[p. 241]
Een factie oft spel,
Voer den Coninck Philippus onsen ghenadigste Lantsheere, met vele andere Edele Heeren, openbaerlijck van den Violieren binnen Antwerpen gespeelt den xxiij feb. M.D. lvj, tot verhueghinghe der ghemeynten, duer de blijde tijdinghe des Bestandts. Geordineert ende in dichte ghestelt duer Peeter de Herpener, ende ter begheerten van vele Heeren, goede vrienden, ende liefhebbers der const ghedruct.
Met K.M. Commissaris visiteringhe ende consent, gheprent by Gillis van Diest, Thantwerpen, den xx Meert, An. voers.(1).
[p. 242]
Een personage genaemt Fame van goede tijdinghe, vrouachtich met vlueghelen, een trompet blasende.
AL dat ooren heeft wilt ghehoor gheven
En met vruechden leven, maect verblijdinghe
Luystert toe ick ben Fame van goede tijdinghe
U naect bevrijdinghe,, van Maers den tirant
Want,, nu Bestant,, is ghecomen hier int lant
Sijn een hant,, heeft hy daer duer verloren
Al hadde hy hier elcx doot ghezworen
Synen moet is verloren,, zijnde des seer cranck.
Ghy sulter breeder af hooren eer iet lanck
Neempt dit al in danck,, ick hebt rapoort ghedaen
Weet hoe thuys van neringhe sal open gaen.
Een te peerde met een Ridders riet inde hant ghecleet gelijck eenen enghele, genaemt Bestant.
AL wat in druck verslagen leet, wilt vlijtich opstaen
Ick Bestandt come u by in alle dese landen
Mijn heer heeft alder princen hertten in handen
Hy canse nae synen wille weynden en keeren
Mijn heere is God selve, Heere boven alle heeren
Wilt hem loven en eeren,, vroech ende spade
Hy heeft my hier ghesonden wt luyter ghenade
Over menich benaude heeft hy ontfermen
Maers heeft gemaect menich duysent ermen
Die voertijts in weelden waren gheseten
Moeten nu brocken van anderlie tafelen eten
Mits dat Maers haer onversiens over quam
De sulcke spreken nu met Job, God gaf God nam.
Het moet al geschieden nae mijns Heeren wille
Ick make u des cont tsy luyde oft stille
Eest fel weder, dierte, sterfte, ja alle verdriet
Ten sal den rechtverdigen niet bedroeven watter gesciet.
[p. 243]
Een punt op eenen triumpheliken wagen, daer Maers seer cranck sidt metten erm aenden hals, hebbende dry voesteren: Foortse voor zijn voeten, Nijt aen zijn slincker sijde, Quaden wille aen zijn rechte sijde, hem by blijvende tot inde doot: dry hooplieden Raescop, Hersseloos en Sonder vreese, den medecijn Slappen troost.
maers.
AL wat dat ghy my doet, ten helpt al niet
Ick voel my seer qualijcken aen mijn hertte
In vijf jaren en haddick noyt sulcken smertte
Ick gheve den moet by nae verloren
Mijn een hant is af oft nalijcx versworen
Oft duysent duvelen woonen daer inne
Ick wane te comen wt mynen sinne
Wat duyvel mach doch dees quale bedien?
hoopman raescop.
Lief meester, wilt ons heeren seycke besien
Wat pestilentie dat hem mach falen
Men sal u met goeden daelders betalen
Op dat onsen capiteyn mach blijven leven.
hoopman herseloos.
Ich wolder sex maenden solts tzoe gheven
Potsmertere waer onsen capiteyn ghestorven
Wy lantsknechten waren te hoop bedorven
Liever sich was doevel im wasser sit.
doctoor slappen troost.
Geerne. Ick hutse, ick clutste, wel hoe verstae ick dit?
Ick en hoorde nooyt van valscher bedrijf
Den crancken heeft veel quay corruptien int lijf
Branden, transeneren, brantschatten dorpen en steden,
Gewelt, bloet storten, hy en heeft niet goets inde leden,
Vrouwen cracht, maechden scheynden alle uren
Zijn ghebreken mochten noch wel langhe dueren
Ick en weet niet watter best waer toe gedaen.
Behelpt u met de cueken.
hoopman sonder vreese.
Daer moet duysent duvel toeslaen.
Solde zijn siecte dueren noch langhe
[p. 244]
Soe wort van rouwe mijn hertte heel banghe
Het blijfter nu al, haspel garen en spille.
deen voester quaden wille.
Heer capiteyn betrout my, ick ben Quaden wille
Ick sal u doch by blijven tot inde doot
Wat den meester veel seyt ghy en hebt gheen noot
Leeft op hope, den veet sal noch wassen.
elck stafmaker.
Nu worp ick doch alle mijn spillen in dassen
Maers is cranck, ons Prinsch en heeft gheenen veet
Dat is elcken stafmaker hertelijcken leet
Hoe souden wy doch aen neringhe gheraken
Ick mach van dees spiessen garen roeyen maken
Verwachtende oftet noch crijch mocht,, wordden
elck poedermaker.
Ay lacen mijn buscruyt sal nu luttel gesocht,, wordden.
Dat doet my de fame van goede tijdinghe
Hoe soude ick doch connen maken verblijdinghe
Ick en hoore van orloghe ofte discoort?
diversche busschieters.
Wat heb icker menich duysent vermoort
Oost west zuyt en noort,, met cortouwen en slangen
Naer eenen vasten legere is alle mijn verlangen
Maer ick en weet nu gheenen dienst int landt.
elck harnasmakere.
Dat doet ons dit vermalendijt Bestandt
Ick en vercoop ermschenen, noch bregandijnen
Mijn harnas sal vanden roeste verdwijnen
Dit maect my vol pijnen dach avont en noen.
elck sweertmakere.
En wat sal ick elck sweertmaker nu doen
Met mijn degens, rapieren, ende steecksweerden
Ick en weet niet wat des sal gheweerden
Ick en hoore van orloghe, vechten, oft kijven,
[p. 245]
meest alle ruyteren.
Waer sal ick meest alle ruyteren blijven,
Mijn tuych en mach niet ghelden, noyt so ontvreedt
En mijn peert staet sy selven opt stal en eedt,
Men mach de borste niet smeren noch soppen.
alle lantsknechten.
Wy lantsknechten en moghen nu niet moescoppen
Daer en boven faelgeert ons onse soudije
Maer bedroeven wy ons, soe zijn de boeren blije
Ick en weet niet watter af sal geschieden.
meest alle hooplieden.
Postmertere waer blijven wy alle hooplieden?
Wy hebben den heere ghedient over al
My wonder wat des noch gheworden sal
Peys en Bestandt zijn onse schenders.
meest alle venders.
Wat selen wy te handen trecken meest alle venders
Wy zijn afghedanct hebbende onsen sack
Wy moghen tvendel gaen steken int dack
Wt desperatien met noch veel gheweers.
veel weyfelers.
En wat selen wy nu doen veel weyfelers
Wy en mogen geenen goeden sech,, maken
Men salder nu stormen noch belech,, maken
Wy en hoorden van eenen vasten leghere.
elck trommelslegere.
Tis nu allerm met elck trommelsleghere
Onse soudije wilt heel faelgieren
Wy plochten de boeren te persequeren
En maecten haer tverspaert ghelt quijt.
diversche pijpers.
Ick mach wel pijpen ter droever tijt
Oft ten moeste vlucx een ander discoort,, zijn
Aylacen het veltgescrey en wilt niet gehoort,, zijn
Adieu mijn trommelslager wy moeten scheyden.
[p. 246]
hoerenvoerder.
Waer sal ic hoerenvoerder al dees hoeren leyden
Dit afdancken is ons een bitter morceel
Die gheenen man en hebben maken haer nae dbordeel
Om goede lieden te dienen waer pijne verloren.
een velthoere quaet opstel.
Ey erm hoeren waer toe zijn wy geboren
Wy hebben oyt den legher gevolcht gehadt
Nu crijghen wy tot loon eenen voet voer tgadt
Niet wetende wat wy selen bedrijven
Wy mogen gaen wordden allemans wijven
Soeken ons eers weergay van stede tot stede
Elck steeck synen vinger op dier willen mede
Ick en kenne niet uwer alder namen
Wie volcht my nae?
Nu roept den heelen tros.
Wy alle te samen, alle te samen.
Eene die heet der benauder confoort half gheestelijck.
ALle die oyt in benaudtheyt quamen
Naer dbetamen, luystert toe en hoort
Mijn heer sendt my, ic ben der benauder confoort.
Ic come van daer hy int hoochste is gheseten
My bevelende dat ick elck benaude sou laten weten
Dat hy dbestandt, hier int landt heeft gesonden
Wt genadelijcke compassie te desen stonden
Spreect lof met allen monden,, hem ter eeren
Wilt voorts sonde schouwen ende tot hem bekeeren
Hy roeptse al die belast en beladen,, sijn
Vreest hem, tsal u ter minster schaden,, sijn
Hy can elcken ontlasten, betrout hem sonder ducht
Hy is seer genadich, der ermer toevlucht
Diesmer vele vint levende in swaer verdriet
Die opt hare gherust woonden en hebben nu niet
Mits dat de landen soe deerlijck zijn bedorven
Maer wie God oyt aenriep heeft troost verworven
Gelooft en betroudt, hy sal uwer smertten heyl,, sijn.
[p. 247]
meest alle schippers.
DAnck hebt Heere dat de zee nu sal veyl,, sijn
Naer sulcx confoort soe hadden wij verlangen
Hoe selen wy nu visschen en herinck vangen
Nu wy over al zeylen mogen vry ende vranck
Der cooplieden goet bestellen, o Heere hebt danck
Laet de zeylen bereyden ende schepen pecken.
den gemeenen coopman.
NU mogen wy over al reysen en trecken
Met onsen goede te water oft te lande
Sonder vreese met ons comenschap menigerhande
Den gemeynen man salder by prophiteren,
Danck hebbe God, wy hopen te conquesteren
Om te houden ons daghen van betalinge.
gemeenen ambachtsman.
IC wil cloeckelijck gaen wercken sonder dralinge
Ick hope ghelt te ontfangen ten mach niet falen
Dat ick tachter ben hope ick nu wel te verhalen
Mijn schulden betalen met der huyshueren
Ick hope het bestandt sal noch langhe dueren
Daer wt mocht wel spruyten eenen vasten peys.
gemeenen landeman.
IC mocht van blijschapen wel singhen kierioleys
Dats dbegintsel van den vesperen op den paesdach
Lof Heere inden hoogsten diet al vermach
Dat ghy ons af neemt dit swaer verdriet
Wy erme huyslieden en behielden doch niet
Al wat de vianden niet en hebben gerooft
Dat namen ons de vrienden des seker gelooft
Maer tstaet nu op een beteren soudick hopen.
blijfrabbaut eenen iongen.
Siet doch Cleyn sorghe, thuys van neringhe is open
Menich benaude sie ick daer vore staen
Met Verstandt ende Redene, dit sal wel vergaen
Menich benaude sal nu heel verblijen.
[p. 248]
een rabbauken cleyn sorge.
Nu mogen wy altemet een borsseken snijen
Oft sonder orlof tasten in elckerlijcx sack
Aen menich benaude ons neringe gebrack
Maer hy mocht nu wel beter ghemoet,, sijn.
Een degelick man ghenaemt Verstandt, Menich benaude by hem staende, ende de Redene met eenen peerts toom inde hant voer thuys van neringhe, thuys staet open maer de neringhe slaept daerinne.
verstandt.
AL wat van God comt moet oprecht en goet,, sijn
Alle volmaecte gaven comen van boven
Van den Vader des lichts, wilt hem dancken en loven
Dat het huys van neringhe is open gegaen.
menich benaude met eenen haek heet desperatie.
Och vriendt hoe comet open?
verstandt.
WIJsheyt hevet ghedaen
God de Heere heeft wijsheit gesonden inde raet
Daer wijsheyt is gaget wel vroech ende laet
Daer wijsheyt is, den landen wel geschiet
God en schiep hemel ende eerde sonder de wijsheyt niet
Wijsheyt was God den Heere beneven
Soe den wijsen man Ecclesiasticus heeft beschreven
Doer wijsheyt sachmen Salomon triumpheren
Met wijsheyt moet men alle landen regeren
Wijsheyt maect eendracht verdrijvende twist
Ten gater niet wel daermen de wijsheyt mist
Maer daer wijsheyt discoort houdt ghevaen
Sietmen alle staten in goeder reformatie staen
Na mijn vermaen, spreect God lof met allen monden
Die ons hier met wijsheyt heeft ghesonden
Den sluetel van het huys van neringe
Daer Menichbenaude nae hadde begheringe
Neringhe slaept noch wat, maer sy sal ontwecken
Ende eer iet lanck allen het landt duer trecken
[p. 249]
Ick Verstandt hebbe des seker tijdinghe
Gaet nu laboreren, en maect verblijdinghe
Dat ons God hier heeft gesonden Bestandt
Welcke van Peys is de oprechte lutenandt
Aen elcken candt,, danct God der gratie.
menichbenaude.
ICk hebbe hier eenen haeck genaemt Desperatie
Ic meende thuys open te doene zijnde seer verert
Maer het slot was alte bijsterlijcken verwert
Dwelck ghenaemt is Tghemeyn prophijt
Waer duer dat comen is desen dieren tijt
Ick bens schier al quijt,, en hebbe gheen teringhe
Dus bleef gesloten thuys van neringhe
Maer God sy ghedanct dattet nu is ontsloten
Theeft my Menichbenaude langhe verdroten
Mijn panden sietmen dagelijcx minderen
Ick ben veel schuldich en hebbe thuys vol kinderen
En de torven cooptmen tien guldens dlast
Thout is bijster diere, dwelck my qualijcken past
Ick vreese noch te sterven van couwen
En de kinderen moeten eten.
redene ghecleet ghelijck een sibylle.
DIe vader ende moeder can houwen
Sal de kinderen wel voeden avont en morgen
God vermenichvuldiget, en wilt niet sorgen,
De Heer seyt, de Lelikens inden velde aensiet,
En de vogelkens die en sayen noch en mayen niet
Hoe lustich cleet hy die bloemkens fray gemaniert,
Salomons tempel en was noyt soo seer verciert
Ende de vogelkens diversch van pluymenteringhe
Waer voer sorchdy dan en maect mormeringhe?
U sorghen en baet niet, al sorchde ghy noch soe seere.
Sinte Peeter seyt, worpt u sorghe op God den Heere.
Eest goeden tijt, quaden tijt, wilt dit bevroen
Sonder Gods hulpe en condy niet gedoen
Segdy niet Heere uwen wille moet gescien
Inden Vader onse, wilt my doch bedien
[p. 250]
Spreecty sulcken woorden dagelijcx sonder meenen?
Soe wilde ghy wel dat uwen wille geschiede alteenen
Ghecty dan met God tsy luyde oft stille?
Ten valt niet een blat van den boome ten is Gods wille
Wildy dan tegen den wille Gods rebelleren?
Neen, ghy moet u onder sijnen wille verneren
U selven te buyten gaen ende heel vernieten.
menichbenaude.
Mijn groote onverstandicheyt mach my wel verdrieten.
Maer ick deet wt benautheyt, zijnde desperaet,
Ick wil my voorts beteren vroech ende laet,
O Redene u onderwijs heeft my ghenesen.
Ick hope aen God het sal nu beter wesen
Nu ick thuys van neringhe sie open staen,
O Verstandt ick danck u van u goet vermaen
Ick wil nerstich gaen laboreren rechtevoort.
Eenen Eraudt met een ratele, gemeenen roep, ghenaempt.
HOort, hoort, hoort, al wat neringe orboort
Mijn rapoort,, brenge ic voort,, in dese landen
Daer en is nu gheen discoort,, het leeft al onghestoort
Onsen lantsheere en heeft gheen vianden
Die ons wilden maken ter schanden
Spoelieren en branden, verschueren met den tanden
Sijn nu in banden,, druck wiltse quellen
Dats den capiteyn Maers met al zijn ghesellen
Haren grooten hoomoet leet nu in dassen
Laet nu hoveren, en vrolijck brassen
Vereenicheyt sal wassen,, met der Franscher croone
Thuys van neringhe staet open fray ten toone.
een arbeyder van den werf.
Dien voys clinct boven alle voyssen scoone
Dat is onsen Lorren een blijde mare
Wy selent op den werf wel wordden gheware
Dattet goet hier sal comen sonder saveconduyt.
[p. 251]
een straetarbeyder.
This wonder dat de groote clocke niet en luyt
Om dattet huys van neringhe is open
Wat selen wy al wercx crijghen soudick hopen
Van tsmergens tot tsavons, jae op de noene.
een craenkint.
Wat selen wy craenkinders al hebben te doene
Met wijn ende olye ende engelsche packen
Nu men de orloghe siet slabbacken
Wy en selen nauwe moete hebben om eten.
een packer.
Wy packers en selen oock niet wordden vergheten
Sulcken gemeynen roep moet ick prijsen
Wy selen nu beteren deser stadt accijsen
Want den arbeyt moet doch ghevoedt,, zijn.
een wt de groote waghe.
Al mogen wy somtijts van arbeyt vermoedt,, zijn
Inde waghe, met packen, corteelen, oft pijpen,
Wy willender eenen vrolijcken moet in grijpen
Om dat ons neringe sal toegestiert,, wordden.
een meewerckere.
Hoe selen de Meebalen nu vertiert,, wordden
Meecrappen, gemeene, ende oock mul
Wy willen ons van blijschappen gaen drincken smul
Om dattet huys van neringhe is open ghedaen.
een moriaenskint.
Ten sal ons Moriaenskinderen niet teghen gaen
Wat selen ons meesters goets brenghen wt oosten
Sy selen ommers de vroukens vertroosten
De zeepe moghen sy nu te stouter orboren.
[p. 252]
een coren metere.
Wat selen wy al te meten hebben terwe en coren
Gherste, havere, ende alderhande graen
De backers selent ghewaer wordden saen
Ende al de gemeente soe ick can versinnen.
een buydeldraeghere.
Wy buydeldraghers selen oock gheldeken winnen
Al moeten wy altemet rieken ons sweet
Wy en borghen niet, tghelt is al ghereet
Dat versoet den arbeyt al draghen wy ons madt.
een torfdraghere.
Wat hebben wy Torfdraghers schade ghehadt
Midts dat den torf niet en heeft connen droogen
De winninge was sober, maer wy moestent gedoogen
Ons borse was ghevult als ijdel uyers.
een cordewagencruyere.
Het sal oock beteren met ons Cordewagencruyers
Men sal ons des te meer ten Damme spueren
Ick wil van blijschapen gaen wandelen na Dueren
Ende drincken daer een vrolijck hoot.
een player van den bierhoofde.
Wy selen opt dbierhooft ooc winnen ons broot
Nu Bestandt, int landt is, wat sou ons letten
Wat selen de pleyten goets oversetten?
Elck salder aen winnen minst metten meesten.
een gherbeluerdere.
Wy Gherbeluerders hopender by te verleesten
Dattet huys van neringhe staet open
Wat salder speceryen comen soudick hopen
Wt Calcoeten, wt Indyen, en ander foreesten.
[p. 253]
Een personagie genaemt Alle vrolijcke constige gheesten, behangen met musijcke, rethorijcke, en alle scietspel en schermen.
IC ben ooc hier Alle vrolijcke constige gheesten
Wiens herte gaet open als een bloeme plaisant
Midts dattet Bestandt,, nu is comen int lant.
Mijn herte brandt,, wie soude sulcx verdrieten
Hoe vrolijck salmen nu met cruysbogen scieten
Den papegaye, naer doude pleghen
Oft te doele, elck salder toe zijn geneghen.
Hoe selen die hantbogeschutters schueren die witten?
This lustich om sien voer die daer staen oft sitten
Elck siet daer de conste de rijcke met den ermen
Hoe selen de colueveriers schieten, hoe salmen schermen
Hier binnen naer prijs oft buyten der stede
Daer gauderen de wijntaveniers mede,
Alle gheesten selen doer dbestandt verfrayen,
Laet kissen en brayen,, ten mach niet schayen,
Men salder oock backen taerten en vlayen,
Druck sal verwayen, doer lustige musijcke,
De rethrozeens sullen wonder doen in rethorijcke
In elcken wijcke,, wie soude doch sulkx laken.
Eenen waghen daer een smisse op staet, daer op eenen smit die heet Labuer, ende zijn cnape heet Goetwillich.
labuer.
NU wil ic van alle dit harnas gaen braetpannen maken
Het leet en roest, inden hoeck gesteken,
Men hoort doch van veet oft orloghe spreken,
Bestant is doch in alle dees landen comen,
Soe ick van Vrolijcke gheesten hebbe vernomen.
Soe salmer goet chier maken, brayen en brassen.
Goetwillich mijn cnape, maect u aent vlassen,
Ick Labuer en wil niet dan braetpannen smeden,
Neemt ras den hamere, en ruert u leden,
Wy moetender heden,, maken een volle dozijne,
Als die gesmeet zijn, soe ghaen wy te wijne,
Tvolck moetse hebben men salder smuysteren
In alle huysen.
[p. 254]
goetwillich.
Och wy, meester daer sou ick na luysteren,
Ick Goetwillich com u by ende ben bereet,
Haddick slechts cleyn bier.
labuer.
Cleyn bier is ergher dan Jeu zweet:
Neen wy selen wijn drincken soudick hopen,
Want het huys van neringhe is doch open
Soe ick wel bescheelijcken hoorde bedien,
Tvolck en sal op gheen cleynken sien
Als tghelt onder den man comt dat wordt ghepresen.
goetwillich.
Meester, dit selen wel lepelen wesen
Om alle tghebraet mede te droopen,
Siet toch hier zijn tophuyven met hoopen,
Ende dees steecksweerden macht u niet vervelen,
Daer selen,, wy af maken de lepelstelen.
Her laet ons gaen smeden en nemes wel merck,
Als ons taeck ghedaen is so laten wy werck,
En van dees lange vorduynen so maken wy wel speten.
een personage den couwenberch.
Wy erme vanden couwenberch moeten me eten
Van die lacker brocken stucken en stullen,
Longheren hoe selen wy onsen pender vullen
Salmen over al gaen maeltijen houwen
Soe wil ick den deyl tot Peeterpots schouwen
En blijven slapen tot by de noene,
Sinte Michiels en hebben wy niet te doene,
Ick ete al liever die witte canten.
Ick weet noch maerten onraetsame danten
Sy gheven ons den schoot vol vroech ende late.
een personage de lepelstrate.
Daer weten wy bescheet af inde Lepelstrate,
Wy cloppen menich lacker brocke op onsen tant,
Tvolck gheeft van blijschapen om dbestandt
[p. 255]
Ende de wijle den coninck hier heeft ghelegen
So hebben wy menige lacker brocke ghecregen
Voer dees heeren hoven, men souwer nae snacken.
een peeterpots bruer, bruer claes.
Bruer Jacob, wy en derven soe veel broots niet backen
Als wy voortijts plagen te deelen
Sy lijen haer nu met die lacker morceelen
Ende die witte canten is al beter aes.
bruer jacob een peeterpots bruer.
Ghy en liecht niet al condijt wel bruer Claes
Die eens wel vaert en derf altijts niet claghen
De schamele die moeten den cost bejaghen
Ick duchte moesten wij leven nae haerder ghijsen
Wy souwen oock die lacker brocken prijsen
Veel lackernijen zijn quaey ghewenten
Maer haer lackernije en is geen seker renten
Haer voernemen moet dicwils falen
Dan comen zij tot Peeterspots een broyken halen.
Een cramerken met een meersse met liedekens.
WIe wilter mede sonder langhe dralen
Te leeren diversche talen, principael Fransoys
O, die dat can spreken, dat is wat moys
Men spreket te hove dees landen duere,
Wie wilter me Fransoys leeren, ick gae vuere
Noudt Bestandt is elck macht gaen leeren
This een schoon tale voer princen en Heeren,
Wildy al mede Luyk, Hans, Claes en Peer?
Soe nemen wy lancx Italien den keer,
Tsal onser alder prophijt zijn soe ick micke
Wie wil me nae Vranckerijck?
Eenen overdecten wagen met jonghers, die roepen ghelijck icke icke icke.
Noch een wagenken daer sidt een maecht oppe, die heet de Violiere.
DAt hoor ick gherne tot elcken clicke
Mijn hert wilt my wten buyck springen
[p. 256]
Laet ons van blijschappen een liedeken singen
Datmen over al mach reysen int landt,
God sy ghelooft dat wy hebben Bestandt,
Singt nae, ick heffe op sonder vermijdinghe.
Ende wordt ghesongen op den voys: Sottekens keert u omme.
LOeft God eersame,, maect verblijdinghe
Wy hooren fame,, van goede tijdinghe
Daer en is twist noch strijdinghe
In al ons princen landt
God de Heer is ons bevrijdinghe
Hy sendt ons hier dbestandt.
Maers is seer cranck,, vol droeffenissen
Herseloos is op den ganck,, met zijnder pissen
Sijn opset mocht wel missen
Al ghinck hy west oft oost
Dbestandt cant al beslissen
Hy vindt noch slappen troost.
Alle hooplieden,, en capiteynen
Mocht wel leyt gheschieden,, soudick meynen
Ruyters moeten vercleynen
Vercoopen tuych en ros
Thert sweert haer al vol bleynen
Lantsknechten met den tros.
Alle die maken,, Maers begheringhe
Mogen wel versaken,, sulcken weringhe
Buscruyt nae ons vercleringhe
Harnas, spise en zweert
Brengt by nu sober teringhe
Want this nu seer onweert.
Thuys van neringhe,, staet nu open
Ons hertsen zweringhe,, is vercropen
[p. 257]
Tsal beteren soudick hopen
Met menich benaude nu
Synen moet was hem ontslopen
Hy hadde grooten rou.
Goede redene,, met Verstande
Stelden hem te vredene,, als de vaeljande,
Hy behaelde voer haer schande
Dat hy werdt desperaet
Gods wil hem doch sulcx jande
Diet al te boven gaet.
Ghemeenen coop,man,, en ambachts lieden
Met des schippers hoop,dan,, sal duecht geschieden
Den landtman en derf niet vlieden
Voer vyanden cleyn oft groot
Dbestandt can sulcx verbieden
Elck mach nu winnen zijn broot.
Arbeyders alle,, buyten en binnen
By sulcken ghevalle,, sullen gheldeken winnen
U wijfs en derren niet spinnen
Tvlas is oock veel dier
Wilt u daer op versinnen
En soect altijts goet bier.
Goetwillich en Labeur,, rueren haer leden
Doer dbestants faveur,, staen zy en smeden
Braetpannen, en dat mids reden
Van harnas soomen siet,
Tvolck maect goet chier in vreden
Thernas en ghelt nu niet.
Neemt danckelijck ghy Heeren, der schilders manieren
Van hertsen tuwer eeren,, doen dit de Violieren
Dbestandt doet ons dus tieren
Waer duer dat Maers vertrect,
God wil ons peys toe stieren
Peys rethorijck verwect.
[p. 258]
Dit seyt den wageman vanden jongers nae dlieken.
NU wort doch alle vruecht ontdect
Twaer schade lieten wy bier oft wijn verzueren
Ick wil u alle gelijck nae Vranckerijck vueren
Daer selen wy drincken goeden franschen wijn
Wie gheldeken me brengt salder willecom zijn
Wy willen derwaerts eer iet lanck
Neemt dit vanden Schilders Violierkens in danck.
1556.
Per Herpenere, messelijck 8 siet.
(1)Op het verzoek van velen onzer inteekenaren zyn wy voornemens van tyd tot tyd den herdruk van eenige oude, zeer zeldzaem voorkomende, en door den inhoud belangryke, stukjens van korten inhoud in het Belgisch Museum mede te deelen. Van dien aert is dit factie spel waervan twee verschillende exemplaren in de bibliotheek van den heer Van Hulthem gevonden worden, ons door de vriendelykheid van den heer Voisin ter leen verstrekt. Beide zyn gedrukt by Gillis van Diest, in-4o, en ongemeen raer. De titel van den tweeden druk, zonder jaertal, is: Een factie oft spel, openbaerlijc van den Violieren, enz.
