't goud, en schitterde by nacht.
Men zagh'er by een schaer van weduwen en weezen,
1515
Zoo raeckte ick onbekent door 't krijghsvolck heen by 't
slot,
Tot berging van mijn lijf. 'k vertrouw my
+ u en God.
De wind steeckt op, men hoort hem in de vlammen bruizen.
+
Een zee van gloed verdrinckt al d'overige huizen.
De burgh lijd last.
+ 't waer
best dat ghy een' uitval deed,
1520
En dan de brugh afbraekt.
gijsbreght
Mijn broeder staet gereed.
34
Badeloch. Arend van Aemstel. Gijsbreght van Aemstel. Broer
Peter. Vlughtelingen
badeloch
Wat zienwe te gemoet? de burghzaet
+ koomt
gevloden.
Mijn man loopt weer te rugh, en zoeckt vast
+ by den
dooden
Zijn' broeder, dien hy mist, en al te
+ trouw bemint,
En niet verlaeten zal, 't en zy dat hy hem vind,
1525
En levendigh of dood magh torssen op den rugge,
In 't uiterste gevaer. daer sloopenze de brugge.
Helaes! wat gaet my aen?
+waer
vinde ick mijnen heer?
[p. 94]
arend
Och broeder, laetme los.
gijsbreght
Hoe is 't?
arend
'k En
kan niet meer.
badeloch
Hoe is het, Arend broer?
broer peter
Nu doe
+ ons eenigh
teecken.
arend
1530
Ick ben den adem quijt. ick kan niet langer
spreecken.
Mijn hart bezwijckt door 't bloen. ick heb mijn' plicht
voldaen,
Mijn vaderlijcke stad ten ende voor gestaen,
+
Na dat ick had zoo lang in ballingschap gezworven.
Heer broeder, 'k neem verlof,
+ en als ick ben
gestorven
1535
Zoo voer, indienghe moet verlaeten deze plaets,
Mijn lijck met u, op dat de wraecklust des soldaets
Het niet onteer, en gun het een gewijde stede.
+
Gedenck mijn ziel voor God, o priester, in uw bede.
Ick schey, ick zwijm, ick sterf. mijn tijd is hier geweest.
1540
Och vrienden, bid voor my. o God, ontfang mijn'
geest.
broer peter
Hy is al dood, en heeft gena by God verworven.
gijsbreght
Hy is met vollen roem in 't harrenas gestorven,
En volght zijn' broeder Ot in 't hemelsch vaderland.
En triomfeert by God.
badeloch
Ghy mist uw rechte hand.
vlughtelingen
1545
Nu zal hy zich voortaen ten uitval niet beledigen,
+
[p. 95]
Noch 't Vrelandsch slot noch dit met zulck een' moed
verdedigen,
35
Noch 't Amsterdamsche Recht beschutten met zijn zwaerd,
En draeven voor het heir op eenigh brieschend paerd,
Om prijs en eer in 't stof door zweet en bloed te winnen.
gijsbreght
1550
Men treckt het lichaem uit,
+ men draegh den doode binnen.
De heer van Vooren met den trompetter. Gijsbreght van
Aemstel
vooren
Myn Heer, uw ongeluck is ons van harte leet.
36
Wy staen voor deze graft tot storremen gereed.
't Waer tijd en meer dan tijd, dat ghy u kort beraede.
En gaeft het huis voort op,
+ met
hope van genade,
1555
En schutte
+ d'ongena. ick eisch 't in 's graeven naem.
En dat door Egmonds last.
gijsbreght
1560
Men houd de plaets op
+ hoop.
gijsbreght
Dat maghmen dan bezien. wy zullen'er om vechten.
[p. 96]
vooren
't Was vechtens tijd, aleer de vyand uwe stad,
De poorten en de vest noch heel vermeestert had:
1565
Doen alle klocken brand en moord en onraed klepten,
En burger en soldaet om 't zeerst hun handen repten:
Nu die verweldight
+ zijn,
het Raedhuis afgebrand,
En wat in 't harnas blonck, gesneuvelt en vermant,
+
Is 't al vergeefs het slot en overschot
+ verdaedight.
1570
Bera u kort, ghy word noch mooghlijck begenadight.
gijsbreght
't Is mijn gewoonte niet te bidden om gena.
vooren
't Is wijsheid datmen zich zomwijl te buiten ga
+
En zijn gewoonte staeck, en stel 't gevaer voor oogen.
+
Zy kiezen 't best van twee, die beter niet en mogen.
+
vooren
Wat uitkomst wachtghe toch? ghy zult terstond dit slot
Van alle kanten zien beladdren en bespringen.
+
gijsbreght
Men zalme van het Y zoo lichtelijck niet dwingen.
Ick heb noch hier en daer veel vrienden op mijn hand.
1580
Mijn toeverlaet, naest God, dat is de waterkant.
vooren
Geloofme, 'k zoeck u niet met woorden te versaegen,
+
Ghy zult het van dien kant zoo heerlijck op zien dagen,
+
Met schuiten zonder tal, eer u de zon beschijn.
Wat riemen voert of zeil heeft d'amirael Persijn
38
Al 't omgelegen volck ruckt haestigh by malkanderen,
+
En treckt vast op den brand van kerck en toorens aen.
+
Hoe is het mogelijck die maght te wederstaen,
Met zoo een hand vol volx, dat door de nederlaegen
[p. 97]
1590
Der versch
+ vernielde stad vol
schrix is en verslaegen?
Ghy vielt, 't is waer, van 't slot op uwen vyand uit:
Wat holp 't? men dreef u in. ghy waert zoo kort
+
gestuit,
En keerde op uwen burgh met roo bebloede koppen,
Van vreeze datmen u den toegang toe moght stoppen.
+
gijsbreght
1595
'k Ontfing geen leedt,
+
alleen mijn boezem zagh bemorst
Van bloed, vermits een kay, geslingert langs mijn borst,
Geen angst en dreef ons meer dan wy ons zelven dreven.
vooren
Daer niet gewonnen word is 't ydel
+ datmen
strijd.
gijsbreght
1600
Een krijghsman wint genoegh, al wint hy niet dan
tijd.
gijsbreght
Met vyanden, waer van men 't argste moet vermoen.
Mijn heer, ick heb uw' raed voor dees tijd niet van doen.
+
vooren
Die voor hun eere en erf zich vroom
+ ter weere
stelden.
d'Onmaetigheid van wraeck, gepleeght na Velzens dood,
Ick ken hem, als my zelf: hy mint u in 't byzonder.
[p. 98]
Wie stopt den Aemstel toe met dooden? wie de
straeten?
1615
Waer zietmen niet de vlam van dien gestighten brand?
Wat grafstee, wat autaer, wat kerck heeft 's roovers hand
Verschoont?
+ wat
heiligdom, kappellen, kloosters, nonnen
Zijn van die klaeuwen niet geschandvleckt en geschonnen?
+
Op dat ick niet en rep,
+ hoe gruwlijck de soldaet
Daer al de volgende eeuw met laster van zal spreecken,
vooren
Maer datmen d'oversten
43 wil schuiven op den hals
1625
Al wat'er is misdaen by krijgslien zonder orden,
En die door geen gezagh in toom gehouden worden,
By die gelegenheid; dat lijdt de reden niet,
+
Noch leert d'ervaerenheid,
+ en is
wel meer geschied;
Byzonder daer het hart van wraecklust was bezeten.
1630
Wie keert een' dollen leeuw, na'et breecken van zijn
keten?
Hy volght zijn' wreeden aerd, en vlieght met eenen loop,
+
Wanneer 't verbolgen zwaerd eens raeckt uit 's krijghsmans
scheede,
Het keert'er langsaem in, en acht gebod noch bede,
En gramschap, vind in 't bloed des vyands zoeten smaeck.
De duisternis des nachts maeckt alle ding oock gruwelijck:
Dan schijnt het, watmen
+ daeghs
zich schaemen zou, min schuwelijck,
1640
Die tot een vonxken toe al 't licht van reden
bluscht,
Van tamme
+ menschen
maeckt onredelijcke dieren.
Men moet, men wil of niet, dan 't heir den teugel vieren.
Mijn meester, doen hy eerst voor uwe vesten quam,
Wou wel bemaghtigen den muur van Amsterdam,
1645
Maer dien tot in den grond zoo schendigh
+ te
verdelgen
Het uiterst van zijn Recht, en straft noch met verdriet:
[p. 99]
Is tot verzachting en verschooning
+ meer genegen,
1650
Dan al te stijf te staen op 't punt van zijnen degen.
+
Verschoon
+ uw leven doch,
en gun dees eere aen my.
gijsbreght
Ick ben met eenen dood voor al mijn leven vry.
Vertreck, en wacht u my meer tijdingen te brengen.
'k Getroost my al wat God u toelaet te gehengen.
+
Gijsbreght van Aemstel. Badeloch. Broer Peter. Vlughtelingen.
Adelgund. Veenerick. Bode. Rafael.
gijsbreght
1655
Wy gaven Vooren kort en duidelijck bescheed.
+
Ghy hoort, hoe 't krijghsvolck staet tot storremen gereed:
Waerom het noodigh waer, aleer zy 't huis besluiten
+
Van achter met een vloot ven schepen en van schuiten,
My van onnut gezin, en die geen weer en bien,
Die machtigh zy
+ 't geweld des vyands af te keeren,
Mijn liefste, geef u scheep, al is het scheiden pijn,
't Is noodigh, Peter zelf die zal uw leidsman zijn,
1665
En dit gevlughte volck en u en uwe kinderen
Vervoeren na een plaets, daer niemant u kan hinderen.
Getroost u daer een wijl te wachten, tot dat God
Ons weer te zaemen breng, en gun een beter lot.
[p. 100]
Op dat hy onverlet volharde in
+'t nieuw bezit.
broer peter
Mevrouw, zijt wel getroost, ick zal u zelf geleiden.
gijsbreght
'k Neem oorlof
+ met een'
kus.
badeloch
'k En sal van 't huis niet scheiden
Noch scheep gaen zonder u, mijn heer, mijn waerde man.
gijsbreght
1680
Ick volgh u eer ghy 't weet.
badeloch
Daer
weetghe luttel van.
gijsbreght
De stroom is wijd genoegh, al stoptmen deze haven,
Een schuit ontslipt het licht.
broer peter
d'Onsterfelijcke God heeft alles in zijn hand.
badeloch
1685
Och of de goede God zich mijner wou erbarmen.
broer peter
Mevrouw, betrouw op hem, hy kan ons wel bescharmen,
En voert zijn eigendom
+ door
water vier en vlam.
badeloch
Gelijck de brand getuight van 't gloeiende Amsterdam.
broer peter
't Is zijn gehengenis,
+ wie
durf zich daer in mengen?
[p. 101]
badeloch
1690
Wanneer ons leed geschied, dan zal hy 't oock
gehengen.
gijsbreght
Mijn lieve gemaelin, ghy stelt u 't zwaerste
+
voor.
broer peter
Uw droefheid houd geen maet, 't benevelt brein geen spoor.
vlughtelingen
Nu vollegh raed, mevrouw, en laet u doch gezeggen.
+
adelgund
Och moeder lief, wat raed? zy komen 't huis beleggen.
+
1695
Bewaer mijn reinigheid, mijn' maeghdelijcken staet.
badeloch
Och dochter, moeders troost is krancke toeverlaet.
+
De klockhen deckt
+ vergeefs het zidderende kiecken
Voor den doortrapten vos met schaduw van haer wiecken:
Hy grijptze beide, en stroit de pluimen in den wind,
1700
En koelt zijn' lust, en ruckt de moeder van het kind.
gijsbreght
Zult ghy dan oirzaeck zijn dat beide uw kinders sneven?
+
badeloch
Ick zou om eenen man wel bey mijn kinders geven.
badeloch
Niet luttel, maer mijn man beweeghtme noch al meer.
veenrick
1705
Wat schreitghe moeder lief? zijt ghy bedroeft om
vader?
badeloch
Om vader schrey ick, kind, en u en ons te gader.
[p. 102]
gijsbreght
Uw moeder keert
+ zich niet aen
u noch uwe smart.
badeloch
Met smarte baerde ick 't kind, en droegh het onder 'thart.
Mijn man is 't harte zelf. 'k heb zonder hem geen leven.
1710
'k Zal u, om lief noch leedt, bezwijcken noch begeven.
+
'k Beloofde u hou en trouw te blijven tot de dood.
gijsbreght
't Is oock getrouwigheid, wanneer men scheid uit nood.
broer peter
Men scheid om beters wil, om weder te verzaemen.
+
badeloch
Indien ick van hem schey, wy komen nimmer t'zaemen.
broer peter
1715
Ghy scheide menighmael, en zaeght hem weer gezond.
badeloch
'k En scheide noit, daer 't zoo bedroeft geschapen stond.
+
broer peter
De weerhaen van de kans zeer lichtelijck kan keeren.
+
badeloch
't Verkeerde noit zoo snel, of 't was om my te deeren.
broer peter
1720
't Was best de kinders dan in zekerheid gebrogt.
badeloch
't Was best, en hielme
+
niet de band des echts verknocht.
badeloch
Bestelme
+ slechs
een zwaerd, ick ben bereid te vechten,
Te sterven aen de zy van mijnen vromen man.
[p. 103]
gijsbreght
Ghy hebt een vrouwen hart.
badeloch
Neem
eens de proef daer van.
1725
Heldinnen stonden eer als onbeweeghde posten.
+
De faem van vrouwen roemt
+ die stad en volck verlosten.
Uw moeder Baerte toont hoe veel een vrouw vermagh,
+
Wanneer zy Ysselstein verdedigt jaer en dagh.
49
bode
Ick waerschuw u, mijn heer, eerwe overrompelt worden.
1730
De triomfeerder stelt zijn vendels
50 in slaghorden,
Men voert de stormbrugh aen: men steeckt'er de trompetten.
't Is over
+ tijd den muur en
torens te bezetten.
gijsbreght
Gehoorzaem uwen heer, en kus hem eens voor 't lest.
badeloch
Zeer gaerne, braeve
+ held, vergunme
slechs een bede,
En ruck, het is mijn wil, dit lemmer
+ uit der
scheede,
En stoot het door dees borst, en doop het in dit bloed.
1740
't Is beter dat ghy 't zelf dan Vries of Kermer
+ doet.
Als ick u heb den geest zien geven door uw wonden,
Mijn zoontje zonder hoofd, mijn dochterken geschonden,
En hoor al 't huis vervult met brand met moordgeschreeuw:
+
&