Ragnar Lodbrog. Yslandsche saga.

Er was eertyds in Gothland een magtig koning, die eene allerbekoorlykste dochter bezat, Thora genoemd; hy had deze den bynaem van Hertinne gegeven, om dat zy alle andere vrouwen, even als de hertin alle andere dieren, in bevallige schoonheid overtrof. De vader beminde haer zeer teeder. Zyne grootste zorg bestond in haer gestadig nieuwe, verstroeyingen en vermaken te verschaffen. Hy had haer een prachtig kasteel laten bouwen, en op een ochtend bragt hy haer het schoonste slangje1 dat men met oogen kon zien: in Scandinavie was zulk een diertje eene groote zeldzaemheid. Het had een vurig oog, een dun kopjen, en eene blinkende huid; het was zacht en vleiend. Thora ontving het met blydschap, leidde het op een gouden blad, en sloot het in eene kooy; maer al spoedig groeyde de slang, en ja, by elken oogenblik, op eene verschriklyke wyze. Eerst kon men haer in het holle der hand houden, en zy behoefde slechts een zeer klein plaetsje in een hoek der kooy. Thans verbrak zy de deur harer gevangenis, en overreikte de beide uiteinden der zael, en weldra de beide uiteinden van het huis; eindelyk omvlocht zy in hare krachtvolle kronkeling alle de muren van 't kasteel. Met haer groeyde ook het gouden blad; de slang lag daer neêrgehukt op haer goud, met vlammend oog, en schuimenden mond, en verschrikte door haer blik en gesis allen

die haer poogden te naderen. De koning werd er voor beangst, en deed door den ganschen lande uitroepen, dat hy zyne dochter ten huwelyk aen hem wilde schenken, die het gedrocht dooden konde. Ragnar, zoon van Sigurd, koning der Denen, hoorde dit zonderlinge geval verhalen en besloot Thora te verlossen. Hy liet zich een in jodenlym gedoopt lederen kleed maken, en, met de lans in de hand, stapte hy naer 't kasteel, door het jonge meisje bewoond. De slang braekte een vloed van vergif tegen hem uit, maer Ragnar, door zyne kleeding beveiligd, dreef haer den breeden degen door de ingewanden. Korts daer na huwde hy de schoone Thora, die hem twee zonen baerde, welke om hunnen moed, even als om hunne sterkte, vermaerd werden. Thora stierf, en Ragnar, om troost over dit verlies te zoeken, ging wyd en zyd oorlogen, alles aentastende wat hem ontmoette, en behield altyd de zege.

Op zekeren tocht komt hy in Norwegen. Zyne reisgenooten stappen aen land, en ontdekken, in eene ellendige hut, een jong meisje, met name Kraka, van eene uitmuntende schoonheid; zy spreken met geestdrift van haer aen Ragnar. Hierop deelt deze overste hun een dier raedsels mede, waervan men zoo vele voorbeelden in de Noordsche gedichten der middeleeuwen vindt. Indien dit meisje, zegt hy, zoo schoon is als gy 't my wilt doen gelooven, breng ze herwaerts; maer zy kome tot my, zoo dat ze ongekleed, en toch niet naekt weze; dat ze niets geëten hebbe, en echter niet nuchter zy; dat ze niet alleen kome, en toch van niemand vergezeld.

Wanneer men dit raedsel aen Kraka mededeelde verstond zy het aenstonds, en om het na te komen liet zy hare lange blonde hairen om haer lyf vallen, en bewondt zich met een visschers net. Zy at daerop een weinig look, en geen enkel man vergezelde haer; maer een

hond volgde hare voetstappen. Als de koning haer zag, werd hy op haer verliefd, en nam ze tot vrouwe.

Er verliep eenigen tyd, en Ragnar, dit stille leven moede geworden, rust een schip uit, en gaet, als eertyds, verre zeeën en vreemde gewesten opsporen. Hy bezoekt den koning van Zweden, die hem met groote eerbewyzen onthaelt, en hem in de dischzael op de eerste plaetse doet zitten. Deze vorst bezat eene zeer schoone dochter, met name Ingeborg. Ragnar, by heuren aenblik, vergeet welke banden hem aen Kraka hechten; hy vraegt ze ten huwelyk, en de ondertrouw wordt gevierd. In Denemarken teruggekeerd, ondervraegt hem zyne vrouw, en wil weten wat hem op zynen tocht is wedervaren. - Niets, zegt hy. Driemael doet zy hem de zelfde vraeg, en driemael ontvangt zy hetzelfde antwoord. - Welnu! roept zy uit, ik wete wat er voorgevallen is: gy hebt Ingeborg ten huwelyke gevraegd, en moet ze eerlang trouwen. 'T zyn uwe reisgenooten niet die my uw geheim verklaerd hebben; ik heb het door drie vogelen vernomen, die gy vast rondom u hebt zien vliegen. Maer doe my dien voorgenomen smaed niet aen; want ik ben niet, gelyk gy tot heden toe geloofdet, de dochter van een armen boer: ik ben Aslauga, dochter van Sigurd, die Fafnir doodde; en ten bewyze van myn gezegde, zal ik eerlang eenen zoon baren, in wiens oogen een drakenbeeld zal geprent staen. Aslaugaes voorzegging werd bevestigd, en Ragnar weigert Ingeborg te trouwen.

Op deze tyding zend de koning van Zweden aen alle de stammen het sein des oorlogs, den schicht die de mannen ten stryde roept; en verzamelt zyne benden, om den smaed, zyne dochter aengedaen, te wreken. Maer, even als hun vader, zyn Ragnars zonen onverschrokken waeghalzen. Reeds dikwyls hebben zy de ge-

varen getrotseerd; reeds in menigen stryde het bloed doen stroomen. Terwyl hunne broeders wydafgelegene plassen bevaren, vragen de twee oudsten, Agnar en Erik, om zelven 't deensche heir naer Zweden te geleiden. Beide legers trekken tegen elkander op. De stryd vangt aen; Ragnars zonen houden moedig stand; maer, zie! er komt plotseling eene woedende koe op hen af, die door hare zonderlinge sprongen en vreemd geloey hunne makkers verschrikt en de wanorde in het leger brengt. Vruchteloos trachten zy 't te herscharen: niet tegenstaende hunne verdubbelde poogingen, worden zy door de Zweden omringd en overmeesterd. Agnar valt met wonden overdekt. Erik wordt gevangen en ter dood veroordeeld. Op deze tyding weent Aslauga, en hare tranen, zegt de Kronyk, waren bloed, rood en hard als hagelsteenen. Op dit zelfde oogenblik boodschapte men haer dat een ander harer zonen, met de wapens in de vuist, roemryk gesneuveld was, en zy hoorde deze tyding met de fierheid eener spartaensche vrouw aen, doch weende niet. ‘Deze, riep zy uit, heeft heerlyk zynen schild met bloed gewerfd; zoo als het eenen held past is hy gesneuveld, en hy zal tot Odin varen.’

Intusschen was Ragnar in andere gewesten gekomen. Aslauga dryft hare zonen om hunne broederen te wreken, en blaest in hun harte het vuer der gramschap aen: zy zelve wil aen 't hoofd der benden optrekken en hun in Zweden vergezellen. Zoodra beide legers zich in elkanders gezicht bevinden, zoodra de skalden den strydzang aengeheven hebben, laet de zweedsche koning de woedende koe tegen den vyand los. Maer Ivar, Ragnars zoon, had zich eenen boog van een grooten boomtak en zware sterkgeharde pylen laten vervaerdigen. Hy doet zich, door krygsknechten, tot by 't schrikverwekkend dier dragen, en velt het neder. Toen worden de Zweden door den schrik

overrompeld, bieden geenen wederstand meer en vluchten. Ragnars zonen vervolgen hen, en bezaeyen den grond met dooden en gekwetsten. Hier na zetten zy hunnen zwervenden tocht voort, en gaen van land te lande, waer zy de sterkten stormderhand innemen, de steden plunderen en de wooningen verdelgen: overal als eenen geesel gevreesd, behalen zy overal de zege. De Saga vermeldt dat zy tot in Zwitserland kwamen, en wel wenschten naer Rome te gaen. Men weet dat Rome de wondere stad der middeleeuwen was: haer naem staet in alle kronyken, en geene dichters die haer niet bezongen. Ongelukkig zyn Ragnars zonen, die zoo vele vloeden en rivieren overgetrokken zyn, onbewust, wat weg in te slaen, om te Rome te komen. Terwyl zy met elkander beraedslagen, en al hunne aerdrykskunde samenbrengen, bemerken zy in de nabyheid eenen man, die een grooten pelgrimshoed draegt en een reisstok met yzer beslagen. Zy roepen hem, en vragen: Wie zyt gy? - Ik ben een pelgrim. - Kent gy dit land? - Ik ken alle de landen die een sterveling kan doortrekken; want ik heb myn leven met reizen doorgebragt. - Zyn wy nog verre van Rome? - Van Rome? riep de pelgrim uit: ziet gy dit yzeren schoenenpaer dat aen myne voeten sluit? en dit andere dat op mynen rug hangt? thands zyn ze versleten: ik kome regelregt uit Rome, en toen ik vertrok waren zy splinter nieuw.

Na dergelyke verklaring waren Ragnars zonen van zulk een lange reis afgeschrikt, en keerden naer het Noorden terug.

Midlerwyl was de oude Lodbrok in Denemarken wedergekeerd en had dikwyls hunne heldendaden hooren verheffen. De roem, welken zy behaelden, doet zyn krygszuchtigen trots ontwaken: op nieuw wil hy de zeeën overvaren, de gevechten tarten, en als eertyds

zynen naem in de drie koningryken van Scandinavien doen weêrgalmen. Weldra is alles binnen de Deensche staten in rep en roer: de smeden bereiden het zware harnas en de spitsige lans: de oversten der stammen brengen hunnen benden in gereedheid, en Ragnar doet twee groote vaertuigen uitrusten. De naburige koningen, by 't vernemen dezer toebereidselen, vreezen een onverhoedschen aenval, en plaetsen wachters op alle hunne grenzen. Doch Lodbrok verklaert dat hy Engeland wil bemagtigen; hy scheept in, en de edele Aslauga, wie een akelig voorgevoel bedroeft, brengt, op 't oogenblik des vertreks, hem eenen wapenrok aen, die Odin toegewyd is, en zoowel aen 't water als 't vuer ondoordringelyk. Ella, koning van Engeland, van Ragnars voornemen onderrigt, trekt hem, met een talryk leger, te gemoet: een woedend gevecht heeft plaets. De Denen doen wonderen van dapperheid. Ragnar ziet zyne krygers, de eene na de andere, rondom hem vallen: krachtvol, en door zyn harnas beschermd, blyft hy weerstand bieden; maer, door de engelsche soldaten omsloten en geperst, wordt hy eindeling overmand en gekluisterd. De koning doet hem in eenen grooten kuil vol slangen werpen, en Ragnar brengt er een geheelen dag in door. De slangen verheffen het hoofd en laten haer geschuifel sissen, maer durven hem niet naderen; want hy draegt nog zyn tooverharnas. Ella doet hem dit ontnemen; terstond omkronkelen de slangen haer slachtoffer. En de oude krygsheld, die hare giftige tongspitsen in zynen boezem voelt rondwroeten, heft zynen doodzang aen.

Als nu Engelands koning de dood van den held vernomen hadde, vreesde hy dat diens zonen er eenen verschrikkelyke wraek over zouden nemen; ten einde hunne gevoelens te kennen, vaerdigde hy tot hen gezanten naer Denemarken af. Deze vinden de vier zonen van Ragnar

in eene zael te samen: zy verhalen hun het gebeurde, en wanneer zy zeggen op wat wyze de oude krygsheld het leven verloor, drukt Biorn zoo geweldig het hout eener lanse vast, dat hy er de teekenen zyner vingeren indrukt; Huitserk wringt met zulke gramschap een schaekberd, dat hem 't bloed uit de nagelen springt, en Sigurd, die een mes in de hand hield, snydt zich tot op het been zonder 't gewaer te worden.

Korts daer na, nemen alle vier de wapens op en stevenen naer Engeland. Zy worden geslagen, maer keeren terug om versche benden te halen. Ivar, die de slimste is, verlaet hun en komt Ella vinden: Ik beloof u, zegt hy, nooyt de wapenen tegen u te voeren, wilt gy in uw koningryk my slechts zoo veel gronds geven als een ossenhuid kan beslaen. De koning Ella, die de geschiedenisse van Dido niet kende, grimlacht over een zoo nederige vraeg, en staet die toe. Ivar snydt de ossenhuid in kleine riemen, omspant er eene ruime uitgestrektheid gronds mede, en bouwt er de sterkte van Londen op. Hy lokt, door beloften en geschenken, de byzonderste ingezetenen van het koningryk daer henen, en als hy gelooft op hunne hulp te mogen rekenen, verwittigt hy zyne broeders, dat zy met hun leger zouden komen. Van talryke benden opgevolgd landen zy aen. Ella, door Ivar bedrogen, en door zyne oude wapenbroeders verraden, poogt vruchteloos zich te verdedigen. Ragnars zonen maken zich van hem meester, en doen hem in de hevigste folteringen sterven. Dan keeren zy in Denemarken terug, blyde den dood van hunnen vader gewroken te hebben. Ivar heerschtte nog lange jaren in Engeland, en wanneer hy den dood voelde naderen, gebood hy zynen vrienden hem ter plaetse te begraven waer de kust meest aen de vyandlyke invallen was bloot gesteld; want ik zal nog na mynen dood het ryk beschermen, zeide

Bl: 21.

hy. Zyn wil werd geëerbiedigd, en men verhaelt dat in het jaer 1066, wanneer koning Harold in Engeland aenkwam, hy naby de grafstede van Ivar landde, en in 't gevent sneuvelde. Toen Willem de Veroveraer in Engeland kwam opende men deze grafstede, en men vond er het lyk van Ivar nog ongeschonden in. Willem deed hetzelve verbranden, en niets verzette zich meer tegen zyne overwinning.

Aldus eindigt de Saga van Ragnar, en de naem van dien held is in 't oude Scandinavien den volke in 't geheugen gebleven. In de Yslandsche hutten spreken de boeren nog van die oude tyden, en deze zyn doodzang wordt daer nog gezongen in de hier bygevoegde muzyk.

Pr. VAN DUYSE.