In Een Amsterdams Marialeven in 25 legenden uit handschrift 846 van Museum Amstelkring geeft Gerard Jaspers dit anonieme Marialeven uit. Hij heeft daartoe de vijfentwintig kapittels die door Otto's Mariatekst heen zijn geweven, weer uit de compilatie geëxtrapoleerd. Deze keuze is verantwoord omdat zo de mariale legendencyclus, die wellicht als aparte tekst was geconcipieerd, in zijn oorspronkelijke vorm zichtbaar wordt. Anderzijds ontneemt deze procedure ons het zicht op de hybride tekst die voor de Amsterdamse bekeerde zusters voor wie de compilatie was bedoeld, als meditatie-instrument heeft gefunctioneerd. De lezer krijgt ook geen zicht op hoe de vijfentwintig legenden precies in Otto's tekst waren ingevoegd. De editie is geïllustreerd met laatmiddeleeuws iconografisch materiaal, overwegend houtsneden, waarop scènes zijn afgebeeld die ook in het Marialeven voorkomen. In de lijst van afbeeldingen is spijtig genoeg alleen het thema aangegeven, en geen bron.
Jaspers' inleiding tot de editie is breed opgevat. De lezer wordt gedetailleerd geïnformeerd over de geschiedenis van Museum Amstelkring (en krijgt onder meer een lijst van alle oude handschriften die daar worden bewaard), over de codicologische facetten en de bezittersgeschiedenis van handschrift 846, over Otto van Passau en de ontstaans- en tekstgeschiedenis van ‘De vierentwintig oudsten’, over de laatmiddeleeuwse Mariadevotie, over de nieuw-testamentische apocriefen die zich via mondelinge overlevering ontwikkelden tot de middeleeuwse mariale verhaalstof, over Middelnederlandse teksten waarin, net als in het Amsterdamse Marialeven, deze apocriefe bronnen doorwerken (Legenda aurea, Boendales Leken Spiegel, reisverhalen, ...). Hoewel de inleiding door de grote hoeveelheid uiteenlopende informatie de nodige consistentie mist, biedt zij desalniettemin een waardevol panorama van de codicologische, godsdiensthistorische en literair-historische achtergronden waartegen het Amsterdamse Marialeven is ontstaan en heeft gefunctioneerd.
Adres van de auteur: ua Ruusbroecgenootschap, Prinsstraat 13, b-2000 Antwerpen.
vorige
