Uiteensetting van die godsdiens (ed. A. van Selms)


auteur: Abu Bakr Effendi


bron: Abu Bakr Effendi, Uiteensetting van die godsdiens (ed. A. van Selms). North-Holland Publishing Company, Amsterdam / Oxford / New York, 1979 


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[p. 2]

[Tekst]

[Pagina 2-49]

diesie kitāb peraat fan ṭahārat     oeai moet wiet ṭahārat ien ʿarab taal es tesoekoen     in ṭahārat ien agāma es derie oeartie     die ierstie maak soekoen aal wat foeioel ghawoear die tawiedie     maak laif soekoen fan qalain ḥadaṯ     die dierdie maak laif soekoen fan gharoeṭ ḥadaṯ     allāhu taʿālā sei ien qur'ān oe die miesie wat het 'īmān     wanier djoeaile wel oeapstaan oeamtemaak ṣalāt djoeaile moet waas djoeaile sain jilie ghasiegh an djoeail moet waas djoeaile sain handie saam met die almboeghs     en djoeaile moet farai djoeaile sain koeap     an djoeaila moet waas djoeaila sain foetie saam met die kanoekels     h̬ulāṣahu     allāhu taʿāla oearder met diesie 'āyat fer mu'min miesie hoeaile moet maak laif soekoen fan qelain ḥadaṯ met abdast fer ṣalāt     daan fan diesie 'āyat woer doeaidlek abdast sein farḍs es fier     derie farḍs es waasien jilie ghasiegh ien kier an waasien tewie handie saam met die almboeghs ien kier an waasien tewie foetie saam met die kenoekels ien kier     die fierdie farḍ es ferai die koeap ien kier     die ghasiegh wat     es toesein die ent fan foearkoeap haarie sain ghoeroei pelek an maskie ghoeroei daar niks haarienie     an es toesien oeander die kin h̬ulāṣahu     die ghasiegh es fan die ent fan foearkoeap haarie sain ghoeroei pelek toet oeander die kin det es die ghasiegh sein laangtie     en die ghasiegh es fan die pent fan die oear toet die pent fan die ander oear det es die ghasiegh sain berietie     es farḍ waasien die kaal pelek wat toesien die ʿiḏār es an toesen die oear     es     die ʿiḏār es die pelek wet baart sain haarie ghoeroei tieghinmakaandir     ferei kewart fan die koeap es farḍ     dalīl es diesie ḥadīṯ     rasūl ullāh ghaferai ien abdast die foearpaart fan sein koeap met die jilie rieghter hand     es farḍ bai ien riwāyat ferai oeamterent kawart fan dek baart wat die aaar nie loeap oeandernie     die rieghtie fatwā moet ferai oeander die baarat oeap die fiejl     abdast sain sunnats es bajaang     waasien tewie handie saam met die kanoekels ien die beghensel fan abdast es sunna en badjaha bism illāh irraḥmān irraḥīmi ien die beghensel fan abdast es sunna an soekijoer die aandie es sunnat     as hetnie miswāk nie daan sekijoear die aandie met die rieghtar hant sain doeaim an foearfangar     dalīl es diesie riwāyat     det es oeak siwāk     an waasien die moent met derie maal farsie aaar es sunnat an sepoel di nis met derie maal farsie aaar es sunnat     an terek die fingars dijoer die baart ghalaik ghasiegh waas es sunnat     an terek die fingars dijoer die fingars ghalaik handie waas es sunnat     an terek die linker hand sain pankie fan oeander dejoer die toeantjies beghent fan die rieghter foet sain qilain toeantjie toet naadielinkar foet     sain toeantjie ghalaik waas foetie es sunnat     det es riegh fatwā     dalīl es diesie ḥadīṯ     an waas aldie partie fan abdast derie kijar es sunnat     maar farai oeap die koeap an oearie mier aas ien kijar es niet rasūl ullāh sain sunnat     dalīl es diesie ḥadīṯ

[p. 3]

Hierdie boek praat van reinheid. U moet weet ‘reinheid’ in die Arabiese taal is (om) te (maak) skoon. En ‘reinheid’ in (die] godsdiens is drie soorte: die eerste maak skoon al wat vuil geword (het); die tweede maak (die) lyf skoon van klein verontreiniging; die derde maak (die) lyf skoon van groot verontreiniging. Allah - Hy is verhewe - sê in (die) Koran: ‘O die mense wat geloof het! Wanneer julle wil opstaan om (die) gebed te maak, jullie moet was julle se hele gesig en julle moet was julle se hande saam met die elmboë en julle moet vryf julle se kop en julle moet was julle se voete saam met die kneukels.’ Saamgevat: Allah - Hy is verhewe - order met hierdie vers vir gelowige mense hulle moet maak (die) lyf skoon van klein verontreiniging met rituele wassing vir (die) gebed. Dan van hierdie vers word duidelik die rituele wassing se verpligtings is vier. Die verpligtings is (om te) was julle gesig een keer en (om te) was (die) twee hande saam met die elmboë een keer en (om te) was (die) twee voete saam met die kneukels een keer. Die vierde verpligting is (om te) vryf die kop een keer. Die gesig (is) wat is tussen die einde van (die) voorkophare se groeiplek, en miskien groei daar niks hare nie, en is tussen onder die ken. Saamgevat: die gesig is van die einde van (die) voorkophare se groeiplek tot onder die ken; dit is die gesig se lengte. En die gesig is van die punt van die (een) oor tot die punt van die ander oor; dit is die gesig se breedte. (Dit) is verpligting (om te) was die kaal plek wat tussen die wang is en tussen die oor is. Die ‘wang’ is die plek wat (die) baard se hare teenmekaar groei. (Om te) vryf ('n) kwart van die kop is verpligting. Bewys (daarvan) is hierdie berig: ‘Die apostel van Allah (het) gevryf in die rituele wassing die voorkant van sy kop met die hele regterhand.’ Dit is verpligting volgens een oorlewering (om te) vryf omtrent ('n) kwart van (die) dik baard wat die water nie loop onder nie. Die regte beslissing: ('n mens) moet vryf onder die baard op die vel. (Die) rituele wassing se gebruike is baie: (om te) was (die) twee hande saam met die knokkels by die begin van die rituele wassing is gebruik; en om voor te dra ‘In die naam van Allah die barmhartige, die erbarmer’ by die begin van (die) rituele wassing is gebruik; en (om te) skuur die tande is gebruik; as ('n mens) geen tandestoker het nie, dan skuur (hy) die tande met die regterhand se duim en voorvinger; bewys is hierdie oorlewering1... dit is ook (die gebruik van 'n) tandestoker;

en (om te) was die mond met driemaal varse water is gebruik;

en (om te) spoel die neus met driemaal varse water is gebruik;

en (om te) trek die vingers deur die baard tegelyk met gesig

was is gebruik; en (om te) trek die linkerhand se pinkie van onder deur die toontjies beginnend van die regtervoet se klein toontjie tot na die linkervoet se toontjie tegelyk met voete was is gebruik; dit is die regte beslissing; bewys is hierdie berig1...; en (om te) was al die dele van (die) rituele wassing drie keer is gebruik; maar (om te) vryf op die kop en ore meer as een keer is nie die apostel van Allah se gebruik nie; bewys is hierdie berig1...; en mening2 met (die) hart om (die) rituele wassing te maak vir die gebed is gebruik     bewys is hierdie berig1...:

[p. 4]

     an mienig met haart oeam abdast temaak fer ṣalāt es sunna     dalīl es diesie ḥadīṯ     maar mienig oeam tamaak die wieriek wat ghanoemt wuḍū' es noedagh     maak abdast oeap die     moenierie wat allāhu taʿālā sie ien qur'ān es sunnat     yaʿnī     waas sain ghasiegh foear tewie handie saam met almboeghs an     waas tewie handie saam met almboeghs foear ferai die koeap en     ferai die koeap foear waas tewie foetie det es niet farḍ     aas     waas tewie foetie foear die koeap oeak es riegh     dalīl es diesie ḥādīṯ     yaʿnī rasūl ullāh ghafirghiet ien abdast oeamteferai koeap     wanijar hai kelaar es met die abdast ghakerai ghadaghtie     daan hai ghafirai sain koeap met die natighait wat ghabalaif oeap sain hand     maar nie wijar ghawaas sain foetienie     h̬ulāṣahu rasūl ullāh het ghafirai oeap sain koeap aghter ghawaas sain tewie foetie     an ferai jilie koeap ien kier es sunnat     dalīl es riwāyat ibn ʿabbās wat die kitāb fan tefoer ghasekriewie an es riwāyat ʿalī     ʿalī ghawaas aider ien paart fan abdast derie kier maar ghafarai oeap sain koeap ien kier     daan hai het ghasie det es rasūl ullāh sain abdast     en maak aider ien paart fan abdast ghalaik aghter die ander     yaʿnī moenie maak toesin abdast die wieriek wat esnie fan abdast an moenie laangmaak toesin abdast sain paartie nie     an firai tewie oearie aghter ferai die koeap met die nateghait wat hai anghaniem oeam teferai die koeap es sunnat     dalīl es diesie     ḥadīṯ     yaʿnī rasūl ullāh nat ghamaak sain tewie handie met bietjie aaar     daan ghafirai sain koeap an tiwie oearie met foearfingar fan banie an met doeaim fan boeitie met die nateghait wat ghabilaif oeap sain handie     wuḍū' sain mustaḥab es bajaang     bigint fan die rieghter kaant es mustaḥab     an farai die niek boeitan die keil es mustaḥab     sepoel die moent an nis mit rieghter hant an kirap an senoeit oeit die nis met lenker hant es mustaḥab     en moenie bajaang aaar ferberaik fer abdastnie an maskie hai maak abdast oeap waal fan rafier     an moenie aatie bietjie aaar ferberaik fer abdastnie     an maak ghalaik aghter die abdast tewie rakʿat nafilat ṣalāt maar aas die tait es nie makrūh taitnie     en maak farsie abdast oeap au abdast     an hau die niyyat toet hai kelaar es met die abdast     an het bajaang ander mustaḥab     oens het ghaskireiwie soemghie fan die mustaḥabs ien ander kitāb wat sain naam es miftāḥ uddīn     die riedies wat bariek abdast es bajaang     aal wat koeam oeait fan foear oeaf fan aghter beriek abdast an maskie wirem     boeaiten die went wat oeait koeam fan foear fan man oeaf foerau nie beriek abdast     an die fijoeleghait wat oeait koeam fan laif beriek abdast     det es die tewiedie aas die fijoeleghait loep fan selwer fan sain pelek toet naa die ander pelek daan beriek abdast     aas die fijoeleghait waas bietjie an kanie loep fan selwer nie daan nie beriek abdastnie an maskie loep met oeait derek oeaf met affie     dalīl es diesie ḥadīṯ     yaʿnī aas

[p. 5]

maar mening om te maak die werk wat genoem word ‘afspoel’ is nodig; (om te) maak die rituele wassing op die maniere wat Allah - Hy is verhewe - sê in (die) Koran is gebruik, naamlik (om te) was sy gesig voor (die) twee hande saam met (die) twee elmboë en (om te) was (die) twee hande saam met (die) elmboë voor (om te) vryf die kop en (om te) vryf die kop voor (om te) was (die) twee voete, dit is geen verpligting nie; as ('n mens) was (die) twee voete voor die kop is (dit) ook reg; bewys is hierdie berig, naamlik die apostel van Allah (het) vergeet by (die) rituele wassing om te vryf (die) kop; wanneer hy klaar is met die rituele afwassing (het hy) gekry gedagte; dan (het) hy gevryf sy kop met die nattigheid wat gebly (het) op sy hand, maar niet weer gewas sy voete nie. Saamgevat: die apostel van Allah het gevryf op sy kop na (hy) gewas (het) sy twee voete. En (om te) vryf (die) hele kop een keer is gebruik. Bewys is die oorlewering van Ibn Abbas wat die boek vantevore geskryf (het)1 en is 'n oorlewering van Ali: Ali (het) gewas elke onderdeel van (die) rituele wassing drie keer, maar gevryf op sy kop een keer; dan het hy gesê: ‘Dit is die apostel van Allah se rituele wassing’. En (om te) maak elke onderdeel van (die) rituele wassing terstond na die ander, naamlik moenie maak tussen (die) rituele wassing die werk wat nie van (die) rituele wassing is nie en moenie lank maak tussen (die) rituele wassing se onderdele nie. En (om te) vryf (die) twee ore na (die) vryf (van) die kop met die nattigheid wat hy aangeneem (het) om te vryf die kop is gebruik. Bewys is hierdie berig: naamlik die apostel van Allah (het) nat gemaak sy twee hande met ('n) bietjie water; dan gevryf sy kop en twee ore met (die) voorvinger van binne en met (die) duim van buite met die nattigheid wat gebly (het) op sy hande. Afspoel se wenslikhede is baie. (Om te) begin van die regterkant is wenslik. En (om te) vryf die nek behalve die keel is wenslik. (Om te) spoel die mond en neus met (die) regterhand en krap en snuit uit die neus met (die) linkerhand is wenslik. En moenie baie water verbruik vir (die) rituele wassing nie, ook al maak hy (die) rituele wassing op (die) wal van ('n) rivier nie. En moenie al te min water verbruik vir (die) rituele wassing nie. En (om te) maak gelyk agter die rituele wassing twee ekstra gebedsneerbuigings, maar as (daar) nie tyd is nie, is (die weglating daarvan) nie berispelik nie2. En (om te) maak ('n) nuwe rituele wassing op (die) ou rituele wassing. En om die intensie te hou tot hy klaar is met die rituele wassing. En (dit) het baie ander wenslikhede; ons het sommige van die wenslikhede geskrywe in ('n) ander boek wat se naam is ‘Die sleutel van die religie’. Die redes wat (die) rituele wassing breek is baie.

Al wat uitkom van voor of van agter breek (die) rituele wassing, al was dit 'n wurm, behalwe (dat) die wind wat uitkom van voor van man of vrou nie (die) rituele wassing breek nie. En die vuiligheid wat uitkom van (die) lyf breek (die) rituele wassing. Dit is die tweede. As die vuiligheid van self loop van sy plek tot na die ander plek, dan breek (dit die) rituele wassing. As die vuiligheid ('n) bietjie was en nie vanself kan loop nie, dan breek (dit) nie (die) rituele wassing nie, ook al loop dit deur uitdruk of deur afvee. Bewys is hierdie berig3, naamlik as ('n)

[p. 6]

bietjie beloet oeait koeam an kanie loep fan selwer nie daan nie beriek abdastnie     aas die beloet loep fan selwer toet naa ander pelek daan beriek abdast an maskie waas bietjie     dalīl es rasūl ullāh sain diesie woeardie ien diesie ḥadīṯ     an oeak dalīl es diesie ḥadiṯ     an oeak es diesie ḥadīṯ     die ḥadīṯ sain maʿnā es oewie oearghie oeaf sain nies beloei ien ṣalāt daan moet maak ghau abdast an maak foelkoem fan sain ṣalāt wat bilaif aas hai niks paraatnie     an moent foel foemijarsel beriek abdast     det es die dierdie     an maskie die foemijarsel waas koes oeaf aaar oeaf ghal oeaf dekbaloet     dalīl es die ḥadīṯ wat oeans ghaskirewie     an oeak dalīl es riwāyat ʿalī     oearghie moent foel beriek abdast     maar selaim nie beriek abdastnie an maskie waas moent foel oeaf oeait qoeam fan maagh     dalīl es die     aas den beloet qoeam oeait fan moent dejoermakaar met die sipiegh an die den beloet waas ghalaik met sepiegh oeaf mijar daan beriek abdast     an pierie ieter oeaf ieter an biloet wat dejoermakaar es qoeam oeait fan moent dejoermakaar met die sepiegh an waas ghalaik met die sepiegh daan beriek abdast an maskie es niet moent foel     maar wat mender es aas die sepiegh nie beriek abdastnie     det es fan die twiedie     watnie beriek abdastnie asnie fajoealnie yaʿnī die bietjie beloet wat nie loep fan selwir fan sain pelaknie esnie fajoealnie     an die foemijarsel wat es nie foel moentnie esnie fejoelnie     an selaim foemijarsel esnie fejoelnie an maskie waas moent foel     an die den beloet oeaf die ieter an beloet wat dejoermakaar es aas qoem oeait saam met die sepiegh an waas mender aas die sepiegh esnie foejoelnie     an aas hai ghiek woer sain abdast beriek det es die fierdie     an aas hai daroeng woer sain abdast beriek     det es die faiftie     an aas hai kerai beroetie oeaf dejoeasleng sain abdast beriek     det es die siestie     an aas mukallaf miesie lagh ien die ṣalāt wat het rukūʿ an suǧūd met ghaloeiat oeamtarient die man wat sitaan naas him kan hoear sain abdast beriek an maskie hai lagh nie aasperesnie     det es die siewendie riedie wat beriek abdast     dalīl es diesie ḥadīṯ     yaʿnī wie fan djoeaila lagh met ghaloeiat daan moet qijar maak abdast     an moet qijar maak ṣalāt     an aas die man wat naakent es raak fer die naakent foerau an sain ḏaker oeap setaan an siet oeap     haar farǧ an maskie boeiten ǧimāʿ daan albai sain abdast beriek     oeaf naakent foerau raak fer naakent man an siet haar farǧ oeap sain ḏaker an maskie boeiten ǧimāʿ daan albai sain abdast beriek     det es die aghstie riedie wat beriek abdast     an aas hai selaap oeap sain sai oeaf oeap sain roegh daan beriek abdast     det es die nieghendie riedie wat beriek abdast     oeaf siet selaap oeap ien fan sain wangs daan beriek abdast     det es die tiendie riedie wat beriek abdast     oeaf siet salaap an lieoening aan die mijoer oeaf ander an aas miesie wiegh terak die ding wat hai an lieoening

[p. 7]

bietjie bloed uitkom en nie vanself kan loop nie, dan breek (dit die) rituele wassing nie; as die bloed van self tot na ('n) ander plek loop, dan breek dit die rituele wassing, ook al was (dit 'n) bietjie. Bewys is die apostel van Allah se hierdie woorde in hierdie berig1...; en ook bewys is hierdie berig1...; en ook is hierdie berig1... Die berig se betekenis is: Wie vomeer of sy neus bloei tydens (die) gebed moet gou (die) rituele wassing maak en klaar maak wat oorbly van sy gebed as hy niks praat nie. En ('n) mondvol vomeersel breek (die) rituele wassing. Dit is die derde; ook al was die vomeersel kos of water of gal of dik bloed. Bewys is die berig wat ons geskryf (het); en ook bewys is die oorlewering van Ali: ‘Vomeer ('n) mondvol breek (die) rituele wassing’. Maar slym breek (die) rituele wassing nie, ook al was (dit 'n) mondvol of kom (dit) van (die) maag. Bewys is die2... As dun bloed kom uit van (die) mond deurmekaar met die spuug en die dun bloed was gelyk met (die) spuug of meer, dan breek (dit) die rituele wassing. En pure etter of etter en bloed wat deurmekaar is (wat) kom uit van (die) mond deurmekaar met die spuug en was gelyk met die spuug, dan breek (dit die) rituele wassing, ook al is (dit) nie 'n mondvol (nie), maar wat minder is as die spuug breek die rituele wassing nie. Dit is van die tweede3. Wat niet (die) rituele wassing breek nie, is nie vuil nie. Naamlik: die bietjie bloed wat nie vanself van sy plek loop nie is nie vuil nie; en die vomeersel wat nie ('n) mondvol is nie, is nie vuil nie; en slymvomeersel is niet vuil nie, ook al was dit ('n) mondvol; en die dun bloed of die etter en bloed wat deurmekaar is, as dit uitkom saam met die spuug en minder was as die spuug, is niet vuil nie. En as hy gek word, breek (dit) sy rituele wassing; dit is die vierde. En as hy dronk word, breek (dit) sy rituele wassing; dit is die vyfde. En as hy ('n) beroerte kry of duiseling, breek (dit) sy rituele wassing; dit is die sesde. En as mondige mense lag by die gebed wat neerbuiginge en neerwerpinge het met ('n) geluid omtrent (wat) die man wat langs hom staan kan hoor, breek (dit) sy rituele wassing, ook al lag hy nie ekspres nie; dit is die sewende rede wat (die) rituele wassing breek. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘Wie van jullie lag met geluid, dan moet (hy nog 'n) keer (die) rituele wassing maak en moet (nog 'n) keer gebed maak.’ En as die man wat nakend is vir die nakende vrou aanraak en sy lid opstaan en (hy) sit (dit) op haar skaamdeel, ook al vind geen kopulasie plaas nie, dan breek (dit) altwee se rituele wassing; of (as 'n) nakende vrou vir ('n) nakende man aanraak en haar skaamdeel op sy lid sit, ook al vind geen kopulasie plaas nie, dan breek (dit) altwee se rituele wassing; dit is die agste rede wat (die) rituele wassing breek. En as hy slaap op sy sykant of op sy rug, dan breek (dit die) rituele wassing; dit is die negende rede wat (die) rituele wassing breek. Of (as hy) sit (en) slaap op een van sy wange, dan breek (dit die) rituele wassing; dit is die tiende rede wat (die) rituele wassing breek. Of (as hy) sit (en) slaap en leun aan die muur of ('n) ander (ding) en as mense wegtrek die ding wat hy aan leun,

[p. 8]

daan hai fal af daan beriek abdast     det es die alfstie riedie wat beriek abdast     maar aas setaan selaap oeaf siet selaap oeaf     fien rukūʿ selaap oeaf ien suǧūd selaap nie beriek abdastnie     dalīl es diesie ḥadīṯ     an aas wieriem koeam oeait fan sier pelek     nie beriek abdastnie     oeaf stek felais faal af fan sier pelek nie beriek abdastnie     an aas fat sain ḏakar metbenie fan sain hant nie beriek abdastnie     dalīl es diesie ḥadīṯ     yaʿnī die ḏakar es ien paarat fan djau laif     nitoe ien paart fan laif raak ander nie beriek abdastnie die ḏakar es oekoe     aas man fat foerai oeap haar beloetie laif nie beriek abdastnie     dalīl es diesie ḥadiṯ     yaʿnī rasūl ullāh het ghasoen fer soemaghie fan sain foerauns naadiraant nie wier ghamaak abdast fir ṣalātnie     sain maʿnā es ǧāmaʿtum     daan diesie 'āyat es niet muh̬ālif fer die ḥadiṯ     aas hai iet die felais wat ghaberaai oeap die fier nie beriek abdastnie     ǵusl sain farḍs is derie     die ierstie farḍ es sepoel die moent ien kier     dalīl es diesie ḥadīṯ     hidāyat naam kitāb ṣoe ghaskeriewie     die dierdie farḍ es waas die jielie laif ien kier     dalīl es diesie ḥadīṯ     yaʿnī die man wat noeghnie ghasunnat es nie moet tarak sain ḏakar oeardoeap daan moet waas fan oeander daan ieder ien miesie moet sekoen maak sain naagaltjie an moet waas fan benie ien     an moet waas istinǧā' sain tewie pelekie     an moet waas tewie oearie fan boeitie an fan benie     maar paas oeap laat die aaar loep oeander sain koeap haarie an oeander sain baart oeap die fiel an oeander die wais baraam an oeander die ander haarie wat es oeap sain laif     en moet bering die aaar     ien die ghat wat hai ghamaak ien sain oear oeaf ien sain nies fer karaawietjie     an moet bering die aaar oeander sain naagels wat laang ghawoer     an moet bereng die aaar toesein die toentjis     an laat die aaar loep oeap aldie pelek wat daroegh ghabelaif fan sain laif     maar moenie bering aaar ien die oeghinie as qalainie pelek fan sain laif bilaif doeroegh daan sain ǵusl esniet foel koem     maar wanier waas die pelek daan sain ǵusl     woer foel koem     ferai die laif es niet farḍ     sain sunnats es batjah bism illāh irraḥmān irraḥīm     daan maak niyyat met haart     ghalaik batjah die niyyat met oeng     daan waas sain tewie handie derie kier     daan waas istinǧā' sain tewie pelekie     daan waas     die fijoeleghait wat het oeap sain laif an maak abdast foelkoem     boeiten foetie     daan waas jilie laif derie kijar baghent fan die rieghter soekoer derie kier an linker soekoer derie kijar     daan die koep derie kijar     daan die ander pelekie fan sain laif derie kijar     an ferai ieder ien paart fan sain laif ien die ierstie kijar     daan waas sain tewie foetie maar moenie waas sain foetie nie ien die pelek wat ǵusl sain aaar damp ghawoer ien     an doeroegh af sain laif met soekoenie lap     dalīl es diesie ḥadīṯ     an moenie bajaang an aaltie bietjie aaar ferbiraaik fer die ǵuslnie     an

[p. 9]

dan val hy af, dan breek (dit die) rituele wassing; dit is die elfde rede wat (die) rituele wassing breek maar as (hy) staan (en) slaap of sit (en) slaap of tydens die neerbuig of tydens die prosternasie slaap, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie. Bewys is hierdie berig1... En as ('n) wurm uitkom van ('n) seer plek, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie; of (as 'n) stuk vleis afval van ('n) seer plek, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie. En as (hy) sy lid met (die) binne(kant) van sy hand vat, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘Die lid is 'n deel van jou lyf; netsoos (as) een deel van (die lyf 'n) ander (deel) raak, (dit) nie (die) rituele wassing breek nie, so is (dit) ook (met) die lid’. As ('n) man ('n) vrou op haar blote lyf vat, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘Die apostel van Allah het vir sommige van sy vrouens gesoen (en) naderhand nie weer (die) rituele wassing vir (die) gebed gemaak nie’. Sy bedoeling is ‘kopulasie’2. Dus is hierdie vers nie in teenspraak met die berig nie. As hy die vleis wat op die vuur gebraai is eet, breek (dit) nie (die) rituele wassing nie. Die verpligtings van badneem is drie.

Die eerste verpligting is (om) die mond een keer (te) spoel. Die tweede verpligting is (om) die neus een keer (te) spoel. Bewys is hierdie berig1... ‘Leiding’ (is die) naam (van die) boek (waarin) so geskryf (is). Die derde verpligting is (om) die hele lyf een keer (te) was. Bewys is hierdie berig1...; naamlik die man wat nog nie besny is nie moet (die vel van) sy lid (van) oor (die) dop trek (en) dan daaronder was. Dan moet elke mens sy naeltjie skoonmaak en (dit) van binne in was; en (hy) moet die twee plekke van sekresie was; en (hy) moet (die) twee ore van buite en van binne was, maar oppas dat die water nie binne in sy kop loop nie, en dat die water onder sy kophare en onder sy baard op die vel loop en onder die winkbroue3 en onder die ander hare wat op sy lyf is. En (hy) moet die water bring in die gat wat hy gemaak het in sy oor of in sy neus vir ('n) krabbetjie. En (hy) moet die water bring onder sy naels wat lank geword (het). En (hy) moet die water tussen die toontjies bring. En laat die water loop op aldie plekke van sy lyf wat droog gebly (het), maar moenie water in die oë bring nie. As ('n) kleine plek van sy lyf droog bly, dan is sy bad nie volkome (nie), maar wanneer (hy) die plek was, dan word sy bad volkome. (Dit) is nie ('n) verpligting (om) die lyf (te) vryf (nie). Sy gebruike is: (om) voor (te) dra ‘In die naam van Allah die barmhartige, die erbarmer’; (om) dan intensie (te) maak met (die) hart tegelyk (met die) voordra (van) die intensie met (die) tong; (om) dan sy twee hande drie keer (te) was; (om) dan sy twee plekke van sekresie (te) was; (om) dan die vuiligheid wat (hy) op sy lyf het (te) was en (om die) rituele wassing volkome (te) maak behalwe (die) voete; (om) dan (die) hele lyf drie keer (te) was, beginnend van die regter skouer drie keer en (die) linker skouer drie keer; dan die kop drie keer; dan die ander plekke van sy lyf drie keer; en (om) ieder deel van sy lyf by die eerste keer te vryf; (om) dan sy twee voete (te) was, maar (hy) moet sy voete nie was op die plek wat (deur die) bad se water vogtig geword (het nie); en (om) sy lyf af te droog met ('n) skoon lap. Bewys is hierdie berig1... En (hy) moet nie baie of al te min water vir die bad gebruik nie; en

[p. 10]

moenie ghief sain foeroent fer die qiblat ien die ǵuslnie     an moet noeait niks peraat ien die ǵuslnie     an maak ǵusl ien die pelek wat miesie kanie sien fir hemnie     es niet wāǧib oeap die foerau pelejoes oeait haar koeap haarie wat dejoer makaar an ghafeliegh es oeaf ghaderaai waas oeap die koeap     an es niet wāǧib oeap haar maak natdie koeap haarie wat dijoer makaar es an is moeitie oeamloes temaak     maar is wāǧib oeap haar laat loep die aaar oeander aldie haarie fan die koeap oeap die fel     dalīl es diesie ḥadiṯ     yaʿnī es ghanoeagh fer die foerau wat maak ǵusl ghaoei die aaar oeap haar jilie koeap derie kijar an maskie die haarie wat dijoer makaar es fan binie niet woear nat     waarilak es wāǧib oeap haar moet laat nat woear die jilie koeap sain fiel wat es oeander haarie oeafnie     maar es wāǧib oeap man moet nat maak sain jilie koeap haarie an jilie baart an maskie es det laang ghagharoei     ǵusl es farḍ aas manī koeam af saam met sipeit an saam met laḏḏat     aas die manī boeiten laḏḏat afghakoeam     ǵusl esnie wāǧibnie     dalīl es diesie ḥadāṯ     an maskie die manī afghakoeam oeap diesie manierie ien salaap ǵusl es farḍ     aas manī sepait miesie karai laḏḏat ghalaik die mani ferseparai fan sain pelek oeam takoeam af ǵusl es farḍ     es niet noedagh manī moet sepeit an miesie moet kirai laḏḏat ghalaik die manī ghaqoem oeait fan laif     aas bietjie fan die manī ghabelaif binie an ghamaak ǵusl naadiraant die besnien berieng oeit die manī daan moet wier ǵusl     aas foear die ǵusl maak besnien es mier bieter     an wanier miesie sen manī oeaf maḏī ien sain laif oeaf ien kelierie aghter ghawoer wakker fan salaap daan ǵusl es farḍ an maskie het niet ghadaghtie fan doeroem     an wanier miesie ǧimāʿ met liwendagh miesie daan ǵusl es farḍ oeap albai an maskie manā nie qoeam afnie dalīl es diesie ḥadīṯ     wanier die ḥaiḍ setoeap ǵusl es farḍ oeap die foerau     wanier die nifās setoeap ǵusl es farḍ     det is faif riedie fer ǵusl woearṭ farḍ     aas maḏī qoeam oeait ǵusl es niet farḍ     die maḏī es die nateghait wat den es an sain kelijoear es wiet an qoeam oeait ien die tait miesie sepijoeal met foerau     an aas wadī qoeam oeait ǵusl es niet farḍ     die wadī es die nateghait wat dik es nitoe selaim an sain kalijoear as wiet     aas doeroem fan ǧimāʿ maar niet sien nateghait ien sain laif an ien sain kelierenie daan ǵusl es niet farჭ     ǵusl es sunnat fer ṣalāt ǧumʿat en fer tewie labarān sain ṣalāt an fer 'ih̬rām met mienig ḥaǧ oeaf mienig ʿarafat oeaf albai an fer sitaan ien die ḥaǧ     es wāǧib oeap aldie mukallaf miesie moet waas doewaja aas ghaa'ien fan hoeajel nie waas fer die doewaja nie daan algher karai soendie     maar aas soemeghie waas die doewaja es ghanoeagh fer alghar     det es maʿnā fer kifāyat     an ǵusl es wāǧib oeap die miesie wat muslim ghawoer en het ǧanābat     aas het niet ǧanābat die ǵusl es niet wāǧib maar es ghoet     djoeaile

[p. 11]

(hy) moet nie by die bad sy voorkant na die gebedsrigting gee nie; en (hy) moet nooit niks tydens die bad praat nie; en (om die) bad (te) maak op die plek waar mense hom nie kan sien nie. (Dit) is nie verpligtend vir die vrou (om) haar kophare uit (te) pluis wat deurmekaar en gevleg is of gedraai was op die kop. En (dit) is nie verpligtend vir haar om nat te maak die kophare wat deurmekaar is en moeite is om los te maak (nie); maar (dit) is verpligtend vir haar (om) te laat loop die water onder al die hare van die kop op die vel. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘(Dit) is genoeg vir die vrou wat die bad maak (om te) gooi die water op haar hele kop drie keer, ook al word die hare wat deurmekaar is nie nat van binne nie’. Waarlik (dit) is verpligtend vir haar (om) die hele kop se vel wat onder die hare is of nie nat (te) laat word. Maar vir (die) man is (dit) verpligtend (dat hy) moet nat maak al sy kophare en sy hele baard, ook al het dit lank gegroei. ('n) Bad is ('n) verpligting as saad spuitend afkom saam met wellus. As die saad sonder wellus afgekom (het) is ('n) bad nie verpligtend nie. Bewys is hierdie berig1... En al het die saad op hierdie manier in (die) slaap afgekom, ('n) bad is ('n) verpligting. As (die) saad spuit (en) mens kry wellus tegelyk (as) die saad versprei van sy plek om af te kom, is ('n) bad ('n) verpligting. (Dit) is nie nodig (dat die) saad moet spuit en mens wellus moet kry tegelyk (dat) die saad uitgekom het van die lyf (nie). As 'n bietjie van die saad binne gebly (het) en (die man die) bad gemaak het (en) naderhand die urinering2 die saad uitbring, dan moet (hy) weer bad; as (hy) voor die bad urine maak is (dit) meer beter. En wanneer ('n) mens saad of ‘Cowperklier-secresie’ op sy lyf of op (sy) klerasie sien, nadat (hy) van (sy) slaap wakker geword (het), dan is ('n) bad ('n) verpligting, ook al het (hy) geen herinnering van ('n) droom (nie). En wanneer mens kopuleer met ('n) lewende mens dan is ('n) bad ('n) verpligting vir altwee, ook al kom (die) saad nie af nie. Bewys is hierdie berig1... Wanneer die menstruasie stop, is ('n) bad ('n) verpligting vir die vrou. Wanneer die bevalling stop, is ('n) bad ('n) verpligting. Dit is (die) vyf redes vir ('n) bad (om 'n) verpligting (te) word. As (die) ‘Cowper-klier-sekresie’ uitkom is ('n) bad geen verpligting (nie). Die ‘Cowper-klier-sekresie’ is die nattigheid wat dun is en sy kleur is wit en (dit) kom uit in die tyd (wat 'n) mens speel met ('n) vrou. En as (die) ‘vesiculae-seminales-sekresie’ uitkom es ('n) bad nie ('n) verpligting nie. Die ‘vesiculae-seminales-sekresie’ is die nattigheid wat dik soos slym is en sy kleur is wit. As (hy) droom van kopulasie maar geen nattigheid op sy lyf of op sy klerasie sien, dan is (die) bad geen verpligting (nie), ('n) Bad is gebruik vir die Vrydag se gebed en vir (die) twee feesdae se gebed en vir die aantrek van die pelgrimskleed met intensie (vir die) pelgrimstog of intensie (vir die) plegtigheid in Arafa of vir altwee en vir die rituele staan tydens die pelgrimstog. Dit is verpligtend vir die mondige mense in die algemeen (dat hulle) moet was (vir 'n) dooie; as geen van hulle nie vir die dooie was nie, dan kry almal sonde; maar as party was (vir) die dooie is (dit) genoeg vir almal; dit is die betekenis van ‘algemene verpligting’. En ('n) bad is verpligtend vir die mense wat muslim geword (het) en groot verontreiniging het; as (hy) geen groot verontreiniging het (nie), is (die) bad nie verpligtend (nie), maar is goed. Julle

[p. 12]

moet wiet die farḍ es die dang wat es lāzim oeap miesie met fersiekar dalīl fan 'āyat oeaf fan ḥadīṯ wat sain rāwī es bajaang     an wie laat bilaif die farḍ woearṭ mustaḥaq fer sataraf     an wie oeanseterai die farḍ woearḍ kāfir     die wāǧib es die dang wat es lāzim oeap miesie met senkel rāwī sain ዥadīṯ     an wie laat belaif die wāǧib kerai soeandie maar aas oeanseterai die wāǧib nie woearṭ kāfir     sunnat mu'akkadat es die dang wat rasūl ullāh altait ghamaak an noeait ghalaat bilaifnie     an wie laat bilaif ien kier die sunnat mu'akkadat woearṭ mustaḥaq fer kenoear ien dagh 'āh̬irat     sunnat ǵairi mu'akkadat es die dang wat rasūl ullāh altait ghamaak maar ghalaat belaif ien oeaf tewie kier an wie laat bilaif ien oeaf tewie kier die sunnat ǵairi mu'akkadat nie woearṭ mustaḥaq fer     kenoear ien dagh 'āh̬irat nie     mustaḥab es die deng wat rasūl ullāh soemeghie tait ghamaak an soemeghie tait ghalaat bilaif     die 'adab es nitoe mustaḥab     aas fat muṣḥaf boeaiten abdast es ḥarām an maskie die muṣḥaf waas ien sain ak     maar wanijar muṣḥaf waas boeaitan kaant die ak daan as fat die muṣḥaf met die ak nitoe fat met doek es niet ḥarām bai die rieghtie fatwā     aas fat muṣḥaf met sain mau as makrūh     an es ḥarām fat die ghaaut oeaf die selwer wat 'āyat qur'ān oeap ghaskariewie     maar kan fat die ghaaut an selwer met sain sak     an es ḥarām fer die miesie wat het ǧanābat ghaat ien die masǧid     maar kan ghaat ien die masǧid fer die riedie wat met saakelik es     an die miesie wat het ǧanābat man an foerau kanie badjah 'āyat qur'annie an maskie mandar aas ien 'āyat     maar kan badjah duʿā' sain 'āyat met mienig duʿā' an kan badjah ṯanā' sain 'āyat met mienig perais oeaf dang fer allāh taʿāla     aas badjah duʿā' oeaf ṯanā' sain 'āyat met mienag 'āyat qur'ān karai oéndie     es ǧā'iz badjah allah taʿāla sain naam met mieneg ḏikr     an es ǯā'iz badjah subḥān allāh met mienig tasbīḥ     an es ǧā'īz badjah duʿā'     die foerau wat hat ḥaiḍ an die foerau wat hat nifās es nitoe die miesie wat hat ǧanābat ien aldie affirie wat die kitāb ghasie

 

diesie faṣl peraat fan die aaars wat riegh es fer ṭahārat an fan ander     es ǧā'iz maak abdast an ǵusl an waas oeait wat fajoeal ghawoear met die soekoenie aaar wat muṭlaq es yaʿnī wat sain naam es aaar alien nitoe rient sain aaar an oeagh sain aaar an piet sain aaar an koeloefs sain aaar an sie sain aaar bifoearbijal ieder ien fan die aaars sain naam es aaar alien     an maskie ien soekoenie deng nitoe kelai oeaf afaraang oeaf 'ašnān oeaf iep roeail die ū̯aaar sain keloejoer oeaf sain simaak oeaf sain roeaik fer abdast an fer ǵusl daan oeksoe es riegh     maar nie ghamaak die aaar deknie     oeaf woearŭ seting met laang tait setaan daan es riegh fer abdast an ǵusl an fer maak soekoen al wat fajoel ghawoear ṭ     ṭahārat yaʿnī abdast an ǵusl es niet ǧā'iz met die aaar wat

[p. 13]

moet weet die ‘verpligting’ is die ding wat vir ('n) mens bindend is met 'n versekerde bewys uit ('n Koran-) vers of uit ('n) berig waarvan die oorleweraars baie is; en wie die ‘verpligting’ nalaat word regtens onderhewig aan straf; en wie die ‘verpligting’ bestry word ('n) ongelowige. Die ‘verpligtende’ is die ding wat bindend vir mense is volgens ('n) enkele oorleweraar se berig; en wie die ‘verpligtende’ nalaat kry sonde, maar as (hy) die ‘verpligtende’ ontstry, word hy nie 'n ongelowige (nie). ‘Bevestigde gebruik’ is die ding wat die apostel van Allah altyd gemaak en nooit nagelaat (het) nie; en wie een keer die ‘bevestigde gebruik’ nalaat, word regtens onderhewig aan knor (gedurende) een dag (van die) hiernamaals. ‘Nie-bevestigde gebruik’ is die ding wat die apostel van Allah altyd gemaak (het), maar een of twee keer nagelaat (het); en wie een of twee keer die ‘nie-bevestigde gebruik’ nalaat word nie regtens onderhewig aan knor (gedurende) een dag (van die) hiernamaals nie. ‘Gewens’ is die ding wat die apostel van Allah partymaal gemaak en partymaal nagelaat (het); die ‘wellevendheid’ is netsoos ‘gewens’. As (mens 'n) heilige boek vat sonder rituele wassing, is dit verbied, ook al was die heilige boek in sy omslag; dan, as (hy) vat die heilige boek met die omslag netsoos (hy dit) met ('n) doek vat, is (dit) nie volgens die regte beslissing verbied (nie). As (hy 'n) heilige boek met sy mou vat, is (dit) afkeurenswaardig. En (dit) is verbied (om te) vat die goud of die silwer waarop 'n Koranvers geskryf (is), maar (hy) kan die goud en silwer met sy sak vat. En (dit) is verbied vir die mens wat groot onreinheid het (dat hy) gaan in die moskee, maar hy kan in die moskee gaan vir die rede wat saaklik (van aard) is. En die mens wat groot onreinheid het, man en vrou, kan nie ('n) Koranvers voordra nie, al was dit minder as een vers; maar (hy) kan ('n) smeekbede se vers met (die) intensie (van 'n) smeekbede voordra en kan ('n) lofprysing se vers met die intensie (om te) prys of dank vir Allah - hy is verhewe - voordra. As (hy 'n) smeekbede of lofprysing se vers met (die) intensie (van 'n) Koranvers voordra, kry (hy) sonde. Dit is geoorloof om Allah - hy is verhewe - se naam met intensie (van) mistieke oefening voor te dra. En (dit) is geoorloof om ‘lof aan Allah’ met (die) intensie (van) verheerliking voor te dra. En (dit) is geoorloof om ('n) smeekbede voor te dra. Die vrou wat menstruasie het en die vrou wat bevalling het is netsoos die mens wat groot onreinheid het in al die affêres wat die boek gesê (het).

 

Hierdie afdeling praat van die waters wat reg is vir reiniging en van ander. (Dit) is geoorloof (om die) rituele wassing en bad en uitwas wat vuil geword het (te) maak met die skone water wat suiwer is, naamlik waarvan die naam is ‘water alleen’, soos reen se water en ('n) oog se water en ('n) put se water en ('n) kloof se water en see se water byvoorbeeld. Elkeen van die waters se naam is ‘water alleen’. En ook al ruil 'n skone ding soos klei of safraan of alkali of seep die water se kleur of sy smaak of sy reuk dan is (dit) ook reg vir (die) rituele wassing en vir (die) bad; (as dit) die water maar nie dik gemaak (het nie), of (dit) nie stinkend geword (het nie) deur ('n) lang tyd (te) staan, dan is (dit) reg vir (die) rituele wassing en bad en vir skoonmaak al wat vuil geword (het). Reiniging, naamlik rituele wassing en bad is nie geoorloof met die water waarin

[p. 14]

bajaang bilaarie ghafal ien an dek ghawoearṭ     oeaf die soekoen deng wat dejoear makaar ghawoear met aaar waas mijar-aas die aaar an ghamaak die aaar dek daan die aaar es niet riegh fer abdast en ǵusl     yaʿnī abdast an ǵusl es niet ǧā'iz met die aaar wat ghakoek saam met soekoeanie deng an dek ghawoear nitoe soetoeroep an aas sain an roeaas aaar an boentjies ṣoeap an felais ṣoeap     an ṭahārat es niet ǧā'iz met die qelein dam aaar wat fejoele ghait ghafal ien maskie gha'ien fan die dam aaar sain moenierie nie roeailnie     yaʿnī gha'ien fan djoeaili moenie maak besnen ien qelein dam aaar an gha'in fan djoeaile moenie maak ǵusl fan ǧanābat ien qelien dam aaar     yaʿnī aas aaar baimaakander bai ien pelek an woearṭ oeamterent ien qillat oeaf tewie qillat daan die aaar kanie daragh die fijoeleghait     bifoearbijal die aaar es atie soeaak an kanie berieng af die fijoealaghait fan miesienie     maar ṭahārat es ǧā'iz met die ghoeroeie dam an maskie fijoealaghait ghafal ien soefijal gha'ien fan sain manierie nie roeail met die fijoeala ghait     die ghoeroeie dam aaar es die dam wanier miesie roer die kaant wat fijoeale ghait ien es die ander kaant nie soekoetelnie     die qelien dam aaar es die dam wanier roer die kaant wat fijoealeghait ien es die ander kaant oek soekoetel     an aas die dam aaar es niet tien ḏirāʿ bai tien ḏirāʿ det es oeak qelien aas die dam aaar es tien bai tien oeaf mijar det es ghoeroeṭ     h̬ulāṣahu miesie kan wiet qelien an ghoeroe dam met roer an miet     die ghoeroeie dam aaar sain dieptie es oeamterent aas miesie sekiep met hant die ghoeroeant nie koeam oeaitnie     an waarlek die ghoeroeie dam sain aaar es nitoe loepnie aaar     die loepnie aaar es die aaar wat kan berieng wiegh ien kaf daan ṭahārat es ǧā'iz met die ghoeroeie dam aaar oefijal miesie nie kerai fan die aaar fijoeleghait sain kelijoer oeaf simaak oeaf roeaiknie     wanier die fijoealeghait gharoeail die ghoeroeie dam aaar sain kelijoer oeaf simaak oeaf roeaik     daan die ghoeroei dam aaar es fijoel an kanie ferberieknie     die aaar wat miesie ghaferberiek fer farsie abdast oeaf fer berieng     wegh qalien oeaf ghoeroeṭ ḥadatṯ es soekoean maar miesie kanie ferber'aik fer abdast an ǵuslnie     det es die rieghtie fatwā     dalīl es diese ḥadīṯ     rasūl ullāh ʿalaihi ssalāmu het beliet fan temaak ǵusl fan ǧanābat met mustaʿmal aaar     abdast an ǵusl sain aaar ghalaik fersepirie fan laif woearṭ mustaʿmal     daan kanie ferberiek die aaar wat gheferseper fan ien paart fan laif fer die ander paartnie     aas die man wat het ǧanābat doeaik ien die piet aaar boeaiten niyyat oeam temaak ǵusl fer ṣalāt daan die man woear soekoen fan ǧanābat an die aaar woearṭ mustaʿmal     det es riegh fatwā an oekoe aas siet sain hant ien ǵusl sain aaar foear waas sain hant die aaar woear mustaʿmal     daan kanie ferber'iek die aaar fer abdast an ǵuslnie     aas doeaik ien die

[p. 15]

baie blare geval (het) en dik geword (het). Of (as) die skone ding wat deurmekaar geword (het) met water meer was as die water en die water dik gemaak (het), dan is die water nie reg vir (die) rituele wassing en bad (nie). Naamlik rituele wassing en bad is nie geoorloof met die water wat saam met ('n) skoon ding gekook en dik geword (het nie), netsoos stroop en asyn en rosewater en boontjiesop en vleissop. En reiniging is nie geoorloof met die klein dam (se) water waarin vuiligheid geval (het), ook al ruil (dit) geen van die damwater se maniere nie. Naamlik: ‘Geen van julle moet urineer in ('n) klein dam (se) water en geen van julle moet ('n) bad maak teen onreinheid in ('n) klein dam (se) water nie’. Naamlik: ‘As water by mekaar by een plek (is) en omtrent een of twee halfpinte (is), dan kan die water die vuiligheid nie dra nie’. By voorbeeld1: die water is al te swak en kan die vuiligheid nie van ('n) mens afbring nie. Maar reiniging is geoorloof met die groot dam, ook al (het daar) vuiligheid in geval, so lank as wat geen van sy maniere nie met die vuiligheid geruil (het) nie. Die groot dam (se) water is die dam (waarvan), wanneer ('n) mens die kant waar vuiligheid in is roer, die ander kant nie skud nie; die klein dam (se) water is die dam (waarvan), wanneer ('n mens) die kant waar vuiligheid in is roer, die ander kant ook skud. En as die damwater nie is tien el by tien el (nie), is dit ook klein.

As die dam water tien by tien of meer is, is dit groot. Saamgevat: ('n) mens kan klein en groot dam weet met roer en meet. Die groot dam water se diepte is omtrent (so dat) as ('n) mens met die hand skep die grond nie uitkom nie. En waarlik die groot dam se water is netsoos lopende water. Die lopende water is die water wat 'n strooitjie kan wegbring. Dus is reiniging geoorloof met die groot dam water in sover as ('n) mens nie van die water vuiligheid se kleur of smaak of reuk kry nie. Wanneer die vuiligheid die groot dam water se kleur of smaak of reuk geruil het, dan is die groot dam water vuil en ('n mens) kan (dit) nie gebruik nie. Die water wat ('n) mens gebruik (het) vir ('n) vars rituele wassing of om klein of groot verontreiniging weg te bring, is skoon, maar ('n) mens kan (dit) nie gebruik vir (die) rituele wassing en bad nie. Dit is die regte beslissing. Bewys is hierdie berig: ‘Die apostel van Allah - oor hom die groet - het belet om ('n) bad teen onreinheid te maak met “gebruikte” water’. (Die) rituele wassing en bad se water, sodra as dit van die lyf (af) versprei, word ‘gebruikte’ (water). Dus kan ('n mens) die water wat van een deel van (die) lyf versprei (het), nie vir die ander deel gebruik nie. As die man wat onreinheid het in die put water duik sonder intensie om ('n) bad te maak vir die gebed, dan word die man skoon van onreinheid en die water word ‘gebruikte’ (water). Dit is (die) regte beslissing. En ook so as (hy) sy hand in bad se water sit om sy hand te was, word die water ‘gebruikte’ (water). Dan kan ('n mens) nie die water vir (die) rituele wassing en bad gebruik nie. As (hy) in die

[p. 16]

piet aaar met niyyat oeam temaak ǵusl fer ṣalāt daan die aaar woear bedierief bai alghar ʿālims     aaar sain ghadiertie yaʿnī die ghadiertie wat boerie ien aaar an woean ien aaar an wanier ferseparai fan aaar es ghariet oeam tedoet aas hoeaile doet ien aaar die aaar nie woear fijoelnie an miesie kan ferberiek die aaar fer abdast an ǵusl an tedering an maskie soemaghie fan die ghadiertie es ḥarām oeam te'iet     aaar sain ghadiertie es fis an es parak an es sarṭān an wat oefoeart es     an oekoe die laant sain ghadiertie wat hatnie loepnie beloetnie aas hoeaile doet ien     aaar nie maak die aaar fijoelnie     laant sain ghadiertie wat hatnie loepnie biloetnie es wiegeis an es feliegh an es moeat an es sekirpejoen an wat oefoeart es     dalīl es diesie ḥadīṯ yaʿnī die ghadiertie wat hetnie loepnie beloetnie aas doeat ien 'ietbaar oeaf deringbaar daan die 'ietbaar es ḥalāl oeam ta'iet an die daringbaar es ḥalāl oeam tediring an oeam temaak abdast     aldie raufiel     wat ghaloei waarlek woear soekoen daan miesie kan ferber'iek     dalīl es diesie ḥadīṯ     maar es niet ǧā'iz miesie ferber'iek miesie sain     fiel an maskie ghaloeai     bifoearbijal allāhu taʿālā het ghamaak miesie hoegh     an es niet ǧā'iz miesie ferber'iek h̬anzīr sain fiel     an maskie es ghoeloei     bifoearbijal det es naǧsu lʿain an woear noeit soekoennie     an salaang an moeais sain fiel nie woear soekoen met loeinie     hoeant sain fiel woear soekoen met loeai bai seteriek fatwā     aulifaan es nitoe wielie ghadiertie yaʿnī aulifaan sain fiel an wielie ghadiertie sain fiel es fijoel maar aas ghaloeai     woear soekoen     aldie ghadiertie wat sam fiel woear soekoen met loeai sain fiel an sain felais woear oek soekoen fer ṣalāt met sambelie ghalaik die agāma an maskie soemaghie fan die ghadiertie sain felais es ḥarām oeamta'iet     doeaja ghadiertie wat boeaiten h̬anzīr es sain haarie an sain pienie an sain ienie an sain hoerings an sain kelauoes es soekoen     dalīl es diesie ḥadīṯ     an oek dalīl es diesie ḥadīṯ     maar die doeaja ghadiertie sain fiel aas nie ghaloeai isnie es fijoel an miesie kanie ferbereiknie     dalīl es diesie ḥadīt     an miesie sain haarie an pienie es oek soekoen daan ṣalāt es riegh saam met fiel an felais fan die ghadiertie wat ghasambelie es ghalaik die agām an saam met haarie an pienie an     ienie an hoearings an kelauoes fan die oean ghasambeliedie ghadiertie an maskie es mier aas oeamterant ien dirham     die ghadiertie wat ḥalāl es oeam ta'iet sain besnen es fijoeal     aas fan die besnen faal ien peit aaar daan die jilie pet aaar woear fijoel daan moet ghoei oeait alghar die aaar     daan die pet woear soekoen     an moenie dering fan hoeaile sain besnennie an maskie fer midie sainie

 

diesie faṣl peraat fan pet sain aaar     moet ghoeai oeait die aaar fan die pet wat esnie tien ḏirāʿ bai tien ḏirāʿnie aas fijoelghait

[p. 17]

put water duik met (die) intensie om ('n) bad te maak vir (die) gebed, dan word die water bederf volgens almal (die) geleerdes. Water se gedierte, naamlik die gedierte wat gebore (is) in (die) water en in water woon en wanneer (dit) versprei van water (weg) gereed is om dood te (gaan), as hulle dood(gaan) in water, word die water nie vuil nie en ('n) mens kan die water gebruik vir rituele wassing en bad en (om) te drink, ook al is sommige van die gedierte verbied om te eet. Water se gedierte is vis en is padda en is krap en wat so voort is. En ookso die land se gedierte wat geen lopende bloed het nie, as hulle dood(gaan) in water, maak (hulle) die water nie vuil nie. (Die) land se gedierte wat nie lopende bloed het nie is weëluise en is vlieg en is mot en is skerpioen an wat sovoort is. Bewys is hierdie berig: naamlik ‘die gedierte wat nie lopende bloed het nie, as (dit) dood(gaan) in eetbare of drinkbare (materie), dan is die eetbare wettig om te eet en die drinkbare is wettig om te drink en om (die) rituele wassing te maak’. Al die rou vel wat gelooi (word), word waarlik skoon; dan kan ('n) mens (dit) gebruik. Bewys is hierdie berig1...; maar (dit) is nie geoorloof (dat 'n) mens ('n) mens se vel gebruik ook al is dit gelooi. Byvoorbeeld2 Allah - hy is verhewe - het (die) mens hoog gemaak. En (dit) is nie geoorloof (dat 'n) mens (die) vark se vel gebruik ook al is dit gelooi. Byvoorbeeld2 dit is essensiëel onrein en word nooit skoon nie. En (die) slang en muis se vel word nie skoon deur (te) looi nie. (Die) hond se vel word skoon deur (dit te) looi, volgens ('n) sterk beslissing. (Die) olifant is netsoos wilde gedierte, naamlik (die) olifant se vel en wilde gedierte se vel is vuil maar as (dit) gelooi (is) word dit skoon. Al die gedierte wie se vel skoon word deur (dit te) looi, sy vel en sy vleis word ook skoon vir die gebed3 deur (dit) ritueel te slag volgens (die voorskrifte van) die godsdiens, ook al is sommige van die gedierte se vleis verbode om te eet. Dooie gedierte wat anders as (die) vark is, sy hare en sy bene en se senings en sy horings en sy kloue is skoon. Bewys is hierdie berig1... En ook bewys is hierdie berig1...; maar die dooie gedierte sy vel, as dit nie gelooi is nie, is vuil en ('n) mens kan (dit) nie gebruik nie. Bewys is hierdie berig1... En ('n) mens se hare en bene is ook skoon. Dus is (die verrigting van die) gebed reg saam met vel en vleis van die gedierte wat volgens (die voorskrifte van) die godsdiens ritueel geslag is en saam met (die) hare en bene en senings en horings en kloue van die nie-ritueel geslagte gedierte, ook al is dit meer as omtrent een dragme4. Die gedierte wat wettig is om te eet, sy urine is vuil. As van die urine in ('n) put water val, dan word die hele put water vuil. Dan moet ('n mens) al die water uitgooi. Dan word die put skoon. En moenie drink van hulle se urine nie, ook al (was dit) vir medisyne.

 

Hierdie afdeling praat van put se water. ('n Mens) moet die water uitgooi van die put wat nie tien el by tien el is nie, as vuilheid

[p. 18]

faal ien die pet aas bietjie fan mes faal ien pet aaar daan es niet noedagh ghoeai oeait die aaar fan die pet     maar aas bajaang mes faal ien pet aaar daan die jilie pet aaar woear fijoel daan moet ghaui oeait algher die aaar fan die pet     daan die pet woear soekoen     baʿr es kamiel an sekaap an boeak sain deraltjies     h̬iṯyu es oeas an oelifaan an ǧāmūs sain meṯ     rauṯ es     piert an iesel an setien iesel sain mes     an die pet sain aaar     nie woear fijoeal met doeaif sain mesnie an nie woear fijoel met foeltjie sain mesnie     bifoearbijal doeaif an foeltjie sain mes es soekoen     dalīl es 'iǧmāʿ ṣaḥābat raḍiya llāhu taʿālā ʿanhum     aas fejoeleghait faal ien pet aaar an soemaghie miesie ghawiet fan watie tait die fejoeleghait ghafaal ien die pet aaar daan die miesie ghamaak abdast oeaf ǵusl oeaf ghawaas hoeaile sain ghoetes met die pet sain aaar moet wijar maak abdast an ǵusl an moet     wijar waas die ghoetes met ander aaar wat soekoen es an moet biaal die ṣalāts wat hoeaile ghamaak fan die tait die fijoeleghait ghafaal ien die pet aaar toet die tait hoeaile karai die fejoeleghait     ien die pet     aas gha'ien man nie wietnie san watie tait die fejoeleghait ghafaal ien die pet aaar an die fejoelaghait noeghnie oeap ghasoeielnie an nie ghabarsnie daan die aaar es fejoel ien dagh     an ien nagh san tefoear     daan moet wijar maak abdast an ǵusl     an moet wijar waas die ghoetes met ander aaar an moet wijar maak ien dagh an ien nagh sain faif ṣalāts     aas die fijoeleghait oeap ghasoeiel oeaf ghabars daan die aaar es fijoel derie dagh an derie nagh fan tefoear     daan moet wijar maak abdast an ǵusl an moet wijar waas die ghoetes met ander aaar an moet wijar maak derie daghs an derie naghs sain ṣalāt     aas moeis oeaf foeltjie oeaf koeaghelmantjie oeaf akerdessie doeat ien pet aaar an noeghnie oeap ghaseielnie an ghabaras nie daan moet ghau oeait haal die moeajoeas oeaf die ander an moet ghoeai oeait fan die pet toeantagh dalwu aaar met medilslagh dalwu     det es wāǧib     aas oeait ghoeai mier toet diertagh dalwu es mustaḥab dalīl es riwāyat 'ānas yaʿnī ghoeai oeait toeantagh dalwu aaar es wāǧib     mier toet diertagh es mustaḥab     aas doeaif oeaf hoender oeaf kat oeaf ander wat oefoeart es doeat ien pet aaar an noeghnie oeap ghaseielnie an ghabarsnie daan moet ghau oeait haal die doeaif oeaf ander an moet ghoeai oeait fan die pet fiertagh dalwu aaṭar met medilslagh dalwu     det es     wāǧib     an ghoeai oeait mier toet faiftagh det es mustaḥab     dalīl es riwāyat 'abī saʿīd h̬udri     aas hoeant oeaf sekaap oeaf mans doeat ien pet aaar an noeghnie oeap ghaseielnie     an ghabarsnie daan moet ghau oeait haal die hoeant oeaf die ander an es wāǧib moet ghoeai' oeait fan die pet aldie aaar     dalīl es riwāyat ibn sīrīn yaʿnī ien man fan maazbiekars ghafaal ien die pet zamzam an ghadoeat ien die aaar ien die tait ṣahābat ibn zubair

[p. 19]

in die put val. As ('n) bietjie van mis in ('n) put water val, dan is (dit) nie nodig (om) die water van die put uit (te) gooi (nie); maar as baie mis in ('n) put water val, dan word die hele put water vuil, dan moet ('n mens) al die water van die put uitgooi. Dan word die put skoon. baʿr1 is kameel en skaap en bok se drolletjies2; h̬iṯyu1 is os en olifant en buffel se mis3; rauṯ1 is perd en esel en steen-esel se mis. En die put se water word nie vuil deur ('n) duif se mis nie en word nie vuil deur ('n) voëltjie se mis nie. Byvoorbeeld4 ('n) duif en ('n) voëltjie se mis is skoon. Bewys is die eenstemmigheid van die metgeselle (van Mohammed) - mag Allah - hy is verhewe - 'n welgevalle aan hulle hê. As vuiligheid val in ('n) put water en sommige mense (het) geweet van watter tyd die vuiligheid in die put water geval het, dan moet die mense wat (die) rituele wassing of (die) bad gemaak of hulle s'n goeters met die put se water gewas het, weer (die) rituele wassing of die bad maak en moet weer die goeters was met ander water wat skoon is, en moet die gebede betaal wat hulle gemaak het van die tyd (af dat) die vuiligheid in die put water geval het tot die tyd (dat) hulle die vuiligheid in die put kry. As geen mens nie weet van watter tyd die vuiligheid in die put water geval (het) nie en die vuiligheid nog nie opgeswel en nie gebars (het) nie, dan is die water vuil een dag en een nag vantevore; dan moet ('n mens) weer (die) rituele wassing en (die) bad maak en weer die goeters met ander water was en weer een dag en een nag se vyf gebede maak. As die vuiligheid opgeswel of gebars (het), dan is die water vuil drie dae en drie nagte vantevore. Dan moet ('n mens) weer (die) rituele wassing en (die) bad maak en moet die goeters met ander water was en moet weer drie dae en drie nagte se gebed maak. As ('n) muis of voëltjie of koggelmander of akkedissie dood (gaan) in ('n) put water en nog nie opgeswel en gebars (het) nie, dan moet (jy) die muis of die ander (dier) gou uithaal en van die put twintig emmers water met middelslag emmer uitgooi. Dit is verpligtend. As (jy) meer tot dertig emmers uitgooi is (dit) gewens. Bewys is die oorlewering van Anas, naamlik: ‘Twintig emmers water is verpligtend; meer tot dertig is gewens’. As ('n) duif of hoender of kat of ander (dier) wat sovoort is dood(gaan) in ('n) put water en nog nie opgeswel nie en gebars (het) nie, dan moet (jy) gou die duif of ander (dier) uithaal en (jy) moet uit die put veertig emmers water met middelslag emmer uitgooi. Dit is verpligtend; en (om) meer tot veertig uit (te) gooi is gewens. Bewys is die oorlewering van Abū Saʿīd Hudrī: ‘As ('n) hond of skaap of mens dood(gaan) in ('n) put water en nog nie opgeswel (het) nie en gebars (het) nie, dan moet (jy) gou die hond of die ander (liggaam) uithaal en (dit) is verpligtend (jy) moet van die put al die water uitgooi’. Bewys is die oorlewering van Ibn Sīrīn, naamlik: 'n Man van (die) Mozambiekers (het) geval in die put Zamzam en doodgegaan in die water in die tyd (van die) metgeselle (van Mohammed, toe) Ibn Zubair

[p. 20]

waas koenig ien makkat ulmukarramat     an ibn ʿabbās gha'oearder moet ghau oeait haal die doeaja fan die pet zamzam an hoeaile gha'oearder moet ghoeai oeait alghar die aaar fan die pet zamzam     aas h̬inzīr faal ien die pet aaar an qoeam oeait lefendagh oeaf hoent setiek sain biek ien pet sain aaar daan moet ghoeai oeait fan die pet aldie aaar     aas die ghadiertie wat het loeapen die beloet doeat ien die pet aaar an oeap ghasoeiel oeaf ghabars ien die pet daan moet ghau oeait haal die doeaja ghadiertie an moet ghoeai oeait fan die pet aldie aaar an maskie die doeaja ghadiertie waas qalain     aas die pet sain aaar ghadieragh oeait boearel an kanie daroegh maak die petnie daan moet ghoeai oeait fan die pet oeamterent die aaar wat die pet kan hau     miesie sain oearsekiet an pierat an die ghadiertie     wat ḥalāl es sain oearsekiet es soekoen     hoeant sain oearsekiet es fijoel an fark an wielie ghadiertie sain oearsekiet es fijoel     dalīl es diesie ḥadīt yaʿnī aas hoeant lek ien djoeaile ghoet daan djoeaile moet waas die ghoet derie kier     bai ander riwāyat moet waas     die ghoet siewie kier maar die ierstie riwāyat es seterak     kat sain oearsekiet an die hoeander wat loeas loeap sain oearsekiet an welie foeals sain oearsekiet an die salaang an moeais wat belaif ien hoeais an wat oefoear es sain oearsekiet esnie ghoet oeam ta'iet an oeam tedering an oeam temaak abdastnie     wanier miesie maak abdast met kat oeaf die hoeanders oeaf welie foeals oeaf selaang oeaf moeais sain oearsekiet daan hai maak ṣalāt met die abdast die ṣalāt es riegh maar es makrūh     iesel sain oearsekiet an setein iesel sain oearsekiet es oean doeaidlek fer oeans bifoearbiel waarlek ibn ʿabbās het ghasiegh setien iesel sain oearsekiet es sekoean     an ibn ʿumar het ghasiegh setien iesel sain oearsekiet es fijoel     daan die tewie ṣaḥābat ghamaak iḥtilāf an wie es mijar riegh es oean doeaidlek     aas miesie kanie karai ander aaar nie daan hoeaile moet maak abdast met iesel oeaf setien iesel sain oearsekiet     an oeak maak fan abdast an fan tayammum wat fan die tiwie foearghamaak es riegh     aldie ghadiertie sain siwiet es nitoe sain oearsekiet yaʿnī die ghadiertie wat sain oearsekiet es soekoean sain siwiet es oeak soekoen     an die ghadiertie wat sain oearsekiet es fejoel sain siwiet es oeak fejoel     an die ghadiertie wat sain oearsekiet es makrūh sain siwiet es oeak makrūh     an die ghadiertie wat sain oearsekiet es oean doeaidlek sain siwiet es oeak oean doeaidlek     bifoearbijal siwiet es nitoe koeail     maar soemaghie kitābs het ghaskireiwie setien iesel sain siwiet es soekoen an maskie sain oearsekiet es oean doeaidlek aas kanie karai oeam temaak abdastnie boeiten daadels sain nabīḏ bai 'imām 'aʿẓam moet maak abdast met die nabïḏ bifoearbiel ien die nag wat rasūl ullāh ghaghaan oeam taghief lesan fir die ǧins daan rasūl ullāh het ghafiraagh fer ibn masʿūd wat het

[p. 21]

in die vereerde Mekka koning was. En Ibn ‘Abbās (het) verorden (dat hulle) die dooie gou uit die put Zamzam moes uithaal en hulle verorden (dat hulle) al die water van die put Zamzam moes uitgooi’. As ('n) vark in die put water val en lewendig uitkom, of ('n) hond sy bek in ('n) put se water steek, dan moet (jy) al die water van die put uitgooi. As die gedierte wat lopende bloed het dood (gaan) in die put water en opgeswel of gebars (het) in die put, dan moet (jy) gou die dooie gedierte uithaal en moet al die water van die put uitgooi, ook al was die dooie gedierte klein. As die put se water gedurig uitborrel en (jy) die put nie kan droog maak nie, dan moet (jy) van die put omtrent die water wat die put kan hou uitgooi. ('n) Mens se oorskiet (aan kos) en ('n) perd en die gedierte wat wettig (om te eet) is se oorskiet is skoon. ('n) Hond se oorskiet is vuil en vark en wilde gedierte se oorskiet is vuil. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘As ('n) hond in julle goed lek, dan moet julle die goed drie keer was’. Volgens ('n) ander oorlewering moet ('n mens) die goed sewe keer was, maar die eerste oorlewering is sterk. ('n) Kat se oorskiet en die hoender wat los loop se oorskiet en wilde voëls se oorskiet en die slang en muis wat in (die) huis bly en wat sovoort is se oorskiet is nie goed om te eet en om te drink en om (die) rituele wassing te maak nie. Wanneer ('n) mens (die) rituele wassing maak met ('n) kat of die hoenders of wilde voëls of ('n) slang of muis se oorskiet (en) hy dan die gebed maak met die rituele wassing, is die gebed reg maar is afkeurenswaardig. ('n) Esel se oorskiet en steen-esel se oorskiet is onduidelik vir ons. Byvoorbeeld1: waarlik Ibn ʿAbbas het gesê: ‘('n) Steen-esel se oorskiet is skoon’; en Ibn ʿUmar het gesê: ‘('n) Steen-esel se oorskiet is vuil’. Dan (het) die twee metgeselle (van Mohammed) ('n onderlinge) verskil gemaak en wie meer reg is, is onduidelik. As mense nie ander water kan kry nie, dan moet hulle (die) rituele wassing maak met ('n) esel of steen-esel se oorskiet. En ook (om te maak) van (die) rituele wassing en van (die) vryf-met-sand, wat van die twee voorgemaak2 (is), is reg. Al die gedierte se sweet is netsoos sy oorskiet, naamlik die gedierte wie se oorskiet skoon is, sy sweet is ook skoon; en die gedierte wie se oorskiet vuil is, sy sweet is ook vuil; en die gedierte wie se oorskiet afkeurenswaardig is, sy sweet is ook afkeurenswaardig; en die gedierte wie se oorskiet onduidelik is, sy sweet is ook onduidelik. Byvoorbeeld1: sweet is netsoos kwyl. Maar sommige boeke het geskryf: ‘('n) Steen-esel se sweet is skoon, ook al is sy oorskiet onduidelik’. As (jy) om (die) rituele wassing te maak niks kry nie behalwe dadelwyn, moet jy volgens die groot voorganger (die) rituele wassing met die dadelwyn maak. Byvoorbeeld1 in die nag wat die apostel van Allah gegaan het om ('n) lesing vir die demone te gee, toe het die apostel van Allah vir Ibn Masʿūd gevra: ‘Wat het (jy)

[p. 22]

ien djau paksak oeam temaak abdast     daan ibn masʿūd het ghasiegh iek het nabīḏ     det es heirlak daadils an es soekoen aaar     daan rasūl ullāh het ghamaak abdast met die nabīḏ     an dalīl es oeak riwāyat ʿalī yaʿnī wie nie karai aaar oeam abdast temaaknie daan hai ghamaak abdast met nabīḏ     die nabīḏ es die aaar wat daadals ien ghalie het oeam die aaar soet tawies an die daadals sagh tewies     maar aas die nabīḏ satirk ghawoer an maak miesie daroeng dat es ḥarām an miesie kanie fraiknie es riegh     moet maak tayammum moenie maak abdast met die nabīḏ nie bifoearbijal die nabīḏ sain ḥadīṭ rasūl ullāh het ghasiegh ien makkah an die 'āyah wat oearder wanier nie karai aaar nie moet maak tayammum ghakoeam af aghter rasūl ullāh ghaferhoeais fan makkah na madinah     maar 'abī yūsuf sain fatwā es soeaak bifoearbijal rasūl ullāh het gharieken fer die nabīḏ soekoenie aaar     daan die ḥadīṯ es niet mansūh̬

 

diesie bāb peraat fan tayammum     oeai moet wiet tayammum ien ʿarab taal es qaṣd oeam temaak ien wierak     an tayammum ien agāma es temaak laif soekoen fan tewie ḥadaṯ met siet tewie handie saam met die niyyat oeap soekoenie kelai daan ferai die ghasiegh ien kier daan wier sit die tewie handie oeap soekoenie kelai daan farai die tewie handie saam met almboeghs ien kier     tarewlaar miesie moet maak tayammum an maskie die pelek wat hai weghaan es dieghtabai     an die miesie wat boeitakaandie setaat es moet maak tayammum aas hai oeamterent ien mail fier es fan die aaar wat hai kan ferbireik fer abdast     oeaf hai es baang aas ferbireik aaar fer abdast sain siektie saal woear mier     oeaf hai es baang sain siektie saal belaif laang     oeaf hai es baang fer faiaandie oeaf fer wilie ghadiertie     oeaf hai es baang aas ferbireik die aaar fer abdast daan hai oeaf sain maat oeaf hoeaile sain ghadiertie saal woear doeras     oeaf hai het niet iets wat kan berieng oeait die aaar fan die pet     daan hai moet maak tayammum met al wat es fan ghoeroeant nitoe kelai an saant an kaalk an ander soear kaalk an sifat māta an zarnīh̬ an keliep an maskie die keliep het niet soetoeaf wat wient waai an maskie kan karai kelai     die iereistie šarṭ fer tayammum aas hai soeaak es oeam teferberaik aaar kanie karai aaar oeaf hai het aaar maar kanie ferbereik fer ien riedienie     die tawiedie šarṭ die kalai moet soekoen wies     die dierdie šarṣ moet ferai die jilie ghasiegh an jilie handie saam met almboeghs det es bai die rieghtie fatwā     die fierdie šarṭ es niyyat     moet mienig met haart oeam tamaak tayammum fer ṣalāt oeaf fer ander ʿibādat wat maqṣūd es wat allāhu taʿālā firaagh fan oeans     an die ʿibādat boeitan ṭahārat kanie riegh wiesnie nitoe ṣalāt ǧanāzat oeaf sugǧūd tilāwat     daan die tayammum es riegh fer aldie ʿibādats     aas kāfir ghamaak

[p. 23]

in jou paksak om (die) rituele wassing te maak?’ Toe het Ibn Masʿūd gesê: ‘Ek het dadelwyn’. (Toe het die apostel gesê:) ‘Dit is heerlike dadels en is skoon water’. Toe het die apostel van Allah (die) rituele wassing met dadelwyn gemaak. En bewys is ook die oorlewering van Ali, naamlik: ‘Wie nie water kry om (die) rituele wassing te maak nie, het (die) rituele wassing met dadelwyn gemaak’. Die dadelwyn is die water waarin dadels gelê het sodat die water soet (sou) wees en die dadels sag (sou) wees. Maar as die dadelwyn sterk geword (het) en ('n) mens dronk maak, is dit onwettig en as ('n) mens (dit) nie kan ruik2 nie, is (dit) reg. Abū Yūsuf het geleer: ‘Jy moet (die) vryf-met-sand maak, moenie (die) rituele wassing maak met die dadelwyn nie, byvoorbeeld1 die dadelwyn se berig - die apostel van Allah het (dit) gesê in Mekka en die vers wat verorden: “Wanneer (jy) nie water kry nie, moet (jy die) vryf-met-sand maak” (het) afgekom nadat die apostel van Allah verhuis (het) van Mekka na Medina’. Maar Abū Yūsuf se beslissing is swak, byvoorbeeld1 die apostel van Allah het vir die dadelwyn (as) skoon water gereken. Dan is die berig nie afgeskaf nie.

 

Hierdie hoofstuk praat van vryf-met-sand. U moet weet vryf-met-sand in die Arabiese taal is ('n) voorneme om 'n werk te maak. En vryf-met-sand in (die) godsdiens is (om die) lyf skoon te maak van (die) twee (soorte van) verontreiniging deur (die) twee hande (te) sit saam met die intensie op skoon klei; dan die gesig een keer (te) vryf; dan die twee hande weer op die skoon klei (te) sit; dan die twee hande saam met (die) elmboë een keer (te) vryf. ('n) Mens op reis moet (die) vryf-met-sand maak, ook al is die plek waarheen hy wil gaan digby. En die mens wat buitekant die stad is moet (die) vryf-met-hande maak as hy omtrent een myl ver van die water is wat hy kan gebruik vir (die) rituele wassing. Of (as) hy bang is, as (hy) water gebruik vir (die) rituele wassing, sy siekte meer sal word; of (as) hy bang is sy siekte sal (daardeur) lang bly; of (as) hy bang vir vyande of wilde gedierte is; of (as) hy bang is, as hy die water vir (die) rituele wassing gebruik, hy of sy maat of hulle se gedierte dors sal word; of (as) hy nie iets het wat die water van die put kan uitbring (nie). Dan moet hy (die) vryf-met-sand maak met al wat van grond is, netsoos klei en sand en kalk en ('n) ander soort kalk en antimoon-poeier en arseen en klip, ook al het die klip geen stof op (hom) nie. Die vryf-met-sand is geoorloof met die stof wat (die) wind (op)waai, ook al kan ('n mens) klei kry. Die eerste voorwaarde vir vryf-met-sand (is): as hy (te) swak is om water te gebruik, water nie kan kry (nie), of water het, maar (dit) vir 'n rede nie kan gebruik nie; die tweede voorwaarde (is): die klei moet skoon wees; die derde voorwaarde (is): (hy) moet die hele gesig en (die) hele hande saam met die elmboë vryf; dit is die regte beslissing; die vierde voorwaarde (is): intensie. (Hy) moet meen met (sy) hart om (die) vryf-met-sand te maak vir (die) gebed of vir ('n) ander rite wat voorgeneem is, wat Allah - hy is verhewe - van ons vra. En die rite sonder reiniging kan nie reg wees nie, soos gebed in onreinheid of neerbuig by die voordrag; dus die vryf-met-sand is reg vir al die rites.

As ('n) heiden (die)

[p. 24]

tayammum oeam tewoearṭ muslim daan kanie ṣalāt maak met die tayammumnie bifoearbiel kāfir sain niyyat isnie rieghnie     maak ḥadaṯ oeaf ǧanābat doeaidlek ien die niyyat fer tayammum es niet noedagh     det es die rieghtie fatwā yaʿnī es niet noedagh hai moet siegh iek maak tayammum oeam tebarieng wiegh qalien ḥadaṯ oeaf ghoeroeṭ ḥadaṯ fan main     sain ṣifat es det     siet sain tewiedie handie oeap die soekoenie ghoeroeant an die fingirs bietjie famakaander     daan tiel oeap sain tewie handie an soekoet af met salaat die tewie doeaimie sain kenoeakels teghin makaar ien oeaf tewie kier an die handie moet balaif oeapie     daan farai met sain tewie handie sain jilie ghasiegh     daan wier siet sain tewie handie oeap die soekoenie ghoeroeant nitoe als die ieriestie kijar     an ferai met ieder'ien hant die andar hant sain ariem fan boeitakaant an fan binie kaant saam met die almboeghs     h̬ulāṣah farai met linkerhant sain fier fengers die rieghterhant fan boeitakaant baghinent fan rieghterhant sain fengers an teriek toet naa rieghterhant sain almboegh an hau die linkerhant sain doeaim fer rieghterhant sain doeaim     daan daraai oeam die linkerhant oeap rieghterhant sain waai     daan setoeat die linkerhant toet naa die poels     daan ferai die rieghterhant sain doeaim fan boeitekaant met linkerhant sain doeaim fan benie kaant     daan ferai die lenkerhant met rieghterhant oeak oeap diesie manierie     h̬ulāṣah boeiten die ghasiegh an boeiten tawie handie saam met almboeghs niks mier moenie ferainie     tayammum es riegh ferai die miesie wat het ǧanābat oeafî qelien ḥadaṯ an es riegh fer die foeroeans wat ghahet ḥaiḍ oeaf nifās boeiten dafierent     dalīl es diesie ḥadīṯ yaʿnī ien koeloeam miesie ghaqoeam bai rasūl ullāh ʿalaih issalām an hoeaile siegh oeans belaif ien sant an oeans kanie karai aaar nie oeamterent ien oeaf tewie maandnie die miesie     fan oeans wat karai ǧanābat oeaf ḥaiḏ oeaf nifās wat moet maak daan     rasūl ullāh ghasiegh moet maak tayammum     foear die tait fan ṣalāt es riegh befoearbijal tayammum sain ḥadīṯs nie ghamaak defrent toesien tayammum ien die tait an toesien tayammum foear die tait     an kan maak ṣalāt met die tayammum hoefel welhie fan farḍ an fan sunnat nitoe abdast     dalīl es diesie ḥadīṯ     tayammum fer ṣalāt ǧanāzat es ǧā'iz ien die tait hai es baang aas hai maak abdast ṣalāt ǧanāzat sal ferloeap     dalīl es diesie ḥadīṯ     an oeak tayammum es riegh aas hai baang es toet maak abdast ṣalāt ʿīd ien die beghensel saal ferloeap     an oeakoe tayammum es riegh aas hai beghent ṣalāt ʿīd met abdast daan beriek sain abdast ien die ṣalāt an hai es baang toet maak wier abdast oeam timaak ṣalāt foelkoem die imām saal kilaar met die ṣalāt ʿid     tayammum es niet riegh aas hai baang es toet hai maak abdast ṣalāt ǧumʿat saal ferloep oeaf hai es baang toet hai maak abdast ṣalāt maǵrib oeaf ander ṣalāt fan die faif ṣalāts saal ferloep     die

[p. 25]

vryf-met-sand gemaak (het) om moslem te word, dan kan (hy) nie (die) gebed kragtens die vryf-met-sand maak nie, want (die) heiden se intensie is nie reg nie. (Dit) is nie nodig (om) verontreiniging of onreinheid duidelik (te) maak in die intensie (nie). Dit is die regte beslissing, naamlik: (Dit) is nie nodig (dat) hy moet sê: ‘Ik maak (die) vryf-met-sand om klein verontreiniging of groot verontreiniging weg te bring van my’ (nie). Sy beskrywing is dit: (hy) sit sy twee1 hande op die skoon grond en die vingers ('n) bietjie van mekaar; dan tel (hy) sy twee hande op en skud (die sand) af deur die twee duime se kneukels teen mekaar (te) slaan, een of twee keer, en die hande moet oop bly; dan vryf (hy) met sy twee hande sy hele gesig; dan sit (hy) sy twee hande weer op die skoon grond netsoos die eerste keer; en vryf met elke hand die ander hand se arm van (die) buitekant en van (die) binnekant saam met die elmboë. Saamgevat: (hy) vryf met (die) linkerhand se vier vingers die regterhand van (die) buitekant, beginnend van (die) regterhand se vingers en trek tot by die regterhand se elmboog en hou die linkerhand se duim voor (die) regterhand se duim; dan draai (hy) die linkerhand op die regterhand se waai; dan stoot (hy) die linkerhand tot by die pols; dan vryf (hy) die regterhand se duim van (die) buitekant met (die) linkerhand se duim van (die) binnekant; dan vryf (hy) die linkerhand met (die) regterhand ook op hierdie manier. Saamgevat: behalwe die gesig en behalwe (die) twee hande saam met (die) elmboë moet (hy) niks meer vryf nie. Vryf-met-sand is reg vir al die2 mense wat onreinheid of klein verontreiniging het en is reg vir die vroue wat menstruasie of bevalling gehad (het), sonder verskil3. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘'n Klomp mense (het) gekom by die apostel van Allah en hulle sê: ‘Ons bly in (die) sand en ons kan nie water kry nie omtrent een of twee maande nie; die mense van ons wat kry onreinheid of menstruasie of bevalling wat moet (hulle) maak?’ Die apostel van Allah (het) gesê: ‘(Julle) moet (die) vryf-met-sand maak’. Vryf-met-sand4 voor die tyd van (die) gebed is reg, want vryf-met-sand se berigte (het) nie verskil gemaak tussen vryf-met-sand op die tyd en tussen vryf-met-sand voor die tyd (nie). En (hy) kan maak (die) gebed met die vryf-met-sand (met) hoeveel (hy) wil hê van plig en van gebruik netsoos (die) rituele wassing5. Bewys is hierdie berig...6. Vryf-met-sand vir (die) begrafnisgebed is geoorloof op die tyd (dat) hy bang is (dat), as hy (die) rituele wassing maak, die begrafnisgebed sal verloop. En ook so is vryf-met-sand reg as hy die feesgebed begin met ('n) rituele wassing (en) dan sy rituele wassing breek tydens die gebed en hy bang is (dat), voordat (hy) weer (die) rituele wassing maak om (die) gebed volkome te maak, die voorganger klaar sal (wees) met die feesgebed. Vryf-met-sand is nie reg as hy bang is (dat) voordat hy (die) rituele wassing maak, die Vrydagsgebed sal verloop of hy bang is, voordat hy (die) rituele wassing maak, die aandgebed of ('n) ander gebed van die vyf gebede sal verloop. Die

[p. 26]

tayammum nie woearṭ bāṭil met riddat nie     maar al wat beriek abdast oek beriek tayammum     an aas hai karai aaar oeam terant ghanoegh fer sain abdast an ǵusl an karai karagh oeam teferberiek die aaar daan die tayammum woearṭ bāṭil an kanie mier ṣalāt maak met die tayammumnie     aas hai ien ṣalāt karai karagh oeam teferberiek die aaar daan die ṣalāt woerṭ bāṭil     aas hai karai karagh fer aaar aghter hai kelaar es met ṣalāt die ṣalāt nie woearṭ bāṭilnie     aas musāfir ferghiet aaar ien sain paksak an hai ghamaak ṣalāt met tayammum naadaraant karai ghadaghtie het aaar moenie wijar biaal die ṣalātnie     es mustaḥab fer die miesie wat dang hoeaile saal karai aaar maak ṣalāt laat bietjie foear die ent fan die tait     aas hai deng het aaar dieghtebai oeamterent ien pail fier yaʿnī oeamterent dierie hoeanderṭ ḏirāʿ toet fier hoeanderṭ ḏirāʿ daan es wāǧib soek aaar fan wattekaant     hai deng het aaar     aas hai wiet hetnie aaar dieghtebai nie     daan es niet wāǧib soek aaar an kan maak tayammum     es wāǧib koep aaar fer abdast an fir ǵusl aas hai het die aaar sain perais     an miesie ferkoep die aaar met sain perais     aas hai het niet ghielt oeam tekoep aaar oeaf hai het ghielt maar die aaar     waas deir es niet wāǧib moet koep die aaar     aas sain maat     het aaar daan moet feraagh fer hem die aaar oeam temaak abdast an ǵusl     aas die maat waijar die aaar daan hai moet maak tayammum     aas die tarewlaar ghamaak tayammum foear hai feraagh aaar fan sain maat die tayammum es riegh     oeaf die man wat het ǧanabat ghamaak tayammum ien setaan fer riedie hai es baang saal karai kau sain tayammum es riegh     die miesie wat het sier moenie abdast an tayammum ghalaik maaknie     aas baiaang pelekie fan sain laif es sijar daan hai moet maak tayammum an moenie abdast oek maaknie     aas sijar pelek fan sain laif waas bietjie waas die wat ghasoeant es an ferai oeap die sijar pelek     aas kanie oeapnie daan ferai oeap die laap

 

diesie bāb peraat fan ferai oeap tewie h̬uffie ien abdast     ferai oeap tewie h̬uffie es ǧā'iz an es fersieker met rasūl ullāh sain ḥadḫṯ     farai oeap tewie h̬uffie ien abdast es riegh fer aldie miesie wat abdast es wāǧib oeap hoeaile     maar ferai oeap h̬uffie es niet ǧā'iz fer die miesie wat ǵusl es wāǧib oeap hoeaile     kan farai oeap tewie h̬uffie ien die tewiedie abdast aas die tewie h̬uffie waas an sain foetie ien die tait sain ieriestie abdast waas foelkoem     daan ber'iek die abdast an maskie het hai an ghatarak die h̬uffie ien miedel fan die ieriestie abdast     h̬ulāṣah ien die pelaas fan waas tewie foetie kan ferai oeap tawie h̬uffie ien abdast aas die tawie h̬uffie waas an sain foetie ghalaik met foelkoem abdast daan die abdast beriek daan hai wijar maak abdast an farai oeap tewie h̬uffie     ien die pelaas fan waas tewie foetie     woenar aghtagh ien

[p. 27]

vryf-met-sand word nie ongeldig deur afval (van die Islam) nie; maar al wat (die) rituele wassing breek, breek ook (die) vryf-met-sand. En as hy kry water omtrent genoeg vir sy rituele wassing en bad en kry krag om die water te gebruik, dan word die vryf-met-sand ongeldig en kan (hy) nie meer (die) gebed met die vryf-met-sand maak (nie). As hy tydens (die) gebed krag kry om die water te gebruik, dan word die gebed ongeldig. As hy krag kry vir water nadat hy klaar is met (die) gebed, word die gebed nie ongeldig nie. As ('n) reisiger (die) water in sy paksak vergeet en hy (die) gebed met vryf-met-sand gemaak (het en) naderhand (die) gedagte kry (dat hy) water het, moet hy nie weer die gebed betaal nie. (Dit) is gewens vir die mense wat dink hulle sal water kry, (om die) gebed laat (te) maak, ('n) bietjie voor die einde van die tyd. As hy dink (hy) het water digby, omtrent een pyl (skoot) ver, naamlik omtrent drie honderd el tot vier honderd el, dan is (dit) verpligtend (om) water te soek van watter kant hy dink (dit) het water. As hy weet (hy) het nie water digby nie, dan is (dit) nie verpligtend (om) water (te) soek (nie) en kan (hy) vryf-met-sand maak. (Dit) is verpligtend (om) water vir (die) rituele wassing en vir (die) bad (te) koop, as hy die water se prys het en mense die water vir sy prys verkoop. As hy nie geld om water te koop (nie) of hy geld het maar die water was duur, is (dit) nie verpligtend (dat hy) die water moet koop (nie). As sy maat water het dan moet (hy) vir hom die water om (die) rituele wassing en bad te maak vra. As die maat die water weier, dan moet hy vryf-met-sand maak. As die reisiger vryf-met-sand gemaak (het) voor hy water van sy maat vra, is die vryf-met-sand reg. Of, die mens wat onreinheid het (en) vryf-met-sand gemaak (het) in ('n) stad1 omrede hy is bang (dat hy) verkoue sal kry, sy vryf-met-sand is reg. Die mens wat seer het, moenie (die) rituele wassing en vryf-met-sand tegelyk maak nie. As baie plekke van sy lyf seer is, dan moet hy vryf-met-sand maak en nie ook (die) rituele wassing maak nie. As (die) seer plek van sy lyf ('n) bietjie was, was (dan) die (plekke) wat gesond is en vryf op die seer plek. As (die verband) nie kan oop nie, vryf dan op die lap.

 

Hierdie hoofstuk praat van vryf op (die) twee sokkies by (die) rituele wassing. (Om te) vryf oor (die) twee sokkies is geoorloof en is verseker deur die apostel van Allah se berig...2. (Om te) vryf oor (die) twee sokkies by (die) rituele wassing is reg vir al die mense vir wie (die) rituele wassing verpligtend is. Maar (om te) vryf oor (die) sokkies is nie geoorloof vir die mense vir wie die bad verpligtend is (nie). ('n Mens) kan vryf oor (die) twee sokkies by die tweede rituele wassing as die twee sokkies aan sy voete was op die tyd (dat) sy eerste rituele wassing volkome was (en) die rituele wassing vervolgens breek, ook al het hy die sokkies in (die) middel van die eerste rituele wassing aangetrek. Saamgevat: In die plek van (die) was (van die) twee voete kan (hy) by (die) rituele wassing oor (die) twee sokkies vryf; as die twee sokkies aan sy voete tegelyk met (die) voltooiing (van die) rituele wassing was (en) die rituele wassing vervolgens breek, dan maak hy weer (die) rituele wassing en vryf oor (die) twee sokkies in die plaas van (om die) twee voete (te) was. (As hy) in die plek

[p. 28]

die pelak det es ǧā'iz     farai oeap tewie h̬uffies sain tait fer muqīm miesie es oeamterent ien dagh an ien nagh     an tarawlaar miesie es oeamterent derie dagh an derie nagh     ieder ien beghent rieken sain tait fan die tait sain ieriestie abdast ghaberiek     moenie rieken fan die tait wat hai ghamaak die ieriestie abdastnie an moenie rieken fan die tait wat hai an ghatarak die tewie h̬uffes     farai oeap ieder ien h̬uf fan boe oeamterent derie fengers es noedagh     mendaar aas die es niet ǧā'iz     dalīl es riwāyat ʿalī yaʿnī islām sain agama esnie met rāynie     aas die agām waas met rāy daan farai oeap tewie uffes fan oeander waas mier bieter maar iek het ghasien rasūl ullāh ʿalaihi ssalām ghafirai oeap sain tewie h̬uffes fan boe maar nie fan oeander nie     es sunnat farai ien kier oeap die rieghter foet sain h̬uf met rieghter hant sain fingers an farai ien kier oeap die lenker foet sain h̬uf met lenker hant sain fengers an hau die fengers riegh oeait an bietjie faamakaander an baghint fan die toeantjies an terek setriepis toet naa die sekien dalīl es riwāyat ṣadr uššarīʿat yaʿnī rasūl ullāh ʿalaihi ssalām het ghafarai tewie h̬uffes met sain fengers     aas ghoeroea ghat het ien h̬uf daan es niet ǧā'iz farai oeap die h̬uf     die ghoeroea ghat es die ghat wat derie qalainie toeantjies kan qoeam oeait     aas ien h̬uf sain qalainie ghattjies rieken bai makaander woear tamaai ghat daan kanie farai oeap die h̬ufnie     moenie rieken tewie h̬uffes sain qalainie ghattjies bie makaander nie     maar die qalainie fijoelaghaites wat ghaspart oeap miesie aas rieken bai makaander woear baiaang daan maak sain ṣalāt bāṭil     an     aas qalainie peliekes fan sain ʿaurat woear oepen baar an aas rieken bai makaander woear tamaai pelek maak sain ṣalāt bāṭil     aal wat maak abdast bāṭil oek maak farai oeap die h̬uffes bāṭil     an tarak oeait die h̬uf oeak maak farai oeap die h̬uffes bāṭil     an aas farai oeap h̬uf sain tait ghadaan farai oeap die h̬uffes woearṭ bāṭil aas hai es niet baang sain foetie saal af foerau fan die kau     maar aas hai es baang fer sain foetie aas waas die foetie aghtar die tait ghadaan daan hai kan farai oeap die h̬uffes laanger aas die tait     aas oeait terek sain h̬uf oeaf die tait ghadaan an hai     het abdast daan moet waas sain tewie foetie alien yaʿnī es niet noedagh moet wier maak foelkoem abdast     wanier mier aas haalf fan foet koeam oeait toet h̬uf sain saaq farai oeap die h̬uf biriek daan     moet waas sain tewie foetie alien aas sain abdast noegh ghabalaif     aas muqīm miesie farai oeap die h̬uffes an hoeaile ghaat terewel foear ien dagh an ien nagh foelkoem ghawoear daan hoeaile kan farai oeap die h̬uffes nitoe tarawelaar miesie     aas tarawelaar miesie farai oeap h̬uffes an aghter ien dagh an ien nagh hoeaile woearṭ muqīm daan hoeaile moet bering oeait die h̬uffes an waas die foetie     aas hoeaile foer ien dagh an ien nagh woearṭ muqīm kan farai oeap die h̬uffes ien dagh an ien nagh foelkoem     aas

[p. 29]

woonagtig (is), is dit geoorloof. Vir gevestigde mense is (die) tyd (om) oor (die) twee sokkies (te) vryf omtrent een dag en een nag. En (vir) reisende mense is (dit) omtrent drie dae en drie nagte. Elkeen begin sy tyd (te) reken van die tyd (dat) sy eerste rituele wassing gebreek (het). Moenie reken van die tyd wat hy die eerste rituele wassing gemaak (het) nie en moenie reken van die tyd wat hy die twee sokkies aangetrek (het nie). (Om te) vryf oor elke sokkie omtrent drie vingers van bo is nodig. Minder as dit is nie geoorloof (nie). Bewys is die oorlewering van Ali, naamlik: ‘(Die) Islam se godsdiens berus nie op eie insig nie; as die godsdiens op eie insig sou berus, dan was dit meer beter (om te) vryf oor (die) twee sokkies van onder, maar ek het gesien die apostel van Allah - aan hom die groet - (het) gevryf op sy twee sokkies van bo maar nie van onder nie. (Dit) is gebruik (om) een keer oor die regter voet se sokkie (te) vryf met (die) regterhand se vingers en een keer oor die linker voet se sokkie (te) vryf met (die) linkerhand se vingers en (om) die vingers reguit en ('n) bietjie vanmekaar (te) hou en (om te) begin van die toontjies en strepies te trek tot na die skeen. Bewys is die oorlewering van ‘die voorste van die wet’, naamlik: ‘Die apostel van Allah - aan hom die groet - het (die) twee sokkies met sy vingers gevryf’. As ('n mens 'n) groot gat in (die) sokkie het, dan is (dit) nie geoorloof (om) oor die sokkie (te) vryf (nie). Die groot gat is die gat waardeur drie klein toontjies kan uitkom. As een sokkie se klein gaatjies by mekaar gereken 'n tamaai gat word, dan kan ('n mens) nie op die sokkie vryf nie. (Hy) moenie twee sokkies se klein gaatjies bymekaar reken nie; maar die klein vuilighede wat op ('n) mens gespat (het), as (hulle) bymekaar gereken baie word, dan maak (hulle) sy gebed ongeldig; en as klein plekkies van sy skaamdele openbaar word en bymekaar gereken ('n) tamaai plek word, maak (dit) sy gebed ongeldig. Al wat (die) rituele wassing ongeldig maak, maak ook vryf oor die sokkies ongeldig. En die sokkie uittrek maak ook vryf oor die sokkies ongeldig. En as ('n mens nadat) vryf oor die sok se tyd gedaan (is), oor die sokkies vryf, word (dit) ongeldig as hy nie bang is sy voete sal geaffekteer1 (word) deur die koue; maar as hy bang is vir sy voete as (hy) die voete was (nadat) die tyd gedaan (is), dan kan hy langer as die tyd oor die sokkies vryf. As (hy) sy sokkie uittrek of die tyd gedaan (is) en hy het (die) rituele wassing, dan moet (hy) sy twee voete alleen was, naamlik (dit) is nie nodig (dat hy) (die) rituele wassing weer volkome moet maak. Wanneer meer as (die) helfte van (die) voet uitkom tot (die) sokkie se sak, breek die vryf oor die sokkie; dan moet hy alleen sy twee voete was, as sy rituele wassing nog (geldig) gebly (het). As gevestigde mense oor die sokkies vryf en hulle gaan reis voor(dat) een dag en een nag volkome geword (het) dan kan hulle oor die sokkies vryf netsoos reisende mense. As reisende mense oor die sokkies vryf en hulle na een dag en een nag gevestigdes word, dan moet hulle die sokkies uitbring en die voete was. As hulle voor een dag en een nag gevestigdes word, kan hulle een volkome dag en nag oor die sokkies vryf. As

[p. 30]

die miesie wat het ʿuḏr an ghatarak die h̬uffes ien die tait sain ʿuḏr oeap ghahau daan hoeaile kan farai oeap die h̬uffes nitoe ghasoende miesie     aas hoeaile an ghatarak die h̬uffes ien die tait sain     ʿuḏr noeghnie oeap ghahau nie daan hoeaile kan farai oeap die     h̬uffes ien die tait fan ṣalāt     maar hoeaile kanie farai oeap die h̬uffes aghter die tait fan ṣalātnie     kan farai oeap die h̬uf wat     hai an ghatarak oeap die ander h̬uf foear sain abdast ghaberiek     es ǧā'iz farai oeap die koesie wat ghasietnaai fiel oeam fan boe an fan oeander oeaf ghasietnaai fiel alien fan oeander die kausie     an oeak kan farai oeap diekie kausie wat miesie kan loep oeamterent derie meil fier det es die rieghtie fatwā     es niet ǧā'iz farai oeap die suwarbān     an es niet ǧā'iz farai oeap die     qalansuwat as kufīyah an ander     an es niet ǧā'iz farai oeap     die miqnah     an es niet ǧā'iz farai oeap die mansukūn     es ǧā'iz farai oeap die sepalk     an es ǧā'iz farai oeap die laap wat oeap die sijar pelek es an fanoefoeart es an maskie faas ghamaak die sapalk an die laap soeander abdast     farai oeap die sapalk an oeap die laap es nitoe waas oeander die sapalk an oeander die     laap soefijal die sijar bilaif     farai oeap die sapalk an oeap     die laap wat oeap die sijar pelek es an waas die ander pelek wat ghasoeant es ghalaik ien aldie tait wat hai welhie     an oeak farai oeap aldie baandie wat hai oeam gharoel oeap die laap     an farai oeap sijar pelek boe die laap ghalaik aas loeas maak saal woear mier sier     hat oeander die laap senai oeaf ander sijar es ghalaik oeam tefarai     aas farai oeap mier aas half fan     die baandie es ghanoegh det es riegh fatwā     aas die sapalk oeaf die laap faal af ien ṣalāt fan die sijar wat ghasoeant ghawoear     daan farai oeap sepalk an oeap die laap woearṭ bāṭil an moet wier beghent die ṣalāt     aas die sier noeghnie ghasoeant ghawoearnie farai oeap die sepalk an oeak die laap nie woearṭ bāṭilnie an maskie die sepalk faal af     aas hai nie farai oeap die sepalk an oeap     die laap boeiten riedienie det es ǧā'iz     aas ghasiet mersainie     oeap foet sain barsie an die aaar kanie raak oeander die mersainie nie daan es ghanoegh laat die aaar loep boe die mersainie     niyyat es niet noedagh oeam tafirai oeap die h̬uf an oeap die koeapnie an oeap die sepalk an oeap die laapnie

 

diesie bāb paraat fan ḥaiḍ     oeai moet wiet ḥaiḍ het tewie maʿnā     die ieriestie maʿnā wat ʿarab miesie ferberaik es alwat den     es sain teloep     die tewiedie maʿnā wat ien agamah ferberiek es diesie maʿnā wat nau saal siegh     ḥaiḍ wat es ien agamah es die beloet koeam oeait fan die foerau sain raḥim wat ghakarai bulūǵ boeiten siektie ghakoeam     die beloet wat ghanoemt ḥaiḍ sain koeartastie tait es derie dagh an derie nagh     mender aas die     esnie ḥaiḍnie     an sain laangstie tait es tien dagh an tien nagh

[p. 31]

die mense wat 'n mediese ekskuus het die sokkies aangetrek het op die tyd (dat) sy ekskuus opgehou (het), dan kan hulle oor die sokkies vryf netsoos gesonde mense. As hulle die sokkies aangetrek het op die tyd (dat) sy ekskuus nog nie opgehou (het) nie, dan kan hulle vryf oor die sokkies op die tyd van (die) gebed; maar hulle kan nie oor die sokkies vryf na die tyd van (die) gebed nie. ('n Mens) kan oor die sokkies vryf wat hy oor die ander sokkie aangetrek (het) voor(dat) sy rituele wassing gebreek (het). (Dit) is geoorloof (om) oor die kouse (te) vryf waarom van bo en van onder vel met naaldwerk gesit (is); en ook kan (hy) vryf oor dikke kouse waarmee ('n) mens omtrent drie myl kan loop; dit is die regte beslissing. (Dit) is nie geoorloof (om) oor die tulband (te) vryf (nie); en (dit) is nie geoorloof (om) oor die hoofdeksel, soos (die) kopdoek en ander, (te) vryf (nie); en (dit) is nie geoorloof (om) oor die sluier (te) vryf (nie); en (dit) is nie geoorloof (om) oor die handskoene (te) vryf (nie). (Dit) is geoorloof (om) oor die spalk te vryf; en (dit) is geoorloof (om) oor die lap wat op die seer plek is en (dit wat) van dieselfde aard is (te) vryf, ook al (was) die spalk en die lap vasgemaak sonder rituele wassing. (Om te) vryf oor die spalk en oor die lap is netsoos (om te) was onder die spalk en onder die lap, vir sover die seer bly. (Om te) vryf oor die spalk en oor die lap wat op die seer plek is, en (om te) was die ander plek wat gesond is tegelykertyd (kan gebeur) op elke tyd wat hy wil hê; en ook (om te) vryf oor al die bande wat hy omgerol (het) oor die lap; en (om te) vryf oor die seer plek bo die lap, (as) terstond as (hy dit) losmaak (dit) meer seer sal word. (Of hy) onder die lap ('n) sny of ander seer het, is gelyk (ten aansien van) om te vryf. As (hy) oor meer as (die) helfte van die bande vryf, is (dit) genoeg; dit is die regte beslissing. As die spalk of die lap tydens die gebed afval van die seer wat gesond geword (het), dan word (die) vryf op (die) spalk en op die lap ongeldig en moet (hy) die gebed weer begin. As die seer nog nie gesond geword (het) nie, word (die) vryf op die spalk en op die lap nie ongeldig nie, ook al val die spalk af. As hy nie oor die spalk en oor die lap (ook) sonder (mediese) rede vryf nie, is dit geoorloof. As (hy) medisyne op (sy) voet se barsie gesit (het) en die water nie onder die medisyne kan raak nie, dan is (dit) genoeg (om) die water bo die medisyne (te) laat loop. Intensie is nie nodig om te vryf op die sokkie en op die kop nie en op die spalk en op die lap nie.

 

Hierdie hoofstuk praat van menstruasie. U moet weet ‘menstruasie’ het twee betekenisse. Die eerste betekenis wat Arabiese mense gebruik is: al wat se loop dun is. Die tweede betekenis wat in (die) godsdiens gebruik (word) is hierdie betekenis wat (ek) nou sal sê. ‘Menstruasie’ wat in (die) godsdiens is, is die bloed (wat) uitkom van die baarmoeder van die vrou wat meerderjarigheid gekry (het), behalwe (as) siekte gekom (het). Die bloed wat menstruasie genoem (word) se kortste tyd is drie dae en drie nagte. Minder as dit is nie menstruasie nie. En sy langste tyd is tien dae en tien nagte.

[p. 32]

     laanger aas die esnie ḥaiḍnie     dalīl es diesie ḥadīṯ     die beloet wat ghakoeam mender aas derie daghs an die beloet wat ghakoeam mier aas tien daghs es istaḥāḍat     aldie sies ṣoeart beloet wat foeroeans karaigh ien ḥaiḍ tait es ḥaiḍ boeiten die soekoenie wiet     die sies ṣoeart es soeat an roewija an ghijal an piers an ghoeroen an faal maar soekoenie wiet esnie ḥaiḍnie     die soekoen wat     toesien tiwie beloet es ien ḥaiḍ sain tait oeak es ḥaiḍ yaʿnī aas beloet koeam oeamterent ien dagh naaderaant soetoep oeamterent agh daghs naaderaant wier koeam oeamterent ien dagh daan aldie tien daghs wat die beloet ghakoem an wat die beloet nie ghakoeamnie alghar es ḥaiḍ     ien ḥaiḍ tait sai kanie maak ṣalātnie an kanie maak poeasah nie     es farḍ sai moet biaal die poeasah ien ander tait maar es niet farḍ biaal die ṣalāt     dalīl es sitti ʿā'išat sain riwāyat     an ien ḥaiḍ tait sai kanie ghaat ien die masǧid nie     dalīl es diesie ḥadīṯ     an ien ḥaiḍ tait sai kanie maak tawāf oeam die kaʿbatnie     an ien ḥaiḍ tait haar man kanie raak haar laif oeamterent wat oeander die 'izār esnie maar kan soen an boe haar kelierie kan raak     wie siegh haar ǧimāʿ es ḥalāl woearṭ     kāfir     aas haar ḥaiḍ soetoep aghter tien dagh foelkoem ghawoear daan haar ǧimāʿ woearṭ ḥalāl fer haar man foear sai maak ǵusl     fan ḥaiḍ maar es mustaḥab aas die man wagh toet sai maak ǵusl daan maak ǧimāʿ met haar     aas haar ḥaiḍ soetoep foear tien dagh     daan haar ǧimāʿ es niet ḥalāl foear sai maak ǵusl     oeaf haar ḥaiḍ soetoeap foear tien dagh an belaif fan ṣalāt sain tait oeamterent     sai kan maak die ṣalāt ien daan haar ǧimāʿ es niet ḥalāl foear die tait ferloeap maar aas sai noeghnie ǵusl ghamaaknie an die tait ghaferloep daan haar ǧimāʿ es ḥalāl foear ǵusl     aas haar ḥaiḍ soetoeap foear haar ʿādat daan haar ǧimāʿ es niet ḥalāl an maskie sai het ghamaak ǵusl     soekoen sain koeartestie tait es faif tien dagh andie ant soekoean sain laangestie tait esnie doeaidleknie befoearbeil soemoeghie foeroeans belaif soekoen oeamterent ien djaar oeaf     tewie djaar oeaf ien haar jilie audoedam nie karai ḥaiḍnie     maar kan riekin haar soekoen sain laangestie tait aas haar beloet an hau qoeam daan es noedagh siet fer haar soekoen tait an ḥaiḍ tait ʿādat daan haar soekoen sain laangestie tait es doeaidlek     daan moet riekan fan iedarien maant tien dagh fer haar ḥaiḍ an wat belaif     fan die maant fer haar soekoen     wanier haar beloet koeam haar manier tait wat mier ghakoeam aas tien dagh es nie ḥaiḍnie maar     es istiḥāḍat     aas haar boeloet ghakoeam oeawer haar manier tait maar nie mijar aas tien daghnie daan alghar es ḥaiḍ     aas sai     niewie beghent ḥaiḍ karai an haar beloet ghakoeam mier aas tien     dagh ien die beghensel daan oeamterent tien dagh es ḥaiḍ     wat mier es aas die tien dagh es istiḥāḍat     oeai moet wiet nifās     ien agāma es die boeloet wat koeam oeait fan foeroe sain raḥm     aghter kent ghaboearie     die nifās sain affirie es nitoe ḥaiḍ sain

[p. 33]

Langer as dit is nie menstruasie nie. Bewys is hierdie berig...1.

Die bloed wat minder as drie dae gekom (het) en die bloed wat meer as tien dae gekom (het) is pseudo-menstruasie. Al die ses soorte bloed wat vrouens kry in menstruasie-tyd is menstruasie behalwe die skone wit. Die ses soorte is swart en rooi en geel en pers en groen en vaal, maar skone wit is nie menstruasie nie. Die skoon wat tussen twee bloed(vloeiinge) in menstruasie se tyd is, is ook menstruasie, naamlik as bloed omtrent een dag kom, naderhand omtrent agt dae stop (en) naderhand omtrent een dag weer kom, dan is al die tien dae wat die bloed gekom en wat die bloed nie gekom (het) nie, alger menstruasie. In menstruasie-tyd kan sy nie (die) gebed maak nie en kan (sy) nie (die) vaste maak nie. (Dit) is ('n) verpligting (dat) sy die vaste moet betaal op ('n) ander tyd, maar (dit) is nie ('n) verpligting (om) die gebed (te) betaal (nie). Bewys is vrouwe Aʿisja se oorlewering...1. En in menstruasie-tyd kan sy nie in die moskee gaan nie. Bewys is hierdie berig...2. En in menstruasie-tyd kan sy nie (die) rondgang om die kaʿba maak nie. En in menstruasie-tyd kan haar man haar lyf omtrent wat onder die lyfdoek is nie raak nie, maar (hy) kan (haar) soen en kan (haar) bo haar klere raak. Wie sê gemeenskap met haar is geoorloof, word ('n) ongelowige. As haar menstruasie stop nadat tien dae volkome geword (het), dan word gemeenskap met haar geoorloof vir haar man voor(dat) sy (die) bad van menstruasie maak, maar dit is wenslik as die man wag tot sy (die) bad maak (en) dan gemeenskap met haar maak. As haar menstruasie voor tien dae stop, dan is gemeenskap met haar nie wettig voor sy ('n) bad maak (nie). Of (as) haar menstruasie voor tien dae stop en (daar) van die gebed se tyd (oor) bly omtrent (soveel dat) sy die gebed (daar) in kan maak, dan is gemeenskap met haar nie wettig voor (dat) die tyd verloop (nie), maar as sy nog nie (die) bad gemaak (het) nie en die tyd (het) verloop, dan is gemeenskap met haar voor (die) bad wettig. As haar menstruasie voor haar gewoonte stop, dan is gemeenskap met haar nie wettig (nie), ook al het sy (die) bad gemaak. Skoon se kortste tyd is vyftien dae en die end (van) skoon se langste tyd is nie duidelik nie, byvoorbeeld2 sommige vrouens bly omtrent een jaar of twee jare skoon of kry in haar hele ouderdom3 nie menstruasie nie. Maar ('n mens) kan haar skoon se langste tyd bereken as haar bloed aanhou kom; dan is (dit) nodig (om) vir haar skoon tyd en menstruasie-tyd (die) gewoonte (vas te) sit; dan is haar skoon se langste tyd duidelik. Dan moet ('n mens) van elke maand tien dae vir haar menstruasie reken en wat van die maand (oor) bly vir haar skoon. Wanneer haar bloed oor haar gewone tyd kom - wat meer gekom (het) as tien dae is nie menstruasie nie, maar is pseudo-menstruasie. As haar bloed oor haar gewone tyd gekom (het), maar nie meer as tien dae (nie), dan is alles menstruasie. As sy opnuut begin (om) menstruasie (te) kry en haar bloed (het) meer as tien dae in die begin gekom, dan is (dit) omtrent tien dae menstruasie. Wat meer is as die tien dae is pseudo-menstruasie. U moet weet ‘bevalling’ in die godsdiens is die bloed wat uitkom van ('n) vrou se baarmoeder na ('n) kind gebore (is). Die bevalling se affêre is netsoos menstruasie se

[p. 34]

affirie     sain die koeartestie tait es nie tiel baar nie     an die nifās sain laangestie tait es fiertagh dagh     dalīl es 'ummu salamat sain riwāyat     an dalīl es tirmiḏī sain riwāyat     die beloet     wat soemaghie boenten foeroeans karai ien boentan tait es nie ḥaiḍnie an die beloet wat soemaghie foeroeans karai ien die tait kent boerie foear mier aas half fan die kent sain laif waas oeait esnie ḥaiḍnie maar es istiḥāḍat     die foeroe wat karai nifās aas haar manier tait fan nifās waas mier aas fiertagh dagh daan die boeloet wat mier ghakoeam aas fiertagh dagh toet haar manier tait es nifās an wat mier es aas haar manier tait esnie nifāsnie maar es istiḥaḍat     aas haar boeloet ghakoeam mier aas fiertagh dagh an haar manier tait esnie mier aas fiertagh daghnie daan die boeloet wat ghakoeam toet fiertagh dagh es nifās an wat mier es aas fiertagh dagh esnie nifāsnie maar es istiḥaḍat     foerau sain manier tait fan ḥaiḍ an fan nifās belaif setaan an roeail met ien kier     die foerau wat karai tewie lengie haar nifās es fan die ieriestie kent an haar ʿiddat es ghadaan met die laastie fan die tewie lengie     det es bai alghar ʿālims     aas soemaghie fan siqṭ sain laif paartes nitoe nis oeaf hant oeaf foet es oepanbaar daan die siqṭ es kent     daan sain moeder het ghakarai nifās     an aas sain moeder ǧāriyat es daan sai woearṭ 'ummu walad     an die ṭalāq met wilādat muʿallaq es faal af met die siqṭ wat sain soemaghie laif paartes woearṭ oeapenbaar     an sain moeder sain ʿiddat woear ghadaan met hem     die boeloet wat sain naam es istiḥāḍat es nitoe nis sain boeloet wat anhau koeam daan sai moet maak ṣalāt met fersie abdast ien iederien tait an sai moet maak poeasah an haar ǧimāʿ es ǧā'iz

 

Diesie faṣl paraat fan die foerau sain ṣalāt wat karai istiḥāḍat an fan die miesie wat kanie hau abdastnie     die foerau wat karai istiḥāḍat an die miesie wat sain besnen an hau koeam oeaf karai lakseir siktie oeaf maak went ghadieragh oeaf sain nis hau an boeloet oeaf die boeloet fan sain sijar nie hau oeapnie hoeaile moet maak farsie abdast far ieder ien ṣalāt maar ien sain tait     an hoeaile kan maak ṣalāt farḍs an nafls ṣoefiel hoeaile welhie met die abdast ien die tait maar aas die tait ghaat wiegh daan die abdast woearṭ bāṭil     daan moet wier maak farsie abdast fer ander ṣalāt ien sain tait     hoeaile sain abdast woearṭ bāṭil met die tait ghaat wiegh     aas hoeaile maak abdast ien ṣalāt faǧr sain tait daan hoeaile kan maak met     die abdast al wat hoeaile welhie fan farḍs an wāǧibs an sunnats an mustaḥabs ien die tait maar waneir soent koeam oeait daan hoeaile kan niks mijar maaknie met die abdastnie     aas hoeaile maak abdast aghtar soeant koeam oeait daan hoeaile kan maak ṣalāt ẓuhr met die abdast     die maʿḏūr es die miesie wat anhau karai siektie wat beriek abdast yaʿnī oeamterent ien tait fan ṣalāt hai esnie farei fan die siektie nie     aas ien foerau karai kent soeander

[p. 35]

affêre. Sy kortste tyd is nie telbaar nie; en die ‘bevalling’ se langste tyd is veertig dae. Bewys is Ummu Salamat se oorlewering...1; en bewys is Tirmiḏī se oorlewering...1. Die bloed wat sommige swanger vrouens in die swangerskapstyd kry is nie menstruasie nie. En die bloed wat sommige vrouens kry op die tyd (dat 'n) kind gebore (word) voor(dat) meer as (die) helfte van die kind se lyf uit was, is nie menstruasie nie, maar is pseudo-menstruasie. Die vrou wat ‘bevalling’ kry - as haar gewone tyd van ‘bevalling’ meer as veertig dae was, dan is die bloed wat meer as veertig dae gekom (het) tot haar gewone tyd ‘bevalling’, en wat meer is as haar gewone tyd is nie ‘bevalling’ nie, maar is pseudo-menstruasie. As haar bloed meer as veertig dae gekom (het) en haar gewone tyd is nie meer as veertig dae nie, dan is die bloed wat tot veertig dae gekom (het) ‘bevalling’ en wat meer is as veertig dae is nie ‘bevalling’ nie, maar is pseudo-menstruasie. ('n) Vrou se gewone tyd van menstruasie en van ‘bevalling’ bly staan en ruil2 met een keer. Die vrou wat tweelinge kry haar ‘bevalling’ is van die eerste kind (af) en haar wagtyd is gedaan met die laatste van die tweelinge. Dit is volgens al die geleerdes. As sommige van ('n) vrug se liggaamsdele soos neus of hand of voet openbaar is, dan is die vrug ('n) kind. Dan het sy moeder ‘bevalling’ gekry. En as sy moeder slavin is, dan word sy ‘moeder van 'n kind’. En die verstoting (wat) van (die) geboorte (van 'n kind) afhanklik gemaak is, val af3 met die vrug waarvan sommige liggaamsdele openbaar word. En sy moeder se wagtyd word met hom gedaan. Die bloed waarvan die naam pseudo-menstruasie is, is netsoos (die) neus se bloed wat aanhou (om te) kom; dan moet sy (die) gebed met vars rituele wassing maak op elke tyd en sy moet (die) vaste maak en gemeenskap met haar is geoorloof.

 

Hierdie afdeling praat van die gebed van die vrou wat pseudo-menstruasie kry, en van die mense wat (die) rituele wassing nie kan (vol)hou nie. Die vrou wat pseudo-menstruasie kry en die mens wie se urine aanhou (om te) kom of lakseer-siekte kry of gedurig ('n) wind maak of wie se neus aanhou (om te) bloei of die bloed van wie se seer nie ophou nie - hulle moet vir elke gebed ('n) vars rituele wassing maak, maar op die tyd daarvan. En hulle kan (die) gebed maak (met sy) pligte en onverpligte (bestanddele) soveel hulle wil hê op grond van die rituele wassing gedurende die tyd (daarvoor), maar as die tyd weggaan, dan word (die) rituele wassing ongeldig. Dan moet (hulle) weer ('n) vars rituele wassing voor ('n) ander gebed op die tyd daarvoor maak. Hulle se rituele wassing word ongeldig sodra die tyd weggaan. As hulle (die) rituele wassing in die môregebed se tyd maak, dan kan hulle met (daar) die rituele wassing alles maak wat hulle wil hê van pligte en verpligtings en gebruike en wenslikhede gedurende (daar) die tyd, maar wanneer (die) son uitkom, dan kan hulle niks meer maak met (daar) die rituele wassing nie. As hulle (die) rituele wassing maak na die son uitkom, dan kan hulle met (daar)die rituele wassing die twaalf-uur-gebed maak. Die ‘vrygestelde’ is die mens wat aanhou (om) siekte (te) kry wat (die) rituele wassing breek, naamlik hy is nie een tyd van gebed vry van die siekte nie. As 'n vrou ('n) kind sonder

[p. 36]

boeloet dan sai het niet nifās maar ǵusl es wāǧib oeap haar ghalaik aghter die kent ghaboearie     aas kanie maak ǵuslnie daan moet maak tayammum an ṣalāt an poeasah oek es wāǧib oeap haar ghalaik aghter die kent ghaboearie     maar die foerau wat karai boeloet aghter kent ghaboearie sai moet maak ǵusl oeaf tayammum ghalaik aghter die boeloet ghasoetoeap aas sai maak ǵusl foear die boeloet ghasoetoeap die ǵusl es bāṭil

 

diesie bāb peraat fan foejoelah ghait

ṣalāt maaker sain laif an sain kelierie wat fijoelghawoear woear soekoen met aaar an met alwat den an soekoen es an bereng oeait die fijoeal ghait nitoe asain an nitoe roeas aaar     maar nie woear soekoen met oeali nie     aas die h̬uf fejoealghawoear met die fejoelah ghait wat dek es nitoe mes daan sekijoer die h̬uf haart oeap die ghoeroeant toet die fijoelah ghait ghaat wiegh daan h̬uf woear soekoen     aas die h̬uf fijoel ghawoear met die fijoelah ghait wat den es nitoe besnen daan es noedagh moet waas oeait die h̬uf     die manī es fijoel     die kelierie wat fijoelghawoear met manī aas die manī doeroegh ghawoear moet ferai oeait die manī daan die kelierie woear soekoen     aas die manī noeghnie doeroegh ghawoearnie daan moet waas oeait die kelierie befoearbijal rasūl ullāh het gha'oearder fer sitti ʿā'išat ṣoe     dalīl es diesie ḥadīṯ     die saawel oeaf meis wat fijoel ghawoear met boeloet woear soekoen met affie     dalīl es die     die ghoeroeant wat fijoel ghawoear an doeroegh ghawoear an die fijoelah ghait sain roeaik an simaak an kelier ghaat wiegh fan die ghoeroeant daan die ghoeroeant woear soekoen oeam timaak ṣalāt oeap     dalīl es diesie ḥadīṯ     maar es niet soekoen oeam temaak tayammum met sain kalainie     aas die ghoeroeant     wat fijoel es noeghnie doeroegh ghawoearnie daan moet ghoeai aaar oeap die ghoeroeant toet fijoelah ghait sain roeaik en semaak an kelier alghar ghaat wiegh daan die ghoeroeant woear soekoen     dalīl es rasūl ullāh ṣallā llāhu ʿalaihi wasallam sain oedir     an die baksetein wat ien foeloer es aas fijoel ghawoear daan doeroegh ghawoear an die fijoelah ghait sain roeaik an semaak an kelier ghaat wiegh fan die baksetein daan die baksetein woear soekoen     aas die baksetein foeloer wat fijoel ghawoear noeghnie doeroegh ghawoearnie moet waas daan die foeloer woear soekoen     an dak hoeais sain dak an boem an die ghoeroeantie wat noeghnie ghasenainie aas fijoel ghawoear daan doeroegh ghawoear det es soekoen aas det noegh nat es daan moet waas daan woear soekoen     die baksetien wat oeait die foeloer es an die banboes wat oeait es fan dek an naadiraant fijoel ghawoear an die boem an ghoeroentie wat af ghasenai es an naadiraant fijoel ghawoear daan moet waas ieder ien

[p. 37]

bloed kry, dan het sy nie ‘bevalling’ nie, maar ('n) bad is verpligtend vir haar terstond na die kind gebore (is). As sy nie ('n) bad kan maak nie, dan moet sy vryf-met-sand en gebed maak en die vas is ook vir haar verpligtend terstond nadat die kind gebore (is). Maar die vrou wat bloed kry nadat ('n) kind gebore (is), sy moet ('n) bad of vryf-met-sand maak terstond nadat die bloed gestop (het); as sy ('n) bad maak voor(dat) die bloed gestop (het), is die bad ongeldig.

 

Hierdie hoofstuk praat van vuiligheid.

(Die) bidder se lyf en sy klere wat vuilgeword (het) word skoon deur water en deur alwat dun en skoon is en die vuiligheid uitbring, soos asyn en soos rooswater; maar (dit) word nie skoon deur olie nie. As die sokkie vuilgeword (het) deur die vuiligheid wat dik is, soos mis, skuur dan die sokkie hard op die grond tot die vuiligheid weggaat; dan word (die) sokkie skoon. As die sokkie vuil geword (het) deur die vuiligheid wat dun is, soos urine, dan is (dit) nodig (jy) moet die sokkie uitwas. Die (manlike) saad is vuil. Die klere wat deur saad vuil geword het - as die saad droog geword (het) moet (jy) die saad uitvryf; dan word die klere skoon. As die saad nog nie droog geword (het) nie, dan moet (jy) die klere uitwas, want1 die apostel van Allah het so vir vrou ʿA'isha verorden. Bewys is hierdie berig...2. Die sabel of mes wat vuil geword (het) deur bloed, word skoon deur (dit) af (te) veeg. Bewys is die...3 Die grond wat vuil geword en droog geword (het) en die vuiligheid se reuk en smaak en kleur (het) van die grond weggegaan - dan word die grond skoon om (daar)op (die) gebed te maak. Bewys is hierdie berig...2. Maar (dit) is nie skoon om vryf-met-sand te maak met sy klei nie. As die grond wat vuil is nog nie droog geword (het) nie, dan moet (jy) water op die grond gooi tot (die) vuiligheid se reuk en smaak en kleur almal weggaat; dan word die grond skoon. Bewys is die apostel van Allah - mag Allah hom eer en groet - se order. En die baksteen wat in (die) vloer is, as (dit) vuil geword (en) dan droog geword (het) en die vuiligheid se reuk en smaak en kleur weggaan van die baksteen, dan word die baksteen skoon. As die baksteen vloer wat vuil geword (het) nog nie droog geword (het) nie, moet (jy dit) was; dan word die vloer skoon. En ('n gras)dak huis se dak en ('n) boom en die groente4 wat nog nie gesny (is) nie, as (dit) vuil geword (en) droog geword (het) - dit is skoon; as dit nog nat is, dan moet (jy dit) was; dan word (dit) skoon. Die baksteen wat uit die vloer is en die bamboes wat van (die) dak uit is en naderhand vuil geword (het) en die boom. en groente wat afgesny is en naderhand vuil geword (het) - dan moet (jy) elkeen was;

[p. 38]

daan woear soekoen     die ghoets wat fijoel ghawoear met die fijoelah ghait wat miesie kan sin nitoe mes daan die ghoets woear soekoen aas die fijoelah ghait ghaat oeait     maar aas die fijoelah ghait sain kelier oeaf semaak oeaf roeaik soeaar es oeam teghaat oeait fan die ghoets daan het bermesie oeamtemaak ṣalāt ien die ghoets     die ghoets wat fijoelghawoear met die fijoelah ghait wat het nie kelier nie daan moet waas die ghoets derie oeaf siewiekier an ieder ien kier moet oeait derek aas kan oeait derek daan woear soekoen     aas kanie oeait derek daan woear soekoen     aas kanie oeait derek die ghoetsnie nitoe dek koeamperas daan moet waas an soekoeroeap an laat haang die ghoets oeap soekoenie     deng toet doeroegh woear derie oeaf siewiekier daan woear soekoen     die tapait wat miesie kanie waasnie aas fijoelghawoear daan moet siet ien die aaar wat ghadieragh loep an soekoeroeap an laat belaif ien die aaar oeamterent ien dagh an ien nagh daan woear soekoen     piert an miesie an ander sain mes aas ghabirant sain as es soekoen     an aas setein eisel faal ien saut pen an belaif an die     saut pen laang tait daan sain laif woear saut daan die saut es     soekoen     het permesie fan denie fijoelah ghait oeamterent ien derham oeaf oeamterent die miedel fan die hant an het permesie     fan dekie fijoelah ghait met wiegh oeamterent ien miṯqāl     dalīl es riwāyat ʿumar     det es fan die fijoelah ghait wat atie fijoel es nitoe biloet an nitoe besnen an maskie fan kelainie kent wat noeghnie ghaa'ietnie     an aldie fijoelah ghait wat fan miesie sain laif koeam oeait es atie fijoel     an h̬amr es atie fijoel an hoeander an ghaans an makau an ander wat oefoear es sain mes es atie fijoel     an setien iesel an moeis an kat sain mes es atie fijoel     an oek piert an iesel an setien iesel sain mes is atie fijoel     an oeas an oelifaan an ǧāmūs sain mes es atie fijoel     het permisie aas mejander aas kawart fan kelierie fijoelghawoear met     die fijoelah ghait wat es nie atie fijoelnie nitoe pierat sain besnen     an aldie ghadiertie wat miesie kan iet sain besnen es nie atie fijoelnie     an aldie foels wat miesie kanie ietnie sain mes es nie atie fijoelnie     het permisie fer die besnen wat oeap miesie separat kalain nitoe naagils sain pentes     fas sain boeloet an wiegie     lais sain boeloet an loeais sain boeloet an foeloei sain boeloet an filiegh sain boeloet es soekoen yaʿnī nie maak kelierie fijoelnie     die     foels wat ḥalāl es oeam ta'iet sain mes es soekoen     maar hoeander an makau an kaalkoen an ghaans an wat oefoear es sain mes es fijoel     an iesil sain kewail an setien eisel sain kewail es soekoen     wanier die aaar wat mender es aas ʿašr fī ʿašr koeam oeap die fijolah ghait oek es fijoel nitoe wanier die fijoelah ghait koeam oeap die aaar wat mender es aas ʿašr fī ʿašr daan die aaar woear fijoelah     aas roeal oeap ien soekoenie kelierie oeap die natie fijoelie kelier an die soekoenie kelierie niem an fan die

[p. 39]

dan word (dit) skoon. Die goeters wat vuil geword (het) deur die vuiligheid wat mense kan sien, soos mis - dan word die goeters skoon as die vuiligheid uitgaan. Maar as die vuiligheid se kleur of smaak of reuk swaar is om uit te gaan van die goeters, dan het (jy) permissie om (die) gebed op die goeters te maak. Die goeters wat vuil geword (het) deur die vuiligheid wat nie kleur het nie - dan moet (jy) die goeters drie of sewe keer was en moet (jy dit) elke keer uitdruk, as (jy dit) kan uitdruk; dan word (dit) skoon. As (jy) die goeters nie kan uitdruk nie, soos ('n) dik kombêrs, dan moet (jy dit) was en skrop en die goeters op ('n) skoon ding laat hang tot (dit) droog word, drie of sewe keer; dan word (dit) skoon. Die tapyt wat mens nie kan was nie, as dit vuil geword het - dan moet (jy dit) in die water wat gedurig loop sit en skrop en in die water omtrent een dag en een nag laat bly; dan word (dit) skoon.

('n) Perd en ('n) mens en ('n) ander (wese) se mis, as (dit) verbrand (is) - sy as is skoon. En as ('n) steen-esel in ('n) soutpan val en ('n) lang tyd in1 die soutpan bly, dan word sy lyf skoon; dan is die sout skoon. (Jy) het permissie van dunne vuiligheid omtrent een dragme of omtrent die middel van die hand en het permissie van dikke vuiligheid met ('n) gewig (van) omtrent een en 'n halwe dragme.

Bewys is die oorlewering van Omar...2. Dit is van die vuiligheid wat al te vuil is, soos bloed en soos urine, ook al (is dit) van ('n) kleine kind wat nog nie geëet (het) nie. En al die vuiligheid wat van mense se lyf uitkom is al te vuil. En wyn is al te vuil en hoender en gans en makou en ander wat van dieselfde aard is - sy mis is al te vuil. En steen-esel en muis en kat - sy mis is al te vuil. En ook perd en esel en steen-esel - sy mis is al te vuil. En os en olifant en buffel - sy mis is al te vuil. (Jy) het permissie as minder as ('n) kwart van (jou) klere vuil geword (het) met die vuiligheid wat nie al te vuil is nie, soos ('n) perd se urine. En al die gedierte wat ('n) mens kan eet - sy urine is nie al te vuil nie. En al die voëls wat ('n) mens nie kan eet nie - sy mis is nie al te vuil nie. (Jy) het permissie vir die urine wat op ('n) mens spat, klein soos naels se punte. Vis se bloed en weëluis se bloed en luis se bloed en vlooi se bloed en vlieg se bloed is skoon, naamlik maak klerasie nie vuil nie. Die voëls wat wettig is om te eet - sy mis is skoon; maar hoender en makou en kalkoen en gans en wat van dieselfde aard is - sy mis is vuil. En (die) esel se kwyl en (die) steen-esel se kwyl is skoon. Wanneer die water wat minder as tien by tien (el) is, op die vuiligheid kom, is (dit) ook vuil, netsoos wanneer die vuiligheid op die water wat minder is as tien by tien kom; dan word die water vuil. As ('n mens) 'n skoon kleed op die nat vuil kleed oprol en die skoon kleed neem van die

[p. 40]

fijoelie kelierie sain nateghait oeamterent aas derek oeait die soekoenie kelierie daan die fijoeli ghait kan derap af fan die soekoenie kelierie daan die soekoenie kelierie woear fijoel     aas derek oeait die soekoenie kelierie daan die fijoelie ghait kanie derap af fan die soekoenie kelierie nie daan die soekoenie kelierienie woear fijoelnie     an oek oe aas haang die natie soekoenie kelierie oeap die mijoer wat ghapelaister met fijoel kalai an die palaister waas doeroegh an die soekoenie kelierie niet woear fijoel     aas ien pent fan sain kelierie fijoel ghawoear naaderaant hai ferghiet die pent an hai ghawaas ien pent fan die kelierie boeiten hai soek oeam oeait tefendie fer die wat fijoelghawoear daan die jilie kelierie es soekoen     an oekoe aas setein iesels tarap die koering an maak besnen oeap naaderaant soemaghie fan die koering miesie ghawaas oeait daan aldie koering wat ghawaas an wat nie ghawaasnie es soekoen     oeaf soemaghie wiegh beriek fan die koering boeiten waas oeait daan aldie koering wat belaif an nie bilaifnie es soekoen     doeaja lamatjie sain 'infaḥat es soekoen an doeaja koei sain melk es soekoen     'infaḥat es die ding wat miesie siet an melak daan die melk woear kaas     firai fan foear an fan aghter oeaf waas die tewie pelekie es sunnat maar det es niet wāǧib dalīl es diesie ḥadīṯ yaʿnī wie wel farai met kelep farai oean inghaal daan wie ghafarai hai het ghamaak ghoei werk wie nie farainie es nie fautnie     farai die tewie pelekie oeaf waas wanier ien deng koeam oeait boeiten went ghataal fer oeam tefarai istinǧā' sain pelek es niet sunnat     maar det moet farai die pelak fan fijoelah ghait met keliep oeaf stek laap toet woear soekoen     man an foerau wiegh kerap die fijoelah ghait met die ieriestie kelep fan foear toet naa aghter     met die tewiedie kelep fan aghter toet naa foear     daan met die dierdie kelep fan foear toet naa aghter     daan met die fierdie kelep fan aghter toet naa foear     daan met die faiftie kelep fan foear toet naa aghter aas dit noedagh es     hoeaile farai oeap diesie manierie ien soemer tait     man wiegh kerap die fijoelah ghait met die ieriestie kelep fan aghter toet naa foear     daan met die tewiedie kelep fan foear toet naa aghter     daan met die dierdie kelep fan aghter toet naa foear ien wintar tait     waas die tewie pelekie aghter ghafarai met kelep es mier bieter aas miesie nie kaik fer sain ʿawratnie     aas miesie kaik fer sain ʿawrat daan es niet ǧā'iz maak oeap die ʿawrat daan hai moet maak istinǧā' met kelep alien bifoearbijal wie maak oeap sain ʿawrat toesain miesie woearṭ fāsiq     waas sain tewie handie foear die istinǧā' daan waas istinǧā' sain pelek met ien fenger sain boeik oeaf met tewie fenger sain boeik oeaf met derie fenger sain boeik     moenie waas die pelek met fengers sain pentesnie     laat loes die pelek baiaang yaʿnī moenie faas kenaipnie ien die tait maak istinǧā' aas het niet poeasah     maar die miesie wat poeasah

[p. 41]

vuil kleed se nattigheid omtrent (soveel) aan (dat) as (hy) die skoon kleed uitdruk, dan die vuiligheid van die skoon kleed kan afdrup, dan word die skoon kleed vuil. As (hy) die skoon kleed uitdruk (en) die vuiligheid dan nie van die skoon kleed kan afdrup nie, dan word die skoon kleed nie vuil nie. En ook so as (hy) die nat skoon kleed op die muur wat met vuil klei gepleister (is) hang en die pleister was droog, dan1 word die skoon kleed nie vuil nie. As een punt van sy kleed vuil geword (het en) hy naderhand die punt vergeet en hy een punt van die kleed gewas (het) sonder (dat) hy soek om vir die wat vuil geword (het) uit te vind, dan is die hele kleed skoon. En ook so as steen-esels die koring trap en urine (daar) op maak (en) mens sommige van die koring uitgewas (het), dan is al die koring wat gewas en wat nie gewas is nie skoon. Of (as hy) sommige van die koring wegbring2 sonder (om dit) uit (te) was, dan is al die koring wat bly en (wat) nie bly nie skoon. ('n) Dooie lammetjie se stremsel is skoon en ('n) dooie koei se melk is skoon. ‘Stremsel’ is die ding wat mens aan melk sit; dan word die melk kaas. (Om) van voor en van agter (te) vryf3, of die twee plekke (te) was, is gebruik, maar dit is nie verpligtend (nie). Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘Wie met ('n) klip wil vryf, vryf on-egalig4, dan het wie gevryf (het), ('n) goeie werk gemaak; wie nie vryf nie is nie fout nie’. (Om) die twee plekke (te) vryf of was wanneer 'n ding behalwe ('n) wind uitkom - ('n) getal vir om ‘verligting’ se plek te vryf is nie gebruik nie. Maar dit moet die plek van vuiligheid vryf met ('n) klip of stuk lap tot(dat dit) skoon word. Man en vrou krap die vuiligheid met die eerste klip weg van voor tot na agter; met die tweede klip van agter tot na voor; dan met die derde klip van voor tot na agter; dan met die vierde klip van agter tot na voor; dan met die vyfde klip van voor tot na agter as dit nodig is. Hulle vryf op hierdie manier in somertyd. ('n) Man krap die vuiligheid met die eerste klip weg van agter tot na voor; dan met die tweede klip van voor tot na agter; dan met die derde klip van agter tot na voor, in wintertyd. (Om) die twee plekke (te) was nadat ('n mens) met ('n) klip gevryf het is meer beter, (altans) as mense nie na sy skaamdele kyk nie. As mense na sy skaamdele kyk, dan is (dit) nie geoorloof (om) die skaamdele (te) ontbloot; dan moet hy (die reiniging na) verligting alleen met ('n) klip maak, want5 wie sy skaamdele ontbloot tussen mense, word ('n) losbandige. (Hy moet) sy twee hande was voor die (reiniging na) verligting, dan (die) verligting se plek was met een vinger se buik6 of met twee vingers se buik of met drie vingers se buik; (hy) moet die plek nie met (die) vingers se punte was nie. Laat die plek baie los, naamlik moenie (dit) vasknyp op die tyd (dat jy die reiniging na) verligting maak as (jy) nie (die) vastyd het nie. Maar die mens wat vas

[p. 42]

moet paas oe,ap laat die aaar nie benie ien loepnie daan hai kanie baiaang laat loes die peleknie     aas die fijoelah ghait roeant istinǧā' sain pelek mierder aas ien dirham boeaiten die fijoelah ghait wat het oeap istinǧā' sain pelek daan waas es wāǧib     moenie maak istinǧā' met biennie an met mesnie an met koeasnie an met rieghter hantnie     es makrūh ghief sain foeroeant oeaf sain roegh fer die qiblat in die tait maak besnen an watoefoear es an maskie hai waas ien ghaamaang     an es wāǧib pas oeap die besnen nie ien belaifnie

[p. 43]

moet oppas dat die water nie binne in loop nie; dan kan hy die plek nie baie los laat nie. As die vuiligheid rond (die) verligting se plek meer (is) as een dragme behalwe die vuiligheid wat (hy) op (die) verligting se plek het, dan is (dit) verpligtend (om te) was. Moenie (die reiniging na die) verligting maak met ('n) been nie en met ('n) mes nie en met kos nie en met (die) regterhand nie. (Dit) is afkeurenswaardig (om) sy front of sy rug te gee vir die gebedsrigting op die tyd (dat hy) urine en wat van dieselfde aard is maak, ook al was hy in ('n) gemak(huisie). En (dit) is verpligtend (om) op (te) pas (dat) die urine nie in bly nie.

[p. 44]

diesie kitāb peraat fan ṣalāt

oeai moet wiet ṣalāt ien ʿarab taal es duʿā' an ien agāma es sembahaaiang     yaʿnī allāhu taʿālā ghamaak faif ṣalāts farḍ ien dagh an ien nagh oeap aldie muslim miesie mans an foerauns     ṣalāt faǧr sain tait es fan die tawiedie faǧr yaʿnī fan dagh berik toet die soeant koeam oeap     die tewiedie faǧr es die loegh wat beriet es waar die soeant oeap koeam     ṣalāt ẓuhr sain tait es fan soeant ghaat wiegh fan sain miedel paat toet aldie its wat     het sekaadwiegh sain sekem woear tewie kier laang nitoe hai boeiten die sekem wat het ien die tait soeant waas ien sain miedel paat     ṣalāt ʿaṣr sain tait es fan ghadaan ṣalāt ẓuhr sain tait toet die soeant ghaat oeander     ṣalāt maǵrib sain tait es fan soeant ghaat oeander foelkoeam toet die bayāḍ sekainsel wat aghter die roeai sekainsel es ghaat wiegh waar die soeant ghaat oeander     dalīl es diesie ḥadīṯ wanier fan haimal wat naa bai ghoeroeant es woear soeat waar die soeant ghaat oeander es die ent fan ṣalāt maǵrib sain tait     ṣalāt ʿišā' an ṣalāt witr sain tait es fan ṣalāt maǵrib sain tait ghaat oeait toet die tewiedie faǧr yaʿnī toet dagh bariek     kanie maak ṣalāt witr foear ṣalāt ʿišā' nie bifoearbijal tartīb toesein die tewie es wāǧib     tartīb es ghariegilb yaʿnī witr es aghter ʿišā'     wie waas ien die laant wanier die laangie daagnie es oes miesie kelaar mat ṣalāt maǵrib es wakt faǧr koeam ien daan hoeaile nie karai ṣalīt ʿišā' an witr sain taitnie daan die tewie ṣalāts es niet wāǧib oeap hoeaile     es mustaḥab maak ṣalāt faǧr ien loegh tait     dalīl es diesie ḥadīṯ maar moenie atie laat maaknie bifoearbijal es sunnat batjah ien ṣalīt faǧr fiertagh oeaf mier 'āyats setaaraghais an aghter hai kalaar es met ṣalāt faǧr noegh belaif fan die tait oeamterent aas woear doeaidalik sain ǵusl oeaf abdast waas bedieref daan hai kan wier maak abdast an ǵusl an wier maak ṣalāt faǧr an kan batjah ien fiertagh oeaf mier 'āyats setaaraghies     an es mustaḥab maak soemer tait sain ṣalāt ẓuhr ien koelah tait     an es mustaḥab maak ṣalāt ʿaṣr laat maar moenie aatie laat maak ṣalāt ʿaṣr nie yaʿnī moenie wagh toet kaiker fer soeant sain oegh nie felieker nie     an es mustaḥab maak ṣalāt ʿišā' laat toet ien paart fan nagh sain derie paarts ghaat oeait     an es mustaḥab maak ṣalāt witr laat toet die ant fan nagh aas hai deng     saal woear waker foear dagh beriek     aas hai deng nie saal woear waker foear dagh berieknie daan hai maak ṣalāt witr foear selaap dalīl es diesie ḥadīṯ     an es mustaḥab maak wanter tait sain ṣalāt ẓuhr foeroegh ien die beghint fan die tait     an es mustaḥab maak ṣalāt maǵrib foeroegh ien die beghent fan die tait aalghaarie     an es mustaḥab maak ṣalāt ʿaṣr an ẓuhr an maǵrib bietjie laat ien doeander wier     rasūl ullāh ṣallā llāhu ʿalaihi wasallama het ghabeliet fan tamaak ṣalāt ghalaik die soeant koeam oeait an ghalaik die soeant waas ien sain miedel paat an ghalaik die soeant

[p. 45]

Hierdie boek praat van (die) gebed.

U moet weet ‘gebed’ in die Arabiese taal is ‘versoek’ en in (die) godsdiens is (dit die) rituele gebed. Allah - hy is verhewe - (het) naamlik vyf gebede (gedurende) een dag en een nag vir al die Moslem mense, mans en vrouens, ('n) plig gemaak. (Die) môre-gebed se tyd is van die tweede daeraad, naamlik van dagbreek, (af) tot die son opkom. Die tweede daeraad is die lig wat breed is waar die son opkom. Die middag-gebed se tyd is van (dat die) son weggaan van sy middelpad tot al die dinge1 wat skaduwee het se skim twee keer so lang word as hulle (self is) boonop die skim wat (hulle) het op die tyd (dat die) son in sy middelpad was. (Die) namiddag-gebed se tyd is van (dat) gedaan (is) die middag-gebed se tyd tot die son ondergaan. (Die) aand-gebed se tyd is van (dat die) son volkome ondergaan tot (dat) die wit skynsel wat na die rooi skynsel is weggaan waar die son ondergaan. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘Wanneer (die deel) van (die) hemel wat naby (die) grond is swart word waar die son ondergaan, is (dit) die einde van die aand-gebed se tyd’. (Die) nag-gebed en (die) ‘on-even gebed’ se tyd is van (dat die) aand-gebed se tyd uitgaan tot die tweede daeraad, naamlik tot dagbreek. ('n Mens) kan nie (die) onewe gebed voor (die) nag-gebed maak nie, want (die regte) volgorde tussen die twee is verpligtend. (Die regte) ‘volgorde’ is gereël2, naamlik (die) onewe gebed is na (die) aand-gebed. Wie in die land was wanneer3 die lang dae4 is - soos ('n) mens klaar is met (die) aand-gebed kom die tydstip (van die) daeraad, dan kry hulle nie (die) nag-gebed en (die) onewe gebed se tyd nie - dan is die twee gebede nie verpligtend vir hulle (nie). (Dit) is wenslik (om die) more-gebed in die lig-tyd (te) maak. Bewys is hierdie berig...5. Maar moenie (dit) al te laat maak nie, want dit is gebruik (om) by (die) môre-gebed veertig of meer (Koran) verse stadigies voor (te) dra en nadat hy klaar is met (die) môre-gebed bly nog van die tyd (oor) omtrent (soveel dat) as (dit) duidelik word (dat) sy bad of rituele wassing bederf was, hy dan (die) rituele wassing en bad weer kan maak en weer (kan) maak (die) môre-gebed en in6 voor kan dra veertig of meer verse stadigies. En (dit) is wenslik (om die) somertyd se middag-gebed in (die) koeler tyd (te) maak. En (dit) is wenslik (om die) namiddag-gebed laat (te) maak, maar moenie die namiddag-gebed al te laat maak nie, naamlik moenie wag tot die oog van iemand wat vir (die) son kyk nie flikker nie. En dit is wenslik (om die) nag-gebed laat (te) maak tot een part van (die) nag se drie parte uitgaan. En (dit) is wenslik (om die) on-ewe gebed laat (te) maak tot die einde van (die) nag, as hy dink (hy) sal voor dagbreek wakker word. As hy dink (hy) sal nie voor dagbreek wakker word nie, dan maak hy (die) on-ewe gebed voor(dat hy) slaap. Bewys is hierdie berig...7. En (dit) is wenslik (om die) wintertyd se middag-gebed vroeg in die begin van die tyd (te) maak. En (dit) is wenslik (om die) aand-gebed vroeg in die begin van die tyd algar8 (te) maak. En (dit) is wenslik (om die) namiddag- en middag- en aand-gebed by donder-weer ('n) bietjie laat (te) maak. Die apostel van Allah - mag Allah hom eer en groet - het belet om (die) gebed te maak tegelyk (dat) die son uitkom en tegelyk (dat) die son op sy middel-pad was en tegelyk (dat) die son

[p. 46]

siet an rasūl ullāh ʿalaihi ssalām het ghabiliet fan temaak suǧūd tilāwat an fan temaak ṣalāt ǧanāzat ien diesie derie taits die ieriestie tait aas soeant koeam oeait die tewiedie tait aas die soeant waas ien sain miedel paat die dierdie tait aas soeant siet     maar kan maak die dagh sain ṣalāt ʿaṣr ghalaik die dagh sain soeant siet     an rasūl ullāh het ghabiliet fan timaak nāfilat ṣalāts an fan ṭawāf sain tewie rakʿats aghter ṣalāt faǧr an aghter ṣalāt ʿaṣr     maar rasūl ullāh het niet ghabiliet fan tebeaal firloep ṣalāts an fan temaak tilāwat sain saǧdah an fan temaak ṣalāt ǧanāzat aghter ṣalāt faǧr an aghter ṣalāt ʿaṣr nie     an rasl ullāh het ghabiliet fan temaak nāfilat ṣalāts aghter dagh beriek mier aas faǧr sain tewie rakʿat sunnats     an rasūl ullāh het ghabiliet fan temaak nāfilat ṣalāts foear maǵrib sain farḍ     an rasūl ullāh het ghabiliet fan temaak nāfilat ṣalāts ien die tait miesie batjah ienaghie h̬uṭbat     an rasūl ullāh het ghabiliet fan temaak nāfilat ṣalāts foear ṣalāt ʿīd     an rasūl ullāh het ghabeliet fan bering tewie ṣalāts bai makaander ien ien tait     maar die miesie wat ghaat naa ḥaadji kan berieng ṣalāt ẓuhr an ṣalāt ʿaṣr bai makaander ien waqt ẓuhr ien die pelek wat sain naam es ʿarafat     an ḥaadjies kan berieng ṣalāt maǵrib saam met ṣalāt ʿišā' ien die pelek wat sain naam es muzdalifat     die foeroe wat woear soekoen fan ḥaiḍ oeaf nifās ien ṣalāt ʿaṣr sain tait daan sai moet maak ṣalāt ʿišā' alien     daan sai moet maak die ṣalāt alien wat sai soekoen ghawoear ien sain tait     wie woear riegh fer die farḍ ien die ent fan die tait hai moet beaal die farḍ aas foerau woear soekoen fan ḥaiḍ oeaf fan nifās oeaf ṣabī woearṭ bāliǵ oeaf woearṭ muslim     ien die ant fan ṣalāt sain tait daan moet beaal die ṣalāt an maskie belaif fan die tait oeamterent ien takbīr     maar die foerau wat karai ḥaiḍ ien die ent fan ṣalāt sain tait daan die ṣalāt sain qaḍā' es niet wāǧib oeap haar

 

diesie bāb peraat fan 'aḏān

'aḏān in ʿarab taal es 'iʿlām yaʿnī maak laat miesie wiet ienaghie     deng     'aḏān ien agāma es 'iʿlām fer waqti ṣṣalāt yaʿnī ghief kienes fer muslim miesie met die woear die wat miesie batjah ien 'aḏān laat hoeaile wiet waqti ṣṣalāt ghabaghent qoeam ien     'aḏān es sunnat fer faif farḍ ṣalāts an fer hoeaile sain qaḍā' an fer ṣalāt ǧumʿat maar fer die ander ṣalāts es niet sunnat     moenie ghief 'aḍān fer gha'ien ṣalāt foear sain taitnie     aas hai ghief 'aḏān foear die tait fan ṣalāt es niet riegh daan hai moet wier ghief 'aḏān aghter die tait beghent koeam ien     dalīl es diesie ḥadīṯ yaʿnī au bilāl moenie ghief 'aḏānnie foear waqti faǧr koeam ien     aas ien ṣalāt alien ferloep daan ghief 'aḏān an maak 'iqāmat fer die ṣalāt     dalīl     es diesie ḥadīṯ     aas baiaang ṣalāts ferloep an hai wel beaal aghter makaar daan hai ghief 'aḏān an 'iqāmat fer die ieriestie     an hai es ferai wielagh oeam taghief 'aḏān an maak 'iqāmat fer ieder ien

[p. 47]

sit1. En die apostel van Allah - tot hom die groet - het belet om (die) voordrag-prosternasie te maak en om (die) begrafnis-gebed te maak op hierdie drie tye: die eerste tyd as (die) son uitkom, die tweede tyd as die son in sy middel-pad was, die derde tyd as (die) son sit1. Maar (mens) kan die dag se namiddag-gebed maak tegelyk (dat) die dag se son sit1. En die apostel van Allah het belet om ekstra gebede en die rondgang se twee neerbuigings na (die) môre-gebed en na die namiddag-gebed te maak. Maar die apostel van Allah het nie belet om verloopte gebede te maak en om (die) voordrag se prosternasie te maak en om (die) begrafnis-gebed te maak na (die) môre-gebed en na die namiddag-gebed nie. En die apostel van Allah het belet om ekstra gebede meer as (die) môre (-gebed) se twee gebruiklike neerbuigings na dagbreek te maak. En die apostel van Allah het belet om ekstra gebede voor (die) aand se plig te maak. En die apostel van Allah het belet om ekstra gebede te maak op die tyd dat ('n) mens enige preek voordra. En die apostel van Allah het belet om ekstra gebede voor die fees-gebed te maak. En die apostel van Allah het belet om twee gebede by mekaar in een tyd (te) bring. Maar die mense wat na die pelgrimstog gaan kan (die) middag-gebed en namiddag-gebed by mekaar bring op die tydstip van middag in die plek wat se naam Arafa is. En pelgrims kan (die) aand-gebed saam met die nag-gebed by mekaar bring op die tydstip van die nag in die plek wat se naam Muzdalifa is. Die vrou wat skoon word van menstruasie of bevalling op (die) namiddag-gebed se tyd - dan moet sy alleen (die) namiddag-gebed maak. Of word (sy) skoon van menstruasie of bevalling op (die) nag-gebed se tyd dan moet sy alleen (die) nag-gebed maak. Dus: sy moet alleen die gebed maak in wie se tyd sy skoon geword (het). Wie reg vir die plig word op die einde van die tyd, hy moet die plig betaal: as ('n) vrou skoon van menstruasie of van bevalling word, of ('n) jongeling mondig word of ('n) ongelowige 'n Moslem word op die einde van (die) gebed se tyd, dan moet (hulle) die gebed betaal, ook al bly van die tyd (net) omtrent een ‘Allah is die grootste’ (oor). Maar die vrou wat menstruasie op die einde van (die) gebed se tyd kry - dan is die ‘inhaal’ (van daardie gebed) nie vir haar verpligtend (nie).

 

Hierdie hoofstuk praat van (gebeds-) oproep.

‘Oproep’ in (die) Arabiese taal is ‘bekend maak’, naamlik maak dat (die) mense enige ding weet. ‘Oproep’ in (die) godsdiens is: die tyd van die gebed bekend maak, naamlik, (om) kennis (te) gee vir Moslem mense met die woorde2 wat ('n) mens voordra in (die) oproep (so) dat hulle weet die tyd van die gebed (het) begin (om) in (te) kom. (Die) oproep is gebruik vir (die) vyf verpligte gebede en vir die inhaal daarvan en vir (die) Vrydag se gebed, maar vir die ander gebede is (dit) nie gebruik (nie). Moenie (die) oproep gee vir geen gebed voor sy tyd nie. As hy (die) oproep gee voor die tyd van gebed nie reg is (nie), dan moet hy (die) oproep weer gee nadat die tyd begin (het om) in (te) kom. Bewys is hierdie berig, naamlik: ‘o Bilāl moenie (die) oproep gee nie voordat (die) tydstip (van die) daeraad in kom’. As net een gebed verloop (het), gee dan (die) oproep en maak (die) bevel om hulle op te stel vir die gebed. Bewys is hierdie berig...3. As baie gebede verloop (het) en hy wil (hulle) namekaar betaal, dan gee hy (die) oproep en (die) bevel om hulle op te stel vir die eerste. En hy is vrywillig4 om (die) oproep te gee en (die) bevel om hulle op te stel (te) maak vir elkeen

[p. 48]

fan die ander ṣalāts oeaf maak 'iqāmat alien     es makrūh fer tarewlaar miesie laat belaif 'aḏān an 'iqāmat ghalaik     maar die man fan maak ṣalāt ien sain hoeais ien setaat aas laat bilaif 'aḏān an 'iqāmat es niet makrūh     'aḏān an 'iqāmat es ghoet fer tarewlaar miesie an fer die man wat maak ṣalāt ien sain hoeais ien setaat     'aḏān an 'iqāmat es niet sunnat fer pierie foeroeans sain ǧamāʿat     'aḏān sain woeardie hoe es es doeaidalik es niet noedagh oeans sekariewie     batjah aṣṣalāt h̬airum mina nnaum diesie woeardie tewie kier aghter hai ghabatjah ḥayyā ʿalā lfalāḥ tewie kier ien faǧr sain 'aḏān maar 'imām 'aʿẓam ghamaak riwāyat mu'aḏḏin batjah diesie woeardie tewie kier aghter hai kalaar es met faǧr sain 'aḏān     maar batjah qad qāmati ṣṣalātu tewie kier aghter ḥayyā lfalāḥ ien 'iqāmat det es defrent toesien 'aḏān an 'iqāmat sain woeardie     dalīl fer diesie tewie mas'alat es diesie ḥadīṯ     batjah 'aḏān sain woeardie setaarghis yaʿnī ris bietjie toesain ieder tewie kalimats     an batjah 'iqāmat sain woeardie haastagh det es oek defrent toesien 'aḏān an 'iqāmat     es makrūh batjah tewie kalimat šahādat ien kier ghahiem ien kier haart     an es makrūh batjah 'aḏān 'iqāmat met u     es sunnat batjah 'aḏān an 'iqāmat oewer die qiblat     es sunnat deraai sain ghasiegh fer die rieghter kaant ghalaik hai batjah ḥayyā ʿalā ṣṣalāt an deraai sain ghasiegh fer die lenker kaant ghalaik hai batjah ḥayyā ʿalā lfalāḥ     die mu'aḏḏin loep ien die roeantie ien sain ṣaumiʿat an setiek oeait sain koeap ien die rieghter kaant sain fienster an batjah tewie kier ḥayyā ʿalā ṣṣalāt daan wier setiek oeait sain koeap ien die lenker kaant sain fienster daan batjah ḥayyā ʿalā lfalāḥ daan wier ghaat bai sain aistie pelek an setaat oewer die qiblat daan batjah fan 'aḏān wat belaif     an es sunnat setiek sain tewie fengers ien sain oearghat ghalaik beghent 'aḏān     an die mu'aḏḏin moet niks peraatnie toesien 'aḏān sain woeardie an toesien 'iqāmat sain woeardie nie an es sunnat die mu'aḏḏin siet aghter hai kelaar es met 'aḏān naadiraant beghent 'iqāmat     maar die mu'aḏḏin moenie siet toesien 'aḏān an iqāmat ien waqti maǵrib maar belaif bietjie setiel aghter hai kelaar es met 'aḏān daan beghent 'iqāmat     die man wat ghief 'aḏān an maak 'iqāmat hai moet het abdast an soekoenie laif fan ǧanābat     'aḏān soeander abdast es ǧā'iz maar esnie ghaatnie     dieman wat het niet abdast sain 'iqāmat es makrūh     an die man wat het ǧanābat sain 'aḏān es makrūh     aas hai ghief 'aḏān naadiraant die ander man wat sain laif soekoen es an hai het abdast moet wier ghief 'aḏān     nitoe foerau an ghiek miesie an doeroeang miesie sain 'aḏān es makrūh an naadiraant die man wat riegh es fer 'aḏān moet wier ghief 'aḏān     aas die 'iqāmat waas makrūh daan moenie wier maak

[p. 49]

van die ander gebede of (die) bevel om hulle op te stel alleen (te) maak. Dit is afkeurenswaardig vir reisende mense (om die) oproep en (die) bevel om hulle op te stel gelyklik (agterweë te) laat bly.

Maar die man wat1 (die) gebed in sy huis in ('n) stad maak, as (hy die) oproep en (die) bevel om hulle op te stel (agterweë) laat bly - (dan) is (dit) nie afkeurenswaardig (nie). Oproep en bevel om hulle op te stel is goed vir reisende mense en vir die man wat (die) gebed in sy huis in ('n) stad maak. Oproep en bevel om hulle op te stel is nie gebruik vir enkel vroue se vergadering (nie). (Die) oproep se woorde, hoe (hulle) is, is duidelik; (dit) is nie nodig ons skrywe (dit nie).

(Die oproeper) dra ‘Die gebed is beter as die slaap’, hierdie woorde, twee keer voor na(dat) hy ‘Op na die heil’ twee keer voorgedra het in die môre-gebed se oproep, maar die groot voorganger het (die) oorlewering gemaak (dat) die oproeper hierdie woorde twee keer voordra nadat hy klaar is met die daeraad se oproep. Maar (hy) dra ‘Die gebed het aangebreek’ twee keer voor na ‘Op na2 die heil’ by (die) bevel om hulle op te stel; dit is verskillend tussen (die) oproep en (die) bevel om hulle op te stel se woorde. Bewys vir hierdie twee kwessies is hierdie berig...3. (Hy) dra die oproep se woorde stadigies voor, naamlik (hy) rus ('n) bietjie tussen elke twee sinne. En (hy) dra (die) bevel om hulle op te stel se woorde haastig voor; dit is ook verskillend tussen (die) oproep en (die) bevel om hulle op te stel. (Dit) is afkeurenswaardig (om) twee sinne van (die) getuienis een keer geheim4, een keer hard (op) voor (te) dra. En (dit) is afkeurenswaardig (om) oproep (en) bevel om hulle op te stel met melodie voor (te) dra. (Dit) is gebruik (om) oproep en bevel om hulle op te stel teenoor die gebedsrigting voor (te) dra. (Dit) is gebruik (om) sy gesig na die regterkant te draai tegelyk (dat) hy ‘Op na die gebed’ voordra en sy gesig na die linkerkant (te) draai tegelyk (dat) hy ‘Op na die heil’ voordra. Die oproeper loop in die rondte in sy koepel en steek sy kop uit in die regterkant se venster en dra twee keer ‘Op na die gebed’ voor; dan steek (hy) weer sy kop uit in die linkerkant se venster, dra dan ‘Op na die heil’ voor; dan gaan (hy) weer na sy eerste plek en staan teenoor die gebedsrigting; dan dra (hy) wat oorbly van die oproep voor. En (dit) is gebruik (om) sy twee vingers in sy oorgat (te) steek tegelyk (dat hy) (die) oproep begin. En die oproeper moet niks praat nie tussen (die) oproep se woorde en tussen (die) bevel om hulle op te stel se woorde nie.

En (dit) is gebruik (dat) die oproeper sit nadat hy klaar is met (die) oproep (en) naderhand (die) bevel om hulle op te stel begin. Maar die oproeper moet nie sit tussen oproep en bevel om hulle op te stel in die aand-tyd (nie), maar bly ('n) bietjie stil nadat hy klaar is met (die) oproep (en) begin dan (die) bevel om hulle op te stel. Die man wat (die) oproep gee en (die) bevel om hulle op te stel maak, moet rituele wassing hê en ('n) lyf (wat) skoon van onreinheid (is). Oproep sonder rituele wassing is geoorloof, maar is nie goed5 nie.

Die man wat nie die rituele wassing het nie, sy bevel om hulle op te stel is afkeurenswaardig. En die man wat onreinheid het, sy oproep is afkeurenswaardig. As hy (die) oproep gee, moet naderhand die ander man wie se lyf skoon is en (die) rituele wassing het, weer (die) oproep gee. Netso is ('n) vrou en gek mense en dronk mense se oproep afkeurenswaardig en naderhand moet die man wat reg is vir (die) oproep weer (die) oproep gee. As die bevel om hulle op te stel afkeurenswaardig was, moet ('n mens) nie weer die bevel om hulle