|
|
|
| |
| | | | | | | |
Haman.
Treurspel.
Haman een Agagijt by Xerxen seer verheven 1
Al t'Isr'elijtsche saet te brengen dacht om t'leven.
Maar God gants wonderlijck t'perijckel van haer nam
Als Mardochai een Iood' in s'Princen gunste quam.
5
Nu, die stack alletijt van Hamans pracht de walge:
Twelck Haman siende, hem bereydet had een galge.
Recht anders viel het doch. want als in desen noot
Esther den Haman had tweemael te gast genoo't
Verclaechde zy hem voor den Coninck, dat hy ware
10
Raetgever van haer doot, als oock van al de hare.
Sulck feyt aenhorende den grooten Persiaen
Packt Haman datelijck door zijn trawanten aen
En hem (die Mardochai docht schandelijck te vellen)
Laet hangen aen den boom die hy self had doen stellen.
PERSONAGIEN.
Ahasueros Coninck.
Esther Coninginne.
Charbona Conincx Raet.
Abagtha Conincx Camerlinck.
Mardochai.
Haman.
Zeres Hamans wijf.
Tharsis } Hamans vrienden.
Zethar } Hamans vrienden.
Mares } Hamans vrienden.
Bode.
Rey van Iodinnen inden rou.
| |
Eerste bedrijf.
Xerxes, dien wy alhier oock Ahasueros noemen,
In voorspoet en geluck waer hogelijck te roemen
| | | |
Indien hem quaden raet niet altemet en bracht 3
Tot saken die voorheen wel dienden bet bedacht.
5
Dit heeft hem corts beweecht dat hy zijn breede wiecken 5
Verr' wt zijn Coninckrijck wou strecken tot de Griecken,
Alwaer een machtich heyr gestort is opden mont
Na dat hy over tooch den snellen Hellespont:
En desen groten Vorst, die sach op zijne stromen
10
Tien-hondert-duysent mans, is nau alleen ontcomen. 6-10
Het voorspoock van dit quaet leyt noch in mijnen sin 11
Dat hy voor sijn vertreck wech joech sijn Coningin 12
Om een geresen twist soo veel (dunckt my) niet weerdich.
Dit riet hem oock een Vorst van oordeel wat te veerdich. 14
15
Doch alles was alhier in stilte weer geraeckt
En voor ons Joden wel insonderheyt gemaeckt 16
Als hy (want dese daet hem al te laet beroude)
Tot zijne tweede bruyt de schone Esther troude
Die ick als bloetverwant doe had in mijn voogdy.
20
Maer t'meeste ongeluck quam ons wel haestich by,
Doe Haman, die het hert des Conincx heeft beseten, 21
Wt eenen ouden haet hem loselijck liet weten 22
Dat den verstroyden hoop der Joden met opset
Diend' een bysonder God en hield' een eygen wet,
25
Daerom niet raetsaem was deselve meer te lijden
Maer als een giftich lit vant lichaem af te snijden.
Hy crijchtet. hy slaet aen placcaten over al
Dat t'eynde van dees maent men alles worgen sal
Wat hem gesproten hout van Abrahams geslachte.
30
Mijn siel my in het lijf (dit horende) versmachte
Van vreese voor mijn volck. eylaes! waer soud' ick heen?
Ick wende my voor al tot God met mijn gebee'n,
Daerna de Coningin ick hertelijck vermaende
Dat zy, op sulcken trap der heerlijckheyt nu staende,
35
Sou dencken dat dees eer haer niet en was geschiet
Op datse Godes volck sou laten in verdriet.
| | | |
Sy haperde int eerst: maer, siende voor haer ogen 37
Haer eygen onderganck, wiert eyndelijck bewogen
Te stellen (sose sey) haer leven in balans 39
40
Om neygen tot genae het herte hares mans.
Het is alrede nu den vijfden dach geleden
Dat ick en al het volck in vasten en gebeden
Verlangen angstelijck, of enich adem-tocht
Vant Conincklijcke hof door Esther comen mocht.
45
Maer neen, de Coningin is daer so wel geseten
Dat zy (al denckset niet) haer selven heeft vergeten.
En Haman, om sijn doen te geven eenen schijn,
Laed't al den vloeck op my, om dat ick niet wil zijn
Van die hem als een God aenbiddende ontmoeten
50
Ja vallen voor hem neer en cussen zijne voeten.
Dus waer ick gae of stae, aen dees' of gene sy
Het roepet wraeck en moort, en alles over my.
Ah Heere! so ick heb een euveldaet bedreven
Om dat ick uwe eer den mensche niet wil geven,
55
Haest u, en u gericht aen my doch openbaert,
Maer na u goedicheyt dees' arme schapen spaert.
Laes! t'is genoech gewacht. ick gae. de Heer wil geven
Na dattet hem gevalt ten dode of ten leven!
Waer ick my wende, waer ick gae,
60
Waer ick my legge, waer ick stae
Gedurich sweeft my voor de oogen
Dien dach, dien vreselijcken dach
Waer in den alderlesten slach
Gants Israel sal moeten dogen. 64
65
Als rasende ick dan ontspring', 65
Mijn haer ick pluck, mijn handen wring'
Mijn armen ick ten hemel recke,
T'is vier, t'is bloet al wat ick sie
En waer ick, waer ick henen vlie
70
Den worger is my op den necke.
Ick hoor der cleederen gescheur,
T'gebreeck van venster en van deur,
| | | |
T'gekners van degens en van poken, 73
En het onlijdelijck gespot
75
Der gener die, ô grote God
U alderhoochsten name vloken.
Ick sie een menichte die loopt
De wreede armen opgestroopt
Die sabels hebbende geheven,
80
Ick sie, ick siese als verwoet
Haer baden int geplengde bloet
Dat haer de vingers daer van kleven.
Ick sie een bruygom aengerant
Meer voor zijn alderweertste pant
85
Als voor sijn jonge leven vechten,
Ick sie hem doot in haren arm,
En haer met jammerlijck gekarm
Geworget aen haer eygen vlechten.
Ick sie een suyg'linck, die sijn dorst
90
Te laven meynt aen s'moeders borst
T'onnosel halsken afgesneden,
En hoe met een gemengde vloet
De witte melck en t'rode bloet
Streelt over sijne sachte leden.
95
Ick sie een vrou in kindes-noot 95
Doen metten sweerd' een tweede doot, 96
Die inden strijt, en in het baren
Laes! met een crachtelose vlucht
Laes te vergeefs! haer lieve vrucht
100
Soeckt voorden moort-priem te bewaren.
Ick sie heel Abrahams geslacht
Geleydt als lammers die men slacht
Op-offeren haer vrome sielen,
En den Euphratem trager gaen
105
Dewijl de oevers overlaen
Aen wedersy van dode krielen.
| | | |
Ah! had' ick vleugels, dat ick mocht 107
My heffen inde breede locht,
My swieren op de steyle bergen!
110
Ah! mocht ick in de woeste see 110
Voor dit ondragelijcke wee
My voor een oogenblick gaen bergen!
Ah! mocht ick vande eerste zijn
Die door een haest-gedane pijn
115
Des levens draet wiert afgebroken!
Laes! t'sou my troosten min of meer
Indien ick wist dat immermeer 117
Dit quaet van God sou zijn gewroken.
Waer zijdy? Heer, waer is u cracht
120
Die ghy aen Pharo hebt gewracht
Doe ghy deedt wellen sijne wielen 121
Met al zijn hooch-vermeten heyr
Diep inden gront vant rode meyr?
Wildy u erfdeel nu vernielen?
125
Ghy hebt, ghy hebt ons goet gedaen
En wy sijn van de rechte baen
Getree'n. wy hebben swaer gesondicht:
Daer voor hebdy ons toegeleyt
De ballinckschap, de dienstbaerheyt:
130
Maer dit en was ons niet vercondicht.
Wie sal verbreyden, Heer, u lof
Als Israel leyt in het stof?
Wie sal opdragen zijn gebeden
Wanneer door eenes menschen haet
135
Het heylich wtvercoren saet
Gants hopeloos sal sijn vertreden?
O eenich God, ô eeuwich Heer
Wt uwen hemel siet eens neer
En doet den vyant voor u beven.
140
Helpt ons in desen doodes-noot
En geeft ons t'leven wt den doot
Ghy die de dode geeft het leven.
| | | | | | | | Tweede bedrijf.
Haman. Mardochai. Abagtha.
Een levendich verstant, met wel-geslepen reden,
Een trotsen geest, bedeckt met minnelijcke seden 144
145
Sijn middelen waer door men comt tot hogen staet,
Insonderheyt wanneer t'geluck voor-henen gaet. 146
Godsdienst, geloof, en trou, die sommige so eeren,
Sijn voor t'gemeene volck, en niet voor grote Heeren.
Dit canmen sien aen my, die my wel roemen mach
150
Een vande grootste die bestraelt den claren dach.
Dies danck ick geene Goo'n. want (sose sijn en leven) 151
Door haer ist dat ick wt mijn erf-goet ben gedreven; 152
Maer mijn doortrapt vernuft heeft my so veel behaelt
Dat ick, als waer ick vanden hemel af-gedaelt
155
Verheven by mijn Prins, gevreset vande lieden
Mach na mijn welgeval gebieden en verbieden.
Ist niet een grooten schat dat t'mijnent ick aenschou
Tien levendige soons van een noch jonge vrou,
Die ick te sijner tijt mach tot haer trecken laten
160
Door t'gansche coninckrijck de vorderlijckste staten? 160
En isset niet een vreucht dat ick be-ogen mach
Den doot van die ick haet, en al op eenen dach?
Ick meyn het Joodsch gespuys, twelck Agag mijn voorvader
Dee sterven voor den tijt gelijck een euveldader:
165
Die nu met man en maech vervoeret wt haer lant
So wonder wel te pas my vallen inde hant.
En, ofmen waende dat de nieuwe Coninginne
My niet so veel en acht of niet so seer beminne
T'waer misverstant, want op haer conincklijck banket
170
Heeft sy by haren Heer my gisteren geset:
Ja, nemende vermaeck in mijn geest-rijcke reden,
Sy heeft my huyden weer opt middachmael gebeden.
Geluckich Haman dan! maer lijckwel dit geluck 173
Is, door mijn ongedult, niet sonder aller druck.
175
Want een besneden slaef van stant en van geboorte 175
| | | |
Hem dagelijcx laet sien ontrent des Coninx poorte,
Die, gae ick wt of in, staet als een stijven pael,
En buyget voor mij niet, noch wijckt my niet een mael.
T'waer een geringe tijt, of ickse schoon afwachte, 179
180
Dat hy moet om den hals met alle sijn geslachte,
Maer mijne Gemalin my gister-avont riet
Dat ick so vele gonst hem sou betonen niet,
Maer dat ick voor mijn huys aen-stont sou laten stellen
Voor hem een lichte galg' hooch inde vijftich ellen,
185
Op dat hy voelen mocht den opgeblasen sot
Dat arme hovaerdy is groter luyden spot.
Dit heb' ick so beschickt: en ben hier om te vragen
Des Conings goeden wil (die mach den ondanck dragen) 188
Der Coninginnen spijs coom niet in mijnen mont
190
Indien hy niet en hangt noch dese morgenstont.
Maer siet! hier is de man. ick wil wat gaen ter syden
En proeven of hy oock sijn dorperheyt sal mijden. 192
In mijn betranet huys ick niet geduren mach, 193
Maer loop na s'Conincx hof wel tienmael op een dach
195
Of mogelijck ick creech van Ester enich teken.
Wie staet hier? Haman? ah! het herte dunct my breken.
Wat maeck ick? wijck ick? neen: want hy my rede siet.
Al naeckte my de doot ick en aenbid' hem niet.
Den soon Hammedatae, ô Mardochai, u groetet. 199
200
Des vyants groetenis een vloeck men achten moetet.
U grootsheyt, Mardochai, u brenget int verdriet.
U eygen hovaerdy en wrevel siedy niet. 202
Leert, Joden, Godes macht en ordening te wijcken,
En eert de Coningen in hare Coninckrijcken,
| | | |
205
De Vorsten in haer lant, de voogden in haer stat.
De schepselen, hoe stuyr en crijgel, weten, dat 206
Sy wijcken moeten voor de hoge Heerlijcheyden.
De winter (siet ghy niet?) moet voor den somer scheyden,
Den nacht al stillekens ruymt voor den dageraet
210
Wanneerse voor de Son in hare schoonheyt gaet, 210
Wie sijt ghy dan, die voor de wettige gerichten,
Een wettich onderdaen, u weygeret te swichten?
De vreese moeter zijn indien een borgery
Niet eermen het vermoet sal raken inde ly. 214
215
De vreese moeter sijn indien een leger machtich
Niet worden sal in yl oproerich en tweedrachtich.
Waer schroom is daer is eer. en die hem buygen can 217
Met tamelijck ontsach is een behouden man. 218
Maer waer een yegelijck slech na zijn hooft wil draven
220
Wort deuchd' en segening' gelijckelijck begraven.
De Coningen, naest God, ô Haman, wy wel weten
Te eeren, oock al die in hoocheyt sijn geseten
Maer t'is een ongeluck dat dick des Conincx woort 223
En wapen wort gevoert van die het niet behoort.
225
Ghy Haman schaemt u niet alhier des Princen segel
Te bruycken naet' u lust verr' buyten allen regel
Tot roof en moort van die die beter sijn als ghy.
Ghy quaemt hier ongegoedt, nu sien en horen wy
Dat ghy den Coninck biedt veel duysenden talenten 229
230
Tot vromer luyden doot. Waer heen so grote renten 230
Als wt der weduwen en weesen sweet en bloet
Of wt des Conincx schat en het gemeene goet?
En, ô verwaenden geck! ghy derft u laten eeren
Als waerdy (ick verschrick!) de Heere aller Heeren:
235
En die het niet en doet ghy wredelijck verscheurt
Ja wieder tegen kreunt heeft lijf en goet verbeurt.
Wat spreecty dan van deucht, van vromicheyt, of segen?
Van sulcke dingen swijcht, of kentse eerst te degen.
Een vremdelinck my dorf voorleggen dus mijn leet! 239
| | | |
240
Ghy sijt soo vremd' als ick, als alle-man wel weet.
Ick ben van Amalek, een volck wel-eer van machte.
Maer vanden Heer vervloeckt int duysenste geslachte.
Mijn diensten hebben my tot heerlijckheyt gebracht.
Ick heb meer goets als ghy voor desen staet gewracht.
245
Welck' is die groote daet daer mee ghy my dus terget?
Ick heb des Conincx lijf voor moordery geberget. 246
Ghy dedet anders niet als dat ghy schuldich waert.
En ghy vergeet u plicht, daer sydy voor vermaert.
Quaet-spreker, boett' u lust, ick sal u niet verschonen.
250
De ontrou loont haer Heer, die sal u oock wel lonen.
Wat gelt, ick hoor van u wel haest een ander liet! 251
Dat God wil sal geschien, ick en ontsie u niet. 252
Ick sach te winter een die door de woeste baren
Met woorden onversaecht den bootsman dwong te varen,
255
Maer als het ongeweer quam dapperlijck aen-boort 255
Doe lach hy inde ly en kickte niet een woort 256
Ja liet hem op het lijf vande matrosen treden:
Soo wil't u, Mardochai noch gaen den dach van heden.
| | | |
Ick sach dees somer een die met een stille locht
260
Het seyl steld' inden top, of hem niets deren mocht;
Maer een geringe buy benam hem schip en leven:
Dit hoop ick is voor u, hoe seer ghy sijt verheven.
Hoe weynich weet ghy dat na u de galge beeft!
265
Wat hoor ick? gaet de deur van s'Coninx camer open?
Wie is hier op de sael? t'is Haman. ick moet lopen
hy steeckt het hooft eens uyt
En gaet weer binnewaerts, k'en weet wat dat beduyt. 268
Heer Haman, vrient der Goden
270
De Coninck heeft door my u haestelijck ontboden 270
Is lief en aengenaem daer ben ick toe bereyt.
Siet hier een nieu geluck, dat eer ick my com melden
Ick ingeroepen word! Nu sweer ick salt u gelden
275
Grootspreker Mardochai! dit is u laetste dach
Dewijl ick van u met den Coninck spreken mach.
Ghy deckt so boose seeren! 282
| | | |
De nijdicheyt af-jonstich,
Lof-tuyters, keucken-asers, 289
Spot-vogels, God-versakers,
Die hebben 'troer in handen
Der Conincklijcke landen.
Sijn schatten wt-gesogen,
Raet yemant tot het goede
300
Die is zijns levens moede.
Haer schimpen en haer schelden
Maeckt dat wy gaen verloren.
310
Maeckt Haman noch te stijver
Brengt ons in grote swaerheyt.
Daer ghy niet cont gewinnen.
315
Ghy eyschet recht en reden
Daer 't recht niet is geleden. 316
Een saeck die, na mijn oordeel,
Meer schade geeft als voordeel.
| | | |
Geeft sulcken leeuwen herte.
325
Ghy Heer hebt in u handen
Ghy leydet als de vloeden
330
Ons niet en coom te spade.
| |
Derde bedrijf.
Abagtha. Haman.
‘Gelijck de maertsche son de dampen opwaerts trecket
Maer niet verteren can het geen sy heeft verwecket
Waer door dan anders niet te wege wordt gebrocht
Als nevelachtich weer en ongesonde locht;
335
Soo sietmen menich mensch onrustelijcken malen 335
Om alle catten-quaet gedurich opte halen: 336
En als nu vele stancx ontijdich is gemaeckt
Soo weet hy raet noch wech hoe hy daer door geraeckt. 331-338
Dus gatet (dies ick lach' al laet ick het niet blijcken)
340
Heer Haman, die beteest daer binnen staet te prijcken. 340
Hy quam ten Coninck in; de Coninck bracht hem voort
Dees vrage: wat hem docht datmen te doen behoort
Een man, die om zijn deucht verdienstelijck beminnet
De Coninck sonderling' te eeren was gesinnet? 344
345
Heer Haman (peysende; die eere is voor my)
Sprack: uwe Majesteyt weet wat het beste zy,
Maer mijn geringen raet is, datmen 'sConinx crone
Dien man stell' op het hooft, en voere hem ten tone
Opt peert daer niemant als den Coninck op en sat,
| | | |
350
Met purperen behanck doort schoonste vande stat: 350
En roepen laet door een vande geachtste Heeren
Dit is den man dien onse Coninck wil vereeren.
Het woort was nau daer wt, de Coninck sey: wel-aen,
Ghy sult tot Mardochai met dese crone gaen,
355
Hem cleden met mijn rock, mijn clepper maken veerdich,
Want hy om sijne trou is desen cieraet weerdich.
Ghy sult den leytsman sijn en roepen sijnen lof,
Als zijnde boven all' aensienlijck in mijn hof.
En dy, Abagtha, ick op dijnen hals gebiede 359
360
Te helpen dat dit werck voort middach-mael geschiede.
Want ick niet eten sal al-eer ick heb bescheyt 361
Dat ick belonet heb so groten vromicheyt.
Ick neygde my, en ginck: maer Haman bleef wat binnen.
Och! hoe sijn verbijstert mijne sinnen!
365
Abagtha, segget my, want u is het bekent.
Wat van my den Coninck heeft gewent
K'en weet niet dat des Coninx ogen
U minder als te voor, Heer Haman, luchten mogen;
Maer d'oorsaeck dat hy met den Jode gaet so breet
370
Ick u wel melden sal, want icker wat van weet.
De Coningen, al sijn sy schoon niet inde wapen 371
Noch waken menichmael als slechte luyden slapen. 372
Dat sach ick aen ons Heer, als de vergangen nacht
Voor sijne camer-deur ick hiel de vierde wacht.
375
De ruste hem ontstont, k'en weet door wat voor sorgen, 375
Dies hy (ten naesten by een uyre voor den morgen)
My tot hem binnen riep en van my hebben wou
Dat ick hem yetwes wt het tijtboeck lesen sou 378
Om, hoorende wat nuts, te stillen zijn gedachten
380
En so het trage licht des dages af te wachten.
Ick dedet, en (gelijck het wesen sou) ick las
| | | |
Het geen sijn Majesteyt corts wedervaren was; 382
Hoe Theres hovelinck met Bigtan, sich begeven
Hadd' hem archlistichlijck te helpen om het leven: 383-384
385
Twelck zijnde ongevaer by Mardochai gehoort
Hy aende Coningin sey heymelijcken voort,
En Esther quam het strax aen haren Heer ontdecken:
Die dese moordenaers dee vangen ende recken, 388
En, hebbende t'verraet bevonden so het was,
390
Haer loonde na haer werck. terwijlen ick dit las
Den Coninck schielijck vraecht, my vallend' in het lesen,
Wat eer of mildicheyt is Mardochai bewesen
Voor dese sijne daet? ick seyde: voor gewis,
Heer Coninck, weet ick dat hem niets gegeven is.
395
Ah Goden! riep hy wt, hoe comtet dat wy weten
Het quaet te wreken, maer het weldoen so vergeten?
En laste my terstont te sien wie int salet
Ginck wandelen; ick vand' en bracht u voor zijn bedt,
Alwaer ghy, Heere, self den voorslach hebt gegeven
400
Daer ghy nu over claecht.
Ah! droomde my mijn leven
Dat Mardochai ge-eert sou zijn door mijnen raet!
Mijn meyning' was voorwaer heel anders.
Maer meynen sonder gront heeft menigen bedrogen.
Hoe! sou mijn eygen hant mijn vyant dan verhogen?
405
Is hy u vyant, Heer, hy is des Conincx vrient.
Ick, die sijn Majesteyt soo eerlijck heb gedient!
En Mardochai heeft oock sich roemelijck gedragen.
Sal ick dien spot aendoen mijn welgebooren magen!
| | | |
Heer, doet na des Conincx wil,
410
Of andersins ick ga hem vinden.
t'is geen bedenckens waerdich,
Des Conincx last is daer, Heer Haman, maeckt u vaerdich.
Legt over hoe ghy spreeckt, Abagtha, en met wien.
Tis my gelijckeveel als ick mijn meester dien.
415
En hoort (gelieftet u) een woort so goet als hondert:
Indien ghy langer draelt so hout u niet verwondert
Dat ick weer henen stap ten Coninck, om hem aen
Te seggen dat ghy u verweygeret te gaen.
Staet stille, ick ga heen, als 't anders niet mach wesen.
420
So hebt noch ghy noch ick zijn ongenae te vresen.
Een vast beminner van het recht
Wort nimmermeer ter neer gelecht
Door licht-beroerde mannen
425
Het brullen van den noorden wint
Sijn stalen moet niet overwint
Laet donderen, laet craken
T'en can aen hem niet raken.
En of den hemel op hem viel
430
So sou sijn goddelijcke siel
Dien groten slach verwachten.
| | | |
Dit is de const, waer door wel eer
Den vromen Enoch vanden Heer 434
Om steets met hem te leven.
Hier henen hebben den Thisbijt 437
Na bange sweet en suyren strijt
Waer onder Mardochai den helt
Oock sal met vreuchde sijn gestelt,
En daer de sterren blincken
Den soeten nectar drincken.
445
Wiens onbewegelijck gemoet
Men noyt cost brengen ondervoet
Met dodelijcke vlagen. 448
Waerom hy nu als Conincx soon
450
Om-luystert met een gouden croon
In spijt van die hem haten
Den wroeger die het alles dwong' 453
Met zijne veel-misbruyckte tong
Verblijt u, heylich Israel,
U druck verandert is in spel,
U evel-moedich schreyen 459
Hoe willen wy noch wederom
Besoecken Godes heylichdom
En daer met grote scharen
| | | |
465
Als ghy, o vyant, die ons dacht
Te storten inde diepe gracht
Moet liggen op de straten
Neen, neen, die eer u niet gebeurt.
470
So ons gebet den hemel scheurt
In plaetse van het elpenbeen
En vande bonte marmersteen
Eens onder meynt te varen.
Ghy vliegt te hoge, o mijn liet,
Eylaes! de cloot en leyt noch niet. 478
| |
Vierde bedrijf.
Haman. Zeres. Tharsis. Zethar. Mares. Bode.
Mijn vrienden welcker woort ick noyt en heb versmadet,
Ick heb u hier ontboo'n op dat ghy my beradet
Gestortet plotselijck int swaerste ongeval
Dat my oyt is geschiet, of, meyn ick, schieden sal.
485
Ick, die als eenen God was, over al gepresen,
Wiens grootheyt dach op dach was hoger opgeresen
Heb moeten voor de geen my buygen, die altijt
Mijn voorspoet wederstaen, mijn eere heeft benijt.
Dees handen hebben hem geheven inden sadel,
490
Dees tong' heeft zijnen lof voorden geheelen adel
En borgery geroemt. dien droeven ogenblick
Heb ick te lang geleeft! maer laes! wat conde ick?
Dien groten heerscher, wien d'onsterfelijcke Goden
Noyt hebben yet ontseyt die haddet my geboden.
495
Hoe soud' ick derren dien met een vermeten sin 495
Yets weygeren te doen, die slechs een mensche bin?
| | | |
Is Mardochai een Jood' als ick heb horen kallen 497
Voor wien ghy onvermoet begonnen hebt te vallen,
Weest seker dat dit niet is uwen laetsten val
500
Maer dat den rechten slach u noch eerst treffen sal.
Hy sal voortaen geheel besitten s'Conincx herte.
Hy sal, ist mogelijck, u doen een quade perte. 502
Sijn lantsluy maeckt hy vry van al haer ongemack.
Ick sorg' dat het daer na wil waeyen op u dack. 504
505
En (als ick seggen mach, Heer Haman, mijne meyning)
Wat alte hoge stijcht moet comen tot vercleyning.
Op groter Heeren gonst wel nau te letten is
Datmense niet misbruyck, want t'is geen erfenis.
Ick hebber een gekent die reysde achter landen 509
510
Met een getemden leeuw, dien streeck hy mette handen,
Hy clom hem op den rugg', hy vatte hem den baert,
Hy beurde overeynd' sijn poten ruych-gehaert
Maer eenmael, als hy hem wat te vrypostich quelde
Den leeu gaf hem een dou dien hy niet na vertelde.
515
Heer Haman, denckt dit na, want t'is op u gemunt,
Ghy roemt dat uwen Prins u grote eere gunt,
Hy heeft sijn tijt verdrijf aen uwe hoofsche streken, 517
Ghy comt hem alle uyr in sijne camer spreken,
Hy neemt u in zijn coets, en voert u door de stat
520
Hy steeckt met u den rinck, ghy leydt hem na het bat,
Een yder moet voor u aen sijne tafel wijcken,
Ghy crijget wat ghy wilt daer anderen op kijcken.
Heer Haman, siet wel toe: ghy meynt het gae u wel
Maer eer ghy u dies hoedt so wortet catten-spel.
525
Den leeuw hout sijnen aert, de groten hare nucken:
Nu sydy beste vrient, strack rytens' u in stucken.
| | | |
Ick hore menichmael, en vindet nu gewis
Dat met swaer-hoofdich volck niet wel te raden is. 528
Segt my, mijn vrienden eens, wat zijn het doch voor saken
530
Waer door Heer Haman sou in swaricheyt geraken?
Ons Coninck heeft, t'is waer, den Mardochai geeert
Maer heeft hy door die daet den Haman oock verneert?
Neen. want dat Haman was op Mardochai gestoret
En had zijn Majesteyt, dat weet ick, noyt gehoret.
535
Wat vrese isser dan, bedenckt u, wat geschil,
Te meer nu Haman heeft gedaen des Conincx wil?
En, of schoon Mardochai hem poogde te bewegen, 537
So is de Coningin den Haman doch genegen
Die hem noch desen noen genodet heeft te gast.
540
Daer can hy op het nieu zijn banden maken vast.
my dunckt t'is een vant hof-gesinne. 541
Heer Haman sijt gegroet, ons Vrou de Coninginne
Hier is geen wachten meer.
Mijn vrienden goeden dach.
Nu, goeden dach mijn Heer.
545
Ah! wie hadde connen dromen
Tot den hater vande vromen
Die my dat had doen vermoeden,
Dat de snelle water-vloeden
Keeren souden tot haer hooft: 552
| | | |
Keeret om ghy snelle stromen,
Steygert opwaerts inde locht
555
Nu het hier is toe gecomen
Daer noyt hert om had gedocht.
Haman was al vry wat lage,
Sijnen val die scheen gewis
Maer by schonen lichten dage
560
Leydt hem Esther aen haer disch.
U, ô Vasthi, salmen romen
Die verloort den gouden crans
Dat ghy weygerdet te comen
565
Esther sal haer dies wel wachten,
Dat tot inde late nachten
Haman die hem derref kanten 569
Die haer eygen bloet-verwanten
In u cleynheyt wiert gehoret
575
Maer nu liggense gesmoret
Inde weelden van het hof.
O, vervloeckt die hoopt op menschen!
O, ten ander-mael vervloeckt
Alle die door sotte wenschen
580
By de groten hulde soeckt. 580
Is het tijt van banketeren
Nu het al schijnt om te keren
Door dees nieuwe tyranny?
585
Esther, sal u herte dogen
Laes! ick sie het voor mijn ogen
En nochtans geloof ickt niet.
| | | |
Denckt, ô dencket dat de Heere
590
Ons can redden wt den druck
En u vanden stoel der eere
Stil mijn tonge. God behoede
595
Die can wenden totten goede
| |
Vijfde bedrijf.
Esther. Ahasueros. Haman. Charbona. Mardochai.
Mijn Heer is wonder vroech vant middachmael geresen.
Doch hoop' ick lijckewel hem aengenaem te wesen 598
600
Ick uwe vrientschap acht voor mijnen besten schat.
U schoonheyt is het minst dat my tot liefde trecket,
U deuchdelijck gemoet my meest daer toe verwecket.
Hoe soud' ick dan voor al niet gaeren met u sijn?
Maer doch een Vorst als ick en moet niet by den wijn
605
Noch by den soeten praet hem al te lang' vergeten,
Maer dencken hoe hy wel mach quijten zijn geweten 606
Int richten van zijn volck. 607
Ghy my genoodicht hebt tot tweemael na malcander,
610
En woudt ghy niet van my versoecken t'een of t'ander?
My dunckt ick hebt gemerckt.
Van mijnes Heeren ooch doordringet altemael.
T'is waer: ick soude wel deemoedich wat begeren.
| | | |
Begeert. ick heb geseyt, en (wildy) ick sal sweren
615
Dat uwen wensch u sal geschien volcomelijck,
Al goltet schoon de helft van al mijn coninckrijck. 616
Ick sincke voor u neer, en met betraende ogen
Heer Coninck, roep ick aen u liefd' u mededogen.
Om uwer rechter hant, om onse echte trou, 619
620
Indien ick u oyt was een onderdane vrou,
Indien u mijne min oyt blijtschap heeft gegeven,
Schenckt my en mijn geslacht genadichlijck het leven.
Het leven? wat is dat? wat isser voor gevaer?
Eylaes! wy zijn vercocht van eenen moordenaer
625
Om al op eenen dach den wreeden doot te sterven.
Ah! hadden wy t'geluck in ballingschap te swerven!
Of waren zy en ick tot slaven maer vercocht
Dat ick u dienaren haer voeten wasschen mocht!
Of cond' u onse doot, ô Coninck, voordeel geven
630
Wy souden alte-bly op-offeren het leven.
Maer den verrader soeckt met ons onnosel bloet
Te weyden sijn gesicht, te coelen sijnen moet, 632
En uwes majesteyts beminnaers te verderven
Op dat hy uwe croon en scepter mocht beerven.
635
Ick sidder! maer staet op mijn waerde Coningin.
Ah! laet my inden stof, die stof en assche bin.
Staet op, en aen mijn sy gaet sitten; ick wil vragen.
Ick doe, mijns levens Heer, na al u welbehagen.
Esther, wie is de man, want icket weten moet,
640
Die sijne felle hant wilt baden in u bloet?
| | | |
Wie isset die daer staet na t'beste mijner sielen,
En om sijn ogen-lust u maechschap wil vernielen?
Mijn Conincklijcke hert ontbrandet. segget aen.
T'is Haman, dien ghy siet, ô Coninck, voor u staen.
645
Haman! o groote Goo'n! doet open, (mijne knapen)
De deure vanden hof, dat ick mach adem rapen:
En dat, ô bosewicht, ick u niet meer aanschou
En aen u niet en doe dat my daer na berou.
Comt, volgt my Charbona, ick heb u wat te spreken.
650
Ick valle u te voet, en bidde u, te breken
Den toren van mijn Heer, ô grote Coningin,
Hoewel ick u genae, eylaes! onweerdich bin.
Maer mijn getuygen zijn d'onsterffelijcke Goden
Dat ick u noyt en dacht te quetsen noch te doden.
655
Want uwes Majesteyts verwanten kend' ick niet.
T'is dwaselijck, nochtans onwetende geschiet.
Haman, gedanckt sy God, u glas is wtgelopen. 657
Nu suldy eens voor al u wrevelmoet becopen. 658
Ghy wist niet, so ghy segt, dat my of mijn geslacht
660
Door uwen fellen raet de doot was toegedacht:
Maer wisty niet, dat God die swacke handen stercket
En met een suyver ooch ons daden overmercket
Oock sonder onderscheyt van arem of van rijck
(Rechtveerdich zijnde) straft t'begangen ongelijck?
665
Nu stellet (so ghy wilt) u levendich voor ogen
Den grouwel daer u hert u hant toe heeft bewogen:
De Joden in dit rijck verspreydet wijt en sijt
Dachty met eenen slach den hals te maken quijt.
Hoe menich grijsen cop, hoe menich man met eeren
670
Niet wetende waerom quam door u int verseeren? 670
Hoe menich jonge spruyt, hoe menich swanger wijf
En nieugeboren kint beroofde ghy het lijf?
Dit bloetbat was by u een seer geringe sake.
Maer t'haestet over u de goddelijcke wrake,
675
Waer van den aenvanck hier, en t'eynd' en is niet veer.
| | | |
Siet oock hoe ghy beloont den Coninck uwen Heer:
Voor eerst, ghy brenget om sijn trouste ondersaten:
Daerna, in plaetse dat men boven alle maten
Sijn deuchden heeft geroemt, so maeckty, dat voortaen 679
680
Een algemeynen vloeck quam over hem te gaen
Als die sijn eygen volck nu poogde te verslinden.
Is dit het beste dat ghy, Haman, wist te vinden
Tot loon van dat hy u (ah! al te jonstelijck) 683
Verwalter heeft gemaeckt vant hele Coninckrijck? 684
685
Wat segdy? swijgdy? jae. u overtuycht geweten
Maeckt dat ghy inder noot u antwoort hebt vergeten.
Wat ligdy opde gront? ghy toont tot deser tijt
Dat ghy een wreden, maer een bloden moorder sijt.
T'is, Charbona, alsoo: (waert anders t'waer te wenschen)
690
Dat oude weldaet slaept, ondanckbaer sijn de menschen.
Maer t'is de waerheyt oock, dat die een groeve maeckt
Voor die hem deuchde doet vaeck self daerin geraeckt.
En, of hy doort geluck een tijt lanck moedich brallet, 693
Hoe dat hy hoger climt hoe dat hy dieper vallet.
695
Comt met my: want voorwaer wy beyden al te langh
Dat in so groven stuck het recht heb zijnen gang'.
Waer is den fijnen man? o goddelijcke machten!
Wat sie ick! wil hy oock de Coningin vercrachten 698
Hier binnen in het hof en voor mijn aengesicht?
700
Wat straffe is genoech voor sulcken bosewicht?
Heer Coninck, al de stat weet seker te vertellen
Dat Haman by sijn huys een boom van vijftich ellen
Heeft opgericht, en tot een galge heeft bereyt
Voor Mardochai den vrient van uwe Majesteyt.
705
Waert vremt dat zijnen hals dien sellever vercierde?
En leet den hoon dien hy wt dertelheyt versierde 706
Voor vrome luy? het waer wel mijn geringen raet.
| | | |
De galge (knechten) die voor Hamans deure staet
Schickt dat hy dadelijck dees uyre daer aen hange 709
710
En hoordy? maeckt den rey (dat raed' ick) niet te lange, 710
So ghy behouden wilt u coppen packt hem aen.
Heer Coninck. Ahasu. sleypt hem wech.
Charb. Heer Coninck. Ahasu. blijvet staen;
So het is ws Majesteyts behagen
Den Conincklijcken rinck sal hy niet met hem dragen
715
Ter plaetse daer hem beydt zijn welverdiende straf.
T'is waer. den segel-rinck, trawanten, neemt hem af
genae Heer Coninck! Ahasu. slaet de slippen
Sijns mantels om hem her dat sijn vervloecte lippen
Hy hier niet meer en repp'.
720
So gae het yder een die u, mijn bedgenoot
Met een quaet oog' aensiet, of uwe lieve magen.
God geev' u majesteyt geluck en blijde dagen.
Het Persiaensche recht (met oorlof dat ick spreeck
Heer Coninck) brenget mee: indien het ergens bleeck
725
Dat yemant had getracht (vertredend' alle wetten)
Met t'Conincklijcke bloet sijn handen te besmetten
Deselve niet alleen maer alle zijn geslacht
Tot schrick van anderen ter doot sou sijn gebracht.
Wil oock u Majesteyt dieshalven yets belasten?
730
De wetten, Charbona, die aen het leven tasten
Insonderheyt om t'stuck van Princen-moordery
| | | |
Gaen scherp, en dat met recht: maer weet, het staet by my
De straffen altemet te lichten of te swaren. 733
Dies, om hierinne niet te rijpelijck te varen, 734
735
Ick wil dat ghy de soons van Haman alle tien
Versekert, en ghy sult met eenen ommesien 736
Na Mardochai, want ick my met hem wil bespreken
Hoe verre men sich aen mijn vyanden sal wreken.
Hy is gewonelijck, Heer Coninck, voort palleys.
740
Ick gae hem roepen. en voorts doen mijns Heeren eysch.
Hoe salich is de man, ô Esther, die verborgen
Sijn dagen eynden mach! hoe salich die de sorgen
Van scepter ende croon mach setten aen een sy
Niet vresende voor moort noch voor verradery! 741-744
745
O crone! somen wist te wegen uwe swaerde
Men raepte u niet op al laegdy op de aerde.
Maer hier comt Mardochai.
Een leven vol gelucx en vry van treuricheyt.
Mijn leven, Mardochai, duert velen alte lange.
750
Maer, dat na uwe comst ick nu ter tijt verlange
Is om het snoo verraet te maken u bekent
Twelck tegen den persoon van Esther was gewendt.
Hier van was Haman t'hooft, dien ick het minst betroude. 753
Doch, hy heeft sijnen loon. nu Mardochai, ick houde
755
Dat ghy, gelijck ghy my hebt roemelijck gedient
Hooch-achten sult de eer te blijven s'Conincx vrient.
En daer op geef ick u het aensien en tvermogen
Dat Haman by my had. hier siedy voor u ogen
Den groten segel-rinck, gebruycket hem gelijck
760
Ghy wetet nut te zijn voort Persiaensche rijck.
U sullen in mijn hof eerbieden al de groten.
En buyten uwen raet en sal niets sijn besloten.
| | | |
Ick danck u Majesteyt. en, waerlijck, ick beken
Dat ick so hogen ampt geheel onwaerdich ben:
765
Doch hope, feyltet my aen cloeckheyt en wel-spreken 765
Dat my, door Gods genae, geen trouheyt sal ontbreken.
En Hester, mijne hant u huyden overgeeft
Het huys van Haman, ja oock alles wat hy heeft.
En, eyschet ghy wat meer, hoe costelijck van waerde
770
Ick schenckt u - ah! wat valt ghy weder op de aerde?
Ick segg' u Majesteit voor alles lof en danck.
Maer laes! wat batet my mijns vyants onderganck,
Hoe can hem oock mijn hert een ogenblick verblijden
Wanneer al mijn geslacht gelijckewel moet lijden?
775
Hoe sal mijn oog' aensien dat op dit grote volck
Den hagel storten sal van een so swarten wolck,
Voor welcken genen troost noch redding' is te hopen
So lang' als Hamans schrift niet en is weder-ropen?
Ghy weet (maer staet doch op.) ghy weet de oude wet
780
Onroerelijck by mijn voorsaten ingeset,
Dat alles waer 'tpitsier des Conincx op gedrucket 781
Is, inder eeuwicheyt moet blijven onverrucket. 782
Hoe can ick, Esther, dan te breken onderstaen
'Tgeen onder mijnen naem en segel is gegaen
785
(Hoewel door argelist) behoudende mijn eere?
Ghy weent. en inder daet het jammert my gants seere
Als ick u yet ontseg. laet horen doch voor al
Wat Mardochai ons in dees sake raden sal.
Het sal u Majesteyt genadichlijck believen
790
Te senden inder yl sijn Conincklijcke brieven
Aen alle Vorsten en Regenten van het lant,
Een yeder in zijn tael, een yeder na zijn stant,
Waer in men Hamans schrift (dewijl het so moet blijven)
Mach laten ongeroert: maer scherpelijck sal schrijven
| | | |
795
Dat yeder van haer sal de Joden op dien dach
Datmense doden wil waerschouwen voorden slach,
Ja oock met wapenen nootdruftelijck versorgen 797
Om tegenstant te doen aen die haar willen worgen.
De Joden salmen voorts wt cracht van dit bevel
800
Belasten, dat by haer men goede ordre stel
Dat niemant op dien tijt aen hem en laet ontbreken
Aen sijne vyanden sich mannelijck te wreken,
Op dat de constenaers van twist en moordery
Self proeven welck de vrucht van haren wrevel zy. 804
805
Wat Hamans soons belangt nu liggende in banden,
Me-vrou de Coningin heeft die in hare handen,
Ick soud' haer Majesteyt ootmoedelijcken raen
Dat syse mee den ganck haers vaders dede gaen,
En 'tsaet van Amalek allenskens t'onder-brachte
810
Vervloeket vanden Heer int duysentste geslachte.
Naer desen can met een te Susan op het slot 811
Den Joden die daer sijn geschieden een gebot
Oock volgens met de post al-omme heen gestieret
Dat jaerlijcx desen dach by haer sal zijn gevieret,
815
Om dien te seggen danck die eeuwichlijcken leeft
Voor dat door uwe hant, ô Coninck, hy hen geeft
Voor plondering' en moort geluck en groten vrede:
Oock voor des Conincx huys t'aenhouden in gebede
Op dat het groey en bloey so lang' als son en maen
820
Aent blinckende gewelf des hemels sullen staen.
Dit is, ô Coninck, mijn wel-meynende gevoelen.
'Ken sie geen beter wech dees werringe t'ontwoelen
Als uwen raet. gaet heen schrijft na u welgeval
Want icket bondich en van waerden houden sal. 824
Het rijcke veel gelucx, den Coninck een lanck leven.
Waeck ick? of sluym ick? ben ick by mijn sinnen?
Sie ick de blijtschap van die God beminnen?
Sijn wy verlosset vande wreede handen
| | | |
Heya! 'tis tijt ons hoofden te vercieren
Met groene palmen ende lauwerieren.
Tijt ist te roeren harpen ende luyten,
835
Wie is het dien wy eerstmael sullen singen?
Wiens soeten name sullen wy doen dringen
Over de bergen? ende wederhalen 837
Sijt ghy het Xerxe, wijtberoemde Coning,
840
Die vanden aenvanck uwer blijde croning
Oyt hebt beminnet boven alle maten 841
Niemant in grootheyt hoevet ghy te wijcken,
Niemant in goetheyt is u te gelijcken.
845
Naest u heeft nochtans ô geduchte Heere
Cloecker als al wat meynet yet te weten,
Beter als al wat deuchde wort geheten,
Schoonder als in des hemels ronde bane
Mardochai trou-hert groeyet als een ceder,
Die, als wy lagen moedeloos ter neder
Om ons de vryheyt wederom te geven
855
Neen, desen roem geen menschen toebehoret.
God isset die ons suchten heeft verhoret
En van sijn goetheyt de gewenschte stralen
Op sijne handen heeft hy ons gedragen
860
Wt dodes banden daer wy inne lagen.
D'yseren schakels daer wy onder doken
Hy maket dat wy met een vrolijck oge
Sien onsen vyant hangen hooch en droge:
865
En die ons hebben menichmael doen schreyen
Machtigen heylant, die van ons elende
Eer wy het hoopten hebt gemaeckt een ende,
Geeft dat in Sion u verstroyde scharen
| | | |
‘Onfeylbaer is des Heeren raet.
Der bosen trots hy nederslaet.
Hy staetse by die op hem hopen.
De cleynen heft hy wt den stof.
875
En treckt wt alles sijnen lof. 871-875
Soo is de saeck hier afgelopen.
|
Inhout, 9. A heeft: verclaerde, wat in de ‘Druck-fauten’ verbeterd wordt.
1Agagijt: afstammeling van Agag, koning der Amalekieten (zie ook hieronder reg. 22 met noot).
35. A heeft na ‘geschiet’ een punt, die er echter niet hoort.
6-10Xerxes' beroemde tocht naar Griekenland, die eindigde met de vernietiging van zijn krijgsmacht door de Atheners in den slag bij Salamis (480 v. Chr.).
11voorspoock: voorteeken.
12Koningin Vasthi werd verstooten, omdat zij weigerde bij een feestelijke gelegenheid voor den Koning en zijn gasten te verschijnen.
14een Vorst: Vorst Memúchan (cf. Esther 1:16).
22wt eenen ouden haet: Hamans voorvader Agag was koning der Amalekieten, die door de Israëlieten vernietigd werden (zie 1 Samuël 15).
70. A heeft: op pen necke.
39haer leven in balans: in de waagschaal, want wie ongeroepen tot den koning kwam, moest sterven, tenzij de koning hem zijn schepter toereikte.
64dogen: lijden, ondergaan.
65ontspring: wakker schrik (uit dit visioen).
79. De ‘Druck-fauten’ verbeteren savels in sabels, wat de tekst echter heeft.
96een tweede doot: de barensweeën zijn als het ware een eerste dood.
112. A heeft: vergen? De ‘Druck-fauten’ verbeteren alleen het woord en niet het leesteeken.
117immermeer: in ieder geval, zeker.
146. A heeft: wanner; 163. A heeft aan het einde ten onrechte een punt.
144bedeckt: die zich verschuilt achter.
146voor-henen: voor ons uit.
152wt mijn erf-goet: het rijk Amalek was immers op Gods bevel vernietigd.
160de vorderlijckste staten: de voordeeligste ambten.
175een besneden slaef: een Jood.
193. A heeft: betramet, verbeterd bij de ‘Druck-fauten’; 201. A heeft: v brenget.
179of ickse schoon afwachte: ook al zou ik er op wachten.
188goeden wil: goedkeuring; ondanck: odium.
193ick niet geduren mach: kan ik het niet uithouden.
199Hammedatae: Hammedata was Hamans vader.
239. A heeft: voorlegger.
210wanneerse: wanneer deze (nl. de dageraad).
218tamelijck ontsach: gepasten eerbied.
229Haman had den koning voor den moord op de Joden tienduizend talenten zilvers geboden (cf. Esther 3:9).
230waer heen: waarvandaan.
246nl. door het uitbrengen van een samenzwering ( Esther 2:19-23).
251wat gelt: wat (praat gij toch over) vergelding.
256lach hy inde ly: was hij nergens toe in staat.
268k'en weet: ik weet niet.
270heeft ontboden: laat ontbieden.
305-306De schuldigen verdienen de straf, maar de onschuldigen lijden ze.
316is geleden: wordt geduld.
339. A eindigt ten onrechte met een komma.
335onrustelijcken malen: rusteloos peinzen.
336catten-quaet - hier in ongunstigen zin: looze en booze streken, met een bijgedachte aan kattedrek (‘vele stancx’).
331-338De aanhalingsteekens geven aan, dat deze regels een algemeene waarheid inhouden (zie boven, pag. 57, bij ‘Gouden droomen’).
340beteest: verward, beteuterd.
344sonderling': in 't bijzonder.
359op dijnen hals: op verbeurte van uw leven.
375ontstont: ontging; k'en weet: ik weet niet.
378het tijtboeck: de kroniek(en).
383-384sich begeven hadd': het plan hadden opgevat.
388recken: nl. op de pijnbank.
434Enoch: Henoch stierf niet, maar ‘God nam hem weg’ ( Genesis 5:24).
437Thisbijt: Elia, door een vurigen wagen ten hemel gevoerd ( 2 Koningen 2:11).
459evel-moedich: verdrietig.
478de cloot en leyt noch niet: de bal ligt nog niet stil, de zaak is nog niet beslist.
508. A heeft na het eerste woord ten onrechte een komma; 523. A heeft: Hamen.
509achter landen: door het heele land.
517hoofsche streken: vleierijen.
529. A heeft: voorsaken; 542. A heeft: Coninginve.
528swaer-hoofdich: ongerust, terneergeslagen; raden: overleg plegen.
537te bewegen: uit hare gunst te verdringen.
541hof-gesinne: hofhouding.
552hooft: hoogste punt, oorsprong.
606mach quijten: kan afkoopen, tevreden stellen.
607richten: besturen (cf. de Richters van Israël):
630. A heeft: alte-bey, wat onder de ‘Druck-fauten’ verbeterd wordt.
619echte trou: huwelijkstrouw.
632weyden: verlustigen; moet: woede.
657u glas is wtgelopen: uw tijd is voorbij.
679heeft geroemt: (heeft in een toestand van geroemdheid:) roemt.
683jonstelijck: goedgunstig.
684verwalter: bestuurder.
698cf. Esther 7:8. ‘Toen de Koning wederkwam uit den hof van het paleis in het huis van den maaltijd des wijns, zoo was Haman gevallen op het bed daar Ester op was. Toen zeide de Koning: ‘Zoude hij ook wel de Koningin verkrachten bij mij in het huis?’
706dertelheyt: overmoed; versierde: verzon.
710en hoordy: hoort ge niet? rey: hier voor: zaak.
733altemet: als er aanleiding toe bestaat.
734te rijpelijck te varen: te kras op te treden.
736versekert: gevangen zet. Later werden zij door de Joden gedood ( Esther 9:10; cf. ook vers 807 v.v.).
741-744De invloed van Horatius' ‘Beatus ille’ is duidelijk merkbaar!
753dien ick het minst betroude: van wien ik dat het minst verwachtte.
782onverrucket: onwrikbaar vast.
797nootdruftelijck: naar behoefte.
871-875Voor de aanhalingsteekens zie men de noot bij reg. 331-338.
|
|
vorige
