[p. 126] Uitvaert van Orfeus *.  In dit gezang en het volgende, den speelstrijt van Apollo en Pan, beide in 't jaar 1654 in 't licht gegeven, worden de Predikanten t' Amsterdam, die te dien tijde tegens zijn treurspel van Lucifer predikten, en 't spelen verhinderden, bedektelijk overgehaelt. Zie Vondels leven *.         Toen Orfeus met zyn keel,       Toen Orfeus, met zyn keel en veêl,  In 't mastbosch *, zong, en speelde,       Tierelier, tierelier, 5       Dat schoone lustprieel;          Scheen hemel, aerde en zee,       Scheen hemel, aerde en zee alree,  Op zang en spel, te danssen,       Tierelier, tierelier, 10       Gevolght van wilt, en vee.          Hy zat op een tapijt,       Hy zat op een tapijt, gewijt.  Een' regenboogh van bloemen,       Tierelier, tierelier, 15       De Deught braveert den Nijt.          Een krans van lauwerier *,       Een krans van lauwerier, heel fier,  Vereert de heldre lokken,       Tierelier, tierelier, 20       Een' Godt gelijk in zwier.          De lange witte rok,       De lange witte rok, van vlok  Gesponnen door zijn moeder,       Tierelier, tierelier, 25       Hielt streek * met boogh en stok.    [p. 127]         Hy zong wat Reuzerot *,       Hy zong wat Reuzerot den Godt  Jupijn aen boort durf * klampen,       Tierelier, tierelier, 30       Bestormen 't hemelsch slot;          Hoe elk zijn krachten verght,       Hoe elk zijn krachten vergt, en tergt,  Hoe zy een stormkat * bouwen,       Tierelier, tierelier, 35       Van steenrots en gebergt;          Hoe zy met torts, en knods,       Hoe zy met torts, en knods, en rots,  De Goden zelfs matteeren *,       Tierelier, tierelier, 40       In 't Rijk des Dondergodts;          En hoe Jupyn in 't lest,       En hoe Jupyn in 't lest dees pest *,  Met blixemstrael en donder,       Tierelier, tierelier, 45       Begraeft in 't helsche nest.          Terwijl hy speelde, en zong,       Terwijl hy speelde, en zong, ontsprong  Een bron van melk, en honigh,       Tierelier, tierelier, 50       Gevloeit van zijne tong.          De boomen in het ront,       De boomen in het ront terstont  Vergaêren om den Zanger,       Tierelier, tierelier, 55       En kussen zijnen mont.    [p. 128]         De wiltzang tiereliert,       De wiltzang tiereliert, en zwiert  Rondom den Speelman heene,       Tierelier, tierelier, 60       Ook wilt, en tam gediert.          De nachtegael ontsteekt,       De nachtegael ontsteekt en breekt *  Zyn' toon aen Orfeus gallem,       Tierelier, tierelier, 65       Die duizent zangers queekt.          De leeu zijn brullen staekt,       De leeu zijn brullen staekt, en blaekt.  De duiven trekkebekken,       Tierelier, tierelier. 70       Wat God blijft ongeraekt!          Maer onder spel en zang,       Maer onder spel en zang eerlang  Een Rey van Boschbachanten *,       Tierelier, tierelier, 75       Nam derwaert haren gang.          Daer zagen zy Godts Helt,       Daer zagen zy Godts Helt in 't velt,  En 't bosch; en d'elementen,       Tierelier, tierelier, 80       Bekoort door 't zoet gewelt.          Zy holden door den drank,       Zy holden door den drank, doot krank  Van zinnen en van zeden,       Tierelier, tierelier, 85       Dat bleek aen haren gang,    [p. 129]         Zy bulkten overluit,       Zy bulkten overluit vol uit:  Wat plaeght ons al dit speelen!       Tierelier, tierelier, 90       Daer Bachus vreught op stuit.          Dees speelman wou zyn oor,       Dees speelman wou zyn oor ons koor  En wyngertspiets * noit gunnen,       Tierelier, tierelier, 95       Hy houdt Apolloos spoor.          Al is 't Apolloos zoon,       Al is 't Apolloos zoon, en kroon;  Trots Kallioop zijn moeder,       Tierelier, tierelier, 100       Hy zit ons nu te schoon.          Valt aen, als dol en doof.       Valt aen, als dol en doof: dien roof  Zal niemant ons ontrukken,       Tierelier, tierelier, 105       Wat hulp men hem beloof.          Dus raest de Wyngodts Rey.       Dus raest de Wyngodts Rey: hey, hey;  Valt aen: bij moet 'er onder.       Tierelier, tierelier, 110       Valt aen met veltgeschrey.          Met worpt * de Menas * snel,       Met worpt de Menas snel en fel  De Speelmans borst met kaien,       Tierelier, tierelier, 115       In wasch * verkeert door 't spel.    [p. 130]         Een andre breekt uit wrok,       Een andre breekt uit wrok een' stok  Op 't bekkeneel * des zangers.       Tierelier, tierelier. 120       Het brein bespat den rok.          De vedel rolt daer heen,       De vedel rolt daer heen beneên,  En Wilt en vlught verstroien *.       Tierelier, tierelier, 125       Hoe lillen al zyn leên!          Schoon hy den jammerpoel,       Schoon hy den jammerpoel en stoel  Van Pluto had bewogen,       Tierelier, tierelier, 130       In 't onderaertsch gewoel;          Euridice en haer ziel,       Euridice en haer ziel, wiens * hiel  Van d' adder was verbeten,       Tierelier, tierelier, 135       Hem weêr in d' armen viel;          Schoon hy den wiltsten aert,       Schoon hy den wiltsten aert hier paert *,  En breidelt 's tigers toren,       Tierelier, tierelier, 140       De wijnkroes niemant spaert.          Zy rukken met gewelt,       Zy rukken met gewelt dien Helt.  En spreien al zijn leden,       Tierelier, tierelier, 145       Gesleurt, verscheurt, langs 't velt.    [p. 131]         Daer rolt de schelle keel,       Daer rolt de schelle keel en veêl,  Voor * wint geplompt in 't water,       Tierelier, tierelier, 150       Valt Hebrus kil ten deel.          De vedelgallem zucht,       De vedelgallem zucht, en vlught,  De keel en vingers beven,       Tierelier, tierelier, 155       't Geluit verdwijnt in lucht.          Toen schreide al wat 'er was,       Toen schreide al wat 'er was een plas,  Een heele beek van tranen,       Tierelier, tierelier, 160       Die vloeiden over 't gras.          De beek- en boomgodin,       De beek- en boomgodin niet min  Betreurden haeren zanger,       Tierelier, tierelier, 165       Met eenen droeven zin.          De Wyngodt strafte * voort,       De Wyngodt strafte voort dien moort  Aen alle Boschbachanten,       Tierelier, tierelier, 170       Zoo straf * als oit gehoort.          Apollo van Parnas,       Apollo van Parnas quam ras  Met negen Zanggodinnen,       Tierelier, tierelier, 175       Daer 't lyk gemartelt was.    [p. 132]         Zy zamelden 't gebeent,       Zy zamelden 't gebeent besteent,  En zonken * 't lyk met klaghten,       Tierelier, tierelier, 180       In 't graf van elk beweent.          De Vader trekt een' schicht.       De Vader trekt een' schicht van licht  En straelen uyt zyn' koker,       Tierelier, tierelier, 185       En schryft dit grafgedicht:          Gun Orfeus, hier geblust,       Gun Orfeus, hier geblust, nu rust,  Myn zang- en spelorakel *,       Tierelier, tierelier, 190       Hy plante deught met lust.          Apollo veêl en boogh,       Apollo veêl en boogh, om hoogh,  Ten toon hing in de starren,       Tierelier, tierelier, 195       Een trots voor 't nydigh oogh.          Terwyl voer Orfeus geest,       Terwyl voer Orfeus geest op 't feest  Der zielen, by Godts reien,       Tierelier, tierelier, 200       Daar vreught den rou geneest.          Het hooft, voor * ty in zee,       Het hooft, voor ty in zee, alreê  Te Lesbos aangedreven,       Tierelier, tierelier, 205       Broght tyding van dit wee.    [p. 133]     +         Een zeeslang, wit * van tong,       Een zeeslang, wit van tong, zich wrong,  Om 't bloedigh hooft te likken,       Tierelier, tierelier, 210       Te slikken op een' sprong.          Apollo quam op slagh,       Apollo quam op slagh, en zagh  De slang afgryslyk gaepen,       Tierelier, tierelier, 215       Noch wyder danze plagh.          De Godt hier door onteert,       De Godt hier door onteert, verkeert  Gebit en bek in marmer,       Tierelier, tierelier, 220       En 't byten haer verleert.          Nu vrees geen' haet * en nyt,       Nu vrees geen' haet en nyt, noch stryt.  Wat kan een dier ons schaden,       Tierelier, tierelier, 225       Dat gaept, maar niet en byt.

+  Tekst Vs. 111 worp. In de uitg. van 1736 ontbr. telkens de eerste versregel. 80 Bekroont. 91 De speelman. 113 Des. 137 spaert.