Nederlandse spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden (4de druk)


auteur: F.A. Stoett


bron: F.A. Stoett, Nederlandsche spreekwoorden, spreekwijzen, uitdrukkingen en gezegden. W.J. Thieme & Cie, Zutphen 1923-1925 (vierde druk).  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

93. Op zijn apostelpaarden.

Deze uitdrukking, ook wel in het Latijn per pedes Apostolorum, wil zeggen te voet, daar de Apostelen volgens het voorschrift van hunnen Heer (Matth. 10:5, 7, 11 enz.) te voet moesten reizen naar Galilea's steden, ter volvoering van den hun opgedragen last; Zeeman bl. 46 en Laurillard bl. 19. In het Italiaansch zegt men hiervoor andare sul cavallo di San Francesco, waarmede te vergelijken is het bij V. Duyse bl. 457 voorkomende: zij zijn met de paarden van den H. Franciscus gekomen, waarbij men zich herinnere, dat de arme Franciscaner monniken altijd te voet reisden, in tegenstelling met de rijke Benedictijnen, die dit te paard konden doen (Borchardt, bl. 430). De zegswijze is sedert de 17de eeuw bekend en wordt aangetroffen bij Coster (Teeuwis de Boer) bl. 35, vs. 766: Nou mach ickme t'huys laten dragen van me Apostels paerden. Zie ook Sewel, 627: Apostels paerden, de voeten; Boekenoogen, 65: met den bilwagen uit rijden gaan (ook Molema, 38 b; Gunnink, 109); met Jan Bil

[p. 39]

z'n wagen thuis komen (De Vries, 64); in de Betuwe: op de pootewaoge; in Limburg: op schoenmakers trein rijden ('t Daghet XII, 142); elders reizen met den schoenmakers trein (Waasch Idiot. 579 b); met de tweewielkar reizen (Waasch Idiot. 668 a); met 't schoenmakerskonvooi of 't schoenmakersvapeurken vertrekken (Antw. Idiot. 1082); met den wagen van Van der Stappen rijden (ib. 1414). Te vergelijken zijn nog de Nederduitsche spreekwijzen: up dem Apostelpearde rigen; spann dine Apostelpêr an (Eckart, 16; Wander, V, 785). In het hd. zegt men naast auf der Apostel Pferde reiten of apostoliren ook auf Schumachers Rösslein, auf Schusters Rappen reiten; auf der Kuhhaut reiten; de beenen noemt men Spazierhölzer, gebrüder Beeneken, Stezen, Pedale; Deensch: at reise med Apostlenes Heste; in het Friesch: mei de bilwein, op 'e apostelwein of mei skoenmakersweintsje reisgje; in het Engelsch: to go by Walker's 'bus; to ride a bayard of ten hoes; to ride shank's pony; to travel by the narrow-bone stage; to travel by Mr Foot's horse; fr. monter le cheval de St. Crispin; aller sur la hacquenée des cordeliers of venir par le train onze (11). Vgl. de in Amsterdam gebruikte uitdr. met lijn 11 (of lijn 2) gaan.