[p. 413]
Bijlagen
I. Postillioen
Wtghesonden om te soecken den veriaegden Coninck van Praghe, 1621.
(Lezing A, uit Abraham Verhoevens's ‘Nieuwe Tydinghe’ Januari 1621, nr 7).
1.
Ick moet alomme gaen loopen soecken
In alle canten in alle hoecken:
Den Beemschen Coninck / wiens volck voor Praghen /
Onlancx deerlijck is verslaghen /
Die heeft zonder veel gherucht
Ghenomen heymelijck de vlucht /
Seght eens hebdy niet ghesien
Den verloren Palatin?1
2.
Ghy Soldaten die ghinckt loopen /
Hier / ende daer met groote hoopen /
Om t' ontcomen het dangier /
Van het Keysers volcks rappier /
Ghy ligt verstopt2 aen eenen cant
Oft zijt ghevloden wt het Lant:
Segt eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
3.
Hoort ghy Borgers oock van Praghen
Antwoort eens op mynder vraghen
Onder 't cryschvolck datmen sach:
T'uwaerts vlieghen naer den slach:
D'een die spronck hier over t' boort /
D'ander die is daer versmoort.
Seght eens hebdy niet ghesien.
Den verloren Palatin?
[p. 414]
4.
Seght oock eens ghy arme boeren /
Die u qualijck oock derft roeren /
Slaept in Bosschen / in Speloncken /
In Cavernen holle troncken:
Soud' hy niet zijn comen schuylen /
Bij u inde doncker cuylen.
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
5.
Bethlem Gabor die in als /
Compaignon zijt van den Pals /
Ick meyne dat ghy hebt (verstaen)
Hoet met hem al is vergaen:
Hebdy van hem niet vernomen /
Is hy tot u niet ghecomen.
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
6.
En ghy duytsche Protestanten /
Die opt hooft hem wilde planten:
Die Croone van het Beemsche rijcke /
Teghen reghel ende practijcke /
Heeft hy u niet comen claeghen /
Hoe hy is ghecrauwt voor Praeghen.
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
7.
Ghylieden1 om wiens raet /
Hy aenveerde dien2 staet:
Meynde dat u Ruyteryen /
Hem van alles souden bevrijen /
Hebdy noch gheene nieuwe maeren /
Waer hy mach ween vervaren3?
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
8.
Cooplie die versch comt van Londen /
Hebdy hem daer niet ghevonden /
[p. 415]
Heeft den Coninck1 gheen verlanghen /
Om aldaer weder 't ontvangen /
Oosen2 nieuwen verloren Sone /
Ballinck van de Beemsche Croone,
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
9.3
Alle de gheene die hebt te doen /
By den Hertoghe van Bulloen /
Oft aldaer zijt ghepasseert /
Hebdy niet gherencontreert /
Een Jonck man met vrouwe en kint
Die niet seer wel en was ghesint
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
10.4
Ghy Hans- ende Rijck-steden seydt /
Hebdy ghy hem wech gheleydt /
Tot dat hy het gheleende gelt /
U wederomme heeft ghetelt:
Want daer fortuyne is door ghegaen /
Daer is die vrientschap al ghedaen.
Seght eens hebdy niet ghesien /
Den verloren Palatin?
11.5
Pelegrims die d'weers door het Lant /
Met u Palsters in de hant /
Hier en daer compt te verkeeren
Schuylt hy niet onder u cleeren /
Hebdy nerghens onderweghen /
Een compaignon ghecreghen /
Seght eens hebdy niet ghesien
Den verloren Palatin?
12.6
En ghy nieuwe Hooch-duytsche Ioden
Is hy by v niet ghevloden /
Om te manghelen zijn habijt
[p. 416]
Om daer deur te zijn bevrijt /
Ende niet te zijn bekent /
Van het Crijsch-volck daer omtrent.
Seght eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
13.
Ghy Calvinische Predicanten
En ghy Heydelberchsche quanten
Houdt ghy hem oock niet verborghen /
Om te roepen heden oft morghen /
Op derthiendach als men singht1
Coninck Lappeken die drinckt.
Seght eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
14.
Ghy mans / Huysmeesters2 altemael
En Rectors van het Hospitael /
Is tot u niemant ghekomen /
Die zijn goet was afghenomen /
Hebdy niemant by der hant /
Die veriaecht is wt zijn lant.
segt eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
15.
Sergianten ende andere gasten /
die veel Vremdelingen aentasten3
Hebdy ghy nerghens een ontmoet /
die gheen bant hadde om den hoet/
Zijne caussen hielen niet meer4 allen /
den Caussebant was afghevallen5
seght eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
16.6
Hannekenuyt die gaet by nachten,
Wilt hier naer doch oock wel trachten
Met uwen stock ende hondt
Oft gij hem oock erghens vondt.
[p. 417]
Weghloopers men te vinden placht
Meer bij nacht als wel bij dach.
segt eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
17.
Ick ben moede van soo te soecken /
Hoort ghy al die schuylt in hoecken /
Ghy en derft niet comen voor den dach /
Seght waer toch hy wesen mach:
Condy my hem erghens toonen /
Bucquoy salt u rijckelijck loonen.
Seght eens hebdy niet ghesien /
den verloren Palatin?
18.1
Al wat ick rey en waer ick soeck
Het is al soe ick meyn verloren moedt
Ick keer naer myn huys, ick heb gedaen
Ick en myn perdt moet rusten gaen.
F.I.N.I.S.
V(idit) C(ornelius) D(e) W(ilte) A(rchidiaconus).
II. Postillon pour chercher le Roy Déchassé de Prague.
Je suis le grand Postillon,
Qui en boste et esperon
Est depeche toutes les foy
Pour chercher le nouveau Roy,
Qui vaincu s'en est enfuy
De Boheme sans faire bruit:
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Vous soldats de Moravie
De Boheme & Hongarie,
Qui plus viste que le pas
Courrier chargez de coutelas,
De Bucquoy, & ses gens d'armes
Quant on sonnait à l'arme,
Dictes n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Bourgeois de Prague la grande
Respondez à ma demande
[p. 418]
Entre les soldats que l'on dict
Apres le chocq estre enfuis,
Dont l'un franchissoit les fossez,
Les autres y demeuroint noyez,
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Et vous pauvres paysans,
Qui enchassez de vos champs
Donnez 'es boys & rochers,
Es montagnes & huyliers,
Seroit il bien pres de vous
En voz cavernes & trous?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Bethleem Gabor qui trop fin
Compagnon de ses desseins,
Je croy qu'aurez entendu
Ce qu'il sera devenu,
Ne vous at on pas compté
Où qu'il se soit retiré?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Et vous princes protestans
Idoles des Allemans,
Quoy contre toute partie
La coronne luy donnez,
Ne s'est il pas plainct à vous
De cest infortuné coup?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Vous Messieurs qui avez esté
Ses principaux Conseillers
Pour l'induire à l'entreprise,
Pensans par vostre cavallerie
Maintenir la mutinerie,
Nen avez vous pas des nouvelles?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Marchans qui pour voz affaires
Retournez de l'Angleterre,
Ce Roy sage en son terroir
N'a il pas desir de veoir
L'enfant perdu qui va
[p. 419]
De Boheme ça & là?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Vous qui passez par Esdan1
On seiournez là dedan.
N'avez vous pas rencontré
Un ieune homme accompagné
De sa femme & son enfant
Qui n'estoit pas bien content,
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Et vous Villes Hansatique
Pretendue Republique,
N'est il pas en vostre arrest
Pour vous payer l'interest
Des Rix dallers & doublons
Qu'il a reçu sans caution?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Pelerins qui par le monde
Sainctement faites la ronde
Voyez vostre compagnie
S'elle ne s'est pas grossie
D'un huguenot converty
Qui auroit changé son haby,
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Vous Iuifs gens de traffitqe
N'est il pas en voz bouticque
Pour y changer des cassaques
Et eschapper les Cosaques,
Les Wallons & Italiens
Qui le cherchent à bon escient?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Ministres & senieurs
De Hedelbergh & ailleurs,
N'est il pas chez vous caché?
Ne l'avez vous pas logé,
Pour chanter comme on souloit
Au iour des Roys, le Roy boit
[p. 420]
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Curateur de l'hospital
Aumosniers de Franckendal,
N'avez vous pas un passager,
Qui trop las de cheminer
A perdu une chance;
Sa couronne & sa chevance1?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Sergeants & autres officiers
Qui arrestez les estrangers
Avez vous rencontré à la rue
Un ieune homme à teste nue,
Les basses chausses mal liées,
Les Iartieres estant tombees?
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Je suis las de tant checher,
Tant randir2 & tant crier,
Je me trouve hors d'aleine,
Pour Dieu soulagez ma peine:
Monstre moy doncques le galan,
Vous en aurez le blan guan.
Dites n'avez vous pas veu
Le Palatin qui est perdu?
Iouxte la copie imprimée
A Anvers,
Chez Abraham Verhoeven, sur la
Lombarde veste, au soleil d'or,
avec grace & Privilege
III. Dit is de antwoort van den Palatijn op het voor verhaelde Schimpdicht.
(Zie Het Mengelmoes, blz. 209)
1.
Doet geen moeite om te soecken
In bosschen, cloven en in hoecken
Om te weten waer mach sijn
Den verloren Palatijn
Want gij sult eer langh ervaeren
[p. 421]
Waer hy henen is gevaeren
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
2.
Weet gij niet dat dagh en nachten
Dickwils te veranderen plachten
Hoe de sterren die klaer schijnen
Hun verthoonen dan verdwijnen
Van 't occident daer sy daelen
Gaense naer d'orientsche paelen
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
3.
Hebt gij oock noyt sien verschieten
Onder d'Horisonts lemiten
Off met een wolck duijster
Bedecken al den sonne luijster
Die met haer straelen heel plaisant
Verwermt verlicht 't kout doncker lant
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
4.
Wilt aensien der maene cloot
Off hy schijnt altyt even groot
Hij verandert sijn bestier
Als men siet in elck quaertier
Is den hemel van veranderen
Niet vrij veel min wij en andere
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
5.
Siet men niet 't rat van fortune
Tot voordeel winst off tot ruine
Dick van d'een off d'ander draeyen
D'onderst opperst? ende waeyen
Uyt het werelts woest gewest
Oost en noordt dan weder west.
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
6.
'k Sien van verr' een sterr' idoone
Een kleyn strael der sonne schoone
[p. 422]
'k Weet niet in wat hemels teken
't Is alleen den Heer gebleken
'k Sien des Heeren hulp vaillant
Opgaen tot onsen bystant
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
7.
O gij catholieke geesten
Tiert dogh niet als botte beesten
Maer wilt dogh met ernst versinnen
D'ou historien vant' beginnen
Hoe der princen, vorsten, heeren
Staet en hoogheyt haest verkeeren
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
8.
Leest dogh de beemsche cronycke
En meer ander diergelycke
Gij sult vinden dat Godts raet
Nimmermeer te rugh en gaet
Noyt en is 't onder gebleven
Die godt heeft tot vorst verheven
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
9.
Heught u niet dat klijne machten
Groote legers t' onderbrachten
Maer gij hebt alree vergeten
Dat gij dick sijt uijt gesmeten
Als plins Maurits met heirscracht
Uwe steden t' onderbracht.
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
10.
Tschijnt dat gij altijt victori
Hebt bevochten met een glori
Hoe de g'unieerde staeten
Uwe spaensche potentaten
Desperaet van iet te winnen
Brachten tot een vreê gesinnen
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
[p. 423]
11.
Had ick eenen roomschen paepe
Die een van de helsche knaepe
Kon besweiren, 'k soude wel
Imant roepen uyt de hel
Om de memori te verversschen
Uwe steden t'onderbrasschen (sic)
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
12.
Laberlotte wilt vertellen
Dese uwe medghesellen
Hoe t' gestelt was in den slach
Voor Nieupoort alwaer men sagh
U heir breken dootslaen vluchten
Met seer groot getier en suchten.
Haest niet laet spot want gewis
Noch niet allerdagh avont is.
13.
Deerelyck van syn peert gevelt
Stont int Spaensche bloedigh velt
Hertogh Albert die nogh leeft
Wie 't gedenckt syn herte beeft
Men socht hem een lange stont
Eer dat men hem weder vont
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is
14.
Vraeght Bucquoy hoe voor een iaer
Den slagh van Weenen hij wirt gewaer
Als van Thorn de graeff cloeckmoedigh
Syn heir versloegh seer mismoedigh
En de rest liet sien de lappen
Door het sablen slaen en kappen
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
15.
Daerom gij al die verder niet
Als wat voor ooghen is en siet
Wilt dagh vorsten heeren croonen
Met u schim(p) reden verschoonen
Wat naeckend is gij niet en weet
Sijt tot vreucht niet te gereet
[p. 424]
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
16.
Mij dunckt iae sien met ooge klaer
Dat gij den Paltin hier en daer
Soeckt maer hij haest eer gij 't begeert
Verthoonen sal gij sult verneert
Dan roepen ach waer hy dogh niet
Gevonden tot ons groot verdriet
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
17.
Denckt dat Godt die door een comeet
Heeft g'openbaert sijn groot secreet
Sal storten met grootter gedruys
Den Antechrist met syn gespuys
En sal Fredrick tot iders spijt
Stellen weer in Pals en ryck
Haest niet laet spot want gewis
Nogh niet allerdagh avont is.
IV. Coninck-feest van den Palatin, 1621
Zie: ‘Nieuwe Tydinghe’ van A. Verhoeven. Januari 1621 - Nr 8
Coninck. Den Palatin.
Coninck Lappeken van corte rijcken /
Ben ick ghevallen in Boheemsche lant /
Aen mijnen staet (eylaes) cant claerlijck blijcken /
Want men my ras wederom helpt van cant
Camerlinck. Den Graef van Turn.
Ick heb het Conincxken een bed bereyt /
Hy heeft er qualyck op connen slapen /
De pluymen zijn in het velt wt verspreyt/
Wie salse by een wederom gaen rapen?
Raetsman. Die Protestanten.
Onsen raet was sonder eenich fondament /
Wij hadden seecker niet wel ghestudeert /
Daerom zijt ghy met recht in dasch ghewent /
En in alle costen ghecondemneert.
[p. 425]
Hoof-meester. Den Coninc van Enghelant.
Ick moet het huys heel reformeren /
Want zijn volck (alst blijckt) docht niet met allen /
Wij souden hem gheheel ruineren /
En iamerlijck doort bedt strop doen vallen.
Voorsnyder. Den Graeve van Mansfelt.
Ick hadde mijn mes niet wel doen slijpen /
Ick maeckte veel te groote stucken /
Den Coninck en conste niet begrijpen /
Hy moester hem wel deerlijck aen versliecken.
Poortier. Den Koninck van Vranckrijck.
Ick wil in tijts de poorten toesluyten /
Want die Geusen stellent al opt rooven /
Sy ligghen onder malcanderen en muyten /
Sy mochten oock eens myn croone berooven.
Speel-man. Den Hertoch van Beyeren.
Ick heb den Coninck een speelken ghespelt /
daer hy qualijck toe wiste de passen:
T' was doen hy danste voor Praghe int velt /
Men sach hoe haest hy daer viel in d'assen.
Cock. Graef Maurus van Nassouwen.
Ick en Bullioen hebbent te heet ghecockt /
Den Coninck heefter pijn van in zijn maeghen:
Wij hebbent oock al wat te dick ghebrockt /
Ghelijck hy aen / en van ons gaet claeghen.
Biecht-vader. Den Keyser Ferdinandus.
Sydt ghy teghen u hooft op gheresen /
Door vals bedroch om uwen eyghen baet /
Knielt / en seght my doch eens u leetwesen /
Ick can u vergeven u groot misdaet.
Medecijn. Den Coninck van Spaignien.
Als ick sach / dat u croonpijn was soo sterck
Seyd' ick wech Galenus / dit 's Paracelsus werck /
[p. 426]
dies gaf ick u goutdranc uit Walssant wel verstaelt
dat u haest de croousieckt wt t' hooft heeft ghehaelt.
Secretaris. Den Venetiaen.
Onse secrete brieven en correspondentie /
En heeft den Coninck niet connen bevrijen /
Wy moeten soecken een ander inventie /
En ons penne subtijlder besnijen.
Rentmeester. Die Rijcx Steden.
Wy hebben onse rekeninghe niet wel ghestelt /
Als wy ons gelt aen u hebben ghehanghen /
Want alsment wel insiet / en overtelt /
T'is veel ghegeven / luttel ontvanghen.
Schencker. Den Marquis Spinola.
Schenckt / drinckt / en wilt u nu vry verheughen /
al quam den Baccherach ons t'ontbreken:
Laet daerom niet te drincken groote teughen /
Ick sal t'Heydelberchs Wijn-vat wel ontstecken
Bode. Den Grave van Bucquoy.
Die Beemsche tijdinghe sonder dralen /
Droegh ick de Sleesische / en Moravische Heeren /
Sij sullen my mijn port naer wil betalen /
Eer ick te rugghe sal wederkeeren.
Sangher. Den Hertoch van Saxen.
Met den Speel-man maecke ick goet accoort /
Wij moeten t'saemen confereren!
Alle quaede noten seynden wy voort /
Sy souden ons musicke turberen.
Slot. Bethlem Gabor.
Als den Sot zijn marot heeft verloren /
Dan is al zijn vreughde seer naer ghedaen:
Dan en comender gheen boetsen meer te voren /
Maer moet dan weder cot-waerts druypen gaen.
[p. 427]
V. Lofdicht ter eeren van dat edele huys van Oosten-Rijck.
Siet hier des Arents macht / den Keyser Christen helt
Met Christen Princen cracht / cloec moedigh comt int velt
Prijst Ferdinandus lof / die altijd moet vermeerren
Vant Christelijcke Hof / den vyant af te keeren
O onverwachte daet / en dat int Christen rijcke
Siet wie den vyant slaet / tis Godt van Hemelrijcke
Sy zyn op eenen dach / verslageen en gaen loopen
En Praegh met geroot beklach / de oock haer poorten open
Daer is gheen grooter stadt / in al Europa paellen
Als Praegh ick seght u pladt / soo wy u doen verhaellen
Den slach en Coninckx ryck / heeft Godt ghenadich gheven
Den Hemel van ghelijck / den vyant oock doet beven
O edel Keysers bloet / en Oostenrijckx gheslachte
U lant u Croon u goet / neemt weer het is u machte
Augustus hooch gheacht / Carolus lof ghepreesen
Sijn beyde op eenen nacht / ia in een vyr verreesen
In Ferdinandus beelt / het schijnt sy zijn heerbooren
Om Satan ketters weelt / in Bemer lant te smooren
Ick weet niet datmen leest / van Keysers ooit bevonden
Dat Keysers zijn gheweest / hoort wel na mijn vermonden
Die met soo grooten vlijdt / haer vyant daer bestreeden
En in soo corten tydt / Godts Kerck ghestelt in vreden
Den Keyser wint voorwaer / dat Satans helden vroom
Verschricken nu aldaer en crijghen eenen schroom
O Christen Keyser groot / wilt u kloek-moedich toonen
Laet Calvinisten snoot / in u rijck niet meer woonen
Den Beyer vorst vermaert / doorluchtich in zijn wercken
Hem selven nu niet spaert / om Christus rijck te stercken
Bucquoy den vromen helt / Godt sal hem oock beminnen
Met Beyeren in het velt / den vyant doet verwinnen
Sy vechten nu met kracht / om Christus kerck in weerden
En die met al haer macht / beschermen op der eerden
Den Keyser was in noodt / hij riep aen Godt almachtich
Den Paus terstont gheboot / die Christenen eendrachtich
Te bidden met ootmoet / dat Godt haer wilde sparen
En van het hels ghebroet / bermhertelyck bewaren
Die Christenen verbaest / haer stemme lieten clincken
Soo dat het metter haest / daer al de Sterren blincken
Is opghedronghen stout / al voor den hooghen deur
Waer binnen hem onthoudt / den hoochsten Gouverneur
Die daer tot onderstaat / wt s'hemels hooghe saelen
Al met zijn stercke hant / victory heeft doen haelen
Want door die groote kracht / de Godt liet van hem gaen
En conde helsche pracht / en vuylheyt niet bestaen
Soo dat Calvinus schaer/ moest buyghen ende srtijcken
[p. 428]
Den Palts heeft ooc van daer / met schande moeten wijcken
En vluchten met ooneer / en laten daer met schanden
Den Keyser wesen Heer / al van de Beemsse Landen
Den Keyser wint zijn Hof / Zijn Rijck zijn Lant zijn Stadt
En heeft een groote lof / voor die overhandt ghehadt
Waer wt wy cunnen sien / waer wt wy cunnen mercken
Die goetheydt Godts alleen / in sijne wonder wercken
Die nemmermeer verlaet / die nemmermeer in noodt
Het Oostenrijkse saet / maer vrijdet van den doodt
Wy sien hoe grooten macht / en hoeveel cloecke knechten
Den Palts daer by een bracht / den Keyser te bevechten
Om die te roepen wt / en dryven wt zijn landt
Maer speelt nu op een flut / loopt wech met grooten schandt
Petrus ghy zijt den steen / sprack Christus goedertieren1
Op u en anders gheen / sal ick mijn kerck fondeeren
Die poorten der hellen / en sullen u niet deyrren
Hoe seer sy u quellen / en wilt u niet verveyrren
Ick sal by u blyven / soo langh die werelt staedt
Sy sullen niet bedrijven / op my u vry verlaedt
Laet ons dan totter doodt / op dese gront-steen bouwen
En Godt in onse noodt / voor seeker steunsel houwen
Die propheci is claer / den Palts mach nu wel beven
T'is meer dan hondert jaer / van Lichten Berch beschreven2
Dat daer een Paltssen Graeff / zou Coninck zijn van staten
Maer dat hy als een slaef / het rijck sou moeten, laten
Hij heeft noch meer vertelt / al van den swarten raven
Als dat men hem int velt / met esels sal begraven
Hy loopt nu achter landt / die croon ia hem afschoren
Heeft oock met groote schant / zijn vaders lant verloren
Sijn huysvrou die is doot / een doode vrucht ghebaert
Den Paltssen rou is groodt / hij wordt noch meer beswaert
Die hoofden van dit beest die woorden nu tweedrachtich
Tsweert van den Heylighen Geest / dat is haer al te krachtich
Dat van den Paus aldaer / van Roomen is ghesonden
Waer door die helsche schaer / ontfanghen heeft veel wonden
Die Moravyters wreet / begosten oock te beven
Zy hebben soomen siet / haer selven over gheven
Slesien is verveert / sy willen accorderen
Men sal oock haer begheert / goetwillich consenteren
Den Bedthlem Transilvaen / is in die honghers rijcken
Hij can niet meer bestaen / met schande moet hij wijcken
Die Vorsten Protestant / en al die Hense-steden
Spinola wint haer lant / zy zijn niet wel te vreden
[p. 429]
Zy waren daer zeer stark / hoochmoedich in haer wapen
Maer loopen wt haer perck / siet hoe sy nu staen gapen
Haer hoop haer toeverlaet / van wiens hulp sy oock snaecken
Die vadt haer metter daet / al met syn scherpe baecken1
Zij loopen nu verbaest / door noodt en groote last
Haer eyghen Prins met haest / hout haar van achter vast2
Den Arens pluymen snel / daer Palts mee was ghevlooghen
Die zijn nu wt zijn vel / en wt zijn vlees ghetooghen
Zyn eyghen pluym en huydt / moet hij nu oock verlaten
En loopen als een guydt / wt lant en achter straten
Den Keyser door Godts kracht / heeft Beemer lant in nomen
Spinola is met macht / in Paltssen lant ghecomen
En wint daer met ghewelt / die Steden en Castellen
Die Vorsten ruyment t' velt / en laeten sien haer hielen
Den helssen Luciphaer / wilt hem als Godt verheven
Den Palts die volcht hem naer / men sietse beydt nu sneven
Hij is door Hollants raet en al haer valssche mallen
Ghecomen tot dit quaet / zijn hulpers hem afvallen
Sy meenden door den Palts / de Christenen te dwinghen
Den kans die is nu valsch / siet hoe sy nu om springhen
Hollanders mal en licht / met al haer guytsche spotten
Waers nu haers vals ghedicht / haer schellems rommel-potten