De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen. (3 delen)


auteur: Arnold Houbraken


bron: Arnold Houbraken, De groote schouburgh der Nederlantsche konstschilders en schilderessen. B.M. Israël Amsterdam, 1976 (3 delen, fotografische herdruk)


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[Margarita Godewyk]

Zy is gestorven te Altena in 't jaar 1678 in den ouderdom van 71 jaren. En haar roem voor het grootste gedeelte met haar.

Nevens haar verschynt MARGARITA GODEWYK ten Toneel.

De Lezer wil het niet kwalyk nemen, dat ik voor eene enkele reis myn voorgestelde perk overtredende, Margarita Godewyk schoon jaren later geboren nevens haar ten Toneel breng. Dit geschied, om dat al 't geen ik tot roem van Anna Maria Schuurmans gezegt heb, en de loffelyke voorbeelden daar toe aangehaald, teffens, op beide te gelyk zouden konnen toegepast worden.

Margarita werd in den jare 1627, op den 31 van Oegstmaand te Dordrecht, (alwaar haar Vader in dienst van de Latynsche School was) geboren. Zy van de milde natuur met veel vernuft beschonken, was zonderling ervaren in de Grieksche, Latynsche, Italiaansche, Fransche en Engelsche tale; begrypende mede de Hebreeusche Boekstave, en rymde geestig op Dichtmaat. Zy wist konstig met de naalt te stikken, Landschappen, Hoven, Huizen, Bloemen en allerlei slag van Scheepsgevaarten, gelyk ook alles door Oly- en Waterverf konstig af te malen. Tot welke

[p. 317]origineel

Penceeloeffening zy Nicol. Maas, tot onderwyzer gehad heeft. Zy wist ook geestig met de Pen en Potloot alle voorwerpen prysselyk te verbeelden: kon ook geestig op glas schryven, en verstond zig de Maatzang en Klavecimbalspel. Daar en boven begreep zy ook de Hemelloopkunde, en wat des meer is.

Math. Balen die van haar in zyne beschryving van Dordrecht meld, getuigt dat hem na haar dood vertoont zyn verscheiden van hare geschreven Boeken, als hare Latynsche, Fransche, en Nederduitsche zinnebeelden, met beeltenissen, door haar vernuft en Konst opgeciert: hare Latynsche gedichten van verscheiden stoffen, ook hare Latynsche brieven aan geleerde Mannen, inzonderheid aan den Heere Arnoldus Senguerdius Professor in de Filosofy tot Amsterdam, over verscheiden stoffe geschreven. Deze drie ingebonde stukken nevens hare losse nagelaten schriften, en verscheide stalen van hare Konst, berusten ter dier tyd in het Kabinet van den Heere Samuel vander Heiden.

Gemelde Balen heeft ook zyn Boek van Dordrechts af komst met de beeltenis van die schoone paarl (gelyk zy die zelf naar 't leven gemaakt had) geciert. Waar onder zig dit volgende byschrift doet zien, gedicht door den Heer Samuel van Hoogstraten:

 
Dus maalde Margariet haar uiterlyken schyn,
 
Als stontse voor ons: maar om haren geest in taalen,
 
In Konst in kennis, en in godvrucht t' agterhaalen,
 
Scheen Nestors levenstyd nog wel te kort te zyn.

Zy stierf te Dordrecht op den 2 van Slagtmaand 1677.

[p. 318]origineel

Hoe verschillig men de menschelyke geaartheid, en gevolgelyk de neigingen bevint, is min te verwonderen, alsmen opmerkt dat dit aan de menschelyke natuur eigen is, zoo veer, zelf tweelingen van eener dragt, niet alleen in geaartheid zullen verscheelen, maar zelf door een gants strydige genegenheid gedreven worden; een vast gevolg dat de onderscheidene driften uit de verschillige natuurs gesteltheid voortspruiten, en over zulks de uitwerkingen door verschillende en byzonder geaarde gemoedsdriften aangevoert, ook verschelen. Egter hoe verschillig iets is, zoo is 'er niets dat meer het genoegen streelt, als het opvolgen van de natuurlyke geneigtheid; nog zyn de lichamelyke werktuigen (in opzigt van eenige behandelinge of uitwerkinge) gereeder, om dat het werk van zelfs zig vlyd. Het levensbedryf van