terug  begin  verderprepost

(II, 37) [Van Jerusalem naar Galilea en terug]

(117v) [V]ertreckende van Jherusalem, ghecleedt ende gheabitueert up de heydensche maniere, zo comt men eerst teender versaminghe van huusen ter slincker handt des weechs staende, ghenaemt Astaroch, ligghende in wat ghebeerchs, latende ter rechter hand een doorpkin, ghenaemt Anatoch, ende mach zijn van Jherusalem onttrent drie hueren rijdens.328 Item noch voort rijdende al meest beerchachtich wech, zo toochtmen ter slincker hand des weechs eene plaetse

[p. 115]

beerchachtich, daer tanderen tijden eene schoone stede ghestaen heeft, ghenaemt Gaabaa Saulijs,329 daer in tijden voorleden vercracht was de huusvrauwe van eenen levite ende zo meshandelt dat zij daer af starf, mids welcker overdaet tgheslachte van Benjamijn bicans te nieuten wart ghedaen, alzoomen datte breeder bevindt int bouc vanden Rechters van Ysrael inde neghentienste, twintichste ende een ende twintichste capitelen. Ter zelver plaetsen was ooc ghebooren Saul, de (118r) de eerste coninc van Ysrael, zone van Sijs, zomen dat wel bevindt in deerste bouc der Coninghen int tienste capittele. Item ter voornoemder plecke zo gheschiede dat Micol, de dochtere van Saul, haren man David achter tharen huuse teender veinsteren uute liet, als Saul daer zant zijne dieneers omme hem te souckene ende te doodene, zo daer af staet int eerste bouc der Coninghen int xixe capittele. Item voort reysende bijden rechten weghe, zo sietmen een behuust plaetskin, ghenaemt Rama Benjamyn,330 omtrent vijf oft zes hueren rijdens van Jherusalem, ligghende up wat ghebeerchs niet verre vanden beerghe Syloe ghenaemt ende van daer voort rijdende den rechten wech, zo comt men teender valeyen, ghenaemt Wategip,331 die ghenouch vruchtbaer es van allen granen ende vruchten. Dese valleye leden zijnde, zo comt men teenen dorpe, ghenaemt Caenlubbel,332 ter welker plecken men ghemeenlic logiert. Tsanderdaeghs van daer vertreckende, zo reysden zij wat buuten den rechten weghe oestwaert ter rechter hand naer de Jordane, daer zij saghen eene goede behuusde plaetse, in ouden tijden ghenaemt Bethel oft Lusa. Daer ghebuerdet dat Jacop de patriarke, vliedende van zijnen broeder Esau naer Mesopotamen, sach eene leedere vander eerden toot inden hemel gaende, daer de inghelen up ende neder ghinghen, zomen dat vele claerder bevinden mach int bouc van Genesis int xxviiie capittele.333 Andere zegghen dat dit voorseyde visioen ghebuerde te Jherusalem, ter plecken daer den tempel van Salomon ghemaect was.334 Item oec zegghen eeneghe dat up desen voorseyden beerch Abraham bevolen was van Onsen Heere te offerne Ysaac zijnen zone, twelc hij ghedaen zoude (118v) hebben, hadt hem van Godsweghen niet beledt gheworden, zo daer of staet ten boucke van Genesis ten xxiie capittele.335 Maer eeneghe zegghen dat tvoorseyde ghebuerde ter plaetsen daer Salomon den tempel dede maken binnen Jherusalem,336 andere dat gheschiede ten beerghe van Calvarien ter fighueren van der doot Ons Liefs Heeren,337 ende de heydenen zegghen dat ghebuerde te Lamecha daer Machomet versocht werdt, dat niet waer ghezijn en can, dwelc men meercken mach ande historien vander zelver plecken ghescreven. Item ooc ter zelver plecken van Bethel zo woonde Jacop wat tijts, ghevloden zijnde uut Sijssen338 omme tfait dat zijne kinderen daer bedreven hadden, zomen daer af breedere leest ten boucke van Genesis int xxxve capittele. Men siet oec vander voorseyder plecken wat westwaert int zelve ghebeerchte eene plaetse daer starf ende begraven wart eene vrauwe vander welker men vele leest, ghenaemt Delbora, voester van Rebecca, huusvrauwe van Jacop. Niet verde van desen voorseyden plaetsen al up tghebeerchte, zo toochtmen oec de stede van Ennon,339 daer Jeroboan, coninc over de tien gheslachten van Ysrael, dede stellen een vanden guldenen calveren, dat hij ende zijne ondersaten anbaden, zo daer af bescreven es ten derden boucke der Coninghen int xiie ende xiiie capittelen. Item noch oestwaert vander plecken voornoemt, ter Jordanen waert an, dalende naer eene valleye, leyt eene plecke wat

[p. 116]

behuust, ghenaemt Fasselum, bij eenen waterloopkin, ghenaemt Torens Carich, ende es de zelve plaetse daer hem Elyas verborghen hilt als hij ghevloden was uuten ooghen vanden coninc Achab ende vander coninghinnen (119r) Jesabel zijnder huusvrauwen, daer hij eenen langhen tijt daghelicx ghespijst wart van eender raven bijden wille Gods, zo dat claerder staet ten derden boucke vanden Coninghen int xviie capitele.340

328Astaroch: Astaroth. Anatoch: Anathoth, tegenwoordig geheten: 'Anâtâ.
329Het bijbelse Gibea, de hoofdstad van Sauls koninkrijk. Nu ligt er het dorp Sha'afat of Shu'fât (Vilnay, 179).
330D.i. Rama in het gebied van de stam Benjamin; tegenwoordig heet de stad Ramallah.
331Wadi Sha'if.
332Khân Luban.
333Ontleend aan Burchardus, VII, 48. De identificatie van Bethel (d.i. het huidige Arabische dorp Beitin; cf. Vilnay, 180) met Luza heeft Zeebout niet alleen in deze bron kunnen lezen, maar ook bij Isidorus, XV, 1, 22 of bij Poloner, 274-275.
334De vereenzelviging van Bethel/Luza met Jerusalem, zoals trouwens al in Tvoyage II, 16 ter sprake gebracht, heeft Zeebout kunnen aantreffen bij Eugesippus, 999, en bij Nicolaus van Lyra in diens glosse op Gen. 28:11.
335Nicolaus van Lyra in zijn glosse op Gen. 28:11.
336Nicolaus van Lyra, ibidem.
337Deze uitspraak is ontleend aan Poloner, 275, met een deels onjuiste interpretatie van diens tekst.
338Sichem (Nabloes).
339De boekuitgave noemt hier, conform III Kon. 12:29, een geheel andere plaats: Dan. De plaatsnaam Emon wordt wel vermeld bij Burchardus, VII, 31-32, maar in een volstrekt ander verband. Zie de volgende aantekening.
340De mededelingen in deze zin zijn wellicht gebaseerd op Burchardus, VII, 31-32. Fasselum: Phasaelis (Phesech). Torens Carich: Torrens Carith, d.i. Wadi el-Kelt.
prepostterug  begin  verder