Appendix B

Tot een recht begrip der Visioenen van Had. ware 't noodzakelijk die te beschouwen in de omlijsting van de visioenen uit haar tijd, de dertiende eeuw. Daartoe ware een studie van de vele levens van heiligen dier eeuw vereischt. Hier deel ik slechts een paar bijzonderheden mede die eenig licht werpen op sommige vreemde visioenen van Had.:

Zoo bij het tweede en zesde vis. past dit vis. van een gezellin van de hl. Lutgardis, Elisabeth De Wans:

Ad amoena virentis paradisi die quodam evecta est, ubi quidem tam ex viventibus et natis quam etiam nascituris, qui aeterna gloria potituri erant, et quod mirabilius est, in quo statu, virginitatis aut conjugii, singuli glorificandi essent, spiritu revelante cognovit. Hos igitur, cum postea in hac vita videret, quorum similitudines viderat in coelis, licet et antea ignoti essent, ex facie specialissime agnoscebat, et subito in ictu oculi, in singulis meritorum et statuum differentiam agnoscebat(1).

De hl. Lutgardis zelf heeft dergelijke visioenen. Gevraagd hoe zij de heiligen herkent antwoordt zij: De ipso Christo Sanctorum Sancto quidam animae illucens splendor egreditur, in quo unumquemque sanctorum perfecte cognosco(2).

Bij vis. 10 waar Had. als bruid gevierd wordt, kan vergeleken worden wat van de hl. Lutgardis nog wordt verhaald.

Tempore quodam cum festum omnium Sanctorum ageretur, in ipso festo piae Lutgardi multitudo maxima Sanctorum apparuit; et quod omnium spiritu et omnium gratia plena esset ei Sanctus Spiritus revelavit(3).

Eens verscheen haar de hl. Joannes Evangelista, als adelaar; en:

Vidit quod aquila... animam ejus tam ineffabiliter luminis

coruscatione repleret... ut, secundum id quod viventibus possibile est, nulla eam divinitatis secreta laterent(1).

De drang bij Had. om boven alle heiligen met Christus vereenigd te zijn (vis. 11, 13, 14) wordt treffend toegelicht door deze plaats uit het leven van Maria van Oignies:

Cum subtilis et extenuatus spiritus ejus incendio pii amoris concrematus, tamquam virgula fumi ex aromatibus, super coelestia penetraret, et quasi per quosdam gradus in regione vivorum perambulans, per vicos et plateas quaerebat quem diligebat, nunc sanctarum virginum liliis delectata, nunc sanctorum martyrum rosis odoriferis recreata. aliquando a sanctorum apostolorum senatu venerabiliter recepta, quandoque angelorum coetibus sociata; cum per omnes gradus ascendisset, cum omnia paradisi loca animo laetanti perambulasset, cum omnia pertransisset; inveniebat tandem quem ardenter ejus anima desiderabat; ibi demum perfecte quiescebat, ibi immobiliter fixa permanebat; sed omnium posteriorum oblita, non jam pro amicis quantumcumque caris poterat orare, nec etiam de sanctis angelis cogitare, et omnes sanctos quasi post se relinquendo illi adhaerebat quem ardenter sitiebat(2).

Men zou bijna meenen een bladzijde uit Had. zelf.

Hetzelfde, beknopt, wordt verhaald van de hl. Lutgardis. Zij ook werd bezocht door heiligen, door de apostelen, door de engelen, door de Moeder Gods: et tamen in omnibus his perfectam spiritui suo requiem non invenit, donec ipsum solum Sanctorum Sanctum ineffabiliter omnibus dulciorem, utpote sanctificatorem omnium, inveniret(3).

Bij al deze heiligen treft ook als bij Had. een bijzondere gansch eigenaardige, bezorgdheid om de zondaars en om de zielen uit het vagevuur. Trouwens bij al die heiligen uit die tijden leeft men in dezelfde geestelijke atmosfeer als bij Had.

Daardoor wordt de geheele psychologie der visionnaire Had. ons veel duidelijker.