Het schilder-boeck


auteur: Karel van Mander


bron: Karel van Mander, Het schilder-boeck (facsimile van de eerste uitgave, Haarlem 1604), Davaco Publishers, Utrecht 1969  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

Het leven van Hendrick, en Marten van Cleef, Schilders van Antwerpen.

Niet weynigh vercieringhe is de Schilder-const deelachtigh gheworden door den naem oft geslacht van Cleef, wanter verscheyden goede Meesters van sulcken toenaem t'Antwerpen zijn gheweest: onder ander, twee gebroeders, Hendrick, en Marten van Cleef. Hendrick begaf hem tot Lantschap, en is ghereyst in Italien, en ander Landen, veel dinghen en ghesichten nae

[fol. 230v] origineel

t'leven doende, en conterfeytende, die hy naemaels dickwils in zijn wercken te pas bracht. Hy hadde doch al de plaetsen niet besocht, waer van hy eenige Steden, Ruwijnen, en Antiquiteyten hadde in teyckeninghe, die ten deele in Print uyt comen: maer hadde veel dingeen gehadt van een Oosterlingh, geheeten Melchior Lorch, die langen tijdt te Constantinopel hadde gewoont. Hendrick hadde een seer aerdighe handelinge, van dese dingen na t'leven te doen, ghelijck hy oock uytnemende was met de verwe. Hy heeft weest al d'achteruyten ghedaen van Frans Floris, soo eyghentlijck over een comende met de handelinghe van Frans, dat het al van Frans ghelijckt te wesen: want hy een uytnemende Landtschap-Schilder is gheweest. Hy quam t'Antwerp in't Schilders Gildt Ao. 1533. Sijnen sterf-tijt weet ick niet. Marten was een Discipel van Frans Floris, en eerst heel ghewent op groote dinghen: maer begaf hem nae der handt op het cleen, makende veel aerdighe stucken op zijn selven, die men veel noch by den liefhebbers siet: met oock eenighe, daer zijn broeder Hendrick de gronden oft achter-uyten heeft ghedaen. Gillis van Conings loo, en ander fraey Landtschap-makers, hebben hem oock veel gebruyckt in hun Landtschappen, beelden te maken, daer sy seer mede verciert zijn gheworden. Marten is noyt buyten slandts ghereyst: hy wiert seer ghequelt met t'fledercijn oft aertijck, en is ghestorven oudt ontrent 50. Iaer. Daer is noch gheweest eenen Willem van Cleef, hun broeder, een goet Schilder van groote Figueren:* desen is overlang overleden. De sonen van Marten zijn geweest, Gillis,* Marten, Iooris, en Claes, die al goede Schilders waren, oft noch tegenwoordigh zijn. Marten trock van Spaengien nae Indien, Iooris en Gillis zijn doot. Iooris had een uytnemende begin in cleen beeldekens: maer den Hoeren te seer toeghedaen, is jongh ghestorven. Claes woont noch t'Antwerpen.