terug  begin  verder
[p. 359]

Van den vergiere van zuverheden.

 
In eenen avent, des moetic lyen,Vs 1
 
So dachtic in dat herte mijn
 
Hoe Jhesus inder Maghet Marien
 
Woude .ix. maent ghesloten sijn.
5
Doe dochte my goet dat ic sochte
 
Eenen boemgaert naer mijn verstaen,
 
Daer hem dat kindekin mochte
 
Vroylic in vermeyen gaen.
 
 
 
Den boemgaert willic hier beghinnen
10
Met vij boemen; dat dinct my goet:
 
Dat icse in my mochte ghewinnen
 
Dit jonne mi God, doer sijn oetmoet.12
 
Van vij bloemen, die wy vinden,
 
So sal up elken boem eene staen:
15
Hoe ic haer duechde wille ontbinden,15
 
Dat suldi hoeren harde saen.16
 
 
 
Up elcken boem so sal oec rusten
 
Een voghel, liefflic ende fijn;
 
So sal Jhesus des boemgaerts lusten,
20
Ende moeter in ghevanghen sijn.
 
 
 
Deerste boem, die ic hier sette,
 
Dats dolive boom, in dit dal:
 
Dats, dat men een milt ghenadich herte
 
Tot alle menschen draghen sal.
 
 
25
Hier up sal berrende minne staen:25
 
Dats de rode roese schoene;26
 
Want Gods minne, sonder waen,
 
Es van allen duechden croene.
 
 
[p. 360]
 
Een nachtegale sal hier singhen
30
Haer sanc, die es den mensche weert:
 
Dats dat men haestelic sal volbringhen
 
Dat men weet dat God begheert.
 
 
 
De palmboem, schoene ende groene ghedaen,Vs 33
 
Hi volcht hier naer, des sijt wijs:34
35
Die alle aenvechten conste wederstaen
 
Met rechte droughe hi dat palme rijs.
 
 
 
Hier up sal wassen een lelye wit:
 
Dats een reyne herte fijn;
 
Die dat wilt houden onbesmit
40
God wil te male sijn eyghen sijn!40
 
 
 
Hier up sal vlieghen de edel aer,41
 
Die hoeghe anstaret der sonnen licht:
 
Dats dat der zielen oeghe claer
 
Altoes sta in Gods ghericht.
 
 
45
Die edel balsem moet hier staen:
 
Dats willich aermoede, sijt seker des;
 
Want Christus leert mi, sonder waen,
 
Dat den hemel haer eyghen es.
 
 
 
De goudbloeme es wel mijn gherief;
50
Haer schoenheit verchiert den boemgaert al:
 
Dats dat men dat minlic eenich lief
 
Altoes in therte draghen sal.
 
 
 
Hier op moet rusten een voghel schoen,
 
Fenix, de edelste die men vint:
55
Dats dat men hem niet en diene om loen,
 
Maer hem theeren die men mint.56
 
 
 
In desen boemgaert dinct mi dat soude
 
De cedrus sijn seere hoeghe verheven:
 
Dats dat men met blijder herten soude
60
Alle liden Gode up gheven.
 
 
[p. 361]
 
De vyolette moet hier up staen,
 
Die ter erden bughet haer hoeft:Vs 62
 
Dats gherechte oersaemheit, sonder waen,63
 
Die Christus leverde in de doot.
 
 
65
Een tortelduve sonderlinghe
 
Sal sijn des boems gheweldich al:66
 
Dats dat men een werdeghe meeninghe
 
In aller duechden hebben sal.
 
 
 
Cypressus es hier naer de hoechste;
70
Sijn roke duergaet den boemgaert al:70
 
Dats dat de mensche van eerdschen troeste71
 
Sijn herte te male afkeeren sal.72
 
 
 
Een blaeublome staet daer up
 
Daer men stadicheit by verstaet;
75
Want die ghestadich blijft in God
 
Die eist die den loen ontfaet.
 
 
 
De edel paeu, dat dinct mi goet,
 
Dat hier op de bloeme sal bliven.
 
Wat duechden dat de mensche doet
80
Dat hi Gode de eere an sal scriven.
 
 
 
Eens eglentiers dinct my hier noet,81
 
Scarpeit so bediet hi al:82
 
Dats dat men Gods ordeel ende doet
 
Altoes voor oeghen hebben sal.
 
 
85
De acoleye wilter ons up leeren,
 
Die vijfvout es onderslaghen:
 
Dats dat men de vijf wonden Ons Heeren
 
Met minnen int herte altoes sal draghen.
 
 
 
Des pellicaens trowe, die niet ne es cleene,
90
Dinct mi dat hier van rechte up gheet:90
 
Dats datti therte hebbe alleene,
 
Die so zware doet daer omme leet.
 
 
[p. 362]
 
De leste boem, die hier staen sal,
 
Dats de vijchboom, zoete ende goet.
95
Dat es dat men vergheven sal
 
So wat hem eenich mensche mesdoet.
 
 
 
Een kerssoude, na mijn versinnen,
 
Dinct mi dat hier wel op staet:
 
Dats innich ghebet, met berrender minnen,
100
Dat den hemel snellic duergaet.
 
 
 
De edel leewercke hout haer hier boven;
 
Danckelic doesse ons verstaen,
 
Die hier Gode sijnder minnen lovenVs 103
 
Sal hi hier naer by hem ontfaen.
 
 
105
Ghers moet in desen boemgaert staen:
 
Dats diep oetmoet, sijt seker des;106
 
Want oetmoedicheit, sonder waen,
 
Een wortel van allen duechden es.
 
 
 
Desen boemgaert moet met eenen muere
110
Starkelic sijn besloten al:
 
Dats dat de mensche sine natuere
 
Altoes onderhouden sal.
 
 
 
In desen boemgaert sonder ghebreken
 
Wilt God sonder middel sijn,114
115
Met overghevender herten spreken,
 
Ic mijn lief, ende mijn lief my.
 
 
 
Ic biddem die Gods minne draghen
 
Dat si haren boemgaert dickent omgaen,
 
Ende dat sijt God met herten claghen,
120
Ne vinden sine niet aldus ghedaen.120

Handschrift der XVe eeuw, in de bibliotheek van Burgondie, te Brussel, Inventaire, no 837-845, folio 126.

 

J.F. WILLEMS.

Vs 1Lyen, zeggen, belyden.
12Oetmoet, genade.
15Ontbinden, uitleggen, verklaren.
16Harde saen, zeer spoedig.
25Berrende, brandende.
26Croene, de kroon.
Vs 33Ghedaen, d.i. van gedaente.
34wijs, onderricht.
40Eyghen, eigendom.
41Aer, arend.
56Theeren, ter eer, tot eer.
Vs 62Bughet, buigt.
63Oersaemheit, gehoorzaemheid, gelatenheid.
66Des boems gheweldich al, magtig over geheel den boom.
70Roke, reuk.
71Eerdschen troeste, vertrouwen op de wereld.
72Te male, teenemael.
81Noet, noodig.
82Scarpeit, scherpheid, nauwgezetheid.
90Up gheet, op gaet, op past.
Vs 103Sijnder minnen, wegens zyne menschenliefde.
106Oetmoet, hier als nederigheid.
114Sonder middel, zonder tusschenkomst van een ander.
120Vinden zy hem dusdanig niet.
terug  begin  verder