Aaloude en hedendaagsche scheeps-bouw en bestier


auteur: Nicolaas Witsen


bron: Nicolaas Witsen, Architectura navalis et regimen nauticum Ofte Aaloude en hedendaagsche scheeps-bouw en bestier (2 delen). z.n. [Graphic], z.p. [Amsterdam 1970] (fotomechanische herdruk van uitgave Pieter en Joan Blaeu, Amsterdam 1690)  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads

© 2008 dbnl  


DBNL vignet

Bladt - wyzer.

A.

AAken. pag. 188.
Achter-steven. 105. 111. 166. 167.
Actionsch zee-geveght. 434.
Admiraals ampt. 449. tot 455.
Advys-jacht. 180.
Afloopen der scheepen. 43. 172.
Aftoght blazen. 378.
Alcamon. 437.
Aluilda, Koningin der Gotten. 11. 65.
Amptelingen op de scheepen der Ouden. 357.
Amptelingen op de scheepen onzes tydts. 471. enz.
Anacharsis. 8. 18.
Ancus Martius doet havens bouwen. 19.
Andromeda. 11.
Ankers. 74. 142. 327. 347.
Anor, een haven aan de Roode zee. 54.
Argo. 6. 12. 13. 45.
Aristo maakt de eerste Oorlogh-scheepen. 71.
Arke. 1. 2. 44.
Artemisia. 11.
Asser, kryghs-werktuigh dat in de mast hong. 73.

B.

BAcchus, Scheeps-bouwer. 9. 78.
Balken. 106. 107. 113. 115.
Baris, heiligh Schip. 52.
Bark-houten. 108. 115.
Beenen onder d'aarde gevonden. 3.
Beilerofon. 11.
Bellisarius. 85.
Benamingen van hedendaagsche Scheeps-leden. 95.
Benamingen van Scheepen. 11. 332.
Bende-tekens te scheep. 380.
Berenice. 54.
Bestier op de Scheepen der Ouden. 357.
Bestierders op de hedendaaghsche Oorlogh-scheepen. 443.
Bestier op Koopvaardy-scheepen. 526. 550.
Beting. 109. 123. 126.
Beveelen op de verdeilinge van de Vloot der Nederlandtsche bondtgenooten. 447.
Binnelandts Vaar-tuigh. 187. enz.
Bloks. 102. 131. 328.
Boeisel. 119.
Boot. 190.
Boor van Amurath. 49.
Bossu. 567.
Botlary. 127.
Bouts. 109.
Branders. 184.
Broot-kamer. 122
Bucentaurus. 53.
Buik-stukken. 112. 332.
Buis. 186.
Buit-deiling. 391.

C.

CAstor en Pollux. 377.
Cent. 119.
Chipandas. 437.
Chittim doet Eilanden op. 7.
Cierlyke Scheepen. 342.
Cleonides. 437.
Cleopatra. 51. 173.
Cretensers zyn goede zee-luiden. 7.

D.

DAEdalus. 7.
Damzouts. 189.
Danaus komt te scheep in Grieken. 8.
Deenen landen in Vrieslandt, en loopen Engelandt af. 86.
[p. 626]origineel
Deks. 119. 121.
Delphinen, scheeps oorloghs werk-tuigen. 73.
Diep-loot. 496.
Dionides. 437.
Duikers. 359.

E.

EEdt staven. 383.
Eerste Scheeps-bouw-meesters. 17.
Egesias. 18.
Engelsche Scheeps-bouw en bestier. 223.
Erytra vindt de rees. 8.
Es. 123.
Eupalamius maakt de ankers twee-armigh. 18.

F.

FAEnicers zyn d'eerste zee-luiden. 7.
Fluit. 131. 177. 178. 179.
Fransche Scheeps-bouw. 219.
Fregat. 138.

G.

GAldery. 109. 119. 120.
Galeye. 210. 217.
Galjoenen, zoo die oulings zyn geweest. 19. 332.
Galjoenen, zoo die hedendaags zyn. 109. 122. 331.
Galjoot. 183.
Gannascus, Hollandtsch zee-roover. 65.
Geheilighde Scheepen. 45.
Geschilderde Scheepen. 345.
Getal der matroozen by de Romeinen en Grieken 363.
Glaucus, Timmerman van 't Schip Argo. 6.
Graf-schriften ter eeren zee-luiden. 393. 395.
Grieken hebben de Scheeps-bouw geoeffent voor de Romeinen. 19.
Gryfon. 18.

H.

HAkkebort. 120. 122.
Hals-mast. 125.
Hanno. 54.
Haring-visschery. 545.
Havens. 571.
Haumar, Vloot-vooght der Saracynen. 86.
Hek-balk. 111. 166. 336.
Heraclianus. 85.
Herald maghtigh te water in 't Noorden. 11.
Hercules zuilen, nu het Naauw van de Straat geheten, zyn oulings bevaren geweest. 54.
Herkmans Rymen, aangaande het bestier op Koop-vaardy-scheepen. 555.
Het heerschen ter zee valt van het eene volk op het ander. 10.
Het Schip is een Egyptisch zinne-beeldt. 438.
Hevel. 319.
Hoe de Scheepen van oudts afliepen. 43.
Hoe diep een schip in 't water zinkt. 308.
Hoeker. 184.
Hoek-mannen. 121.
Hoe men Admiraalschap maakt. 526.
Hoe men by oudts t'scheep gong. 368.
Hoe men vervolgens timmert. 165.
Hoe men zeilen stelt. 160. enz.
Hoe veel gewight waters tegen de scheeps zyde rust. 302. tot 308.
Holte van 't schip. 104.
Hout. 199.
Hut. 108. 118.

I.

JAson. 13. 18.
Icarus. 7.
Indiaansch Vaar-tuigh, enz. 241.
Inhouten. 106.
Inkomen der stutten. 106.
Iö. 8.
Joden gezaghlyk te water. 11.
Joppe. 4.

K.

KAjuit aan de Scheepen der Ouden. 69.
Kajuit aan de hedendaagsche Scheepen. 108. 116. 332.
Kalfaten. 333.
Kano. 241.
Karviel-nagel. 110.
Kat. 181.
Kiel. 105. 110. 168. 331.
Kistjen van Noachs Ark wert aangebeden. 3.
Kluizen. 117.
Knecht. 110. 127. 128.
Knies. 108. 112. 113. 123.
Kolsem. 113. 334.
Kombuis. 126.
Konstapel. 499.
Konstapels kamer. 115. 171.
Kool-haalder. 189.
Korst van wasch wiert van oudts om de scheepen geleght. 69.
Kot. 115.
Kraan. 126.

L.

LAmpen daar Scheepen aan verbeeldt zyn. 393.
Latten. 123.
Leeftocht te scheep. 354.
Leem daar men van oudts de scheepen mede bestreek. 69.
Lengte der scheepen en masten oulings. 19. enz.
Lodewyk Koning van Vrankryk. 66.
Loon der zee-luiden van oudts. 381.
Loop-graven. 346.
Losse werk-tuigen te scheep. 350.
Luiken. 109. 121.

M.

MAgeleza, groot Schip in Zweeden. 53.
Mahometh. 53.
Marssen. 130.
Masten. 27. 101. 128. 129. 153. 323.
Mast is een hevel. 319. 322.
Mast-korven. 74.
Miltas. 437.
Minerva. 12.
Minos maghtigh ter zee. 10.
Mooren verwoesten Lombardyen. 86.
Moscovische Robbe-vangst. 297.
Moscovisch Vaar-tuigh. 297.

N.

NAgels. 109.
Neco zendt Scheepen door het naauw van de Straat. 60.
Neptuin. 4. 17.
Nero. 48.
Noormannen landen in Vrankryk. 86.
Noorts hout. 208.
Noorts-vaarder. 178.
Nut der Scheep-vaart. 560.
Nyl-scheepkens van riet. 8.

O.

OLifants-tanden gevonden onder de aarde. 3.
Ollo maghtigh te water in 't Noorden. 11.
Onkost-certer. 176.
Oplangen. 118. 119.
Ordre op Oorlogh-scheepen. 457.
Ordre op 't wapenen en bemannen der Koopvaardy-scheepen deezes Landts. 528.
[p. 627]origineel

P.

PAralon, heiligh schip. 45.
Pegasus. 11.
Pek daar men eertydts de scheepen mede bestreek 69.
Perseus. 11.
Plaats der kryghs-luiden op de Scheepen der Ouden. 72.
Pluto is een Zee-helt geweest. 5.
Pompen. 74. 122. 336.
Poorten. 109.
Prachtigh gecierde Scheepen. 70.
Proteus, Scheeps-bouw-meester. 6.

R.

RAa. 325.
Raa-hout. 115.
Rantzoen-hout. 111. 167.
Regelingen. 117. 123. 125.
Rhodisch Scheeps-recht. 422. 426.
Rhodus zeer scheep-ryk. 61.
Riemen, en Roey-dreven. 18. 20. 22. 27. 327.
Roe. 325.
Roer. 73. 109. 127. 328.
Roer-zang. 516.
Rondthout. 141.
Russisch Vaar-tuigh. 297. enz.
Rust. 109. 118. 119.

S.

SAlamine, heiligh Schip. 46.
Saracynen dingen na het zee-gebiedt. 84.
Saturnus vliedt te scheep. 6.
Saxen oulings goede zee-luiden. 65.
Schaer-stokken. 171.
Schandek. 114.
Scheepen die zeldtzaam zyn. 193.
Scheepen in Zee-nymphen verandert. 13.
Scheepen met raderen. 36.
Scheepen van Germanicus. 27.
Scheepen van Semiramis. 51.
Scheepen wierden Scherm-goden toegevoeght. 75.
Scheepkens by d'oude Christenen gebruikelyk. 42.
Scheeps amptelingen van oudts. 398. enz.
Scheeps artykel-brief, en vorder nader beveelen en wetten, den Nederlandtschen zee-oorlogh betreffende. 458. enz.
Scheeps benamingen en spreek- woorden. 576.
Scheeps benamingen van oudts. 19. 30.
Scheeps bende-tekens. 380.
Scheeps-bouw begint te bloeijen. 88.
Scheeps-bouwers onder de Goden gestelt. 11.
Scheep-bouwers werk-tuigen. 209. 210.
Scheeps-bouw in Vrankryk. 219.
Scheeps-bouw in Egypten.
Scheeps-bouw in Engelandt. 223.
Scheeps-bouw in Spanje. 238.
Scheeps-bouw van Philadelphus. 42.
Scheeps-bouw voor de Zondt-vloedt. 3.
Scheeps bouw voor twee hondert jaren. 88.
Scheeps-deelen, aangeweezen in het schip. 95. 98.
Scheeps even-maat. 104.
Scheeps gedenk-penningen. 410.
Scheeps-geweer by oudts. 374.
Scheeps legh-plaats by de Romeinen. 362.
Scheeps-maat in Zweeden, vervat in een Tasel. 140.
Scheeps-mate by de Ouden. 385.
Scheeps-metingen. 309. 317.
Scheeps-oeffeningen. 365.
Scheeps Scherm-goden. 376. 378.
Scheeps-strydt-speelen. 365.
Scheeps-strydt van Keizer Leo. 405.
Scheeps-toerustingen tusschen Romen en Carthago. 62.
Scheeps-toorens. 72.
Scheeps-touwen. 100.
Scheeps uitgerekende Certers. 131. 133. 135. 136. 137. 138. 141. 177. 183. 185. 190.
Scheeps-vloot by Spanje uitgerust. 52.
Scheeps-vloot die Troje bestookte. 61.
Scheeps-vloot van Alexander. 62.
Scheeps-vloot van Darius. 61.
Scheeps-vloot van Koning Eduard. 66.
Scheeps-vloot van Xerxes. 62.
Scheeps zegen-pralen. 386.
Scheer-gang. 119.
Schip dat afloopt. 172.
Schip doorgesneden. 98. 100.
Schip met een zilvere boegh. 49.
Schip onder water gevonden. 50.
Schip op de zyde. 99. 174.
Schip op stapel. 172.
Schips Ridder-ordre. 48.
Schip-vaart der Ouden. 77.
Schip van boven in te zien. 100.
Schip van Damiaten. 47.
Schip van Draak. 47.
Schip van Hiero. 40.
Schip van koper. 46.
Schip van Lucullus. 43.
Schip van Magellanus. 47.
Schip van Nero, 't geen met vervaerlyke dieren gevult wiert. 48.
Schip van Philopater. 39.
Schip van Ptolomeus. 42.
Schip van steen in den Tyber. 48.
Schotten. 97.
Schyve. 321.
Seinen, voor deezen in den Nederlandtschen oorlogh ter zee gebruikelyk. 443. 447.
Semiramis. 51.
Sesostris maakt lange scheepen.
Sidon. 10.
Slagh op de Maas. 564.
Slaven. 384. 385.
Sloep. 191. 192.
Speenen. 117.
Spiegel. 105. 167.
Spil. 109. 128. 326.
Spoors. 109. 113. 116.
Spykers. 110.
Spyze, oulings te scheep gebruikt. 383.
Standaarden, en Scheeps-vlaggen. 76.
Straf te scheep. 383. 397.
Stutten. 113.
Stuurmans ampt hedendaaghs. 474.
Stuurmans ampt van oudts. 364.
Stuur-plecht. 116.

T.

TEeren. 335.
Texels Haven-bouw. 571.
Theoris, geheilight schip. 45.
Tingel. 112. 336.
Touwen. 74. 144. enz.
Trap. 127.
Triptolemus. 11.
Turksche Scheepen. 344.
Twee gekielt Schip. 195.
Twist over de vinder van 't eerste Schip. 7.
Typhus vindt het Roer. 8.
Tyriers vinden het gebruik der Ankers. 8.
Tyrus maghtigh te water. 10.

V.

VAar-tuigh onder d'aarde gevonden. 3.
Vazen. 121.
Veel volken schryven zich het vinden der Scheepen toe. 7.
[p. 628]origineel
Vercierselen van een zegenpralende Vloot-heer. 386.
Verdeks-balken. 114.
Verdichtzelen uit de Scheeps-bouw gesprooten. 6.
Verdubbelen. 334.
Vermaarde Zee-roovers van oudts. 436.
Vertuining. 117.
Verwen van de Scheepen der Ouden. 69.
Vinders van roey-dreven. 18.
Vis Nautilus. 90.
Visser. 116.
Vlaggen. 104. 337. 338.
Vlak. 106. 112.
Vloot-schaaren der Ouden. 373.
Voor-steven. 105. 110. 168. 329.
Voor-tekenen. 368.
Vriezen zyn oude Scheeps-bouwers. 65.
Vulling. 117.
Vuur-werken te scheep. 505.

W.

WAar by de Scheepen van oudts vergeleken wierden. 11.
Wageren. 106. 112. 114.
Wapens daar Scheepen in verbeeldt zyn. 439.
Wapens op Scheepen der Ouden. 357. 374.
Wat een Schip van oudts koste. 362.
Wel zeilende Scheepen. 343.
Werk-tuig waar mede men onder water gaat. 359.
Wie men oulings ten oorlogh opschreef. 383.
Wimarius, Hollandtsch Zee-roover. 65.
Windt-as. 321.
Worp. 111.
Wydte van 't Schip. 104. 333.
Wyze van Scheep-bouwen der Ouden. 20.

X.

XErxes. 62. 428.

Y.

YZere varkens. 189.
Yzer-werk. 349.

Z.

ZEe-geveght tusschen de Vloot van Vrouw Jacoba (Gravinne van Hollandt) en de Hollandtsche bondtgenooten. 565.
Zee-geveght van Bossu, tegen de Noort-Hollanders, op de Zuider-zee. 567.
Zee-maght van Scythie. 85.
Zee-rechten der oude Nederlanders. 533.
Zee-roovers. 437.
Zee-toght der Grieken na Troje. 79.
Zee-vuur. 86.
Zee-wetten ter Haring-visscherye. 545.
Zegen-boogh. 76.
Zeilen. 74. 104. 156. 336.
Zeil-steen. 519.
Zout water zoet te maken. 515.
Zwaarheits middel-punt van een Schip. 325.
Zwaarte van een Schip. 308.

EYNDE.



illustratie