Het Offer des Heeren · dbnl

DBNL

Het Offer des Heeren

auteur: anoniem Het Offer des Heeren

editeur: S. Cramer

bron: S. Cramer (ed.), Het Offer des Heeren. Bibliotheca Reformatica Neerlandica, deel II . Martinus Nijhoff, Den Haag 1904

doorzoek de hele tekst

© 2001 dbnl

DBNL vignet


§ * Na de wijse: Tis nv schier al, veruult ons Broeders getal. + HOort vrienden al // hier in dit aertsche dal Maect nv een blij geschal
[p. 587]origineel
En wilt doch vruecht orbooren 1) Den wech seer smal // treet met dat lief getal Diemen hier rekent mal † Ja voor sotten en dooren 2) Diemen verworget en oock verbrant Somen mocht sien te Haerlem opt zant Doen daer twee storuen Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht En oock verweckt tot duecht * De Croon is haer verworuen. Al vande poort // quamen sy onghestoort En ginghen vrolijck voort Ja dansten ende spronghen 3) Tis noyt gehoort // tgeen datter is geboort Haer Broeders met accoort Al tot haer zijn ghedronghen En hebbens ghecust voor haren mont Door brant der liefden int hert gegront Ist voort ghecomen Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht + En oock verweckt tot duecht Alsmen daer heeft vernomen. In Schoutens huys // brachtmens men deeds confuys Dat was haer een groot cruys Een Paep dedens daer halen 4)
[p. 588]origineel
Al met geruys // quam hy en maect gedruys Ghy hebt een quaet abuys Daer in dat ghy seer dwalen 1) Hy seyde, int weerdighe Sacrament Het welcke is Christus vleesch present Sy seyden, tis loghen Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht En oock verweckt tot duecht Sy bleuen onbedroghen. Tgeschiede daer // datmen het woort Gods claer Vrijmoedich openbaer Op Schouts straet ginck verclaren 2) Voor swerelts schaer // al sonder vrees oft vaer Tot betering van haer Snachts doenmens ginck beswaren † Diet hoort en bewaert sal salich zijn Beurijt van de eewighe Helsche pijn ‡ De werelt sal weenen * Maer dees in vruecht Dus is mijn hert verhuecht En twort verwect tot duecht Want God salt haer verleenen. Als nv den dach // aen quam merct dees aenslach De Schaepkens met verdrach 3) Wt Schouts huys zijn ghetreden Veel volcx O wach 4) // dat daer seer droeuich sach En maecten groot beclach Maer sy hebbense ghebeden En spraken al met woordekens soet * Och wilt doch bewijsen oprechte boet Laet af van sonden + Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht En oock verweckt tot duecht Alsmen daer heeft beuonden. Sy zijn gestelt // voor des werelts gewelt
[p. 589]origineel
Sconincx Dienaers om ghelt Daer heeftmen haer ghelesen Tplaccaet vertelt // dinhout heeft so gemelt Sy moesten zijn gequelt En daer na zijn verwesen Dat nieuwe Testament 1) moest achter staen Des Keysers placcaet dat moest voort gaen Sy moesten steruen Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht En oock verweckt tot duecht Want sy nv zijn Gods eruen. Doen vielen net // dese twee schaepkens vet 2) In een vyerich gebet Tot Godt met groot verlanghen De schout besmet 3) // had haer dit geern belet Bedroeuet scheen de Wet Haer hoofden lieten sy hanghen Daer na spraken sy de Heeren toe Met lacchende mont, met blij gemoet Sonder verstooren Twas groote vruecht Die thert wel seer verhuecht En oock verweckt tot duecht Datmen dit sach ghebueren. Daer stont bereyt // twee palen hoort bescheyt Oock torf en hout planteyt 4) Daer deedmense na leyden Om geen quaet feyt // * maer door gehoorsaemheyt Storuen sy om de waerheyt Ja Godts lof te verbreyden God deedtse bystant al inder noot † Sy bleuen getrou tot inder doot + ‡ Laet ons verblijden Met grooter vruecht Van herten zijn verhuecht
[p. 590]origineel
* En altijt staen na duecht Nv en tot allen tijden. † Vroom tot int ent // bleef Jorian en Clement ‡ Christum hebben sy bekent Voor Princen ende Heeren Sy sullen ient // de * Croone excellent Ontfaen in sHemels tent † Met Christo domineeren ‡ Met witte cleederen aenghedaen + Als Esdras op Sions Berch sach staen Met blijde sanghen † Van grooter vruecht Sullen sy worden verhuecht ‡ Geloont al van haer duecht Wilt hier oock na verlangen. Als was gedaen // haer worgen ende braen Meynden sy voort te gaen Haer Boecken te verbranden God schictet saen // anders dant was geraen Tvolck sacht met ijuer aen En greep daer na met handen De Heeren verliepen allegaer Doen worpmen de boecken onder de schaer Tvolck greep met verlangen Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht En oock verweckt tot duecht Sy worden blijdt ontfangen. Een ioncvrou 1) ient // had haer geloof bekent Al voor de Heeren blent Die met vrucht was beuangen Als was 2) geent // haer baren met torment Doen meynt sy pertinent Te gaen haers Broeders gangen Maer tbaren heeft haer leuen gecost De Heer heeftse wten vleesche verlost + Haer moet sy niet blusten Noyt grooter vruecht Die meer mijn hert verhuecht
[p. 591]origineel
En oock verweckt tot duecht Dat God haer nam in rusten. Princen onuroet // ick bid v met ootmoet Dat ghy Gods kinderen goet Laet woonen in v Landen + Weest niet verwoet // stort geen onschuldich bloet Aenmerct wel wat ghy doet Tvolck Gods gaet ghy verbranden Och het is van v so qualijck gemaect † Dat ghy God aen zijn oochappel raect Met v bedrijuen Als sy van vruecht Dan sullen zijn verhuecht Geloont al van haer duecht ‡ Sult ghy daer buyten blijuen.	[n^o. 20.] 3) 3)Zie over Joriaen Simonsz. en Clement Dirksz. en de liederen, niet minder dan vier in getal, op hen gedicht en nog bewaard gebleven, aanteekening 1 op bl. 257 boven. Hunne executie op den brandstapel greep plaats op 26 April 1557. Zoo bericht het Groot Offerboek van 1615 in een kort verhaal van hun dood; Van Braght nam uit dat van 1627 een uitvoeriger bericht over, maar waarin de opgaaf van den datum ontbreekt. In dit laatste bericht komt ook voor, dat Bouwen Lubbertz., die in den nacht vóór hunne terechtstelling het volk op straat over hen had toegesproken, het lied op hen heeft vervaardigd, dat met een ander van Joriaen zelven in ‘het Oude Lietboeck’ (de Veelderhande Liedekens) is opgenomen. Dat moet dit gedicht uit ons Lietboecxken zijn: zie aanteekening 2 op fol. 41 ro. Het lied kenmerkt zich door zijn triomfantelijken toon en door het moralistisch referein, dat ‘tot duecht verwecken’: iets dat juist aan de noord-hollandsche broeders bijzonder dierbaar schijnt geweest te zijn. - Over hunne medegevangene Marij Joris zie aanteekening 1 op fol. 42 ro. Het lied is in de latere drukken van de Veelderhande Liedekens, ook in die uit de 18de eeuw, blijven staan: evenals no. 22 en 25. +Van Jorian ende Clement verbrant te Haerlem, int Jaer 1557. Dat Testament van Joriaen staet, Fol. 135. 1)Bedrijven. †1.Cor.1.c.16. 2)Gek, dwaas; het duitsche tor. 4.Es.2.e.43. 2.Tim.4.a. Apo.2.b.10. 3)Dezelfde opwinding, die bij Eelken en Fije, bl. 430, 431 hierboven, voorkomt. +Fol. 41 r^o. 4)‘Bracht men ze; men deed ze confusie’ (hoon, beschaamdmaking) ‘aan’. 1)Nog tegenwoordig is in de spreektaal hier en daar de 2^de persoon meervoud gelijk aan den eersten en derden. 2)Dit schijnt te slaan op die nachtelijke prediking van Bouwen Lubbertz. in de Schoutenstraat. Zie aanteekening 1 op fol. 40 r^o. †Mat.7.e.21. Rom.2.b.15. ‡Luc.6.c.25. Joan.16.a.20. 3)In de stilheid, lijdzaamheid. 4)O wee. Mat.3.a.2. 4.b.17. Mar.1.b.15. Luce.3.a.3. +Fol. 41 v^o. 1)Eene dogmatische achterstelling van het Oude Testament ligt hierin niet; dat in een kring, die zich zoo sterk in zijn leven liet beheerschen juist door het uitdrukkelijk woord en gebod en voorbeeld van Christus, tegenover 's Keizers wet bepaald het Nieuwe Testament werd gesteld, spreekt van zelf. 2)Zie aanteekening 2 op fol. 32 v^o. 3)Die zich aan hen bezondigd, vergrepen had. 4)Plenty, overvloedig. 1.Pet.1.a.2. †Apo.2.b.10. +Fol. 42 r^o.* ‡Apo.19.b.7. Phil.4.b.8. †Mat.24.a.13. ‡Mar.10.c.32. 4.Es.2.f.43. Apo.2.b.10. †Apo.20.a.4. ‡Apo.6.b.11. +4.Es.2.f.42. †Mal.4.a.2. ‡Joan.5.c.29. 1)Mary Joris, die met Joriaen en Clement gevangen zat: Joriaen vermeldt haar in een zijner brieven, bl. 263 boven. 2)‘Wanneer zou zijn geëindigd.., dan, meende zij vast, zou ook zij gaan..’ +Fol. 42 v^o. +4.Es.15.b.8. †Zach.2.b.8. ‡Luc.13.c.26.