Beroyde student en Bedrooge dronkkaart, of Dronkke-mans hel (ed. Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel)

editeur: Ineke Grootegoed, J.A. van Leuvensteijn en Marielle Rebel

bron: Jillis Noozeman, Beroyde student en Bedrooge Dronkkaart, of Dronkke-Mans hel (ed. Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel). Stichting Neerlandistiek VU, Amsterdam / Nodus Publikationen, Münster 2004

verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst

downloads

DBNL vignet

Beroyde student en Bedrooge dronkkaart, of Dronkke-mans hel

Jillis Noozeman

editie Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel

bron

Jillis Noozeman, Beroyde student en Bedrooge Dronkkaart, of Dronkke-Mans hel (ed. Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel). Stichting Neerlandistiek VU, Amsterdam / Nodus Publikationen, Münster 2004

codering DBNL-TEI 1

dbnl-nr nooz002inek01_01

logboek

- 2008-09-16 IH colofon toegevoegd

verantwoording

gebruikt exemplaar

eigen exemplaar dbnl

algemene opmerkingen

Dit bestand biedt, behoudens een aantal hierna te noemen ingrepen, een diplomatische weergave Beroyde student en Bedrooge dronkkaart, of Dronkke-mans hel van Jillis Noozeman, in de editie van Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel uit 2004. Het origineel van Beroyde student dateert uit 1645 en het origineel van Bedrooge dronkkaart, of Dronkke-mans hel uit 1649.

redactionele ingrepen

Bij de omzetting van de gebruikte bron naar deze publicatie in de dbnl is een aantal delen van de tekst niet overgenomen. Hieronder volgen de tekstgedeelten die wel in het origineel voorkomen maar hier uit de lopende tekst zijn weggelaten. Ook de blanco pagina's (p. 2, 6, 26, 48, 58, 61, 64, 133 en 136) zijn niet opgenomen in de lopende tekst.

[pagina 1]

Beroyde Student & Bedrooge Dronkkaart

[pagina 3]

J. Nooseman

Beroyde Student

J. Noozeman

Bedrooge Dronkkaart, of Dronkke-Mans HEL

met inleiding en annotaties uitgegeven door

Ineke Grootegoed, Arjan van Leuvensteijn en Marielle Rebel

Stichting Neerlandistiek VU Amsterdam

Nodus Publikationen Münster

2004

[pagina 4]

Bibliographic information published by Die Deutsche Bibliothek

Die Deutsche Bibliothek lists this publication in the Deutsche Nationalbibliografie; detailed bibliographic data is available in the internet at http://dnb.ddb.de.

Tekstverzorging: Marielle Rebel

Illustratie omslag

Adriaen van Ostade, ‘Fünf rauchende und trinkende Bauern mit Wertin’.

Amsterdams Historisch Museum, verzameling C.J. Fodor.

Uitgaven Stichting Neerlandistiek VU, nr. 47

Stichting Neerlandistiek VU

De Boelelaan 1105

NL-1081 HV Amsterdam

Nodus Publikationen

Klaus D. Dutz-Wissenschaftlicher Verlag

Postfach 5725

D-48031 Münster

http://www.go.to/nodus

ISBN 90-72365-84-4

ISBN 3-89323-747-X

[pagina 7]

Inhoudsopgave

1	Leven en werk van Jelis Noozeman	9
	1.1 Het geslacht Noozeman	9
	1.2 Noozeman als acteur	9
	1.3 Het werk van Jelis Noozeman	12

2	Komische strategie	15
	2.1 Inleiding	15
	2.2 Stijlstrategie	16
	2.3 Structuurstrategie	19
	2.3.1 Publieksreacties	19
	2.3.2 Noozemans strategie	22
	2.4 Het doel van de klucht	24

3	Studeren en studentenleven	27
	3.1 Inleiding	27
	3.2 Een Beroyde student?	28
	3.3 De onderwijssituatie in de Republiek	29
	3.4 De onderwijssituatie in Amsterdam: Het Athenaeum Illustre	31

4	Toverij en toverijgeloof	35
	4.1 Inleiding	35
	4.2 Opvattingen over toverij halverwege de zeventiende eeuw	36
	4.2.1 De onttovering van de wereld	36
	4.2.2 Populair toverijgeloof	39
	4.2.3 De positie van Volckert en het publiek	42
	4.3 Gregorius' duivelaanroeping	43
	4.4 Van kennisvoorsprong tot inzicht bij het publiek	45

5	Huwelijksmoraal	49
	5.1 Inleiding	49
	5.2 Verandering in de kerkelijke visie op het huwelijk	49
	5.3 De wereldlijke rechtspraak met betrekking tot het huwelijk	51
	5.4 Huwelijkse twist en mishandeling	54
	5.5 Gehuwden in overspel	55
Editieverantwoording		59

[pagina 8]

J. Nooseman, Beroyde Student		62

J. Noozeman, Bedrooge Dronkkaart, of Dronkke-Mans HEL		134

Bibliografie		203

Bijlage: Taalkundige beschrijving van de Beroyde Student en de Bedrooge Dronkkaart		213

1	Fonologie	213
	1.1 Klinkervarianten in syllaben met hoofdtoon	213
	1.2 Tweeklankvarianten in syllaben met hoofdtoon	221
	1.3 Klinkervarianten onder invloed van medeklinkers	222
	1.4 Medeklinkervarianten	223
	1.5 Overige fonologische eigenaardigheden in werkwoorden	228

2.	Morfologie	230
	2.1 Werkwoord	230
	2.2 Substantief	232
	2.3 Lidwoorden, voornaamwoorden en bijvoeglijke naamwoorden	234
	2.4 Woordvorming	238

3	Syntaxis	241
	3.1 Verbale hendiadys	241
	3.2 Balansschikking	241
	3.3 Aanspreking	242
	3.4 Ontkenning	242
	3.5 Participiumconstructie	243
	3.6 Verdubbeling van ik	244