Dichtwerken


auteur: P.A. de Genestet


bron: P.A. de Genestet, Dichtwerken (ed. C.P. Tiele). Gebroeders Kraay, Amsterdam 1869  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[p. 254]

Errata.

 
O blonde Folly! o mijn engelachtig kind!
 
Die 't kopje tooiend, voor een vriend, niet al te blind,
 
Juist op dit oogenblik een sproetje, puistje, wondje
 
Ontdekte in 't blank gelaat, vlak bij uw rozenmondje!
 
O stipte gastvrouw! die een hinderlijk gemis
 
Van ruimte en entre-mets bespeurdet aan uw disch,
 
Een flesch te min, en ginds een schikking van twee gasten,
 
Wier neuzen aan die plaats elkandren niet verrasten
 
Op aangename wijs! O handlaar, die een fout
 
Bemerkt hebt in uw kas, al weken, maanden oud,
 
En nachten doorstrijdt in gezelschap van uw boeken
 
En - cijfergeesten, om een kwart procent te zoeken,
 
In eeuwge sommen diep bedolven, met elkaér
 
Vermenigvuldigd tot de veelheid van uw haar,
 
En eveneens verward, - bij geest- en zielsverrekking,
 
Bij eindlooze op- en af-, kwadraat- en zenuwtrekking. ..
[p. 255]
 
Vergeeft mij, zoo ik thans met u niet lijden kan:
 
Ik weet, rampzaligen! een meer bedorven man,
 
Ik weet een sort, waarbij ik 't uwe voor geluk houd....
 
Het noodlot eens auteurs, vernietigd - door een drukfout.
 
 
 
Een drukfout - maar het is een dolksteek in uw oog,
 
Beklagenswaarde vriend, hoe kalm, hoe hoog of droog,
 
Het is een vent, die onbeschaamd springt door uw glazen;
 
Het is een dief - ach, soms van onbetaalbre frazen,
 
Van verzen, kronen, ja, en ‘koninkrijken waard,’
 
Van geestigheden schier te geestig voor deze aard!
 
Errata! maar het zijn de gruwlijkste pamfletten,
 
Die in uw eigen werk de vuilste handen zetten,
 
Schoon gij met gierenblik gewaakt hebt voor kopij,
 
Proef en revizie van uw eerste poëzij,
 
Uw deftig proza! - Neen, 't zijn duiveltjes, die dansen
 
Voor de oogen des auteurs, of dreigend zich verschansen
 
In zinnen zonder zin en verzen zonder maat;
 
Of, als beschonken luî die wagglen over straat,
 
Als omgekeerde p's, of n's met haar pooten
 
Hoog in de lucht, of als een woord omvergestooten
 
Door vrinden, op hun neus getuimeld- illustratie , of als
 
Een ander zonder kop, een alias, een hals
 
Zich voordoen; want gij weet, naar ouderlijke zeden
 
Kan zich een duiveltje vrij wonderlijk verkleeden:
 
Nu eens in groot kostuum en straks in negligé,
 
Soms in uw besten vriend, waarom niet in een P?
 
Ja, duivels zijn het, die met helsch-onnoozle blikken
 
Zich aan de wanhoop van een arm auteur verkwikken:
[p. 256]
 
‘Wat is dat prachtig!’ trilt hun plaagstem in zijn oor,
 
‘Een nieuwe taalvorm!’ grijnst het wriemelende koor:
 
‘Dat versje is delicieus! vast “zoo in eens” geschreven?
 
Inktkoker, pompstok1! godlijk rijm! Men zou wat geven
 
Voor zoo'n genie! en kijk, dat geestig quiproquo,
 
't Lijkt wel moraal, en toch, is 't niet een fijn bonmot?’
 
Zoo bijt het; tot de man, verlegen en verloren,
 
Zijn werk in 't vuur smijt, om van de' eersten vriend te hooren
 
Als hij zich buiten waagt en snikt en snakt naar lucht:
 
Hoe jammer van je boek! maar 't is toch wel een klucht....
 
 
 
Een klucht...! maar 't is een moord, een diepe zielewonde!
 
't Zij voor een knoeier loon naar werk, en straf voor zonde: -
 
Ik zeg u, op mijn woord, dat geen fatsoenlijk man
 
Die wondere kritiek lam-lijdzaam lijden kan.
 
 
 
Ach! ware ik souverein, despoot of potentaatje,
 
Al was 't ook van een klein bespotlijk moffenstaatje!
 
Geprezen eenheid van ‘das Deutsche Vaterland,’
 
U liet ik zoeken als ver boven mijn verstand;
 
'k Heb van finanties geen begrip, maar 't zou zich vinden,
 
Want vorsten hebben steeds zeer ijverige vrinden;
 
Doch wat ik doen zou? O, 'k heb wetten in mijn hoofd,
 
Van wier effekt ik mij vast wondren heb beloofd
 
Voor lezers en auteurs: mein Gnade zou besluiten,
 
Dat elk vervelend boek van oude en jonge guiten
[p. 257]
 
Dat zondigde op het stuk van smaak, gezond verstand,
 
Taal, rijm of maat,.... misschien onmidlijk werd verbrand?
 
Neen, neen, gedrukt, gedrukt! maar, schwärmende Ongelukken,
 
Begrijpt mij wel, ik zou 't met fouten laten drukken,
 
Geen enkle proef - laat staan revizie - zoudt gij zien,
 
En straks wel, als de pest, uw eigen werk ontvliên!
 
Want, volgens deze wet, zou 't schooner onzin wezen,
 
Dan ooit Frans Baltus aan het menschdom gaf te lezen: -
 
En binnen 't jaar verscheen geen boek meer in mijn rijk,
 
Het prullenlegioen van iedren dag gelijk,
 
En eindlijk, daar ik graag rechtvaardig wilde blijven,
 
Zou nooit mein Gnade meer een enklen regel schrijven.
 
 
 
Secundo, ieder werk, de vrucht van rijp verstand,
 
Smaak, kennis, geest, vernuft, een glorie voor mijn land,
 
Eerst door een kalligraaf in keurig net geschreven,
 
Werd, door den Staat beschermd, met zorg in 't licht gegeven,
 
In vriendelijken vorm, de letter groot als vier,
 
En niet, mijn vrienden! op dat gruwlijk grauw papier,
 
Dat mij van 't beste werk doet walgen, daar de heeren,
 
Geleerden van beroep, ons eeuwig op trakteeren....
 
Versta 't papier!.... En dan beproefd, gerevideerd
 
Met arendsoogen, hondenneuzen, hooggeleerd,
 
Door heel het snugger korps van wakkre schoolmonarchen,
 
En door een ezel - want een ezel vindt een fout,
 
Waar 't niemand denken zou!
 
'k Liet eindelijk met goud
 
Het gansche zettersgild zeer vorstelijk betalen,
 
Maar wee hun, zoo 'k op hen één komma kon verhalen,
[p. 258]
 
Eén drukfeil, die het werk onteerde door hun schuld,
 
Na zooveel zorgen, zooveel tobben en geduld:
 
Wee! op mijn woord, ik liet de domme zetters zetten,
 
En gaf hun Speck noch Bier noch Butterbrot - doch Ketten!
 
Neen, 'k liet ze - tot hun straf - den misdruk, door de wet,
 
Artikel één, vergaêrd - eens door hun hand gezet
 
In dagen van fortuin! - mij prompt van buiten leeren,
 
Straks - al de auteurs present - dien rommel deklameeren....
 
Als Rederijkers van de kroon in gala, met blauw lint,
 
Wit vest, gelakten voet, vol ernst, vol puf, vol wind.
 
En... maar holà, ik vrees dit grapje zal mij rouwen!
 
'k Mocht zetters en auteurs nu wel te vrind gaan houën.

1851.