[Pieter Boddaert]

Boddaert (Pieter) 3 afkomstig uit een aanzienlijk Vlaamsch geslacht, werd geboren te Middelburg, den 6 Julij 1694, en was de zoon van kornelis van den helm boddaert, eerst raadsheer en naderhand voorzittende raad in het hof van Vlaanderen, te Middelburg. De Latijnsche scholen doorgegaan en zijne akademische studiën te Leyden volbragt hebbende, werd hij in 1713 tot doctor in de beide regten bevorderd, en in 1718 aangesteld tot griffier van het leenhof van

Vlaanderen, en kort daarna tot griffier van het edelmogend collegie ter admiraliteit in Zeeland, welke ambten hij met lof bekleedde tot zijn' dood toe, die voorviel in zijne geboortestad op den 28 Januarij 1769.

Reeds in zijne jeugd beöefende bij de wetenschappen en fraaije letteren met lust en ijver. P. de la rue, zijn medeleerling op de Latijnsche school, boezemde hem smaak in voor de Nederduitsche dichtkunst, en hij beproefde in zijn zestiende jaar reeds zijne krachten aan gelegenheidsverzen, die niet onbehagelijk geoordeeld werden. Zijn omgang met gemelden la rue, steengracht en swanke deed zijn' lust verder aanwakkeren, en er ontstonden weldra geregelde bijeenkomsten, op gezette tijden, in welken deze lettervrienden elkander in de dichtkunst oefenden. Uit de bijeenkomsten zijn geboren twee deeltjes met gedichten, onder den naam van Dichtlievende Tydkortingen, te Leyden in 1717, 1718 gedrukt, en naderhand in één deel in 1728 herdrukt. Uit de onderteekening van het voorberigt des tweeden deels bleek dat onze boddaert met steengracht en de la rue de opstellers waren dezer inderdaad zeer verdienstelijke gedichten. Het goed onthaal, dat de dichterlijke eerstelingen dezer jonge lieden te beurt viel, bemoedigde boddaert om gemeenschappelijk met de la rue eene vertaling in Nederduitsche verzen te ondernemen van crébillons Atreus en Thyestes,

die ook in 1717, doch zonder hunne namen, in het licht verscheen.

Nadat boddaert door den vromen swanke tot eene ernstiger denk- en levenswijze was overgehaald, leide hij zich meer toe op stichtelijke of liever theologische poëzij, als men de orthodoxe verzen poëzij noemen mag, die hij, onder den titel van Stichtelijke Gedichten, eerst in één deel in groot 8^vo in 1726 uitgaf, dat in 1728 en 1735 herdrukt, en weldra van een tweede en derde deel gevolgd werd, welke drie deelen als een vierde druk in 1741 in 4^to met het portret des dichters zijn uitgegeven, terwijl in 1752 een vervolg daarop in hetzelfde formaat verscheen; welk vervolg ook in 8^vo als een vierde deel is gedrukt. Zijne Nagelaten Mengeldichten en Levensbeschrijving gaf zijn zoon in 1761 in het licht.

In 1730 heeft hij de Nagelaten Gedichten van anna rethaan, en in 1745 die van Mr. johan moorman uitgegeven. Ook is het opstel wegens de provincie Zeeland, in den Tegenwoordigen Staat der Vereenigde Nederlanden grootendeels van zijne hand.

Na zijne zoogenaamde bekeering schijnt de man zich met allen ijver op de dogmatische en polemische godgeleerdheid toegelegd te hebben; althans hij gaf in 1759 een tractaatje in het licht, getiteld: Wolk van Getuigen voor de Leer der Rechtvaardigmaking, waarover hij het natuurlijk met

de Zeeuwsche predikanten te kwaad kreeg, die hem tot op zijn doodbed toe met hunnen geestelijken haat vervolgden 1.

Boddaert levert een zonderling verschijnsel op van achteruitgang in de dichtkunst. Niet de minste zweem van dat echt poëtische, dat zich zoo duidelijk aankondigde in zijne eerstelingen, geen dichterlijk denkbeeld hoegenaamd, is in zijne stichtelijke gedichten te vinden; de regtzinnigheid schijnt 's mans genie blijkbaar uitgedoofd en walgelijke mystikerij 2 de stoute beelden vervangen te hebben, waardoor men ook in deze soort van poëzy kan treffen en behagen. Hij begint zijne loopbaan met de gelukkige ontwikkeling van een' goeden dichterlijken aanleg in vriendschappelijke omgang met lieden van smaak en gezond oordeel, leeft onberispelijk, geniet het leven in onschuldig genoegen, valt een' miltzuchtigen dweeper in handen, die hem zijne bekrompen denkwijze opdringt, en - de geestige dichter, die zelf eens de zoogenaamde fijnen door-

streek 1, wordt een flaauw en koel berijmer van schriftuurplaatsen, catechismusvragen, biddagsbrieven en formuliergebeden, verdiept zich in den doolhof der haarklovende orthodoxie 2, verbittert zijne laatste levensdagen door een' twist met geestelijken, die altijd gelijk hebben, en eindigt met dogmatieke muggezifterijen!

Het spreekt van zelve dat wij zijne Stichtelijke Gedichten onaangeroerd laten, als weinig geschikt om zijne verdiensten als dichter te doen kennen; ook willen wij de geenen niet afkeerig van dezelven maken, die wezenlijke stichting daarin vinden, zelfs nog sedert van alphen, van de kasteele, van den berg en andere godvruchtige dichters zoo veel beters in dit vak geleverd hebben; maar wij vertrouwen dat wij bij onze lezers weinig danks zouden behalen met hier proeven daaruit mede te deelen.

Liever doen wij dit uit die stukjes, die hij waarschijnlijk als de zonden zijner jeugd met afgrijzen aanzag 3. Een paar, van die, welke wij voor de besten houden, zal wel genoeg zijn.

Dat boddaert niet alleen de zachte veldfluit maar ook de schelle krijgstrompet handteren kon, blijkt uit zijn gedicht