Baelen, Kamiel van

Kamiel Frans Jan Albert van Baelen, Vlaams prozaschrijver (Turnhout 15.8.1915 - Dachau 11.4.1945).

Volgde aanvankelijk een priesteropleiding aan het Klein Seminarie in Mechelen, maar na een ernstige psychische inzinking gaf hij die studie op. Hij werd privé-docent en vervolgens leraar aan het Antwerpse Onze-Lieve-Vrouwcollege. In 1939 vertrok hij weer als privaatdocent naar Lausanne, maar na het uitbreken van WO II keerde hij terug naar België, waar hij betrokken raakte bij de Turnhoutse verzetsgroep BNB. In 1944 werd hij door de Duitsers gearresteerd en naar Dachau gedeporteerd waar hij op 11 april 1944 overleed.

Van Baelen debuteerde met het jeugdverhaal Brammetje knapt het op (1937) dat verscheen onder het pseudoniem Pro Pius. In 1939 voltooide hij de roman Een mensch op den weg in Zwitserland. Van Baelens romans hebben een sterk symbolische of allegorische inslag. Zijn personages zijn zwervers, op zoek naar geluk en worstelend met de conflicten tussen materie en geest. Zijn romans zijn opgebouwd uit korte, filmische fragmenten, waarbij allerlei vertelvormen gebruikt worden. Daardoor krijgt zijn werk sterk modernistische trekken. Om die reden werd hij in de Vlaamse kritiek wel een voorloper genoemd van de experimentelen van na WO II.

De roman Gebroken melodie (1946) werd nooit voltooid. Het eerste deel ervan werd door E. Janssen uitgegeven en door hem voorzien van een uitvoerig ‘In memoriam’.

 

Literatuur: Kritisch lexicon; NBW; Oosthoek; WP-lexicon; Kamiel van Baelen-herdenking, 13 juni 1981 - Turnhout, spec. nr. van Campiniana (1981) 19; A. Demedts, ‘Nabloei van het expressionisme. Kamiel van Baele’, in: Ons Erfdeel 26 (1983) 3, p. 426-428; P. Schampaert, ‘De romans van Kamiel van Baelen, literair-muzikale variaties op het zwerversthema’, in: Dietsche Warande & Belfort 129 (1984) 8, p. 586-604; P. Schampaert, ‘Kamiel van Baelens Oude symfonie, een science fictionroman’, in: Restant 12 (1984-1985) 4, p. 165-177.

 

G.J. van Bork
[ingrijpend gewijzigd, februari 2002]