Negende afdeeling.
Tael- en Dichtkunde der Belgen in de negentiende eeuw.
Van al de tydperken der geschiedenis, welke wy zyn doórgeloopen, is er vast geen, dat zich aen ons oog zoo duyster en onbepaeld voórdoet, ala het tegenwoôrdige. Hoe ryk aen gebeurtenissen van allerleyen aerd, zyn de dagen van onzen leéftyd! Dry eeuwen zyn, sedert de fransche omwenteling, sedert de laetste dertig jaeren, als 't waere, voórbygevloógen! welke opschuddingen en omkeeringen in de staetkunde van Europa, in de godsdienstige en wysgeerige begrippen der meeste volken! Als doór eenen dwarlwind medegesleépt, doôr alle elementen heéngeslingerd, weéten wy naeuwlyks waer het onweêr ons heéft neêrgezet, en schemert het nog allerwegen voór ons verbysterd gezicht. De Goddelyke Voórzienigheyd, wier inzichten men niet altoos kan doórgrónden, schynt, tot vernedering van 's menschen geest, te hebben gewild, dat juyst die tyden, welke ons het naest by zyn, en die wy beleven, het minst van al aen ons oordeel zouden bloot liggen. Zy heéft aen de toekomst alleen het recht toegekend, om uytspraek te doen over het tegenwoórdige, en stelde de kinderen tot rechters over hunne voórvaders.
Moeylyk zoude het dus zyn, welligt onmogelyk (wy durven het althans niet ondernemen,) om te bepaelen hoe, en tot hoeverre den invloed der fransche omwenteling, en der vereeniging onzer zuydelyke gewesten met vrankryk, voór- en nadeelig aen de Belgen geweést zy. Ik zeg voór- en nadeelig, want dat onze inlyving in dat ryk tevens goede en kwaede gevolgen heéft gehad, word doór niemand meer betwyffeld; wel, of de maet van het goede het kwaed hebbe overtroffen. Langs den eenen kant haelt men hoog op de verlichting en beschaving, welke het verkeer van eene levendige en geestryke natie aenbragt; de nuttige instellingen die men haer te danken heéft; de gelykstelling van alle standen der Maetschappy, uyt het vernietigen der Privilegien geboren, en de meer algemeen verspreyde kundigheden doór alle de klassen van het volk. Doch, van den anderen kant, bejammert men, met geen minder recht, de, uyt die onnatuerlyke vermenging voortgesproten verbasteringen in de zeden, gewoonten en karakter der Belgen, de schadelyke misbruyken en hebbelykheden, de allesverpestende ongodsdienstigheyd langs dien weg ingeslopen, en die wy, in onze vorige eenvoudigheyd minder gekend hebben
Wat er van zy, ik durf beweéren dat den tyd der fransche overheersching, in het byzonder voór de belgische Tael- en Letterkunde, niet zoo nadeelig geweést is als men zich voórstelt. Het invoeren zelfs
der fransche tael in de openbaere akten en de handelingen van het bestuer, heéft minder kwaed gedaen dan de onvergeéflyke agteloosheyd der Belgen van de zeventiende en achttiende eeuwen. Men zou op goede gronden kunnen staende houden, dat er, in de laetstverloopene vyf en twintig jaeren, zeer veél verbeteringen te bespeuren zyn in de voórdbrengselen der belgische Muze, en over het algemeen in die der schryvers welke zich met de beöefening hunner moedertael hebben verledigd, waerin byzonder eenige kundige geestelyken hebben uytgemunt.
Eer wy dit met voórbeelden staeven, willen wy nog met een enkel woórd zeggen, hoe het zich heéft toegedraegen met de inlyving van Belgie, en het daer uyt voordgevloeyde wettelyk invoeren der fransche tael.
Van alle tyden heéft Vrankryk op het bezit deézer landstreéken gevland Dit is overbekend. De staetkunde van den kardinael De Richelieu liep daer geheel op uyt. Dès l'an 1635 (leézen wy in de geschiedenis(1)) la France avait fait, avec les Provinces-unies, un traité par lequel les deux puissances convenaient du partage qu'elles feraient entr' elles, de tous les Pays-bas, après qu'elles en auraient entièrement chassé les Espagnols. Le Bra-
band, Malines et Anvers devaient demeurer à la République; tout le reste devait étre le partage des Francais. Le cardinal De Richelieu avait formé ce grand projet; le cardinal Mazarin, qui se trouvait chargé de l'exécution (en 1646) ne le perdit jamais de vue, et quelque difficile que fût l'entreprise, il se flattait d'y réussir. Il envoya, à ce sujet, un mémoire aux Plenipotenliaires de France à Munster dans lequel il proposait aux Espognols de leur céder la Catalogne et le Roussillon, en échange des Pays-bas et de la Franche-comté, soit par mariage ou autrement. Il établit avec complaisance les grands avantages que la France en devait retirer pour le dehors et pour le dedans du Royaume, et perçant dans l'avenir pour goûter par avance les fruits d'une si heureuse politique, il voyait déjà en idée Paris devenu le centre du Royaume, la France arrondie de toute part, et defendue par des frontieres impénétrables, les mécontens et les factieux contenus dans la soumission, par le defaut d'asyle; l'Angleterre dans l'impuissance de nuire; les Provinces-unies dans la nécessilé de garder de grands ménagemens, et peut étre bientôt reduites, par leurs divisions intestines à se soumettre à la domination francaise. (Memoire du cardinal Mazarin, aux Plénipotentiaires, du 20 janvier 1646).’
De gebeurtenissen van 1792-1795 openden aen Vrankryk den weg tot het verkrygen dier langgewenschte voórdeelen. By het eerste inrukken der fransche legers, in deéze gewesten (1793) was de
nationale Conventie al dadelyk op middelen bedagt om de Belgen, die genegen scheénen eenen onafhanglyken staet te vormen, te dwingen hunne vereeniging met Vrankryk te vraegen. Ten dien eynde wierd in de meeste hoofdsteden van het overwonnen land, het graeuw opgeruyd, en deszelfs vergaderingen, waer raezen en tieren voór beraedslaegen gold, als de eenigwettige volksvertegenwoórdigingen aengezien en bekragtigd. Byna nergens nam eenig man van beproefde kunde of vaderlandsliefde deel in deéze byeenkomsten, welke meestal voórgezeéten waeren doór fransche generaels. Les voeux de réunion, schreéf Dumouriez in zynen brief van 12 meêrt 1793 aen dè nationale Conventie, les voeux de réunion ont été arrachés à coups de sabre(1) Toen echter het land voór de tweede mael met de wapenen moest worden hernomen (1794-1795) vond men het niet meer raedzaem den wil der Belgen te hooren, maer herschiep de zelve, zonder verderen omslag, tot Franschen. In haere zittingen van den 8en en 9en vendémiaire jaer vier (30 september en 18ber 1795) nam de Conventie in overweging of men de vereeniging zoude tot stand brengen; en met byna algemeene stemmen besloót zy daertoe. Het verdient opmer king dat de meeste spreékers in de zittingen van die twee dagen, hebben moeten herkennen, dat die vereeniging, noch doór de aenzienlyksten
noch doór de meerderheyd der Belgen was gewenscht, en dat deéze natie geene hoegenaemde overeenkomst van zeden met de franschen kon gezegd worden te bezitten. Il n'existe entre ces peuples et nous aucune conformité de maeurs, zegde den spreéker Armand de la Meuse(1) die het eerst het woórd voerde - (Dit in het voórbygaen en om aentetoonen hoe dwaes zy zyn, die gelooven dat Belgie deszelfs vereeniging met Vrankryk hebbe gewenscht en gevraegd, en die ons gaerne voór volslagene Franschen in aerd en in zeden, zouden willen doen doôrgaen(2)).
Natuerlykerwyze moest het invoeren der fransche wetten al spoedig het oppergezag der fransche tael doengeboóren worden In den beginne vergenoegde men zich met de openbaere afkondigingen en de handelingen der plaetselyke bestueren in beyde de taelen toetelaeten, tot dat het Gouvernement, by besluyt van den 24en prairial jaer 11 (13 juny 1803) het volgende vaststelde:
Art. 1 Dans un an, à compter de la publication du présent arrêté, les actes publics dans les départements de la cidevant Belgique, dans ceux de la rive gauche du Rhin..... où l'usage de dresser les [...]otes dans la langue de ces pays se serait maintenu, devront tous être écrits en langue françoise.
2. Pourront néanmoins les officiers publics dans les pays énoncés au précédent article, écrire à mi-
marge de la minute francaise la traduction en idiome du pays, lorsqu'ils en seront requis par les parties.
3. Les actes sousseing-privé pourront dans ces dêpartements être écrits dans l'idiome du pays, à la charge par les parties qui présenteraient des actes de cette espèce à la formalité de l'enregistrement, d'y joindre, à leurs frais, une traduction française des dits actes, certifiée par un traducteur juré.
Vergeéfs bragt de kamer der notarissen van Brussel (N.B. van Brussel!) haere bezwaeren over deézen maetregel onder de oogen van het Bestuer: men was doof voór alle klagten van dien aerd, en antwoórdde met korte woórden:’ Dat het Gouvernement de uytvoering der wet van 24 prairial jaer 11 stiptelyk had voórgeschreéven; dat geenen anderen dan den franschen tekst der akten voór authentiek mogt worden aengezien, en dat alle aenmerkingen tegen deéze schikking om niet waeren(1).’ Eenige jaeren daerna ging men nog verder, en wilde zelfs niet meer gedoogen dat er eenige nieuwsbladen wierden in het licht gegeéven in de nederduytsche tael, zonder byvoeging van eene fransche vertaeling (keyzerlyk Decreét van den 22 december 1812). Ja, ter naeu wer nood kon men van de Prefecten verkrygen, dat er kerkboeken en andere werkjes van dagelyks gebruyk, in de moeder-
tael gedrukt wierden. Van de schoólonderwyzers, zoo wel ten platte lande als in de steden, wierd gevorderd, dat zy de fransche tael by voórkeur aen de kinderen leeren zouden.
Deézen staet van zaeken duerde tot dat in 1814 de franschen dit land ontruymden, en een nieuw Gouvernement, doór de verbondene mogendheden over de Belgische provintien aengesteld, toeliet de notarieéle akten ook in de landtael optestellen, mids de notarissen eene fransche vertaeling by die akten voegden, wanneer zy de zelven aen de Registratie ondierwierpen, (besluyt van 18 juny 1814) welke laetste bepaeling echter een ander besluyt van den eersten october des zelven jaers vervallen deéd.
Wat er sedert gebeurd is, weét elkeen, en hoe het zyne Majesteyt onzen genadigen Koning eyndelyk heéft behaegd, by Hoogstdeszelfs besluyten van 15 september 1819 en van den 26 october 1822, vasttestellen dat de nederduytsche tael, te rekenen van 1 january 1823 alle haere oude en natuerlyke rechten derwyze zoude herneémen, dat van dan af' in de Provintien Limburg, Oostvlaenderen, Westvlaenderen en Antwerpen, en in de Arrondissemente n Brussel en Leuven, Provintie Zuydbraband, geene andere tael dan de tael des lands, voór de behandelling, van openbaere zaeken herkend of gewettigd zoude weézen; welke bepaeling doór alle rechtschapene ingezetenen van die streéken is toegejuygd en met de leévendigste erkentenis ontfangen.
Wy beloófden hiervoóren, met enkele voórbeelden te zullen aentoonen dat de uederduytsche Taelen Letterkunde sedert de laetste dertig jaeren, in weêrwil van het gedwongen invoeren der fransche tael, meer gewonnen dan verloóren heéft. Deéze verzekering moge in sommiger oogen vreémd schynen, zy is nogtans op de waerheyd gegrond.
Den menschelyken geest, om voór het groote en schoone byzonder werkzaem te zyn, moet, als het waere, doór den prikkel der gebeurtenissen worden opgewekt. De omwentelingen, welke in de wetten en staets - verordeningen van een volk plaets hebben, veroorzaekten ten allen tyde eene meer of min doórslaende omwenteling in de Letterkunde van dat volk. Dit hebben wy in de geschiedenis van ons land, by de worsteling der Nederlanders met Spanje, in de zeventiende eeuw, ten overvloede kunnen opmerken; dit zien wy evenzeer by de Hollanders, als by ons, sedert 1787. Immers het is met de Letterkunde gelyk met alle andere zaeken: rust ze, zoo roest ze. Niet minder waer is het, dat men, doór de beöefening eener tael te willen onderdrukken, daeraen dikwyls meerder veêrkragt byzet. En inderdaed, nooyt is ons Nederduytsch by onzen noórdelyken landzaed hooger geägt geweést, dan toen het niet meer de gewettigde landtael was; en kan deéze aenmerking niet in allen deele op de Brabanders en Vlaemingen worden toegepast, het gaet zeker dat de vaderlandsche dichtkunst, ook by deézen, meer kundige beoefenaers
heéft gevonden tydens het fransch bestuer, dan op eenig ander tydstip na den Munsterschen vrede. Toen de Maetschappy van Rhetorica te Gent, in 1812, eenen wedstryd opende voór een vlaemsch dichtstuk, ten onderwerp hebbende den Veldslag van Friedland en den Vrede van Tilsit, wierden er op die prysvraeg meer dan dertig dichtstukken ter beäntwoórding ingezonden, en zevenentwintig derzelven den druk waerdig gekeurd(1)
Het geén wy hier zeggen geéft ons aenleyding om te zien welkdanig den staet der vaderlandsche tael- en dichtkunde geweést zy sedert den aenvang deézer eeuw. Voóraf moeten wy erkennen dat ons omtrent dit punt weynig berigten zyn ter hand gekomen, en dat, by onze opgaven, welligt veéle zeer verdienstelyke dichters en letteröefenaers zullen worden overgeslagen, die waerdig waeren opgenoemd te worden. Wy hebben ze niet gekend: zie daer onze verschooning! Daer wy, bovendien, van nog meestleévende persoonen gaen handelen, rekenen wy het ons tot plicht zeer behoedzaem te zyn in onze oordeelvellingen, om geen aenstoot te geéven, waer men aenmoediging verwagt Wy zullen derhalve alle mogelyke kortheyd betragten, en de bekendste dichters, of die
er weynig zouden by winnen met gekend te weézen onaengeroerd, zoo niet ongenoemd voórbytreden.
Om met de reeds gestorvenen te beginnen, noemen wy voóreerst Franciscus Donatianus Van Daele, Geneésheer, te Iperen geboóren in 1737 en aldaer in hoogen ouderdom overleden den 27 november 1818; een man die, zyn geheel leven doór, onophoudelyk en onvermoeyelyk werkzaem geweést is, om de nederlandsche letteren in deéze streéken te doen bloeyen, en de spelling onzer vlaemsche tael tot vaste regelen te brengen. Al van in den tyd der regeéring van Maria Theresia toonde hy zynen iver en knoopte hy met Des Roches eene briefwisseling aen, van het uytterste belang. In 1805-1806 deéd hy zulks met Prof Van der Palm, van Leyden, en gaf, in den loop van die twee jaeren, een tydschrift in het licht (Tyd - verdryf, door Vaelande, 2 deelen in 8.o gedrukt te Iperen) hetwelk veél opziens baerde, en 's mans uytgebreyde kennissen aen den dag legde Het is eene verzameling van dichten prozastukken van allerleyen aerd, waeronder zeer verdienstelyke, en die hem en zyne medehelpers (want veélen verschaften hem hunne bydragen) niet weynig eer aendoen. De meeste stukken loopen over tael- en spelkunde, en over de theorie der dichtkunde. Enkele satyrische beschouwingen der zeden van den dag, en die meest alle eene zuyvere vaderlandsliefde ademen, zyn er ook in opgenomen. En zoo het al waer zy, dat deéze mengelin-
gen, als het werk van veêlen, malkanderen in styl en kleur zeer ongelyk, ja zelfs sommige stukken van alle waerde ontbloot zyn, toch moet men erkennen dat het geheel veél lof verdient, veél nut gestigt heéft, en het ondernemen van zulk een tydschrift, in die dagen, en met dien uytslag, een verschynsel is, hetwelk ten klaerste bewyst dat de liefde der moedertael by de Belgen verre was van uytgedoofd te weézen. Jammer maer dat Van Daele zoo uytsluytelyk (haest zegden wy hartnekkig) het westvlaemsch voór het opregt nederduytsch, en zyne spelling (die de Z geheel verbandde) voór de eenigwaere wilde zien ingevoerd. Met de accenten had hy ook veél op, en somtyds schold hy in dat werk andersdenkenden voór weétnieten, en de hollandsche schryfwyze voór dom en dwaes, doór welke manier van handelen hem ook geen kleyn getal vyanden en werderstreévers in den weg kwamen. Men zegt dat hy een groot getal dichtstukken en blyspelen in handschrift heêft nagelaten waeronder eene uytsteékende dichtmaetige vertaeling van de AEneis.(1)
Zynen stad- en tydgenoót Lodewyk Fournier, een man die evengoed de dichtlier en het penseel behandelde, was een' der geénen, welke doór het voórbeéld van Van Daele opgewekt zyn geworden om zich in de Nederlandsche Letteren te oefenen. Van hem zyn onlangs gedrukt 4 deelen gedichten en
tooneelspelen, in welke zich eenige spranken van geest en schranderheyd voórdoen, doch die, over het geheel, van den kant der tael en versificatie, niet genoeg bekoókt, niet fyn genoeg van smaek zyn om by kunstkenners veél lof te verkrygen.
Meerder, doch geene eerste verdiensten bezat Albericus Stichelbaut, nu onlangs, zoo ik meen, te Gent overleden. Behalven een gedicht op de kuyssche Susanna, hebben wy van deézen vlaeming een (zoogenoemd) heldendicht: Jerusalems Herstelling in twaalf boeken, meer den 8000 verzen bevattende, en gedrukt te Brugge by P. De Vliegher, in groot 8.o ten jaere 1811. Hy volgt daerin het spoór van Hoogvliets Aertsvader Abraham, Van Merkens David, Versteegs Mozes, en andere dichtwerken van dien aerd. Het is volkomen de zelfde manier van behandelen:
Men ziet, het zyn byna de zelfde bewoórdingen, en 't gaet den dichter wel als zyne voórganger. Leézen wy een weynig verder:
De verschyning van den engel Michaël, wanneer die Josuë den last des allerhoogsten komt overbrengen, is niet onaerdig afgeschilderd:
Den smaek voór zulk soórt van bybelheldendich ten is by de Vlaemingen vry algemeen. Hiertoe zullen waerschynlyk de vlaemsche herdrukken van Vondels Joannes den boetgezant, en Hoogvliets Aertsvader, in de 18e eeuw verscheénen, niet weynig geholpen hebben.
Een' ander' dichter, die in Vlaenderen eenen grooten naem heéft verworven en als Laureäet by elken pryskamp bekend staet, was P.J. De Borchgrave, in leven ontfanger der directe belastingen, te Wacken. Zyn dichtstuk op de Belgen(1) met dat van Les Broussart op het zelfde onderwerp, doór de maet-
schappy derCatharinisten van Aelst, bekroond, onderscheyd zich doór eene vloeyende versificatie. Sommige plaetsen van dat gedicht zyn waerdig aengehaeld te worden, B.V. die over 's lands eertyds zoo vermaerde Hoogeschoól Loven. Na dat den dichter de krygshelden van zyn vaderland bezongen heéft, gaet hy over tot het verheerlyken der Belgen, welke in geleerdheyd hebben uytgemunt.
Een weynig verder bezingt hy vlaenderens vrugtbaere landstreéken,
Kan dit stuk het fraeye gedicht Les Belges van Les Broussart al niet opweégen, men moet toch erkennen dat De Borchgraves dichttrant, vergeleken met dien van zyne medeprysbehaelders David De Simpel van Staden, en Aug. Eug. Van den Poel, heelmeester te Wacken, zeer uytstekende eygenschappen bezit, en los en ongedwongen daerheén vloeyt. Men vergelyke de aengehaelde regelen met het gedicht, dat den tweeden prys wech-
droeg. Zie hier eenige regelen van diegenen waerin de heer De Simpel onze voórvaderen vrypleyt van de aentyging, dat dezelve zich aen Egyptische afgodery zouden hebben overgegeéven.
Hier is gelyk men ziet, veél minder samenhang en zuyverheyd van tael, schoon de woórden meer ronken en dichterlyker gekleurd schynen.
De Belgen wierden dus ook nog bezongen op eenen tyd dat zy geen nationael bestaen meer hadden; en, mogt er onder hen geenen Helmers gevonden worden, zy gevoelden toch dat zy nog Belgen waeren. Uyt dat oogpuut beschouwd, verdient de prysvraeg van deMaetschappy der Catharinisten van Aelst, in 1809, by de Brabanders even grooten lof als de uytgave der Hollandsche Natie, in 1812 by de Hollanders.
By het overlyden van De Borchgrave wierds doôr zyne vrienden en kunstgenoóten, eenen gouden eerpenning uytgeloófd voór een Treurgedicht op 's mans dood. Hetzelfde had ook naderhand plaets by het afsterven van den Brugschen poëét J.E.R. Bogaert, in 1820 voórgevallen. Van de eerste prysvraeg weét ik niet wat er geworden is, maer van de tweede ziet een bundeltje hetlicht. Zoo vereert men de nagedagtenis van Vaderlandsche Letterkundigen in Vlaenderen!
Komen wy nu tot de nog leévende dichters.
Derzelver getal is niet gering. L. D'Hulster, C.A. Vervier, L. De Potter te Gent; J.J. Lambin te Iperen, Th. Van Loo, Eug. Van Damme, L. De Foere, D. Cracco, Vander Gheyn, te Brugge, F.L. Henckel, te Veurne, Theod. Vermandele, te Lendele, J.B.J. Hofman, te Kortryk, S.M. Coninckx, te St. Truyen, J. Olivier, te Mechelen, zyn alle min of meer bekend doór hunne dichterlyke voortbrengselen in de landtael, inzonderheyd de vier eersten, wier talenten ook in Holland op hoogen prys gesteld worden. De meesten van hen behaelden eerepryzen by de Rethorykkamers en Dichtgenoótschappen van Vlaenderen, waervan 'er zoo veél bestaen als er steden in dit deel der Nederlanden zyn. Onder de uytgegeévene prysverzen der kamers van Gent, Brugge, Oostende, Rousselaere, Oudenaerden en Aelst,
welke voór my liggen, vind men er meer dan een, waerin zuyverheyd van tael, eene goede versisicatie en dichterlyken aenleg te bespeuren zyn. De reeds vermelde Verzameling der Dichtstukken op den Veldslag van Friedland, doór de Fonteinisten van Gent uytgegeéven, onderscheyd zich, verre weg, als de beste. Wy willen er eene proeve van aenhaelen. Zie hier den aenvang van een gedicht dat geenen prys behaelde, hoewel er dry Eerpenningen te winnen waeren.
Hier ziet men (behalven in de vyf laetste regelen, die oogenschynlyk uyt het begin van den Titus en Aran van Jan Vos ontleend zyn) de poezy doór gepaste beélden en vergelykingen en een kragtige tael ondersteund. Byzonder fraey zyn deêze twee regels:
Minder schoons vinden wy in den bundel, uytgegeéven doór de Maetschappy der verzaemde Kunse-
minnaeren, te Rousselaere(1). Heést daerin het bekroonde vers van den heer Theodoor Vermandele, leerling in de latynsche dichtkunde in het kleyne bisschoplyk Seminarie te Rousselaere, van den kant der dichterlyke verbeélding al eenige uytmuntende plaetsen, men moet daerentegen bekennen dat de tael van het zelveal te veél naer de fransche zegswyzen vervrongen, en niet beschaefd genoeg is. Men oórdeele uyt de volgende regels, staende op biadzyde 22:
Gaen wy de dichters L. D'Hulster, C.A. Vervier, L. De Potter en J.J. Lambin, met stilzwygen voôrby. Zy zyn by het letterlievend publiek in de noórdelyke zoo wel als in de zuydelyke Provintien des Ryks ten voórdeeligste bekend; en wie lust hebbe slage hunne gedichten na, voór een groot deel geplaetst in de dichtbundels der letterkundige Maetschappyen van Antwerpen en Brugge.(1) Om die zelfde reden vergunne men my dat ik hier van myne Antwerpsche dichtvrienden niet gewaege, met uytzondering nogtans van mynen onvergeételyken boezemvriend, den te vroeg gestorven M.J. Vander Maesen, een'jongeling die, by het beste, gevoeligste hart, by de inneémendste zagtaerdigheyd, goedheyd en bescheydenheyd, een dichterlyk talent bezat dat geschapen was om keurige vrugten voordtebrengen. Zie hier, tot proeve, een zyner
dichtstukjes, waerin den rymklank ueren eene goede werking doet:
Dit gedichtje was, helaes! den zwaenenzang van deézen veélbelovenden Dichter. De dood ontrukte hem aen zyne menigvuldige vrienden en aen de vanderlandsche letteren, op den 4en juny 1820.
Er blyft ons nog eenen dichter over, eer wy de lange gallery der in dit werk opgenoemden sluyten Het is gewisselyk een' der voórtreflyksten van het onderwerpelyke tydvak, hoewel zynen naem niet zoo algemeen bekend staet als dien van anderen. Thomas Van Loo, zoo ik meen een' geboóren Oostendenaer, doch die thans met der woon te Brugge gevestigd is, behaelde den 2den october 1814 den gouden eerpenning, uytgeloófd doór de Maetschappy de Kersouwieren te Oudenaerden. Het onderwerp van den Pryskamp was vervat in de volgende kamervraeg:
Niet minder dan Zesendertig dichtstukken dongen naer den Prys, die alle gedrukt zyn(1). Dat
van Th. Van Loo verheft zich verre boven de andere, doch heéft minder waerde dan de voôrleézingen, doór hem gedaen by de Koninglyke Maetschappy van Vaderlandsche Tael- en Letterkunde te Brugge, in september en october 1822.(2) uyt welke wy hier, ten slotte, een paer staeljes willen aenhaelen. De Vlaemsche dichters tot het beöefenen der moedertael aenspoórende, zegt hy onder andere:
De Poezy verschynt den dichter, en hy beschryft haere schoonheyd, haer alvermogen. Deéze party is zoo voórtreflyk behandeld dat wy ons genoopt voelen dezelve hier geheel medetedeelen.