[p. 99]
I. Gheraetsel.
XVII bederven meneghen man,
Die hem te tide wachten can
Die hem te tide wachten can
XVII { sijn van hoeghen prisen,
XVII { doen den meneghen risen,
XVII { doen den meneghen minnen,
XVII { doen den meneghen ontsinnen,
XVII { vinden meneghen list,
XVII { stichten meneghen twist,
XVII { maken den meneghen rike,
XVII { slaen den meneghen swike1,
XVII { sijn van hoeghen state,
XVII { sijn van cleener bate,
XVII { houden een dinc verholen,
XVII { doen den meneghen dolen,
XVII { sijn van groten gelucke,
XVII { houden den meneghen in drucke,
XVII { sijn vrisch van manieren,
XVII { connen hem niet wel bestieren,
XVII { sijn van groten moede,
XVII { verdullen meneghe vroede,
XVII { helpen uter noet,
XVII { bringhen den meneghen ter doet,
XVII { sijn schoene van ansiene,
XVII { sijn subtijl van engiene2,
XVII { sijn den meneghen ghetrouwe,
XVII { bringhen den meneghen in rouwe,
XVII { doen den meneghen peinsen,
XVII { connen hem wel veinsen,
XVII { maken den meneghen vro,
XVII { legghen den meneghen in stro.
[p. 100]
Sonder xvij, sonder waen,
Mach de werelt niet lange staen.
Doet telkin .xvij. een .f. ende een .s.
Soe weet ghi wat dit dicht es:
Diet can gheraden hoet mach sijn,
Rekenic voor een gheselle fijn.
II. Gheraetsel.
J A V
In den Miserere mei Deus staet voorwaer
Een woort, beteekent claer
XX beesten met .xl. oeghen,
Die up .lxxx. voete loepen moghen:
Si hebben, ic bediet u wel,
XL. oeren ende tande fel;
Si hebben .xx. rocke, die sijn weert;
Si hebben jolijt in haren steert;
Si dooden den meneghen, diere om crit1,
Nu gheraet wat woorde es dit?
C S Y
III. Gheraetsel.
Mijn vader wan mi hier te voren,
Eer hi ghewonnen was of gheboren.
So dede mijn moeder, sijt seker das:
[Si] drouch mi eer soe2 gedreghen was.
Ic ben oec de selve man
Die mier ouder moeder maeghdom nam;
Oec ben ic die niet en verdrouch,
Die tvierendeel van der weerelt verslouch.
[p. 101]
Nu vraghic elken, die dit aensiet,
Of hi minen name mach weten yet?1
IV. Gheraetsel.
Merct ende siet dese figuere,
So2 sprect van eenre creature,
Die tweewarf in de weerelt es commen,
Ende lijf ontfinc, te onser vromen;
Dese creatuere, gheloves mie,
Die heeft namen meer dan drie.
In sine joncheit was hi besneden,
Dat was te onser nuttelicheden,
Te payene3 was hi harde goet;
Al sijn leven ghinc hi barvoet;
Selden dranc hi eeneghen wijn;
Gheloeft, ghedanct moetti sijn:
Hi liet hem passien toter doot;
Door ons sturte hi sijn bloet roet;
Die papen nutten4 metten wine;
So doen die leeke by termine.
Of ghi hiet weet, wie es dese heere?
So doet hem waerdicheit ende eere.
Die meneghe mochte wanen dat5 Christus ware:
Die Christus riede hi ried onnare6.
[p. 102]
V. Gheraetsel.
Hoort, ghi heeren, elc ende elc,
Dat men botre, bloeme, eyer, melc
Met drie lettren can ghespellen,
Dats een eerscip1 van ghesellen.
VI. Gheraetsel.
Als de .m., sijt seker das
In een .n. verwandelt es,
Ende de .t. es uut ghedaen,
So dat de .v. in de stede comt staen,
Metter .v. so compt de .p.
Die ghemint es voor de .g.
Uit een HS. der XVe eeuw, zynde eene Wereldkronyk, formaet klein-folio, berustende ter Bourgondische Bibliotheek te Brussel (Inventaire no 837-845). Zie aldaer bl. 103. Wy laten den lezer raden, en zullen de verklaringen, welke men ons zou willen toezenden, later mededeelen.
J.F. WILLEMS.
1Crit, kryt.
2Soe, zy.
1Dit raedsel vinde ik ook op het achterste schutblad van myn HS. van Van Maerlant's Naturenbloeme, in schrift der XIVe eeuw, aldus:
Het staet almede achter het HS. der Vrouwen heimelicheit ter bibliotheek van Gent, en in een HS. van het jaer 1400 van wylen den heer Van Hulthem.
Mijn vader wan mi hier te voren
Eer hi ghewonnen was ochte geboren;
Mijn moder, gheloeft mi das,
Droech mi eer si gheboren was;
Ende ic was ooc die selve man,
Die mire oudermoder magdom nam;
Ende ic was oec, hoe ict verdroech,
Die tfirendeel vander werelt versloech.
2So, zy.
3Te payene, te bevredigen.
4Nutten, te lezen als of er stond: nutten n', nuttigen hem.
5Dat, dat 't.
6Onnare, onnaer, niet naby.
1Eerscip, eerschap, een zaek van eer.
