[p. 76]
Disputacie tusschen den sone ende den vadere1.
Berecht mi nu te deser tijt,Vs 1
Vader, oft ghijs wijs sijt,2
Wat dinghen in die werelt wijt
Gheven mach dat meeste jolijt?4
5
Gherne, sone; dat es die wijn:
Hi doet die lieden vrolijc sijn,
Ende doet die lieden, dats anschijn,7
Stouter dan een everswijn.
Vader, dat wederseggic, trouwen.9
10
Aldermeest verbliden vrouwen;
Si hebben soe sconen aenscouwen!
Elc man verget daer bi sijns rouwen.
Sone, scone vrouwen die sijn goet,
Maer, die goeden wijn indoet,
15
Hem verhoget te male die moet,15
Ende heeft te vele dinghen spoet.
[p. 77]
Vader, dat en [es] daer jeghen niet
Dat een man te bebbene pliet,Vs 18
Die sconen vrouwen ane siet;
20
Want [si] sijn een vrolijc diet.20
Sone, haddi den dorst groet,
Saegdi den wijn ende den mont roet,
Met wien waerdi best bemoet?
Dies seght mi die waerheit bloet.
25
Vader, ic kore tot allen stonden
Die vrouwen metten roden monden;
Want, soe dochte mi dat ic vonde
Die meester van mijnre ghesonde.28
Sone, al dunct u nu dat29
30
Dat u vrouwen behaghen bat,30
Seker, ghi wert der noch wel sat,31
Eer ghi doerwadet mijn ghewat.
Vader, hoe moeghdi des ghewaghen!
Al waer ic herde out van daghen,
35
Vrouwen souden mi behaghen
Wel, als si te voren plaghen.
Sone, aldus docht mi van desen
Doen ic van uwer tijt mocht wesen;
Maer nu es die brief ghelesen:
40
Haddic den wijn, ic ware ghenesen.
Vader, hevet u vergheten
Waerom dat vrouwen vrouwen heten?
Om dat si vroude onghemeten43
Gheven connen, wildijt weten.
45
Sone, ic heb u wel verstaen;
Maer dat es mi al vergaen:
Die wijn doet mi vroude ontfaen,
Als men mi scinct den edelen traen.
[p. 78]
Vader, een lieflijc opsien,
50
Dat mi van vrouwen mach gescien,
Willic altoes prisen voer dien
Wijn, salic der waerheit gien.Vs 52
Sone, ic prise meer een gelach
Van goeden wine, die ic wel mach,
55
Dan dat opsien, dat si op mi sach,
Die mi te verblidene plach.
Vader, ghi en doet niet wel,
Dat ghi den vrouwen sijt rebel,
Die goedertieren sijn ende niet fel.
60
Daer voor en prisic gheen dinc el.60
Sone, bi trouwen, ic en ben;
Maer op den wijn steet mi mijn sen;
Want ic hebbe meerre ghewin
Vanden wine, dan van hen.
65
Vader, volgdi dan ghewinne?
Ende wilt laten vrouwen minne,
Die ic soe goedertieren kinne?67
Soe sidi onwijs van sinne.
Sone, soe seldi noch doen,
70
Als ghi sijt een oud gartsoen,70
Ende prisen meer des wijns fautsoen,71
Dan ghi nu doet der vrouwen pardoen.
Vader, ic en sal nemmermeer;
Want ic sprac tot u lanc eer:74
75
Ic blive vaster dan een meer75
Bi vrouwen, sonder weder keer.
Sone, ic sprac noch als ic sprac:
Al sijn vrouwen sonder lac,78
Vanden wine hebbic gemac,
80
Dat mi aen die vrouwen gebrac.
[p. 79]
Vader, noch gemac noch joyenVs 81
En mach niet soe wel verfroyen,82
Als solaes van goeden vrouwen.
Daer blivic bi, in goeder trouwen;
85
Noch en es gheen feeste volmaect
Daer en sijn vrouwen wel geraect.86
Vader, eest dat ghi vrouwen laect,
Soe sidi van vroetscapen naect.88
Sone, ic wille vrouwen loven,
90
Want si connen droefheit roven;90
Maer den wijn prisic daer boven:
Hi can soe blidelike doen hoven!
Salic oec, sone, van uwen dingen
Der waerheit na den rechte gehingen,94
95
Ghi moestet andersijns toe bringen.
Die wijn doet mi soe vrolijc singen.
Vader, die werelt, groet ende smal,
Es van vrouwen comen al.
Die vrouwe, die ons noch helpen sal,
100
Si beterde des menschen val:
Hierbi salmen vrouwen minnen,101
Int ere der werder coninghinnen;
Want sonder hare, wilt versinnen,
Soe en mach nieman troest gewinnen.
105
Sone, ic kinne dat tonser vrame105
Jhesus daelde in Marien lichame,
Die edel Gods Sone bequame:
Hi dede daermet af onse blame.
Vader, of ghi dat dan kint,
110
Waerom sidi dan soe blint,
Dat ghi den wijn, hier present,
Boven den vrouwen houdt convertent?
[p. 80]
Sone, ic kinne voer waerhede:
Marien doeghet ende hare gratie mede
115
Beiaghede ons den jersten vrede,
Van dien dat Adam mesdede:
Dit es kinlijc ende openbaer;
Maer mettien brode ende wine claer
Maect men Gode in den outaer.
120
Hier met scakic u aldaer!
Al scaecti mi ic en ben niet mat.
Vader, wanen quam ons datVs 122
Anders, dan die Gods Sone trac
In Marien suveren vat?
125
Vader, dit merct ende besiet;
En ware ons dit niet ghesciet,
Dat sacrament, dat ons God liet,
En conformeerde men dan niet.
Sone, ghi hebt al waer gheseit.
130
Te biddene es si altoes bereit;
Maer den wijn prisic, hoe dat geit;131
Want hi verhoget al die werelt breit.
Vader, gemaect, joye ende spel133
En mach mijn herte niet verfroyen soe wel,
135
Als vrouwen ter doget snel.
Ic en prise daervoer gheen dinc el.
Maria es met sterren ghecroent;
Al dat hemelsche heer daer mede verscoent;
Si es die alle doghet loent;139
140
Wie haer dient en es niet ghehoent.
Sone, dat hebdi wel begonnen,
Dat ic mi liden moet verwonnen.142
Allen vrouweu willic goets onnen143
Om ene, die ghecleedt es met der sonnen,
[p. 81]
Ende es op die mane gestaen!
Laet ons haer wesen onderdaen;
Soe moghen wi den loen ontfaen,
148
Die nemmermeer en mach vergaen.
AMEN.
Dit schoone gedicht wordt gevonden in het HS. der XIV eeuw, berustende ter Bourgondische Bibliotheek binnen Brussel, Catalogue Van Hulthem, VI, no 192.
J.F. WILLEMS.
1Soort van gedicht hetwelk men in 't fransch jeu-parti noemde, waerover zie De Roquefort, État de la poésie française dans les XIIe et XIIIe siècles, pag. 224, 227, 257 et 261, en Diez, Die Troubadours, bl. 113.
Vs 1Berecht mi, onderwys my, breng my te regte.
2Indien gy het weet.
4Jolijt, vreugd.
7Doet, maekt; dats anschijn, dat is klaerblykelyk.
9Trouwen, in trouwe, trouwens.
15Verhoget, verheugt; te male, teenemael.
Vs 18Te hebbene pliet, gewoon is te hebben.
20Diet, volk.
28Meester, heelmeester.
29Ghesonde, gezondheid.
30Bat, beter, meer.
31Der, dier, daervan.
43Vroude, vreugd.
Vs 52Gien, belyden.
60Gheen dinc el, geen ander zaek.
67Kinne, kenne.
70Gartsoen, fr. garçon
71Fautsoen, kracht, samenstel, fr. façon.
74Lanc eer, voorlang.
75Meer, meerpael.
78Lac, vlek.
