De beschaving

J.P. Guépin

titelpagina

© 2007 dbnl / erven J.P. Guépin

DBNL vignet

Inleiding Hoofdstuk I Dialectiek [1] Het panretorisch standpunt [2] Debat tegenover oorlog [3] Fatsoenlijke retorica en de spelregels van het debat [4] Waarheid als produkt van concurrentie van meningen [5] Retorica en scepsis [6] De retorica als tak van de dialectica [7] Inventio [8] Het didactisch nut van topica [9] Analyse met behulp van topoi in de beroepspraktijk, inductie in het wetenschappelijk onderzoek [10] Het nut van inventio en logica [11] Ars en hiërarchische indeling: didactisch nut [12] Ware classificaties zijn historisch verantwoord [13] Het nadeel en het nut van hiërarchieën [14] De afbraak van de begrippenpiramide [15] Definitie tegenover duiding [16] Analogie [17] Pragmatische hiërarchieën [18] Wisseling van onderwerp en onuitsprekelijke waarheden [19] Trapsgewijze dialectiek [20] Trapsgewijze vooruitgang in de wetenschap [21] Overkoepelend paradigma [22] Symbolen en indices [23] Diagnose op grond van uiterlijke kenmerken [24] Onbekende principes [25] Onbekende oorzaken bij Freud [26] Onbekende oorzaken bij de structuralisten en in de taalwetenschap [27] De wetmatige gang van de geschiedenis [28] Oneens of eens op grond van indices Hoofdstuk II Politiek [1] Inleiding: retorica als kunst van het lange betoog [2] Standpunt en metastandpunt [3] Het belang van conventies [4] Oorlog en krijgslist [5] Terrorisme en democratie [6] Provocatie [7] Stuitend gejammer [8] Conventie en rol [9] Conventies van het debat [10] Concurrentie van meningen [11] Inspraak is je zin niet krijgen [12] Concurrentie van meningen over goederen [13] Kleinschaligheid en privé-initiatief [14] Tevredenheid [15] De onzichtbare hand en het wespennest [16] De juichkreet [17] De rechterrol, verlangen en afkeer [18] Overheid en algemeen belang [19] Rechterrol en imperialisme [20] Gedeelde regels [21] Ontveinzing en ontmaskering van eigen belang [22] Liefde [23] Wraak [24] Naastenliefde en tolerantie Hoofdstuk III De taal der hartstochten [1] Cultuur tegenover natuur [2] Elocutio [3] Bedoelde stijl en verraden stijl [4] Linkerhelft en rechterhelft [5] Bewust, onbewust en niet-bewust [6] Elke ars expliciteert gebrekkig [7] De taak van de kunstenaar [8] Inleven en meeleven [9] Oprechtheid en rol [10] Kunstmatige emoties [11] Het demonstratieve genre en literatuur [12] De pronkredevoering [13] Retorica en poëtica [14] Retorische poëzie [15] Het verval van de poëzie [16] Retorica en oprechtheid [17] Otium [18] Vrede en wellust [19] Imperiale cultuurpolitiek [20] Onnavolgbaar hofleven, navolgbare zelfgenoegzaamheid Hoofdstuk IV De mening van de ander [1] Inleiding [2] De leerbaarheid van literatuur [3] Duiding tegenover interpretatie [4] Verwijzing en kritiek [5] Mensenwerk [6] Een onbeperkte opvatting van interpretatie [7] Allegorie [8] Filologie [9] Juridische applicatio [10] Geschiedenis van de filosofie [11] Begrijpen en gegrepen worden [12] Het begrijpen van de ander [13] Een schrijver beter begrijpen dan hij zich zelf begrepen heeft [14] Het ongezegde [15] Interpretatie als zingeving Hoofdstuk V Het bloedig fundament van de beschaving [1] Mens en dier [2] Dialectische verzoening [3] De invloed van theologie [4] Comparatisme [5] Meuli's oermedelijden [6] Burkerts genetische verklaring [7] Moord en offer in de tragedie [8] Het offersysteem [9] Oogstoffers in Eleusis [10] Misdaad en straf in reinigingsceremonieën [11] Aan de ene kant misdaad, aan de andere straf [12] Het ritueel lijkt een herhaling van een oorspronkelijke misdaad [13] Bouphonia als allegorie van de instelling van het moordproces [14] Onthouding van bezield voedsel door ritueel slachten [15] De IJzeren Periode voor de zondvloed [16] Epimenides [17] Onomacritus [18] Zuntz, een intermezzo [19] Het Orphisch aition [20] De Freudiaanse catharsis [21] De Orphische catharsis [22] Het koken en roosteren van baby's [23] De Dionysische jacht [24] Het mythisch systeem Index