[4. Putbus op het eiland Rügen] Op het schoone eiland Rügen, het grootste duitsche eiland, dat in de Oostzee voor de kust van Pommeren ligt en ook tot dat gewest behoort, wordt door de bewoners ook niets dan nederduitsch gesproken. De tongval van de Rügeners verschilt weinig van het nederduitsch dat aan den vasten wal van Pommeren wordt gesproken, maar heeft niettemin zijn eigenaardigheden. De Rügeners zelven beweren dat er op hun eiland niet minder dan veertien verschillende nederduitsche tongvallen worden gesproken. Dat deze veertien tongvallen, zoo ze al kunnen aangewezen en onderscheiden worden, al zeer weinig van elkander zullen verschillen, ligt voor de hand. De volgende vertaling is in dien tongval geschreven die 't meest op Rügen wordt gesproken. [p. 25] 4. De gelijkenis van den verlorenen zoon in den tongval van Putbus op het eiland Rügen. Medegedeeld door den heer Dr. Sorof, Gymnasial-Director te Putbus op Rügen. November 1870. (In hoogduitsche spelling.) 11. En minsch härr twe söhns. 12. Un de jüngste unne enn sär to sin'n vadder: vadder! giff mi dat dehl von de göder, dat mi tohürt. Un he dehlt enn dat good. 13. Un nich lang noaher sammelt de jüngste söhn alles to soam un toog wiet öwer land; un doar bröcht he sien good dorch mit fräten un supen. 14. As he nu all dat sinige vertehrt härr, kem ene gewaltig düre tied öwer dat sülwige ganze land, un he füng an to hungern. 15. Un he güng henn un hängt sick an enen börger von dat sülwigte land, de schickt em up sinen acker de sögen to höden. 16. Un he härr giern sinen buuk füllt mit den drank, den de sögen fräten, öwer keener gaff se em. 17. Doar schlog he in sick un särr; woväll daglöhners hätt min vadder nich de brod mihr as to väl häbben, un ick kaom in hunger um. 18. Ick will mi upmoaken un to minen vadder goahn, un to em seggen: vadder! ick häb sündigt in 'n himmel un vör di. 19. Un ick bünn nu nich mihr wierth dat ick din söhn heten do, moak mi to enen von dine daglöhners. 20. Un he moakt sick up un kähm to sinen vadder. As he öwer noch wiet aff wier, seeg sin vadder em un he jammert' em; he leep un fehl em üm sinen hals un küsst' em. 21. De söhn öwer särr to em: vadder! ick häb sündigt in 'n himmel un vör di; ik bünn nu nich mihr wierth dat ick din söhn heten do. [p. 26] 22. Öwer de vadder särr to sine knechts: bringt dat beste kleed her un treckt em dat an, un gewt em enen fingerreep an sine hand un schoah an sine föt. 23. Un bringt en utmäst kalf her un schlacht't dat; loat uns äten un fröhlich sinn. 24. Den disser min söhn woas dood un he is werrer lebendig worden; he woas verluren un he is funden worden. Un se füngen an fröhlich to sinn. 25. Öwer de öldste söhn woas in 'n feld; un as he dicht an d't huus kähm, hürt' he dat singen un danzen. 26. Un he reep enen von de knechts to sick, un froag em wat dat wäsen där. 27. De öwer särr em: din brorer is kaomen un din vadder hät en utmäst kalf schlacht't, dat he em gesund werrer hemmen dät. 28. Doa wurd he falsch un wull nich rinner goahn. Doa ging sin vadder ruter un beer em. 29. He antwurt't öwer un särr to sinen vadder: kieck, so väle joahren dehn ick di un ick häw min doag nich order parirt un du häst mi ni keenen buck gäben dat ick mit mine frün'n künn fröhlich sinn. 30. Nu öwer disser din söhn kaomen is, de sin good mit huren dörchbröcht hät, nu häst du em en utmäst kalf schlacht't. 31. He öwer särr to em: min söhn! du bist alltied bi mi un alles wat min is, dat is din. 32. Du süsst öwer fröhlich un lustig sinn, denn disser din brorer woas dood un he is werrer lebendig worden; he woas verluren un he is werrer fanden. Aanteekeningen. Zie de uitspraak van oa en ao bl. 15. 12. Unne, under, onder, door de zachte uitspraak der d en r; zie vs. 12, 24 en 27 bl. 23 en 24. 14. Gewaltig, geweldig, is hoogduitsch. 15. Sögen, varkens; zie vs. 15 bl. 23. 19. Heten do, woordelijk: heeten doe; zie vs. 15 bl. 17. [p. 27] 22. Fingerreep, zie vs. 22 bl. 11. 24 Werrer, weder; zie vs. 24 bl. 24. 27. Hemmen dät, heeft, woordelijk: hebben doet; zie vs. 15 bl. 17. 28. Rinner en ruter, uit en in, er uit en er in; ook te Dantzig in gebruik. Zie vs. 28 bl. 17. 29. Order parirt, is een onduitsche uitdrukking.