|
|
|
| |
[vs. 4210-5177]aant.
4210.
Alsi gescaert waren ende berect
Sijn si ter hant voort ghetrect
Met haesten ten vianden waert. 4212
Men mocht daer horen op die vaert
Die daer luden met sulcker pine,
Dat die erde donderen dochte. 4216
Dus quamen si met desen gherochte
Daer die vianden met gewelt 4218
Gescaert hilden op 't velt,
4220.
Ende elc onder sine vane.
Also elc sach den anderen ane
Doe wel gewapent ende bewaert,
En was daer niemant op de vaert
| | | |
In d'ene noch in d'ander side,
Hoe willich hi was ten stride, 4225
Hine hadde wel den pais genomen,
Haddi mit eren mogen comen;
Doch so verwan die scamelheit,
Ende daden wech die bloeheit, 4229
4230.
Ende sloegen met sporen dair.
D'ierste joeste dede voirwair
Mijn heer Henric van Oyenbrugge,
Die sterc, jonc was ende vlugge. 4233
In de vierde battaellie dair
Met heer Arnoude, als ic las,
Die heer van Grimberghen was,
Ende met heer Arnoude sijns selfs vader; 4238
Nochtan liet hise beide gader,
4240.
Ende reet der vorste scare ane,
T'achterwaerne bevolen was.
Hi soude ierst slaen in den tas,
Ende die vianden bestaen,
Mocht na sinen wille gaen.
| | | |
Hi was strijts gewillich soe,
Dat hi reet dore die scare doe.
Hi hadde een spere schoon ende starc,
Ende reet een ors dat menich marc 4249
4250.
Waert was te alsulken oirbore,
Al verdect wel ter coere 4251
Van sinen wapenen wel ghemaect;
Sijn tornekeel was wel gheraect 4253
Van sinopre ende van goude,
Van .vi. stucken, also hi woude, 4255
Met enen rande getandeert 4256
Van kelen, alsi wert geviseert.
Scilt op hals, helm op hoeft,
D'ors liet hi lopen, des geloeft,
4260.
Voer d'andre een scoetmael verre. aant.
Doen reet jegens hem al erre 4261
Een knape hiet Jan, wet wale,
Die de wapenen van Wesemale,
Met enen rande droech van lasure,
Ende stac heer Henric tier ure 4265
Weder hi wilde of en wilde,
| | | |
Hi moeste bughen achter waert; 4268
Maer hi rechte hem ter vaert,
4270.
Ende gheraecte den ghenen weder,
Dat man ende peert viel neder. 4271
Lanc waest eer hi op comen conste;
Want die strijt op hem begonste,
Ende heer Henric voir voert, 4274
Ende boet enen sijns speren oert,
Die jegen hem quam opgevaren,
Ende geraectene te waren aant.
Soe sere met sinen schachte,
Dat hine doorreet een gelachte, aant.
4280.
Ende hem in 't lijf dat spere brac.
Mijn heer Henric sweert uyttrac,
Ende voer striden op de vianden,
Dien hi afsloech voeten ende handen,
Ende wrachte groote moort. 4284
Doen quamen beide die scaren voort;
D'ene brachte geleid ane 4286
Selve die grave van Viane,
Ende die here van Diest elc anderen jeghen
Hebben die orsse met sporen geslegen,
| | | |
4290.
Ende ronnen elcanderen op.
Dat gedalsch ende dat geclop aant.
Van den peerden ende van den slagen
En can ic u halfs niet gesaghen,
Hoe ridderlike men tornierde,
Ende hoe elc anderen nederstierde;
D'een sloech, d'ander stac,
Ende van den speren dat ghekrac 4297
Was te hooren wonderlike. 4298
Doen quam gereden ridderlike
4300.
Die here van Diest doere den strijt, 4300
Wel ghewapent, te dier tijt 4301
Jegen den grave van Vianden dare.
Met hem quamen een deel sire mage,
Die hem hielden in dien daghe
Algader onder sijn baniere, 4306
Die root was gelijc den viere
Van gouden, twee vaeschen daer in 4308
Van sable, meer noch min;
Hi liet lopen dore den dal
| | | |
Sijn ors dapper ende snel,
Opten scilt, rechte vore,
Dat spere d'ander syde herdore
Ende ontwee sneet, als ic lie,
Beide halsberch ende corie, aant.
Daertoe levere, longer mede;
Tspere hi stac hem ter stede, aant.
4320.
Ende d'ander viel neder doot,
Dat sinen vrienden was scade groot; 4321
Want hi goet ende vrome was.
Doen quam gereden sinen pas
Die here van Bierbeke, seker sijt,
Met sire scaren in den strijt,
Ende vergaderden, dat 's waer;
Want jegen hem quam aldaer
Met sire scare, die hi helt,
Die here van Breda met gewelt.
4330.
Si vielen te gadere wiselike,
Ende streden herde vreselike;
Elc en wilde door den vaer
Van sinen vrient niet sceiden daer.
| | | |
Als die twee heren vergadert waren,
Wert daer gevochten sonder sparen,
Elc gout anderen sijn gelach, aant.
Daer wert geslagen menigen slach,
Ende gemaect weduwen, wesen; 4338
Dus was in anxte ende in vresen
Daer quam gereden in den stride
Heer Gerart, als ic versta,
Des heren sone van Breda,
Varende groot ende snel, aant.
Ghewapent als een lantshere.
Den scilt droech hi, min noch mere, 4347
Van kelen, met drie sautoren aant.
Van selvere, na mijn verhoren,
4350.
Met enen palestene ter cuere,
Goet ende fijn van lasuere.
Een spere hilt hi wel gereet,
Dat stijf was ende sere sneet;
Daer ane hinc wel gescapen
Een gonfanoen van sinen wapen.
| | | |
Doen sloech met sporen de baroen
Als een ridder stout ende coen,
Heer Warnaer, al en was hi niet
4360.
Ridder, hi was uytvercoren,
Ende van Thienen wel gheboren;
Den scilt doorstac hi hem in de side
Dat hi doot viel in dien stride.
Dat spere trac hi na hem weder, 4364
Ende stac enen anderen neder
Dat hi vertorden bleef op d'eerde
Onder voeten ende onder peerden, 4367
Ende metten steke sijn spere brac;
Sijn goede swaert hy doen trac,
4370.
Daer hi met sloech slagen groot.
Doen quam gereden tiere noot
Sijn vader ende sire broeder drie,
Ende haers volcs ene partie.
Daer wert gestreden op dien dach,
Dat men er lange af spreken mach;
Want elken die daer was ten stride
Mocht men geliken t'allen tide
| | | |
Met waerheiden Roelants genoot;
Want hare slagen waren groot.
4380.
Daer bleef op den velde verslegen
Ende verminct in dat bedranc.
Daer was van sweerden groot geclanc;
Daer vocht die grave van Vianen
Op een swert ors, in der banen,
Verdect met ere ysere coverture.
Sijn scilt was root tier ure
Met enen inscildeken daerin,
En sijn baniere meer noch min,
4390.
Daer sijn volc onder hilt
Ende sere vacht met gewilt.
Die grave selve hilt enen spere,
D'yser was, des sijt vroet,
Lanc wel onderhalven voet.
Sijn ors noopte hi houde 4396
Met enen spore root van goude,
Dat seerder liep dan een hinde;
Jegen hem quam met geninde
| | | |
4400.
Die here van Diest geslegen
Met sporen coen als een degen
Sijn wapen waren, no root, no blau; 4403
Maer van goude, twee vaeschen daerinne 4404
Van sable, also ic versinne. 4405
In de hant haddi den spiet,
Daer hi den grave mede stiet
Op den scilt, dat hi cloef 4408
In twee stucken als een loef. 4409
4410.
D'yser op de plate anstoet,
D'yser brac, dat hem goet
Was, want hine niet af en stac;
Hoert hoe hi hem weder wrac:
Hi hortene eer hi hem leet
Op den scilt, dien hi hem gereet
Van den halse, ende tien tide
Quam d'yser op de slincke side
Van sire platen; dat spere brac,
Ende gaf enen groten crac,
4420.
In cleenen stucken al ontwee,
Ende die orssen, dat's noch mee,
| | | |
Daer die heren beide op saten,
Quamen gelopen so utermaten
Sere, dat die heren beide
Te gader quamen metten gereide,
Ende vergaderden te samen
Met borsten ende met lichamen,
Soe dat si vielen in dat geloop
Met orssen, met allen overhoop.
Dien tween heren geslegen toe
Die vrienden in beiden siden;
Daer ginc men vreselike striden
Om die heren te helpen op;
Daer wert gegeven menigen clop
Boven die heren die daer laghen,
Ende en hoorden no en sagen,
Van den valle; maer die hem bi
4440.
Waren hebbense opgeheven.
Daer wert menich slach gegeven,
Ende gesteken menighen stoot;
Daer was anxt ende groote noot;
Men droech den heren eer yet langhe
Alle beide uten bedranghe,
| | | |
Heeft daer elc sijn sweert genomen,
Ende voeren striden ridderlike.
Daer quam gereden vreselike
4450.
Mijnheer Wouter Berthout,
Die den Brabanters was onthout, 4451
Die de derde scare brachte.
D'ors liet hi lopen met crachte, 4453
Dat seerder liep dan soude
Een vogel vliegen in den woude,
Of vee loopen, hert of hinde, 4456
Ende stac enen die hi kinde,
Die van 's Hertogenbossche was
Metten schachte, dat hi in 't gras
4460.
Van den orsse doot viel neder. 4460
Die schacht brac; hi vinc weder
Ten sweerde dat t' siner side hinc,
Ende sloech een jongelinc
Dat hi hem 't hoofd dede vliegen af. 4464
Doen quam dair sinen hogen draf
Die here van Rotselaer in den strijt
Ghereden, en menich man tier tijt, 4467
Die hem hilt onder sine baniere,
Die wit was, rikelic ende diere
| | | |
4470.
Met drie lelien van kelen root;
Selve was hi in den stride
Gewapent als een ridder wel:
Sijn ors was dapper ende snel,
Met sinen tekenen overtoghen.
Hi hadde den schacht, ongeloghen,
In die hant, ende sloech met sporen; 4478
Men mochte d'erde doven horen, aant.
4480.
Daer hi over gereden quam.
Berthout, reet hi hem jeghen,
Ende heer Henric opgesteghen
Weder op heer Wouter doe,
Ende stacken metten spere soe,
Dat hi was bi na mit allen 4486
Van den orsse neder gevallen.
Heer Wouter, die hem tamelike
Onthilt, stac mijn heer Henrike
4490.
Met sinen stercken spere weder
Op den scilt, door dat leder
| | | |
Van der plate, dat 't spere booch
Ende in menichen stucken vlooch;
Her Heinric die ridder snel
Onthilt hem van den steke wel,
Ende trac 't sweert uter scheiden
Ende slouch heer Wouteren sonder beiden
Op den helm rechte boven,
Dat hi van den slaghe verstoven aant.
4500.
Wert ende al te male in dole.
Van toorne ontstac hi als een cole
Die leecht ende bernet in 't vier,
Hem worde verwermt beide sijn lier aant.
't Sweert troc hi uter scede, aant.
Ende heeft heer Henric geslegen,
Die jegen den slach brachte gedregen
Den schilt te poente in 't gevoech,
Daer hi een grote stuc af sloech.
4510.
't Sweert voer voort in de borst, 4510
Ende wonden een deel, sonder vorst
Dat bloet daer uyt gelopen quam;
't Sweert hi anderwerf nam, 4513
| | | |
En waende te slaen op sijn hoet; 4514
Maer een ander ridder stoet,
Dien hi metter selver snede
Geraecte, dat hi hem dede
't Hooft afvliegen verre.
Doen wert mijn heer Heinric erre,
4520.
Die heer was van Rotselaer;
Ende verhief 't met beide handen:
Hi waenden slaen toten tanden;
Maer d'ors ontdroeghene aldair
Uten slaghe; maer 't sweert baer
Voer den orsse tusschen de oren,
Dat hy 't geraecte te voren,
So dat voer ten herssenen toe.
Dat ors storte neder doe;
4530.
Maer heer Wouter spranc op saen, 4530
Ende ginc over sine voeten staen,
Daer street hi alse een here;
Doe riep hi: Grimbergen! sere.
Selke die sijn roep vernamen,
Gheredelike si toe hem quamen;
| | | |
Daer quam her Heinric van Oyenbrugge,
Die sterc, jonc was ende vlugghe:
Doen hi Grimbergen roepen hoerde,
Reet hi derwaert metten woerde, 4539
4540.
Ende quam daer heer Wouter stoet
Op d'eerde, ende vocht te voet. 4541
Doen wert erre mijn heer Heinric
Met speren sloechi vreselic 4543
Op die heer Wouter aenstoeden
Dapperlijc ende onvermoeden,
Ende stac enen ridder daer,
Die metten here van Rotselaer
Comen was te desen stride, 4548
Rechte op sijn slincke syde,
4550.
Dat hi viel uten gereide. 4550
D'ors nam al sonder beide 4551
Mijn heer Wouter met gewoude.
Hi peinsde dat hi 't dancken soude
Heer Heinric t' eniger stede,
Die dese joeste dore hem dede,
Ende hem was dat ors goet,
Dien hi staende vant te voet.
| | | |
Doen voerden die heren te hande
Met crachte doer die viande,
4560.
Daer si anxtelijc op streden 4560
Te met, dat si deure leden.
Ic conste u van half den lieden
Sonderlinge haer daet niet bedieden;
Maer men sloech daer in beide siden
Dat ic wane weten wel te voren,
Sint Ons Here wert geboren
En sach men nie op corten tijt
4570.
Want van mate noch van rijcken
En woude niemant anderen wijcken,
Noch een voet de plaetse rumen,
Dus moeste daer menich tumen aant.
Ter erden, ende vallen doet,
Oft verminct werden in der noet. 4575
Daer sloegen af die viande
Elc anderen voet en hande,
Hoot, been, voirwaer geseit,
Vielen in dat bloet gereit,
| | | |
4580.
Dat dair lach gestort al werm.
Daer laghen ende baden menich arm,
Met dat daer met williger hant
Die d'erde met stouten moede
Verwen daden metten bloede:
Sy wouden haer scande, haren toren
Wreken, die hem daer te voren
Die van Grimbergen hadden gedaen
Te Nettelaer, als ghi verstaen
4590.
Hier voren wel hebt in de jeste.
Dies was daer strijt, ja de meste
Die men in menighen tide sach;
Oec haddense quaet verdrach.
Die van Grimbergen wouden mede
Die scade wreken, die hem dede
Die hertoge Godevaert Metten Baerde,
Dies si noch hadden groote onwaerde, 4597
Dus was groot ende starc die crijch.
Daer quam ghevaren in den wijch aant.
4600.
Die here doe van Craynhem, 4600
Die de vierde scare bracht met hem
| | | |
Die rikelic was ende diere
Van goude, een cruce van kelen daerin,
Met ere crayen, mere no min, 4605
Die van sable was al te male.
Sijn tornekeel, wet wale, 4607
Was van den selven afgesneden. 4608
4610.
Die here van Wesemale, met
Sinen maghen, die ongelet
Den last woude helpen draghen,
Ende sijn lijf met eren waghen.
Hy was maerscalc ende here,
(Dies woude hi bejaghen ere)
Van dien van Brabant gemeene;
Het behoorde te sinen leene.
Sijn tornekeel ende sijn baniere
Waren rijckelic ende diere
4620.
Ende al eens van kelen root,
Van silvere verheven scone.
Hine achte niet een quade bone
| | | |
Op die van Grimbergen in dat parc; 4624
Hi hadde een spere stijf ende starc,
Ende een yser dat seere sneet.
Hy noopte d'ors met sporen gereet;
Jeghens hem quam diergelike
Van Grimberghen mijn heer Arnout,
Ende met hem die here stout
Van Assche, dien in die vaert
Bevolen was de standaert. 4635
Nochtans bant hi selve baniere; aant.
Sijn wapen was goet ende diere:
Sijn tornekeel dat was van goude,
Ende van kelen, also hi woude, 4639
4640.
Van .x. stucken, na sijn behoirte,
Ende elc na cunst van sire geboirte.
Die vierde scare si brachten,
Met scerpen sweerden ende met scachten,
Met groten orssen overtoghen,
Oft hadden gheweest hertoghen. 4645
Haer wapen die hem wel saten 4646
| | | |
Jeghen die sonne daer si quamen.
Oec waren si die beste te samen
4650.
Van al den scaren groot of clene; 4650
Heer Arnout horte uyt alleene,
Die van Grimbergen was here.
Comen tot so herden stride,
Als daer nu geviel tien tide.
Van goude, al te ridderlike
Gemaict, met ere vaeschen blau;
Sijn ors dat was appelgrau,
4660.
Een dat beste dat men vant
Ofte wiste in enich lant; 4661
Die here van Moy, een franchois, 4662
Had hem gesent uyt Artoys.
Die selve here, als wy hoeren,
Was van den royalen geboren;
Dese selve hi quam met gewoude
Sint te hulpe her Arnoude
In den strijt ende in de orloghe
Jegen den jonghen hertoghe,
| | | |
4670.
Wiens liede dat nu sere streden.
Mijn heer Arnout quam ghereden
Op dit grau ors, dat al te male 4672
Scone verdect was ende wale 4673
Met ere yseren covertueren,
Die jegenslage mochte dueren
Wel ende jegensteken swaer;
Daer boven met samite claer
Ene andere die al d'ors bevinc.
4680.
Aen sijn spere de keerende neder; aant.
Oec reet jegen hem daer weder
Van Wesemale mijn heer Geraert,
Een stout ridder ende vermaert, 4683
Jeghen Heer Arnoude met gewelt
Sijn ors was dapper, starc ende groet,
Dat seerder liep dan een bogen scoet.
Sy quamen recht in dier manieren
4690.
Elc geronnen ten anderen waert,
Ende staken die speren onvervaert
| | | |
In menighen stucken op de scilde,
Soe dat beide die heren milde
Achterwaert gheboghen saten,
Die hem wel consten gelaten 4695
In orlogen ende in stride,
Ende rechten hem ten selven tide. aant.
Die sweerden toghen si haesteleken,
Ende ginghen slaen ende steken,
4700.
Ende die scaren van beide siden
Ginghen onderlinghe striden.
Men blies daer, sijt seker das,
Als dat here vergadert was,
Menighen trompe ende basine;
Men riep dus lude in schine 4705
Menighen roep, menich teyken;
Niemant wilde den anderen wijcken.
Die grave Dideric riep: Vianen!
Ende ginc sijn lieden vermanen
4710.
Dat si hem wel proeven souden,
Ende den strijt vaste houden.
De here van Breda riep: Breda!
Ende sijn sonen oec daerna
| | | |
Riepen sijn teycken sonder berghen;
Ende her Arnout riep: Grimbergen!
Riep: Mechelen! met gewout.
Selc riep: Assche! selc riep: Beyghem!
Ende elc sijn teyken dat hem
4720.
Toehoirde in allen rechte.
Dese waren van den geslechte
Van Grimbergen ende van der side,
Riepen lude in den stride.
In de ander side, dat wet:
Lotherike ende Brabant! met.
Selc riep: Diest! selc: Wesemale!
Selc Craynhem! weet wale,
Rotselaer, Wemele, selc Bierbeke
4730.
Wert daer geropen tien stonden
Van hem die banieren bonden.
Elc riep dat hem toehoerde,
Ende na den cri ende na den woerde
| | | |
Sijn si te samen daer gevaren.
Der vergaderde in der scaren
Haestelike 't kynt bi den vader,
Die neve bi den oem algader;
Daer d'een vrient bi den anderen helt
Wert daer met groter gewelt,
4740.
In beide siden sere gestreden,
Ende menich man overreden,
Ende met sweerden dorhouwen. 4742
Oec so mocht men daer scouwen
Menighen halsberch ontmaelgiert, 4744
Ende menighen helm gefaelgiert,
Menigen scilt in spaneren gesleghen, aant.
Ende verminct menich deghen. 4747
Menich voet, arm ende hant
Afgeslagen in dat sant. 4749
4750.
Men mochte peerde ende rosside
Al idel sien lopen uten stride,
Daer die here af was doot.
Daer was anxt ende groote noot
Aen beiden siden op dat velt.
Daer quam gereden met gewelt 4755
| | | |
Van Leefdale mijn heer Godevaert,
Wel gewapent op sijn paert, 4757
Al van den hoofde toten teen:
Sijn baniere, sijn scilt al een
4760.
Van goude, met drie roosen daerin 4760
Van kelen root, meer no min; 4761
Van kelen oic een quartier.
Sijn ors dede lopen die ridder fier,
Dat scone, starc was ende goet;
Jeghen hem quam in 't gemoet
Van Grimbergen heer Geraert,
Die stout was ende onvervaert.
Hi hadde een stiven scacht
Met enen pinnoncele bracht
4770.
Van samite scone ende groene.
Van Leefdale die ridder coene
Reet jegen hem dus weder;
Elc stac d'anderen dore 't leder
Van den scilde, dat si bogen
Ende die speren in stucken vloghen.
Hierna quamen die heren t' samen
Met borste ende met lichamen,
| | | |
Met helme ende met scilde,
Weder elc wilde ofte en wilde,
4780.
Dat si, met orse ende met allen, 4780
Ter erden quamen gevallen,
Daer si beide een stuc tijts laghen.
Menighen sach men derwaert jagen
Daer dese heren lagen neder
Om hem op te heffen weder;
Maer en waert niet so saen
In den strijt daer gedaen,
Elc woude den sinen ierst helpen op.
Daer wert ghegheven menighen clop,
4790.
Aldair die heren laghen onder, 4790
Dies strijts mocht elken wonder
Hebben, die daer hadde gesien
Beide dat jagen ende dat vlien;
Doch werden si met grooter pine 4794
Opgeheven in de hutsine. aant.
Men gaf daer elken sijn sweert;
Doen ginghen de heren weert
Van yerst weder striden seere;
Ende mijn heer Arnout die here
| | | |
4800.
Van Oyenbrugge, ende heer Henric
Sijn gewapent hiertoe comen;
Daer heeft heer Arnout genomen
Van Oyenbrugge sijn starc spere,
Ende stac van Wavere den here,
Van den peerde was gevallen;
Want met pine, met arbeide,
Hilt hi hem in 't gereide;
4810.
Ende heer Henric heeft vercoren
Heer Wouteren ende stacken voren
Op den scilt so overseere,
Van den orsse viel ter erden neder;
Maer hermonteert wert hi weder
Van sijns selfs gesellen doe,
Die daer gereden quamen toe.
Oic quam dair die here van Aa,
Wel gewapent, als ic versta,
4820.
Van kelen met enen sautore, 4820
Van silvere gaende dore. 4821
| | | |
Hy stac van Oyenbrugge heer Arnoude
Op den scilt van roeden goude
Ende van sinople dat hi spleet;
Die scacht brac, ende daer hi leet,
Sloechene heer Arnout boven 4826
Op den helm, men mochte loven
Beide arm ende oic sweert;
Want hi den riken helm weert
4830.
Ende 't beckeneel spliten dede; aant.
Ende hadde hem aldus ter stede
't Sweert niet in de hant gekeert,
Hi hadde hem een evel spel geleert,
Dat hi nemeer en ware gesont;
Ende here Arnout voer voort,
Hi ende syne sone, die groote moort
Daden over die viande; 4838
Sy sloegen af voete ende hande,
Aldus stridende, dat wet,
Quamen si onder die baniere
Van Grimberghen weder sciere, 4843
Die her Arnout hilt, haer here,
Die ghestreden hadde sere 4845
| | | |
Als een prince vrome ende stout.
Doen voer te hant heer Arnout, 4847
Ende sijn sone neven hem, houden
4850.
Als heer Arnout comen was 4850
Met sinen sone, als ic las,
Die van Grimbergen hiet die here,
Doe wert daer gestreden sere
Van menighen man vrome ende stout.
Daer lach menich in ongewout
Van sinen leden, met diepen wonden;
Daer liep menich ors ontbonden,
Arme, hande, scachte ende sweerde
Lagen daer in 't bloet op de eerde,
4860.
Op de eerde wide ende side.
Daer was menig in groter noot
Die van Grimbergen ende haer conroot
Wederstonden metten sweerden
Die Brabansoenen, die hem weerden
Dus weerde hem op berch end in dale
Menich man, dat sy u cont,
Die sinen viant wederstont.
| | | |
4870.
Si gaven slage, ocht waren dwerge,
Dat wederlude dale ende berge.
Die here Van Assche hadde tier tijt
Daer verloren in den strijt,
Beide helm, sweert ende schilt;
Maer in sijn hant hi hilt 4875
Een massuwe groot ende swaer,
Daer hi mede gaf aldair 4877
Hy was van den bloede roet
4880.
Ontlixent ende als omronnen; aant.
Emme hadde niemant connen aant.
Bekennen bi sire parueren.
Hy bete neder te dier uren,
Ende greep een starc spere,
Ende sloech sijn ors met ghere
Metten sporen, ende voer steken
Twee Brabanters, die hi breken
Den scilt dede, wet wale,
Ende dorstack enen altemale;
4890.
Dat speer brac ende hi viel doot.
Enen anderen sloechi op 't hoot
| | | |
Metten tronsoene van den scachte, 4892
Dat hi nederviel onsachte 4893
Ende bleef vertreden ende doot;
Doe voer hi voort metter spoet,
Al vechtende, tot hi quam
Daer hi den standaert vernam,
Die hem bevolen was op sijn ere.
Daer voer hi houden als een here 4899
4900.
By heren Arnoude van Hombeke,
Bevolen was in den onvrede
T'achterwaerne, dat wet wel;
Die 't ooc hadde in dat nijtspel
Herde vromelic gedaen: 4906
Menigen man, na mijn verstaen,
Ende oic selleken gegroet
4910.
Metten scachte ende metten sweerde,
Die den standaert begeerde.
Des was die strijt even starc,
En conste niemant genemen merc
Hier wie boven bliven soude.
Dair bleven verslagen jonghe ende oude.
| | | |
Van des morgens te priemtijt
Duerde vreselike die strijt
Tote dat hoge noen was leden.
Nochtans hadden by waerheden
4920.
Die van Brabant vele meer lieden
Ende vele meerder maisenieden, 4921
Dan die van Grimbergen daden;
Dies waren si te meer geladen;
Maer si wisten wel te voren
Hadden si dat spel verloren,
Si hadden in hant moeten gaen.
Hier by, doe ic u verstaen,
Waest dat die strijt lange duerde,
Ende in lanc so meer versuerde, aant.
4930.
Elc wou den andren sonder bliven
Van den velde daer verdriven.
Alse die dorpliede vernamen,
Hebben si hem alle te samen
Van die woenden daeromtrent.
Sy daden die clocken slaen,
Ende vergaderden sonder waen
Vele lieden, na mijn versinnen, 4938
Gewapent te Grimbergen binnen
| | | |
4940.
Met ghisarmen ende met pijcken, aant.
Daer si ten wighe wert met wouden strijcken,
Met swaerden, met codden, met staven,
Daer si slagen groot met gaven,
Als si alle vergadert waren
Ende hiet Van Massenhove Jan;
Hine was blode, lac no traech, 4948
Hi was der Grimberchsche maech,
4950.
Ende bestont hem,na mijn lien,
Hy was vrome, stout van moede;
Maer niet rike was hi van goede.
Doen hy leytsman worden was
Dede hi voeren, sijt seker das,
.LX. scutteren gaen tier wilen
Met boghen ende met scerpen pilen,
No meer en hadde hiere doe.
Daerna dede hi gaen alsoe
4960.
Lieden met staven ende met piken. 4960
Daer na dede hi henen striken,
| | | |
Die daer metten sweerde quamen,
Ende metten ghisarmen te samen.
Dus bescaerde hise, dat 's waer,
Ende droech selve daer naer
Die al sweert was, in die vaert;
Daer stont in een witte kercke 4969
4970.
Na des cloosteren gewercke,
Die men noch heden op den dach
Aldus wel beschouwen mach.
Hi sprac: ‘Ghi heren, siet voor u,
Dat men ons in corter stont
Af sal berren in den gront,
Opdat wy den strijt verliesen;
Dies seldi u vianden kiesen,
Ende slaen groote slage ende swaer.
Winnen wy den strijt aldair,
4980.
Ende wise van den velde driven,
Wy selen ewelic heren bliven.’
Doen riepen sy al gemeine,
Out, jonc, groot ende cleine:
| | | |
‘Wi selen die viande soe slaen
Datter ons gheen sal ontgaen,
Hem sal berouwen in corten daghen
Dat sy ons hier met oghen saghen.’
Dus sijn sy comen al te samen
Op dat velt daer sy vernamen
4990.
Groten, stercken, bitteren strijt.
Doen sprac haer leytsman tier tijt:
‘Treet aen, ghi heren, ende slaet sere
Laet ons bejaghen heden ere.’
Doen riepen si alse d'onvervaerde:
‘Trect voert met den standaerde,
Wy sellen u volgen ende bystaen,
Ende grote stercke slaghe slaen.
Die wile dat wy moghen leven,
En selen wy u niet begheven.’
5000.
Mettien gaf die leytsman sciere
Eenen sinen neve die banniere,
Ende nam een hantacx in de hant, 5002
Daer hi mede als een wigant,
Ende als een vrome coene man
| | | |
D'ander volgden wel saen,
Ende hebben die viande bestaen.
Si ginghen striden als d'onverveerde,
Selc met staven, selc met sweerde.
5010.
Binnen dat men daer street sere
Heeft van Wesemale de here
Ommegesien ende heeft vernomen
Dat voetvolc te gader comen
Met colven ende met massuwen,
Dies elken wel mochte gruwen.
Dat voetvolc ontsach de here;
Want si streden herde sere;
Sy sloeghen voer hem ter eerden
Orssen, mannen, mede peerden,
5020.
Ridderen, baenrotsen mede;
Sine gaven niemant vrede.
Doen sprac die here van Wesemale
Ten here van Diest, wet wale:
‘Segt, here, welc is u raet,
Nadien dat hier gescapen staet?
Hier sijn comen met ghenent
Die dorplieden van hier omtrent,
| | | |
Wel gewapent ende voirsien,
Als die niet en willen vlien.
5030.
Sy hebben nu begonnen strijt,
Het 's quaet volc, des seker sijt,
Sine kennen coninc noch grave;
Commen wy onder hare stave,
Sy slaen ons seker doot; 5034
Sine kinnen in hoer conroot
Geen edellieden, ridderen, noch knapen;
Wien si connen hier betrapen,
Heeft seker sijn lijf verloren.’
Doen sprac die here van Diest te voren:
5040.
‘Ic en weet, sem mijn leven,
Wat rade hier toe gheven.
Bliven wi hier, na mijn verstaen,
Sy selen ons sonder twivel slaen,
Of leggen ons in vancnesse,
Daer ons een dach sal duncken sesse.’
Binnen deser talen ende spraken
Ginghen die boerlude maken
Inden strijt onder die viande,
Ende sloeghen menighen in den sande. aant.
| | | |
Die veghe doot dat hi nam;
Sine spaerden peert noch man,
Wien si consten komen an; 5053
Si dronghen emmer voert vaste,
Ende onthaelden so de gasten
Dat si van den selven stride
Serich worden ende ontblide. aant.
Die scutters scoten vaste ende sere
Menighen knape, menighen here;
5060.
Die scerpe pile die dair vloghen
Uten stercken groten boghen
Hebben gewont menich peert,
Dies die Brabanters verveert
Worden, en dorsten hem niet
Sy keerden ende slogen met sporen
D'orse, die waren uytvercoren;
D'ander volgden vaste naer.
5070.
Al vliedende dootgesleghen,
Ende menich gevaen onder weghen.
| | | |
Daer quam menigte so groot
Van dorplieden, dat door noot
D'ander voor hem mosten wijcken,
Die die colven ende pijcken
Duchten, ende hoir slagen daer
Daer quam, al moest het gescien,
Menich man node an 't vlien,
5080.
Ende die 't noode dede, dat verstaet,
Haddijs gehad goeden raet.
Van Diest ende van Wesemale,
Ende van Bierbeke also wale,
Van Craynem, van Rotselaer,
Van Wemele, deze waren daer;
Ende waren so verladen in der noot,
Dat si erselden ende haer conroot.
Soe waren die heren, wet wale,
Van Waveren, ende van Leefdale,
5090.
Van Hoebosch ende van Campenhout;
Dese heren waren nochtans vroe ende stout.
Die heren van Aa, ende ander mede
Ridderen, knapen, die tier stede
Toenden ridderlike daden.
Al namen si ten stride scade,
| | | |
Al vliende keerden si dicke weder,
Ende trocken menighen man dair neder,
En daden menich scoen ontmoet.
Dat volc dat daer quam te voet,
5100.
Sloeg hen af so menighen man,
Ende ghinc hem so herdelic an,
Dat die Brabanters tier uren
Voer hem niet en mochten dueren;
Menighen man vinghen si daer.
Dese strijt groot ende swaer,
Ende dese jagerande tier wile aant.
Duerde meer dan een mile.
Doen dede gebieden van Vianen
Die grave, dat si lieten danen
5110.
Die Brabanters keren saen,
Si hadden ontfaen scade genoech;
Ende dat si keerden na heur gevoech,
Met gemac ende met minnen,
Weder tot Grimbergen binnen.
Doen keerde 't volc ongespaert
Weder te Grimbergen waert,
| | | |
Ende voerde met hem te samen
Groeten roef, dien si namen,
Oec hadden si te dier stede
Orsse, rossiden, peerden,
Daer si voeren hare veerde,
Ende ander goet dat si met minnen
Deilden te Grimbergen binnen.
Sy daden hem ontwapenen gemeine,
Out, jonc, groot ende cleine,
Ende ginghen hem te ghemake
Doen van menigherhande sake,
5130.
Ende van ate ende van drancke.
Haer gevangen daden si saen
In stercke ysere ketenen slaen,
In veteren ende in boyen swaer, aant.
Dat sire seker waren dair
Dat si hem in ghenen sinnen
En mochten ontgaen noch ontwinnen.
Die ghenen die daer waren ghewont
| | | |
5140.
Ende verbinden haer diepe wonden,
Die si ontfaen hadden tien stonden,
Men leitse soete ende sachte,
Ende achterwarese ende wachte
Van al dat hem mochte deren.
Sy hebben oic na hair begheren
Hem te rasten samen gedaen,
Ende heer Arnout na mijn verstaen,
Dede grootelijcx sijns selfs ere,
5150.
Ende toghet daer sijn doghet groot;
Want alle, die waren doot
Bleven 's daegs in den stride,
Dede hi halen in weder side
Op wagen, op karren sonder sparen,
Weder si vrient oft viant waren,
Ende daedse ter selver uren 5156
Algader in den clooster vuren;
Op een kerkhof dede hise graven.
Die siec waren dede men laven, 5159
5160.
Ende die ghewonde verbinden wel.
Hier na ginc sonder groot spel 5161
| | | |
Heer Arnout ende sijn sonen beide
Slapen, dat es waerheide;
Sy hadden gevochten metten brande,
Dat sijs moede waren, op den viande,
Ende hadden raste wel te doene;
Ende van Brabant die baroene
Keerden droeve ende verveert, 5168
Wat si mochten? te Bruessel weert, 5169
5170.
Ende hadden alle groten toren
Dat si den seghe hadden verloren
Ende so menighen man tien stride,
Ende swoeren menichwerf tien tyde,
Dat si hem noch souden wreken alle 5174
Van haren scade, van haren mesvalle,
Ende van haren lachter groot,
Ochte dair omme bliven doot.
|
4212Met grooter haesten ter vianden waert.
4216Dat die eerde schoren dochte.
4218Wel gheschaert met groot gewelt, Daer die vianden haer hielden op 't velt; Een yghelijcken stont onder sijn vaene. Maer doen den eenen sach d'andere ane So wel ghewapent, so wel bewaert, En was daer, meen ick, op die vaert, Aen d'eene.
4225Hoe willich hy vroet was in den stryde, Hy en hadde den pays wel ghenomen Hadde hy met eeren henen mogen commen.
4229Ende daden van hen die blootheyt Ende sloegen in beyde syden met spooren. D'eerste jooste dede, wildijt hooren.
4233Hy was jonck, sterck ende vlugge, Daertoe dapper ende vrome mede. Hy was gheschaert, dat's waerhede, In die vierde battaille daer Met heeren Aernoulde openbaer.
4238Aernoult, als ick las, Van Oyenbrugghe, synen vaedre; Maer hy lietse beyde gaedre, Ende reet in die voorste schaere, Die den grave openbare Van Vianden was bevolen; Want hy woude sonder dolen Die vianden aldeer eerste bestaen, Mocht het nae synen wille gaen. Hy was strydens willich alsoo, Ende reet door die schaere doe, By den eersten als een ruddre stout. Hy hadde in sijn hant een hout, Dat esschen was ende sterck.
4256Ghedanteert Van kelen, so hy hadde gheviseert. Schilt aen hals ende helmp op 't hooft, Ende liet loopen, dies ghelooft, D'ors voor d'andere een schutmael verre.
4261Oock reet jegens hem sonder merre Een knaepe ende hiet Jan, wet wale, Ende drouch die wapene van Wesemale Met eenen rande van laseure.
4268Dat hy moeste buyghen achterweert.
4274Ende mijn heere Hendrick voer voort, Ende boot eenen sijns sperren oort, Die jeghen hem ghereden quam, Dien gheraeckt hy, als ick vernam, So sere met synen grooten schachte, Dat hyne doorstack een ghelachte, Ende hem in 't lijf dat sperre brack; Mijn heere Hendrick het sweert uyte track. Doen ghinck hy stryden op die vianden, Die afsloech.
4284Ende vracht onder hen groote moort.
4286Die daer die heeren brachten gheleyt Van Vianden, sy u gheseyt, Ende die heere van Diest, elck jegens anderen Wel ghewapent sonder veranderen, Ende liepen doen den anderen op. Dat ghedaschs ende gheclop Van den sweerden, van den slaeghen, Conste ick u niet alf ghesaeghen, Ende hoe sy riepen ende cryierden, Ende d'een den anderen neder stierden, Hoe d'een sloech hoe d'ander stack.
4301Tot dier tijt, Die d'eerste schaere leyde daer Tegen den grave voorwaer Van Vianden, verstaet my nu, Ende neven hem quaemen, segge ick u, Een groot deel sijnre maeghen, Die hem hielpen in dien daeghe.
4306Alle gaedre onder syne banniere.
4308Van goude twee faschen van sable daer in. Oock was hy gewapent meer noch min Met al sulcken teekene al, Ende liet loopen door een dal
Een ors dat dapper was als een ree, Ende stack eenen no min no mee Rechte op den schilt vooren Dat sperre op d'ander syde leet doore, Ende sneet ontwee, als ick lyde, Beyde halsberch ende ceurie, Daertoe levere ende longere mede; Tsperre hertrack hy tier stede, Ende die.
4321Dies sijn vrienden rouwe groot Hadden; want hy vrome was. Doen quam ghereden al op synen pas Die heere van Bierbeke in den strijt, Met sijnre schaere te tier tijt, Ende vergaederde aen die andre daer, Daer jeghens quam, dat es waer, Die heere van Breda met ghewelt Met sijnre schaeren die hem heelt Te gaedre herde wijsselicke. Daer weert ghestreden vreeselicke
Doen die twee heeren te gaedre waeren; Want d'een en woude den andren niet spaeren; Elc gaut den andren daer sijn ghelach.
4338Daer veele kinderen af bleven weesen; Daer was anxst ende vreese Herde groot in beyde syden. Doen quam daer ghereden tyde tyde Des heeren sone van Breda, Heer Geeraert hiet hy, als ick verstae, Op een ors, dat wet wel, Dat welvarende was ende snel.
4347Hy droeg den schilt, no min no meere Van keelen, met dry saultoiren Van silvere, doen ick u hooiren Met eenen palestene van laseure. Een sperre hielt hy ter selver ure Stijf daer d'isere af sneet; Oock so hincker ane, God weet, Van syne wapene een confanoene. Doen sloech hy met spooren, die baroene, Ende stack eenen die Gwymaer hiet; Maer hyne was ruddre niet, Ende was van Thienen weert gheboren; Dat hy hem den schilt dede schooren Ende doorstacken in die syde.
4364Doe track hy tsperre nae hem wedre, Ende stack eenen andren met te nedre.
4367Dat sperre brack, hy vinck ten sweerde, Daer hy met sloech groote slaegen. Doen quam daer in dien bedraege Sijn vaedre ende sijn broedren drie, Die't daer daden, alsoo ick lye; Dat men daer lange af spreken mach; Want men se waele op dien dach
Mochte ghelijcken Roelants ghenoot; Want sy menighen sloegen doot, Ende verminckten in dat bedranck. Doen quam ghereden eer yet lanck Van Vianden die stoutte grave Op een ors sweert als een rave Verdeckt met yzeren couverteuren. Sijn schilt was root ter dyer uren Met eenen inschilde van silvere daer in; Sijn banniere was meer no min Van den selven in die vaert, Daer sijn volck was onder gheschaert. Hy hadde een sperre starck ende stijff, Daer dysere af was, sonder blijff, Lanck wel onderhalf voet.
4396Hy sloech met spooren sijn ors goet, Dat seerder liep dan eenighe hinde, Ende jeghens hem quam, als ick vinde, Die heere van Diest, met spooren gheslegen, Ghewapent als eene coene deghen.
4403Sijn wapenen weren root no blau.
4405Alsoo u kinne, Ende hadde ter hant den spriet.
4409Loof. Maer 't ysere onstont op die plaete, Ende den schacht brack t' sijnder baete, Soe dat hyne meer af en stack. Nu hoort hoe dat hy hem weder vrack: Hy gheracktene op den schilt, Die hy hem te synen onghewil Met allen van den halse reet; Tsperre ginck voort ende leet Op de plaete in de slincke syde, Ende tsperre brack ten dien tyde In cleyne splinteren al te male, Ende die orssen, dat wet waele, Daer die heeren beyde oppe saeten, Quaemen gheloopen utermaeten, Soe dat die heeren beyde Vergaederden metten ghereyde; Ja, met borste ende met lichaemen, Ende vielen op die eerde t'saemen Metten orssen metten allen overhoop. Daer weert terstont groot gheloop Van den vrienden in beyde syden; Men ghinck daer vreeselicken stryden.
4438So seere verduselt waeren sy Van den val, dat segge ick dy, Toch worden sy beyde opgheheven Metten orssen, al sonder sneven, Ende togen uyt den bedrange. Daernae en leet niet langhe
Dat die heeren bequaemen te hant, Ende gingen stryden, sy u becant, Elck metten synen vreeselicke. Daer weert menich bracht ten lijcke, Die des strijts ontliden was. Daer quam ghereden cort nae das.
4451Als een ruddre vrome ende stout.
4453Ende liet loopen d'ors met crachte, Dat veele seerre liep dan soude.
4456Oft eenich hert, ree ofte hinde.
4460Van den orsse quam doot ghevallen. Die schachte brack; hy vinck met allen Ten sweerde dat t' sijnder syden hinck.
4464Wiegen af. Doen quam ghereden synen draf.
4467Met menighen man ter selver tijt, Die hem hielt onder syne vaene, Die wit was als een swane.
4471Hy bracht gheleyt derde conroyt, Daer menich vrom man in was. Oock was hy selve, sijt seker das, Ghewapent als een ruddre wel: Sijn ors was welvaerende ende snel.
4478Ende sloech met spooren; Men mochte d'eerde dommen hooren, Daer hy overe ghevaeren quam. Doen (hi) heer Woultre Berthout vernam Sloech (hi) met spooren jeghens hem; Oock quammer met, ick seker ben, Mijn heer Hendrick van Rotselaere, Ende gheraecte heer Woultre dare.
4486Dat hy bynae was ghevallen; Doch onthielt hy hem met allen, Ende stack mijn heere Hendrick wedere Door den schilt op dat ledere
Van den plaeten, dat 't sperre vloech In veele stucken, nochtans en booch Heer Hendrik niet van dien steke; Maer hy track sijn sweert dapperlicke, Ende slouch heer Woulter op den helm, Dat hy viel in een bedwelm, Ende was van den slaege in dole. Doen hy bequam weder, als een cole, die ligget en bernt aen dat vier, Weert hy ontsteken aen beyde sijn lier Van grooter vernoytheden. Hy track 't sweert uyter scheeden, Ende voer op heer Hendriken slaen Daten hy gheraeckte, sonder waen, Op den schilt wel seere ghenoech.
4510Ende 't sweert voer voorts, sonder vorst, Ende wonden een deel in die borst Datter 't bloet uytgheloopen quam.
4514Ende wouden slaen op sijn hoot; Maer een ruddre daer tusschen schoot, Om mogen was dat hy dede; Dien gheraeckte hy op die stede Dat hem 't hooft afvloch verre. Doen weert die heere van Rotseleere erre, Ende nam 't sweert in beyde handen, Ende waenden te slaen totten tanden; Maer 't ors ontdroech hem uyten slaege Dat hy gheraeckte, sonder saege, Recht vooren tusschen die ooren, Ende sloech dat ors uytvercooren Rechte totten hersenen toe.
4530Maer heer Woultre spranck op, Ende ghinck staen, sonder scop, Op sijn voeten ende track 't sweert, Ende weerde hem als een ruddre weert, Ende sloech in beyde syden seere: Grimberghen! riep doen die heere, Twee ofte dry werf, als ick vernam. D'eerste die tot hem toequam
Was mijn heer Hendrick van Oyenbrugge, Die sterck was, stout ende vlugge.
4541Ende vachte als een goet.
4543Ende sloech met spooren vreeselick Op die ghene die so streden Op heeren Woulteren, ende niene meden, Ende stack eenen ruddre daer.
4551Heer Hendrick nam d'ors sonder beyden, Ende veuret daer heer Woultre Berthoult Seer vacht als een ruddre stout, Ende seyde: ‘Neempt, heere Woultre, heere, Mijn dinckt ghy hebbes te doen seere, Ende laet ons t' uwen lieden vaeren; Want wy hier sorghelijck sijn te waeren.’ Hy seyde hy sout gherne doen. Daer hielp heer Hendrick den baroen Dat hy op dat ors ghescreet, Wyen lief was ofte leet, Ende te haeren ondanck mede. Doen voeren sy beyde van dier stede.
4560So dat sy quaemen te hande Daer sy van haeren volcke schieden. En conste u niet lichte bedieden Van elcken sonderlinghe die daet; Maer men vacht daer, dat verstaet, In beyde syden so over seere, Dat ick wane dat sint dat Onsen Heere Van Marien wordt gheboren, Der reynder maeghet uytvercoren, Noyent so harten strijt en was; Want d'eene en woude, sijt seker das, Den anderen eenen voet niet ruymen; Dus moeste menich ter eerden tumen, Die daer weert gheslaegen doot.
4575Oft verminckt in der noot; Want het sloegen die vianden Elcanderen af voeten ende handen, Daertoe hooft, beenen ende aermen, Dat daer viel in 't bloet al warme; Daer leefde menich man onsochte. Ick segge u dat die van Grimberghen vochten Met goeden wille, met stouten moede, Ende mingende d'eerde metten bloede, Datter uyten wonden gheloopen quam; Want sy wouden, als ick vernam, Vreken haer schande ende haeren toren, Die die van Grimberghen daer te voren Hen ghedaen hadden hy Nettelare; Ende die van Grimberghen, dat 's ware, Wouden hen oock vreken mede Van dier schade die hen dede.
4597Dies sy hadden groote onwaerde. Dus was 't in beyde syden crijch. Doen.
4600Die heere van Craynhem, sonder beyden, Op een ors, dat es waerheyde, Met synen wapenen overtoghen. Hy bracht met hem ongheloghen De vierde schaere onder syne banniere.
4605Met eender crayen, ick seker bin, Die van sable.
4608Wel ghesneden. Oock quam neven hem, by waerheden, Die heere van Wesemaele met syne maegen, Die sijn last wouden helpen draegen Van dyen stryde met groote eere, Want hy was maerschalck ende heere, Van die van Brabant alghemeene; Ende hoorde oock met synen leene, Dat hy doer af hielt gheheel. Sijn banniere en tornekeel Was alles van keelen root Met dry lelien, dat weet bloot.
4624Op die heeren van Grimbergenlant. Eene sperre haddy in sijn hant, Dat stijf was ende seere sneet, Ende liet henen loopen ghereet Sijn ors, dat was al snee wit, Met syne wapenen, verstaet dit, Alle te maele overtoghen, Op d'ander syde quam onghelogen.
4635Was bevolen den standaert. Nochtans bant hy selve banniere; Hy was ghewapent met wapenen diere.
4639Sonder heelen. Daer was gheroep ende gherucht veele, Daer sy die vierde schaere brachten, Met scherpe sweerden, met stercke schachten.
4646So wel consten sy hem ghelaeten. Haer wapenen blinckten uytermaeten.
4650Van al den staeten groot ende cleene. Mijn heere Aernoult horte uyt alleene, Die heere van Grimberghen was; Hyne was noch niet, sijt seker das, Commen daer ten stryde doe. Hy was ghewapent, ick segge u hoe, Van goude met een fasche blau; Sijn ors was al appelle grau.
4661Oft oock wiste in eenich lant.
4662Het hadden ghesonden uyt Arthois Die here van Moy, een edel franchois, Ende was van den royaellen gheboren. Noch suldy hiernae van hem hooren Hoe hy te Grimberghen quam ghetoghen Met menighen man ongheloghen, Ende hielp heer Aernoult in sijn oorloghe Jeghen Godevaert, den jonghen hertoghe, Dese lieden dat nu seer streden.
4673Schoone ende daertoe herde waele Was verdeckt met eene couverteuren Van iseren die wel mochte deuren. Daer boven een dexel van sammite. Hy hadde in sijn hant, seyt die vite, Een sperre daer een pinnonceel hinck nedre, Ende reet daer jeghens hem wedre.
4683Een stout ruddre ende waert, Ende liet loopen over dat velt Jeghen heer Aernoult met ghewelt Een ors dat sterk was ende groot, By den heere die my gheboot.
4689Alse eenen steen uyt eene pedriere, Elck ten anderen weert ghevloghen, Ende staecken die sperren ongheloghen
Te menighen stucken deur die schilde.
4695Maer sy consten hen wel ghelaeten In oorloghen ende in stryden, Ende rechten hen wedere ten tyen tyde, Ende toghen die sweerden sonder sneven, Ende ghinghen nemen ende gheven, Ende sloeghen groote slaeghen ten tyen tyde. Doen quaemen die schaeren in beyde syden Toeghesleghen met groote vaert, Ende ginghen stryden onghespaert. Doen dat heer dus versaemt was Wert daer gheblaesen, sijt seker das, Menighen trompe, menighe busine.
4705Men riep daer menich teekene in scyne, Die graeve Diederick riep: Vianden! Ende die heere van Breda, wilt verstanden, Ende syne sonen, riepen: Breda! Heer Aernoult: Grimberghen! als ick versta; Heer Woultre, sijn sone: Mechelen! seere. Oock riep heer Geeraert van Assche die heere: Assche! Assche! wat hy mochte. Beyghem! riep met coenen ghedochte Een baenrots van Grimberghen waert. In d'andre syde riep men onghespaert: Lotricke ende Brabant! met. Mijn heere Geeraert riep onghelet, Met luyder stemmen: Wesemaele! Ende mijn heere Hendrick, weet waele, Riep: Diest! Diest! in dien tyde; Oock weert gheroepen in dien stryde Van mijn heere van Rotselaere. Mijn heere Arnoult riep openbaere: Craynhem! Craynhem! wat hy mochte. Wemmelle! riep met coenen ghedochte Die heere van Wemmelle, dat wet wel. Oock soe riep luyde in dat spel Mijn heere Jan: Bierbeke! wet dat, Ende heer Philips riep tyer stat: Wavre! Wavre! luyde ende seere. Oock so riep die heere, Heer Godevaert: Leefdaele! Leefdaele! Dit waeren alle, dat weet waele, Baenrotsen dye in dien tyde, Met bannieren quaemen in dien stryde; Nochtans wasser daer noch vele Baenrotsen in dyen nijtspeele, Die ick u niet ghenoemen en can; Maer dat wet wel, by S t Jan, Doen dese alle vergadert waeren T'eenen hoope met haere schaeren, Ende 't kint was commen by synen vaedre, Die oem by den neve te gaedre, Ende d'eene vrient by den anderen hilt, So datter weert met ghewelt Aen beyde syden.
4744Ommakeert (sic), Ende menich helm ghescoffeert, Ende menighen scilt in spaenen ghesleghen.
4747Menighen deghen, Menighen voet ende menighe hant.
4749Afsien slaen in dat sant, Ende menighe peert ende menighe rossyde Idel sien loopen in dien stryde, Daer die heeren af waeren dood Daer was hanxt.
4757Die stout was ende onvervaert, Wel ghewapent totten teene. Sijn banniere ende sijn schilt al eene.
4761Van rooden keele meer no min, Met een quaertier van keele daer mede, Ende liet loopen daer ter stede Sijn ors, dat schoone was ende goet. Oock quam hem teghen, des sijt vroet, Mijn heere Geeraert van Grimberghen, Die hem noode soude berghen, Die goede lieden waeren te doene. Hy hadde den schacht met eenen pingoene Daer ane van eenen groenen samite, Ende sloech met spooren, seyt die vite, Jeghen den heere van Leefdale weder; Elck stack den anderen door die leder Van den schilde; die sperren vloghen, Dat segge ick u al ongheloghen. Daer naer quaemen sy beyde te samen Metten borste, herte ende lichame, Daertoe met helme.
4780Dat sy metten orsen met allen Op die eerde quaemen ghevallen, Daer sy beyde eenen tijt op laeghen. Men sach menighen derwaert jaghen Met spooren, daer dese laegen te nedre Om oppe te heffene wedre; Maer ten weert niet so saen ghedaen, Want elck woude, sonder waen, Den synen eerst helpen op.
4790Boven die heeren die laeghen daer, Doch werden sy beyde, dat's waer.
4794Al was't met so grooten pyne Opghehaven uyt dien hustine, Ende weder ghegheven haer swaert. Doen ghinghen die heeren onvervaert Van eerst stryden seere. Doen quam mijn heere Aernoult, die heere
Van Oyenbrugghe ende synen sone, Mijn heere Hendrick, als ick vernoeme, Ghewapent beyde met eenen teekine. Doen stack mijn heere Aernoult in schine Den heere van Wavre, dat hy met allen Bynae te neder was ghevallen; Doch onthielde hem met aerbeyde, Ende heer Hendrick, dat es waerheyde, Gheraecte heere Woultre den Beere, Op synen schilt so over seere, Dat hyne van den orsse reet; Maer hy weert schiere, God weet, Hermonteert van synen ghesellen. Doen quam ghereden, hoorick vertellen, Op een groot ors.
4821Daer doere, Ende stack mijn heere Aernoulde Van Oyenbrugghe op den schilt van goude.
4826Slouchhen heer Aernoult op 't hooft boven Metten sweerde dat men mocht loven, Daer hy 't beckeneel splyten dede, Ende hadde hem niet ontkeert ter stede 't Sweert, hy hadden seer ghewont; Doch en haddijs niet ter tyer stont.
4838Daden onder haere vyanden. Sy sloeghen hen af voeten ende handen, Hoofden, aermen ende beenen met.
4843Herde schiere, Daer heer Aernoult hielt die heere.
4850Doen mijn heere Aernoult dus was, Van Oyenbrugge, als ick las, Commen houden by synen heere Weert daer ghestreden herde seere Van menighen coenen man. Dat sceen wel tier stede dan; Want daer laegen lieden ende peerden, Handen, voeten, schachten ende sweerden Oft d'eerde, daer met ghestroyt waere. Oock blies men in beyde syden daere Grooten trompen ende businen Dat die berghen met groote pynen Wederluyden ende die daelen. Doen quam ghereden ten tyen maele Die heere van Assche door den strijt, Ende hadde verloren ter tier tijt, Beyde helm.
4877Daer hy seere met sloech, dat waer, Die ghene, die hem wouden gheraken. Hy was bebloet in waeren zaeken, Van boven tot beneden al Dat hem niemant groot no smal En hadde ghekent by sijnder palleure. Hy nickte neder ter tyer ure. Ende greep ter aerden eene starcke sperre; Hy sloech sijn ors met grooter gerre, Ende voer eenen Brabander steken Dat hy hem den schilt dede breken; Want hy gheraeckten also waele Dat hyen doorstack al te maele; Dat sperre brack, die ghene viel dood. Doen sloechi eenen anderen op sijn hoot.
4893Dat hy ter eerden viel onsachte, Ende Bleef vertorden onder den voet; Doen voer hy voorts, sijt vroet, Al vechtende tot dat hy quam.
4899Daer voere hy ondre, wat sals meere, Houdende by synen gheselle, Heer Aernoult, als ick vertelle, Van Hombeke, die hy oock mede Was bevolen in die onvrede.
4906Ghedaen herde rudderlicke; Want hy hadde bracht ten lijcke Menighen man op dien dach. Nu hoort wat ick u seggen mach: Die strijt stont dus even starck Dat nietmant en conste ghenemen merck Wy boven blyven soude in dien stryde, Van des morghens priemen tyde Tot dat hoeghe noene was leden.
4921Dan die van Grimberghen, als ick bediede: Maer die van Grimberghen wisten wel, Hadden sy verloren dat spel, Sy hadden moeten gaen in hant. Hierby vochten sy, sy u becant, Al ghewonnen ofte al verlooren. Nu verstaet wat ick u doe hooren: Als dien strijt aldus ghedeurde, Ende langesom meer verseurde, Vernamen 't die dorplieden daer ontrent, Ende hebben om haren lieden ghesent, Ende daden se die clocken slaen.
4938Veele lieden te Grimberghen binnen Wel ghewapent, doen ick u kinnen, Met scherpen pijcken ende ghisermen, Daer men met sleet met beyde aermen; Met sweerden, codden ende met staven, Daer sy groote slagen met gaven, Als ick u sal openbaeren. Doen sy alle vergadert waeren.
4948Oock was hy der heeren maech naer Van Grimberghen, als ick versta; Maer het was van bastaerdien. Hy was vrome, hoorde ick lyen; Maer ne was niet rijcke voorwaer. Doen hy leytsman was worden daer, Ghinck hy die lieden vaste bestieren, Ende dede vooren gaen sonder vieren Schutters, dier wel sestich was, Met hantboghen, sijt seker das, Ende met selschoten oock daertoe.
4960Die lieden te gaedre metten pijcken; Daer nae dede hy te gader strijcken, Die daer met sweerden quaemen, Ende met gysaermen te saemen. Dus deylde hyne in dryen, als ick kinne, Selve droech hy, als ick versinne, Haer-lieder standaert.
4969Daer een witte kercke inne stoet, Nae den cloostere, dies sijt vroet, Die men noch hedentdaghes noch siet. Hy sprack hen toe, wats gheschiet, Ende seyde: ‘peynst dat wel te vooren Dat wy alle sijn verloren, Ende men ons bernen sal in den gront, Gaen onse lieden t'ondre ter stont, Ende wy desen strijt verliesen; Daer by slaet al sonder riesen, So groote slaeghen, als wy connen, Ten stryde hebbe ick vernomen Dat wyse schoffieren moghen.’ Doen riepen sy alle ongheloghen: Wy sullen soo slaen die vianden Dat hen berouwen sal te hande Dat sy ons oyent met ooghen saghen.’ Dus quaemen sy, hoorick ghewaeghen, Met haeren leytsman, die vooren ghinck Op 't velt daer menighe jonghelinck, Ende menighen man so seere street. Doen sy daer quaemen sprack ghereet Haer leytsman: ‘Ghy heeren, nu gaet toe, Ende elck sie voor hem selven alsoe, Dat wy heden ghecrighen eere.’ Doen riepen sy allegaedre seere: ‘Nu tert voort met den standaerde, Wy zullen u volghen haerde, Ende bystaen, al soe langhe als wy leven.’ Doen ghinck hy voort ende heeft ghegheven.
5002Want hy woude stryden schiere, Ende nam een hantacx in sijn hant, Ende haeste hem seere, sy u becant, Om te syne in den strijt, Ende hem volghde tyer tijt Dat voetvolck herde wyselijcke. Hier binnen quam die heere rijcke Van Wesemaele omme, ende heeft vernomen Die voetlieden seere toecommen Met grooten colven ende massuwen; Doen begonste hem seere te gruwen, Want hy ontsach dat voetvolck seere, Ende reet ane van Diest die heere Dar hy by sinre banniere hilt, Ende by syne lieden, die met ghewilt Seere jeghen die andere streden, Dier sy een twint niet en meden. Ende 't eerst dat hy quam by hem, Seyde hy, dit ick seker ben: ‘Heere van Diest, wat raet geeft dy, Hier commen ghegaen, dat segghic dy, Die dorplieden van hier al ontrent, Wel ghewapent, dat sy u bekent, Ende sijn wel bewaert ten stryde; Wy ne moghen ons ten desen tyde Niet verweeren jeghens hem; 't Es quaet volck, ick seker ben, Want en kent coninck no grave.
5034Sekerlijcken doot.’ Doen antwoorde weder bloot Die heere van Diest: ‘Heer, ick en weet Goet raet die ons, God weet, Quaet te ghevene, dat segghe ick u; Want yest dat wy vlien nu, So sijn wy gheonniert te maele, Ende verliesen, dat wet waele, Alle die eere, die in ons es; Ende bliven wy hier in, ick ben ghewes, So sijn wy alle doot ofte ghevaen.’ Hier en binnen, hebbe ick verstaen, Dat hem die heeren dus onderspraken, Waeren commen, in waeren saecken, Die voetlieden onder die vianden, Ende ghinghen slaen al te hande
Met haeren colven vreeselicke, Ende brachten menighen te lijcke; Want so wye onder hen quam Die vieghe doot hy schiere nam.
5053Noch met daer sy quaemen aen, Ende dronghen emmers voorwaerts vaste, Sy onthaelden soe die gasten Dats sy en vergaten nummermeere. Die schutters schooten oock so seere Met haeren boghen, sonder spaeren. Doen en wouden de andere te waeren Hen langere aventeuren niet, Ende keerden alles, wat gheschiet, Den rugge ten vianden waert, Ende maeckten hen wech ongespaert Wat sy mochten, ende sloeghen met spooren; Ende d'andere, als ghy mocht hooren, Volgden hen vastelicken nae. Daer weert menich, als ick verstae, Al vliende van achter doot ghesleghen, Ende menighe ghevaen onder weghen. Maer, dat wet ter waerheyt alsoe, Datter menighe noode vloe, Haddis ghehat goeden raet; Dier was een, dat verstaet, Die heere van Diest ende van Wesemale, Die heere van Bierbeke alsoo wale, Die heere van Craynhem ende Rotselaer, Ende die heere van Leefdaele voorwaer, Ende die heere van Wavre met, Die heere van Campenhout, dat wet, Die heere van Hoboschs ende van Aa, Ende menich andre, als ick verstae, Ruddren ende knaepen mede, Die ick en can te deser stede Niet alle ghenommen by naemen; Maer dese keerden dicke te saemen
Al vliende onder die vianden wedere, Ende staecken menighen te nedre, Ende daden menighen schoon ghemoet; Maer die andre, des sijt vroet, Ghinghen hen te hardelicken aen, Ende sloeghen hen af menighen man, Ende vinghen menighen daertoe. Dit ghevechte deurde alsoo Meer dan een langhe myle. Doen lieten syse te dier wyle Met ghemacke varen te hande By graeven ghebot van Vianden Ende van Breda, die 't hem rieden. Doen keerde al 't volck, hoordick bedieden, Wederomme te Grimberghen waert, Ende veurden met hem in die vaert
Haere ghevanghenen, dat segge ick u, Ende grooten roof, die sy nu Hadden ghewonnen tyen tyden, Van peerden, orssen ende rossyden, Ende van andren goede mede, Dat sy deylden daer te stede Onder hen wel vriendelicke. Dus quaemen sy alle blydelijcke Te Grimberghen weder binnen, Ende daden hen, nae mijn versinnen, Ontwapenen ende daernae te ghemacke, Ende haere ghevanghenen, in waere saecken, Daden sy in vaste boyen slaen, So dat sy niet en mochten ontgaen.
5139.Daden hen verbinden deser stont, Ende te ghemacke, so sy best mochten; Want sy waeren moede ghevochten. Die ghesonde ghinghen eten, Ende daernae slaepen, doen ick u weten; Want sy haddens te doene seere, Ende mijn heere Aernoult, die heere, Dede een deucht herde groot; Want alle dieghene die waeren doot, Die tsdaeges bleven in den stryde, Dede hy haelen in dyen tyde Op groote wagenen, sonder spaeren.
5156Ende dedese alle veuren daernae In den cloostere, als ick verstae, Ende dedese op een kerckhof graven.
5161Hiernae ghinck hy, sonder spel, Slaepen, Ende synen sonen beyde; Want sy hadden, dat's waerheyde, Seer ghevochten al dyen dach Op haer vianden, sonder verdrach, Ende hadden rustens seere te doene.
5169Waert, Ende hadden droefheyt ende toren.
5174Sy souden hem noch vreken alle Van haere schaede ende misvalle, Ende van haeren lachtren groot, Oft alle daer vooren bliven doot. Aldus dreyghende quaemen sy Te Brussel binnen, segghe ick dy, Moede ende met menighen wonden.
|
|
vorige
