Reinaerts historie (Reinaert II)


auteur: anoniem Reinaerts historie (Reinaert II)


editeur: W.Gs Hellinga


bron: ‘Reinaerts historie, Reinaert II.’ In: Instituut voor Nederlandse Lexicologie (samenstelling en redactie), Cd-rom Middelnederlands. Sdu Uitgevers/Standaard Uitgeverij, Den Haag/Antwerpen 1998.


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet


 i.s.m. 

Reinaerts historie, 7001-7810

 
Want ic bin dair toe vercoren
 
V oude verdiente van hier te voren
 
Sel v nv recht in brengen
 
Want god en wils niet langer hengen
7005
V quade boosheit v quaet regneren
 
Jc sal v van als absolueren
 
Het is uwer zielen groet
 
Dat gi hier penitencie doet
 
Weest verduldich in v sneuen
7010
Want gi en selt niet langer leuen
 
V lijff dat staet aen mijn genaden
 
Mer trouwen waerdi so beraden
 
Dat ghi woud sueken aen my oetmoet
 
Val verwonnen op mijn voet
7015
Jc woud v sparen al sidi quaet
 
Want mijn consciencie my raet
 
Dat ic nyement en dode gern
 
Jsegrim waende van desen schern
 
Onuroet te werden het deerde hem zeer
7020
Hy en conste spreken mijn noch meer
[fol. 108v]
 
So toornich was hi van herten
 
Ende ooc so began hem zeer te smerten
 
Die wonden die hem reynaert beet
 
Want dair tbloet wt liep gereet
7025
Hi en docht om geen saken dair
 
Dan hoe hi mocht wreken sijn swair
 
MJt groten nyde hieff hi op den poot
 
End gaff reynaert enen slach groot
 
Op sijn hooft dat hi ter eerden vel
7030
Doe scoot die wolf herde snel
 
Ende waende hem ter stont te vaen
 
Reynaert was licht ende spranc op zaen
 
Ende liep hem dapperliken toe
 
Een fel strijdt began dair doe
7035
Die duerde dair lange tijt
 
Jsegrim die had groot nijt
 
Op reynaert alsoot wel sceen
[fol. 109r]
 
Wel tien spronck spranc hi na een
 
Op hem end hadden gern geuaen
7040
Mer die huut was hem so glat ic waen
 
Mittien dat hi was so wel besmeert
 
Dat hem al ontquam reyneert
 
Hi en mochts niet gripen sijn vel
 
Ende oec was also snel
7045
Dat hi dicke al hien waende slaen
 
Js hi hem tusschen die been ontgaen
 
Onder sijn buuck ende sloop so door
 
So liep hi dan weder voor
 
Ende gaff hem enen aefschen hou
7050
Ende mitten stert sijns pissens dou
 
Sloch hi en in sijn ogen dicken
 
Dat ysegrim waende sticken
 
Ende nochtan dat meeste let
 
Doe hi myt pissen so was besmet
7055
Ghinc int slijc en sant staen scrauen
 
En dede hem dat stoff int ogen drauen
 
Op sijn vordel mitten wijnd
 
Jsegrim leet grote pijn
 
Hem docht dat hijt had alte quaet
7060
Doch sijn cracht ende sijn daet
 
Was reynaert een groot last
 
Ende mennigen onsachten tast
 
Most hi van hem ontfaen
 
Als hi en te pass cond begaen
7065
Want was sterc ende groot
 
Mennigen beet slach ende stoot
 
Gauen sy malcander dair si mochten
 
Seer nauwe sy hem onder sochten
 
Om malcander te verderuen
7070
Jc woud ic noch een weruen
 
Al sulken camp mocht aensien
[fol. 109v]
 
Jc sagen lieuer mocht my gescien
 
Dan van riden in een perck
 
Die een was listich ende die ander sterc
7075
Deen vacht myt crachten dander mit liste rade
 
Si pijnde zeer malcanders scade
 
DJe beste van hem beiden en was niet goet
 
Den wolf toornde in sinen moet
 
Dat reynnaert so lange onstont
7080
En wair dat si so was gewont
 
Jn sijn twe voeten voren
 
Reynaert had den camp verloren
 
Mer die waren noch so open
 
Dat sy dair qualic of mocht lopen
7085
Ende reynaert mocht bet aen teyde off
 
Die hem pis mul ende stoff
 
Dicht altijt in sijn ogen swanck
 
Ende maecte hem dat sien so cranck
 
Dat hi duchte voor sijn ogen
7090
Ten lesten sprac hi ic wil pogen
 
Een eynde te maken desen kijff
 
Hoe lange sel dese loze katijff
 
Voor my dueren ic bin so groot
 
Jc souden billix vallen doot
7095
Al en dede ic dair toe niet el
 
Jc bin groot scande weert wel
 
Dat icken so lange spaer
 
Men sel myt vingeren hair ende dair
 
Na my wisen ende maken spot
7100
Jc heb noch dat quaetste lot
 
Want ic bin so zeer gewont
 
Dat ic bloede als een hont
 
Ende dair toe warpt hi my so wol
 
Jn mijn ogen stoff ende mol
7105
Ende door drenct my so myt pissen
[fol. 110r]
 
Dat ic mijns siens cort sel myssen
 
Laet ic hem lange voor my dueren
 
Jc wilt al setten ter auentueren
 
En zien wat my geuallen mach
7110
Mittien sloech hi enen slach
 
Op reynaerts hooft also groot
 
Dat hi op die eerde scoot
 
Ende eer hi wel op conde staen
 
Heeft hi en in sijn poot geuaen
7115
Ende hielten onder hem leggen stil
 
Als een dien doden wil
 
Hi ginck hem persen ende duwen
 
Doe began hem seer te gruwen
 
Ende te droeuen al reynaerts magen
7120
Doe sy en so onder leggen sagen
 
Mer ysegrims magen waren vroe
 
Reynaert weerde hem ymmer toe
 
Mit sinen clawen van onder op
 
Ende gaff den wolf mennigen clop
7125
Want lach opwert mitten voeten
 
Die wolf en dorsts niet wel gemoeten
 
Dair op myt synen poten
 
Mer mytten tanden heeft hi en gescoten
 
Na hem als dien verbiten woud
7130
Doe reynaert sach dat wesen soud
 
Ende hi vmmer sijn verbeten
 
Heeft hi sijn vorste clawen gesmeten
 
Bouen in ysegrims aengesicht
 
Ende hael hem off wel gedichte
7135
Die huut tusschen die wijnbraewen zeer lichte
 
Ende sijn een oge ghinc wt mede
 
Dat hem herde we dede
 
Hi huulde hi iancte van herten zeer
 
Sijn vriend diet sagen haddens deer
[fol.  110v]
7140
Ende dreef iamerlic mysbaer
 
Dat bloet liep hem al neder daer
 
HY veechde sijn ogen wide
 
Reynaert die dit sas was blide
 
Hy worstelde so seer ende wranck
7145
Dat hi op sijn voeten spranck
 
Die wijl dat hi sijn ogen vaechde
 
Die wolf die dit niet wel en hehaechde
 
Sloech na hem eer hi ontginck
 
So dat hi en in sinen arm vinck
7150
Ende hielten vast oec hoe hi bloede
 
Reynaert die was doe weder te moede
 
Ende sette hem crachtelic ter weer
 
Dair worstelde hi so lanck so zeer
 
So dat ysegrim wies sijn toren
7155
Beide van nv ende van voren
 
So dat hi alle smert vergat
 
Ende werp reynaert onder hem plat
 
Dair hem in mysuel zeer
 
Want sijn een hant die hi ter weer
7160
Sette. dien scoot mitten val
 
Jn ysegrims kynnebacken al
 
Doe waende hi wel sijn hant verliesen
 
Jsegrim sprac nv gaet kyesen
 
Lijdt verwonnen tot deser noot
7165
Off ic sal di seker slaen doot
 
Dijn stoff dijn piss scrauen ende scheren
 
En mach di helpen noch weren
 
Noch dijn treken du en conste ontgaen
 
Du hebste my so veel mysdaen
7170
Scade ende scande hier te voren
 
Ende nv heb mijn ooch verloren
 
Ende bin dair toe so zeer gewont
 
Doe reynaert hoorde dat so myt hem stont
[fol. 111r]
 
Verwonnen te liden of den doot slach
7175
Docht hi dat aen die koor lach
 
Wel dusent merck na dat hem stoet
 
Nv hi dat een of dat ander moet
 
Seggen ende hi des heeft scade
 
Wart hi des wel cort berade
7180
Lieue heer ende oom ic wil v man
 
Ewelic sijn nv voort an
 
Ende wesen heer van al mijn haue
 
Ende gaen voor v ten heyligen graue
 
Ende weruen v clooster wynnige daer
7185
Ende alle kercken voor en naer
 
Die dair sijn int heylige lant
 
Ende brengen v hier in v hant
 
Voor v ende voor uwer ouder ziel
 
Jc waent den coninc nye en geuiel
7190
Te bieden aldus sconen bot
 
Gelijck den paeus onse eertsche got
 
Willic ewelic dienen ende eren
 
Ende hulde sekeren ende sweren
 
V dienst knecht ewelic te wesen
7195
Ende alle mijn mage te brengen tot desen
 
Dat si alle doen sellen gelijc
 
So sel di wesen een heer van desen rijc
 
Wie sel hem dorre steken tegen v dan
 
Ende wat dat ic geuangen can
7200
Mit hoenre snyppen gansen patrisen
 
Visch off vleisch off wat spisen
 
Dat my geuallen mach te voren
 
Dair sel di eerst off hebben die koren
 
Ende v kijnder ende w wijff
7205
Eer sy my coomt in mijn lijff
 
Dair toe sel ic tot ale tijt
 
By v wesen waer gi zijt
[fol. 111v]
 
Ende so wel tot uwen liue zien
 
Dat v niet en sel misschien
7210
Ghi sijt sterc ende ic heet loos
 
Houden wi ons te samen altoos
 
Die een myt doen dander myt raden
 
Ons en sel nyement mogen scaden
 
Ende wi sijn doch so na geboren
7215
Dat wi billix scade noch toren
 
Deen den anderen niet doen en souden
 
Jc had node strijt gehouden
 
Tegen v had ics mogen ontgaen
 
Mer gi spraect my te camp aen
7220
Doe most ic doen dat ic nood dede
 
Doch heb ic hueschelic dair mede
 
Geleden so ic tegen v vacht
 
Jc en toende nye al al mijn cracht
 
Op v als off gi my vreemde waert
7225
Want wat die neue den oom spaert
 
Dats grote reden ende wel staen
 
Lieue oom dus heb ic gedaen
 
Had ic op v gedragen hat
 
Ghi haddet veel te quaet gehat
7230
Mijn hert en mocht v doen geen quaet
 
Jc en heb v oec niet gescaet
 
Dat v deert in desen strijt
 
Dan ongeual dat nv ter tijt
 
Quam dat wt ghinc v een oge
7235
Och des ic groten rouwe doge
 
Ende sulken iamer in mijn hert
 
Jc woudic seluer had den smert
 
Lieue oom ende ghijs te vreden waert
 
Jc sel sueken nv ongespaert
7240
Dat icket scier sel doen genesen
 
Ende so salt v groot vordel wesen
[fol. 112r]
 
Als gi wilt slapen off rusten an
 
So en heb di mer een oge te luken dan
 
Dair een ander moet luken twee
7245
Noch sel ic v doen vordel mee
 
Want mijn wijff ende mijn kijnder
 
Ende mage meer ende mijnder
 
Sellen voor v knyelen door v eer
 
Daert die coninc sit onser heer
7250
Ende alle die dair bi begeert
 
Ende bidden v dat gi uwen neef reyneert
 
By uwer genaden wilt laten leuen
 
Ende oec sel ic my sculdich geuen
 
Ende v scalc ende eygen te wesen altoos
7255
Ende ic menedich ende truweloes
 
Tegen v geweest heb dicke
 
Ende oec sel ic seggen wat sticke
 
Dat ic hebbe van v geseit
 
Anders dan duecht ende reckelicheit
7260
Dair heb ic valschelic aen gelogen
 
Hoe soude enigen heer mogen
 
Meer eren gescien dan ic v biede
 
Men mocht my geuen grote myede
 
Lieue oom dair ict om dade
7265
Nv neemt in danck ende warts te rade
 
IC kenne ende lye dat gi wel sout
 
Mi nv hier doden off gi wout
 
Mer wat lage v hier an
 
Ghi most v altijt hueden dan
7270
Voor min mage ende mijn geslachte
 
Ende wat lage v aen die machte
 
Dair om is hi wijs ende vroet
 
Die in synen toornigen moet
 
Hem niet en verhaest mer wel te versien
7275
Watter hem na off mach gescien
[fol. 112v]
 
Die wel versynt is in synen toren
 
Dair is grote wijsheit in geboren
 
Mennich dwaes van heten moede
 
Verhaest hem dick in ouer spoede
7280
Dair hem coomt groot scand en scade
 
Dan rout hem na so ist te spade
 
Mer oom dair toe si di te wijs
 
Ende het is beter eer ende prijs
 
Gemack ende vrede en veel vrienden
7285
Dan men om v lachten dienden
 
Ende oec so ist luttel eren dat
 
Hem die verwonnen is ende mat
 
Doot te slaen mer lachter groot
 
Wair ic leue off ic bin doot
7290
Twaren dats een cleyn cost
 
Ay dief hoe gern waerstu verlost
 
Dat hoor ic wel aen dijn tael
 
Du en gaefste my niet een eyer scael
 
Waerstu van hier op dijn vri
7295
Al mochstu gelouen my
 
Alle die werelt van goude root
 
Jc en laet di niet wt deser noot
 
Jc acht cleyn alle dijn magen
 
Jc sel die veet wel dragen
7300
Al dattu hier hebste geseit
 
Js niet dan geuensde loosheit
 
Wat waenstu my aldus verleden
 
Jc ken di langer dan van heden
 
Jc en bin geen vogel myt caef te locken
7305
Och hoe soutstu myt my vocken
 
Off ic di aldus liet ontgaen
 
Had een ander dit verstaen
 
Die niet en kende dijn dasen
[fol. 113r]
 
Du soutsten licht verdwasen
7310
Als hi hoorde v schoon loeyen
 
Mer du verlieste hier al dijn floeyen
 
Want ic versta te wel dijn tael ende logen
 
Du hebste my so dic bedrogen
 
Dat ic my wel huede voor dijn behoeue
7315
Segt quade onreyn loos boeue
 
Du segest du heues my gespaert
 
Jn desen camp sich herwaert
 
Op my is mijn een oge niet wt
 
Du hebste my mijn huut
7320
Doorwont meer dan tot .xx. steden
 
Du en gaefste my niet so veel vreden
 
Dat ic mijn adem mocht verhalen
 
Jc soude alte zeer dwalen
 
Dede ic di hier enige genade
7325
So mennich confuus ende scade
 
Hebstu my altoos gedaen
 
Nochtan dat my bouen al gaet staen
 
Du hebste mijn wijff vrou eerswinde
 
Die ic gelijc my seluen mynde
7330
Hebstu bedrogen ende ooc onneert
 
So dat si blijft gescandelizeert
 
Hoe soud ic dat vergeten mogen
 
Wanneer my dat coomt voor ogen
 
So vernywet my al mijn zeer
7335
Doe docht reynaert enen nauwen keer
 
Die wile dat hi aldus tegen sprack
 
Sijn ander hant hi onder stack
 
Al beneden tusschen sijn been
 
En grepen recht alst wel aenscheen
7340
Doe vast bi beid sijn hoeygen
 
En duden so dat hi van noyen
 
Wel lude moste briesschen ende hulen
[fol. 113v]
 
Doe tooch reynaert wt sijnre mulen
 
Sijn hant die dair te voren in stack
7345
Doe had Jsegrim sulc ongemack
 
Mit dat reynaert hem so ser tooch
 
Dat hy bloet van pynen spoech
 
Ende hem oec mede sijn groof orijn
 
Achter ontgleet van groter pijn
7350
NOch deerde hem veel meer dan dit
 
Want hem so seer sijn ogen pit
 
Bloede dat hi al verdoefde
 
Also hem tbloet liep wtten hoofde
 
Hy storte neder in onmacht
7355
Reynaert scoot toe myt cracht
 
Aen hem ende heeften gegrepen
 
Biden kullen ende heeften gaen slepen
 
Om dat krijt dair sijt alle sagen
 
Ende gaff hem veel steeck ende slagen
7360
Des sijn vrienden droefden zeer
 
Si gingen ten coninc onsen heer
 
Screyende ende baden hem mennichfoud
 
Dat hi den camp op nemen woud
 
Het is my lieff die coninc seide
7365
Doe gingen die krijt wachters beide
 
Die oss ende die lupaert
 
Ten krijt ende spraken reynaert
 
Onse heer die coninc wil v spreken
 
Ende wil dit oorlooch te samen breken
7370
Tusschen ysegrim end v
 
Ende desen camp opnemen nv
 
Ende bidt dat ghijt op neemt fier
 
Want waert dat uwer een bleef hier
 
Dat wair scade aen elke side
7375
Ghi hebt die eer vanden cride
 
Alle die beste bliuen bi v
[fol. 114r]
 
Reynaert sprac danck hebben sy nv
 
Wat mijn heer my gebiet
 
Dat en der ic laten niet
7380
Jc en gerss niet scoonre dan gewonnen
 
Mijn mage comen hier geronnen
 
Jc wils hem vragen dunct v goet
 
Sy seiden ia reynaert dat doet
 
Tis reden dat men den vrienden seit
7385
Grote saken dair macht aen leit
 
Ende men des volget haren rade
 
Mittien quam vrou sloppelcade
 
Ende hair man grymbaert die dass
 
Vrou rukenau die blide was
7390
Ende huer twee susteren quamen daer
 
Bitelmuys vuylromp ende hair twe kijnder claer
 
Harenet hair dochter die derde mede
 
Die vledermuys ende twesel dair ter stede
 
Dar quammer twijntich meer ic waen
7395
Dan off reynaert inden camp had gestaen
 
Diet wel gaet crijcht eer en loff
 
Mer diet mysualt dair vliecht men off
 
Niement en is dair ghern by
 
Die beuer ende die otter ende sy
7400
Panthegrote ende oordelgole
 
Huer twe wiuen ende huer ostrole
 
Ende die maerter ende die bvnsinck
 
Die hermel die egel dat genetkijn
 
Die muyshoorn ende dat eenkoren
7405
Ende al die ic noemde hier te voren
 
Quamen dair ende veel meer nochtan
 
Om dat hi den camp verwan
 
Ja die sulc die grote claech eerst dreuen
 
Op hem waren nv sijn naeste neuen
7410
En toonden hem nv die meeste gonst
[fol. 114v]
 
Ende noch is dit der werelt const
 
Die wel vaert crijcht veel magen
 
Die hem die weelde helpen dragen
 
Mer wie noot heeft ofte liden
7415
Vijnt luttel mage tot allen tiden
 
Sy scuwen den wech dair hi gaet
 
Grote feest ende bli gelaet
 
Dreuen sy myt trompen ende myt scaelmeiden
 
Wel lieue neue dat sy seiden
7420
God danck dattet aldus is vergaen
 
Wy waren in groten anxt beuaen
 
Doe wi v onder leggen sagen
 
Reynaert die dancte sijn magen
 
Ende ontfencse myt groter vroude
7425
Doe vraechde hy off hy den coninc woude
 
Den camp op geuen by horen rade
 
Ja gi neeff sprac vrou slappelcaerde
 
Ghi moges hem wel louen myt eren
 
Doe gingen sy wtten krijt keren
7430
Mitten krijt wachters totten coninck
 
Reynaert voor hem allen ghinck
 
Wt genomen die menestreel
 
Men trompter myt groten speel
 
Ende reynaert knyelde voor hem neder
7435
Die coninc deden opstaen weder
 
Ende sprac sijt blide reynaert
 
Ghi hebt myt uwen dach myt eren bewaert
 
Ende ic laet v quijt ende vry
 
Ende geeft dit op ic hout aen my
7440
Tusschen v tween dit wil ic leggen
 
Ende mijn goet duncken dair of seggen
 
Bi rade van mynen edelen lieden
 
Ende dan bi te ontbieden
 
Teerst dat ysegrim is genesen
[fol.  115r]
7445
So lange moetet in vrede wesen
 
HEer sprac reynaert my genuecht wel
 
Mer ic vant hier mennich op my fel
 
Doen ic hier aen v hoff eerst quam
 
Die nye scade van my en nam
7450
Mer om dat hem luden docht
 
Dat men best ouer my mocht
 
So riepen si mede ouer mijn scade
 
Also mijn vianden daden
 
Ende om dat hem docht dat ysegrim
7455
Bet myt v was dan ic mocht sijn
 
Anders wair om en wisten si niet
 
Sy en dochten niet als die wise pliet
 
Wat dair off mocht bliken
 
Heer dese ende alle die hem geliken
7460
Slachten wel een groot hoop honden
 
Die eens op eenre messen stonden
 
Teens heren houe diese had onthouden
 
Sy wachten als die gern souden
 
Eten off men hem wat brochte
7465
Doe sagen sy comen al dat sy mochte
 
Enen hont gelopen wtter koken
 
Dair hi vleisch in had geroken
 
Ende had een been dair vleisch aen claff
 
Genomen eer ment hem gaeff
7470
Ende pijnde hem heen dair mede wech te comen
 
Mer die cock had vernomen
 
Ende beliepen eer hi ontquam
 
Mit sieden water dat hi nam
 
Wt enen ketel in een plateel
7475
Ende gaff hem dair mede sijn deel
 
After op sijn lenden stiet
 
So dat hijs hem en bedancte niet
 
Want hi hem so door scoude sijn vel
[fol. 115v]
 
Dat hem sijn hair al wt vel
7480
Ende hem die zwaerd al door scoot
 
Doch hi ontquam al wtter noot
 
Ende behielt dat hi dair nam
 
Ende hi biden honden quam
 
Ende sy hem tvleisch brengen zagen
7485
Riepen sy dese can hem wel begiagen
 
Hi heeft den koc wel te vriend
 
Dair so veel vleisch aen claff
 
Die hont sprac gi en weetter nie aff
 
Ghi prijst my voor dair ghi tbeen ziet
7490
Mer noch en saechdi my after niet
 
Siet my een eerst after opten steert
 
En prijst my dan off ics bin weert
 
NA doe sy hem achter besagen wel
 
Hoe dat hem tvleisch ende vel
7495
Was doorsoden ende was al raeu
 
Ende sijn hair wt geuallen caelu
 
Gruwelde hem allen so voort scouden
 
So dat si ter costen niet en wouden
 
Sy en wouden oec sijns geselscaps niet
7500
Mer alle dese hoop doe van hem sciet
 
Ende lieten hem varen als hi mochte
 
Her coninc heer dus hebben noch tgerochte
 
Die lose ghier als sy sijn heren
 
Ende sy crigen hair begeren
7505
So warden si machtich ende ontsien
 
Sy slachten desen si scattense mittien
 
Recht als een verhongert hont
 
Dese dragen tbeen in haren mont
 
Niement en der tegen hem kyuen
7510
Men prijst hem al dat si bedriuen
 
Elc seit hem dat sy gern horen
 
Op dat hi blijft ongescoren
[fol. 116r]
 
Ende die sulc om dat sy lecken
 
Mede vanden hase ende helpense decken
7515
Ende onsculdigen hoor bose dade
 
Aldus stercken sise int quade
 
Och heer die geen die des plien
 
Hoe luttel si after ten stert waert sien
 
Dats na teynde alst gode verdriet
7520
Ende die auentuer langer niet
 
Hoor regnaci en wil gedogen
 
So vallen sy neder vanden hogen
 
Jn groter scande ende in scaden
 
So warden openbaer hair daden
7525
Nyement hoors lidens dan verdriet
 
Men vloecse machmen hen anders niet
 
Sulc wart bescoren en so bschout
 
Dat hi noch goet noch eer en hout
 
Het haer valt hem wt aen beiden ziden
7530
Dat sijn hair vrienden die hem ontgliden
 
Die hair boosheit verhuut hebben mede
 
By dage by nachte tot alle stede
 
Ende hebbense onsculdicht ende bedect
 
Mer nv myt screyen ellic van hem trect
7535
Als sy hair ondaet moeten becopen
 
Recht als die hond gingen lopen
 
Vanden hont die dair was versoden
 
Also laten sise inden noden
 
LJeue heer dit exempel sel di
7540
By uwer genaden onthouden van my
 
Ten sel uwer wijsheit niet scaden
 
Wat waendi hoe mennigen scalcken quaden
 
Vijnt men noch arger dan een hont
 
Diet tzuge been dragen in horen mont
7545
Jn heren houe ende in stede
 
Die myt onrecht die vrihede
[fol. 116v]
 
Ende gemeen recht vercopen
 
Ende ouergeuen om dat sy hopen
 
Dair off te hebben hair genot
7550
Alle moetse scenden got,
 
Die des plegen wie sy sijn
 
Mer my noch die geslachte mijn
 
God danck en selmens niet verwiten
 
Dair off wil ic ons wel off quiten
7555
Ende des comen in die lucht
 
Jc en heb voor nyement ducht
 
Reynaert die sel reynaert bliuen
 
Dat en sel hem nyement connen of vriuen
 
Al haddent al sijn viant gesuoren
7560
Her coninc mijn hert heeft v vercoren
 
Jn ganser mynnen bouen allen heren
 
Ende nye en woud ic van v keren
 
Al is v anders doen te verstaen
 
Jc heb altoos v best gedaen
7565
Ende voort meer doen dair ic kan
 
Reynaert gi zijt mijn homan
 
Van my beleent als edel baroen
 
Dair om si dijt sculdich te doen
 
Oec wil ic dat gi vroe ende spade
7570
Coomt tot mynen secreten rade
 
Jc set v weder in al v macht
 
Siet dat gi v voor misdoen wacht
 
Helpt alle saken ten besten keren
 
Dat hoff en mach v niet ontberen
7575
Als gi v wijsheit set ter duecht
 
So en is dair nyement die v verhoocht
 
Van scerpen raed van nauwen vond
 
Jc sel dair dencken lange stond
 
Om dat exempel dat gi my seit
7580
Siet dat gi alle rechtueerdicheit
[fol. 117r]
 
Hantiert ende my getruwe sijt
 
Jc wil voort meer tot allre tijt
 
Altoos wercken bi uwen rade
 
Hy en leeft niet die v mysdade
7585
Jc en sout scerpelic ouer hem wreken
 
Op dat gi laet v quade treken
 
Ghi selt ouer al mijn tael houden
 
Ende in mijn lant van als gewouden
 
Als mijn souereyn baelyoen
7590
Dese offici geef ic v te doen
 
Ghi moechse myt groter eren ontfaen
 
Alle reynaerts magen die by hem staen
 
Dancten den coninc hier off zeer
 
Die coninc sprac ic soud veel meer
7595
Doen doer v allen dan gi waent
 
Jc bid v dat ghijt hem vermaent
 
Dat hi my vmmer sy getrouwe
 
Seker sprac rukenau die vrouwe
 
Dat sal weser zijt niet in vaer
7600
Ende waert oec dattet anders waer
 
So en wair hi niet van onss geslacht
 
Jc en wouden oec krencken mitter macht
 
Ende ewelic sijns missaken
 
Reynaert danctse myt huesscher spraken
7605
Den coninck hier off ende knyelde voor hem
 
Lieue heer sprac hi ic en ben
 
Der eren niet weer die gi my doet
 
Jc sel dair om dencken bin ic vroet
 
Ende v getrou sijn al mijn leuen
7610
Ende altoos sulcken raet v geuen
 
Alsoot betaemt uwer eren
 
Hier mede dede hi sijn keren
 
Mit sinen magen vanden coninck
 
Hoort hoet myt ysegrim verginck
[fol.  117v]
7615
Brwn tybert ende vrou eerswind
 
Sijn kijnder sijn mage ende haer gesind
 
Haelden wten krijt mit erren ende clagen
 
Ende hebben op een lettier gedragen
 
Van hoy dair in hi warm was ende lach
7620
Sijn wonden die men sach
 
Diemen dair vant wel vijftien
 
Dair quamen mesters van surgien
 
Diese verbonden wiecten
 
Hi was so cranc van ziecten
7625
Dat hi dat vuelen had verloren
 
Mer si wreuen hem myt cruut die oren
 
So dat hi vander onmacht onscoot
 
Ende gaff enen creet so groot
 
Dat al verscoot dat by hem was dair
7630
Ende waenden dat hi verwoet was claer
 
Eer die meysters hem gauen dranck
 
Die hem dat hert dat zeer was cranck
 
Stercten ende hem dat rusten dede
 
Sy troosten sijn vrienden oec mede
7635
Sy seiden hem en soude niet letten
 
Doe sceide dat hoff ellic ginck hem setten
 
Thuus te keren daen hi was comen
 
Ende reynaert heeft oec oorloff genomen
 
Aenden coninck ende synen wiue
7640
Die hem baede dat hi niet en bliue
 
Lange hi coom weder by hem
 
Hy sprac vrou ende heer ic ben
 
Tot uwen gebode altoos bereit
 
Gebraeck v yet dat wair my leit
7645
Van dat ic mocht volbringen
 
Mit lijff myt goed myt allen dingen
 
End dair toe al die vrienden min
 
Die sellen v onderdanich sijn
[fol. 118r]
 
Tot allen tiden wes gi begeert
7650
Wi hebben v lief gi sijts weel weert
 
God geef lange lijff myt eren
 
Jc wil tot mynen wiue keren
 
End tot mynen kijnderen of gijs ghebiet
 
Ende aldus hi vanden coninc schiet
7655
Mit scoenre tael myt groter gonst
 
Die reynaert noch al wel cost
 
Sijn wel ende liefgetal
 
Jst geestelic off weerlic staet
 
Aen reynaert slwt men alden raet
7660
Sy crupen al in reynaerts hol
 
Aen sijn baen is al die sol
 
Die stem die hem doe was gegeuen
 
Die is hem ye synt gebleuen
 
Hy heeft gelaten een groot geslacht
7665
Die altoos risen ende wassen in macht
 
Wie reynaert kunsten niet en pliet
 
Die en dooch nv ter werelt niet
 
Jn maet off staet van machten geset
 
Mer kan hi crupen in sijn net
7670
Off heeft geweest sijn scolier
 
So moet hi wonen wel hyer
 
So weet hi wel wat dair toe hoort
 
So rijst hi ende men trect hem voort
 
Van reynaert is een groot zaet
7675
Gebleuen dat dair nv zeer op gaet
 
Want men vijnt nv meer reynaerd
 
Al en hebben sy geen rode baerd
 
Dan men ye dede hier te voren
 
Gerechticheit blijft al verloren
7680
Trou ende wairheit sijn verdreuen
 
Ende dair voor is ons gebleuen
 
Ghiericheit loosheit hat ende nijt
[fol. 118v]
 
Dese hebbent al in hoor beurijt
 
Sy ende hair coninghinne houerdy
7685
Regneren nv op eerden vri
 
Al ist int paeus oft keysers hoff
 
Elck pijnt den anderen te steken off
 
Van sijnre eren ende stemmen
 
Ende selue myt vordel clymmen
7690
Mit symonien ofte myt gewelt
 
Men kent te houe niet dan gelt
 
Tgelt isser meer gemynt dan got
 
Ende men doet meer door sijn gebot
 
Want wie gelt brenct is wel wel ontfaen
7695
Ende sijn begeren sel voort gaen
 
Jst aen heren oft aen vrouwen
 
Tgelt doet altijt veel ontrouwen
 
Ende vrouwen scande beiagen
 
Ende mennich valsch getuuch gedragen
7700
Oncuuscheit loosheit ende leckernye
 
Js nv alt spul onder die clergye.
 
Jst paeus keyser al van romen
 
Sijn al in reynaerts oord gecomen
 
Elc meent hem seluen in allen saken
7705
Jc en weet wat eynd hier of sel naken
 
Elc mensch macht wel besorgen
 
God diet al is onuerborgen
 
Moettet op dat beste voegen
 
Hier mede laet ic my genoegen
7710
Wat woudic veel die werelt berechten
 
Van saken die my self aen vechten
 
Dair ic ondanc toe off crege
 
So waert beter dat ic swege
 
Dair om wil icket mede liden
7715
Elc doet wel in synen tiden
 
Dat is best sijns selfs profijt
[fol. 119r]
 
Want na desen tijt coomt genen tijt
 
Dat men orbair dair off scaffen mach
 
Ende elc moet sijns selfs dach
7720
Verwaren ende sijn woorde dragen
 
Reynaerts vrienden ende sijn magen
 
Namen oec oorloff aenden coninck
 
Ende gingen myt haren neuelinck
 
Meer dan veertich tot eenre sommen
7725
Reynaert was blide alhier omme
 
Dat hem so breet was sijn steert
 
Ende hem die coninc had so weert
 
Dat hi en vercoos tot synen rade
 
Hy docht hier in en stect geen scade
7730
Jc mach nv mitter macht mijns heren
 
Mijn vrienden helpen mijn viande deren
 
Ende mijns willen veel bedriuen
 
Ende des al onbegrepen bliuen
 
Op dat ic selue wil wesen vroet
7735
Jc prijss den coninc bouen alle goet
 
REynaert en sijn mage te samen
 
Gingen so lange dat sy quamen
 
Tot sijn borch tot maperthuus
 
Dair namen sy oorloff voor sijn huus
7740
Mit bliden aenschijn myt talen goet
 
Reynaert viel hem allen te voet
 
Ende dancten hem allen vriendelic zeer
 
Der groter gvnst der groter eer
 
Die sy hem gedaen hadden in sijnre noot
7745
Synen dienst hi elcken boot
 
Mit lijff myt goede off sijs begeerden
 
Hier mede brocht hise aen veerden
 
Ende schiet van hem ellic ghinc te synen
 
Reynaert ginc tot vrou ermelynen
7750
Dien wel blidelic ontfenck
[fol. 119v]
 
Dair hi hair vertooch alle dinck
 
Dat hem te houe was gesciet
 
Een woort en liet hi achter niet
 
Hier off was ermelyne vro
7755
Ende sijn kijnder oec also
 
Dat hair vader dus was verheuen
 
Jn groter bliscap dat sy bleuen
 
Reynaert sijn wijff en sijn kynder
 
Wie v van reynaert meer of mynder
7760
Anders dan gi hebt gehoort
 
Dat sijn al gevensde woort
 
Mer dat gi hebt gelesen hier bouen
 
Van hem dat moech di wel gelouen
 
Dies niet en gelooft ist wijf oft man
7765
En is niet ongelouich nochtan
 
Doch tsijn veel lude diet hadden gesien
 
Hem soude te myn twiuelen aen dien
 
Het sijn veel dingen gesciet
 
Die men gelooft al ziet mense niet
7770
Mit syne figuren ende bispeel
 
Die geuonden ende gesciet veel
 
Die nye en waren noch en gescieden
 
Mer om exempel anderen lieden
 
Te geuen dat sy dair bi mochten leren
7775
Duecht te doen ende quaet te keren
 
Licht also macht hier off wesen
 
So wiet wel verstaet int lesen
 
Al ist zom boert men vijnter yn
 
Wise leren ende goeden syn
7780
Dat hem licht wel baten mocht
 
Dair en is nyement goedes in bedocht
 
Het is int gemeen gebrocht voort
 
Ellic treck hem aen dat hem toe hoort
 
Js dair oec yet in mysset
[fol.  120r]
7785
Diet beteren can die maket bet
 
Jc weets hem danck wie in sijn maken
 
Sijn best doet en is niet te laken
 
Mer wie alle dinck wil berichten
 
Wie soud hem yet willen dichten
7790
Doch wie dit gedicht laet so hijt vijnt
 
En mysdoet tegens my niet twijnt
 
Hier neemt eynde reynaerts hystorie
 
God geef ons allen die hemelsche glorie
 
Nv Jnt gemeyn. vijnt men certeyn
7795
Die reynaerts ze. nv volgen me
 
Al sonder saeck. Jc geef die wraeck
 
Hoe dattet ga. den heer hier na
 
Die coninck fijn. die alle pijn
 
Sel rechten dra. by synen ra
7800
Dees reynaerts nv. dien sijn niet rv
 
Als reynaert is. mer zijt des wis
 
Het sijn al re. wi menschen le
 
Als ic versta. die wtten pa
 
Gedwaelt sijn snel. god brengse wel
7805
Tsy cort off lanc. Jn themels sanc
 
nota
 
Elc merck en zueck in synen syn
 
Dubbelt vijnt men sijn naem dair Jn
 
Diet boec screef int voorgedicht
 
Suecten wel ghi vijntten licht