[p. 432]
Achte personen wenschen.
Achte persone saten,
Op eenen lichten, dach,
Ende si droncken wel ende aten
In een vri ghelach,
5
Een ridder wel gheheer1,
Een maghet van hoger connen,
Ende een clerc van wiser leer,
Met eener fresscher nonnen,
Een moenc, met eenre baghine,
10
Een pape, ende een ghehuwet wijf.
Si droncken van den wine;
Vol vrouden2 was hem dlijf.
Si conden wel boerderen3,
Singhen, boerden, saghen,
15
Dat si vrouden willen fruweren4,
Ende hebbens eens ghedraghen5,
Wi argher, na sinen staet,
Aldaer wenschenen6 soude,
Dat hi, sonder verlaet7,
20
Tghelach te male goude8.
Ic wenschene ter stonde
(Sprac een ridder wert)
Om voghelen ende om honde,
Om wapene ende om peert,
25
Van den hoechsten fore9
Van al erterijc,
Ende ic10 om aventure
Moeste varen ewelijc,
[p. 433]
Met goede ende gesmide1,
30
Met vrouwen ende met vrome knechten,
Tornieren, joesten4, vechten,
Die werelt dore, in eren,
Altoes vol die malen5,
35
Soe waer ic wilde hoveren
Willic wel betalen;
Ende ons niet en ghebrake,
Noch over en scote niet;
Ende men in eren van ons sprake,
40
Waer wy hadden ghelet6;
Te leven in ghesonde
Op dit erterijc,
Ende, na die leste stonde,
Te varen in hemelrijc.
45
Die maghet wel ghedaen
Haren mont si ontdede:
Den ridder sach si an,
Dese worde dat si sede:
Soe wensche ic u bi te sine
50
In suverliken state,
Al dat leven mine;
Ende ic u niet af en sate;
Ende wi minden beide,
Sonder eneghe dorperen nijt7,
55
In goeder ghestadicheiden.
In gheerde els gheen delijt8.
Danssen ende reyen,
Vlieghen ende jaghen,
Pipen ende scalmeyen,
60
Ende al die ons saghen,
Ende oec ere daden,
[p. 434]
Sone woudic mine jonghe joghet
Nemmermeer bat bestaden1.
65
Ic woude oec met u sterven
Ende met u gheven tseins2,
Ende hemelrike verwerven.
Dit schaffic vore een wensch.
Die clerc sach op die nonnen,
70
Ende seide: religiose,
Ic woude ghi mi wout onnen3,
U minne graciose,
Ende ic mijn studeren
Moeste laten varen,
75
Ende met u verteren
Mijn goed, al mine jaren,
Ghelt, pande, ende boecken.
Der kerken ende der scolen
En woudic nemmermeer roeken4;
80
(U minne doet mi soe dolen!)
Ende ic met u singhen
Mochte, nacht ende dach;
In vrouden met u minghen
Dat ware mi een goet ghelach;
85
Ende ons niet en ghebrake,
Spise, ghelt, no dranc:
In gheerde gheen ander sake
Al mijn leven lanc.
Doen quicte metten oghen
90
Dat soete soete nonnekijn,
Ende sprac: bi gode, den hoghen,
Ic wille den wiele5 mijn,
Ende mijn nonne ghewant6,
Ende cloester al te male
95
In gloede ware verbrant;
Ende ic wiste wale
Dat ghi mijn minne droecht,
Ghelijc dat ic u an7,
[p. 435]
Soe ware ic vernoecht
100
Met u, lieve man:
Ic liete dat covent
Te male, ende die abdesse,
Ende gave al mijn consent
Te leren uwe lesse.
105
Het es ene grote pine
Dit lesen ende dit singhen,
Ende dus besloten te sine
Vore vrie wandelinghen!
Die moenc daer omme loech,
110
Ende sach op die baghine.
Ic wensche om mijn ghevoech
Van spisen ende van wine,
Ende aldertieren wiven;
Om ghelt ende om abijt;
115
Soe woudic altoes driven
Met hem1 mijn delijt,
Baden ende stoven2,
Altoes, ende banketeren,
Springhen, dansen, hoven,
120
Dobbelen, goed verteren.
Hemelike green
Al doen die baghine3,
Ende seide: here, al in een
Begheerdi vroudelijc te sine!
125
Ic wenschene om grau abijt,
Ende omme doeke wit,
Om tsondaghes enen maeltijt,
Ghelijc dat hi es dit4,
Ende met allen cloesterieren
130
Wel te sine ghemint;
Mi woudic dan anteren5
Alse een heilich kint,
[p. 436]
Mijn sonden hem verclaren,
Ende doen al haer bevel.
135
Dus woudic mine jare
Altoes leven wel.
Die prochipape sprac:
Ic wenschen om hoghe cueren1,
Ende om solaes ende om ghemac;
140
Vette kokene, ende volle scueren;
Om offerande groet;
Om vele cappelrien;
Om wijn, wit ende roet,
Ende om vette amien
145
Ende vele cappelane
Te hebben onder mi;
Als mi niet en luste op te stane,
Dat si mi hielden vri
Int dopen, graven ende trouwen,
150
Int2 moneghen ende int singhen;
Ende int biechten van den vrouwen
Woudic mi somtijts minghen.
Aldus woudic mi gheestelijc
Van zielen hebben cuere,
155
Ende leven ewelijc3
Toter lester ure.
Dat ghehuwet wijf
Te wenschene doen began:
Ic woude die keytijf4
160
Abecuc, mijn man,
Ware onder die moude5!
Soe nauwe dat hi mi wacht,
Dat ic gheender vroude
Te ghebruken en hebbe macht.
165
Met goeden papen vet
Te hebbene compaengie,
In gheesteliker wet,
Es rechte melodie:
[p. 437]
Si hebben warme cledere,
170
Ende saechte leden.
Dese vrouwen teder
Eest grote salicheden:
Hare worde1 sijn soe vriendelijc,
Boven den leken ruden.
175
Ic wenschen te leven ewelijc
Met desen goeden luden.
Alst wenschene was ghedaen
Elc op den andren sach,
Van wie men soude ontfaen
180
Moghen dat ghelach.
Des doet u ghewach.
Van der Lore Bouden,
Wiet best gheven mach,
184
Ghi hebbet wel onthouden.
Explicit.
Dit stuk wordt gevonden in het meergemelde HS. No 192 der Bibliotheca Hulthemiana. Het is hoogstmerkwaerdig als een staeltjen van voorvaderlyke boert, meer gedicht om te lachen, dan om te spotten; weshalve men hetzelve juist voor geen satyre of zedegisping van den tyd waerin het opgesteld is hebbe te houden. Men moet den inhoud niet ernstiger opnemen dan dien van zoovele liedekens van paterkens en nonnekens, welke nog dagelyks gezongen worden.
J.F. WILLEMS.
1Gheheer, heerlyk, goed, mild, zacht. Zie Primisser's Glossarium op Suchenwirt's werke, verbo Gehewr.
2Vol vrouden, vol van vreugd.
3Boerderen of boerden, jokken, fr. conter des bourdes.
4Fruweren, genieten, lat. fruere.
5En zyn des overeengekomen.
6Wenschenen, voor wenschen; doch in den zin van wenschen uit jokkerny.
7Verlaet, nalating.
8Goude, gold, betaelde.
9Fore, voor vore of voere; van den hoechsten voere, van de beste soort, die het meest geacht zyn.
10Ende ic, versta: ende dat ik.
1Goede ende ghesmide, goederen en kostbaerheden, juweelen.
2Vlieghen, met valken ter jacht gaen.
3Winde, windhonden.
4Joesten, fr. joûter.
5Die malen, de mael, de zak. de geldbuidel.
6Ghelet, lees geliet, gereisd; van liden, doortrekken.
7Dorperen nijt, nyd van slechte lieden.
8Geen ander genoegen zou ik begeeren. In is de contractie van Ic en.
9Dat zy ons gunst.
10Doghet, deugd.
1Bat bestaden, beter besteden.
2Tseins, chyns, de chyns der natuer betalen, sterven.
3Onnen, jonnen.
4Kerk en school zou ik my niet meer aentrekken.
5Wiele, wyle, nonnendoek.
6Ghewant, kleed.
7An, van onnen, gunnen.
1Hem, haer.
2Stoven, ter stove gaen. De stoven, de badhuizen, waren toen vergaderplaetsen, gelyk nu de koffyhuizen zyn.
3Heimelyk grynde (lachte) toen de begyn.
4Gelyk hier deze maeltyd is.
5Anteren, gedragen, handelen.
1Hoghe cueren, voorname functien.
2Moneghen, communieren.
3Ewelijc? Lees vroudelijc, of iets dergelyks.
4Keytijf, slechtaert.
5Moude, zand, aerde.
1Worde, woorden.
