De briefwisseling van P.C. Hooft. Deel 2 (eds. H.W. van Tricht e.a.)


auteur: P.C. Hooft


editeur: H.W. van Tricht, F.L. Zwaan, D. Kuijper Fzn. en Franco Musarra


bron: H.W. van Tricht e.a. (red.), De briefwisseling van Pieter Corneliszoon Hooft (tweede deel). Tjeenk Willink/Noorduijn, Culemborg 1977  


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[p. 707]

737 Aen den heere Caspar Barlaeus Professoor.

1 Mijn' heere,

 

2 Plato in zijn' Io, (indien 't mij recht voorstaet want ik heb mijn2 3 boek niet bij mij) stelt (behalven de langdujrighe dulligheit, de3 4 korte raezernij des toorens, ende liefde tot het schoon) driederleij 5 beweeghenissen, waer door 't vernuft ontkniert oft ujt zijn hengsels5 6 geheven wort; en dat kompas van de pen raekt: godlijke aenaede-6 7 ming, pöeetsche geestrijzing, dampgolf van drank. De twee eerste7 8 schijnen ujt den hemel te koomen; de derde ujt der aerde. Boven8 9 de gemeene dronkenschap, die ujt kraftigh nat ontstaet, weet ik9 10 niet dat onze Aures Batavae voor dezen, van andre gehoort hebben10 11 dan slaepdronkenschap en broodtdronkenschap. Nu komt UE ons 12 noch aenwijzen een' speelziekte en lossigheit van zinnen, die ujt12 13 eeten van veldthoendren sprujten zoude, om dat die voghel zoo13 14 gajl is. 'T lust mij, geen vaeder zijnde, nae gevaeders eere te staen,14 15 met dit kindt eenen naem te geeven: ende zie niet ejghentlijkers,15 16 dan 't zelve Vleesdronkenschap te heeten: ten aenzien dat ze ujt 17 vleesch komt en tot vleeslijkhejt terght. Nu naerdien U E, in haere 18 jeghenwoordighe gaedeloosheit, angstigh scheen voor deze soort18 19 van dronkenschap, die niet, dan met bijslaepen, ujt te slaepen is; 20 zoo docht mij best den misslagh te boeten met schaffen van een 21 haesken, beest beschreven van UE voor swaermoedigh: welken21 22 aert ik waende te strijden met alle dartelhejt. Maer (ach arme!) 't is22 23 al weêr geen deegh: UE komt nu vreemde ranken vertellen van23 24 zijn' ritshejt. Hoe gae ik het aen? Luchtgediert, landtgediert, U E24 25 weet 'er een dat op. Dael' ik in zout oft zoet waeter: Kabbeljauw25 26 is t'Amsterdam daeghelijksche kost: steur staet mij tegen, al waer 't26 27 slechts om den naem. Wijders twijfelt mij, oft ook alle visch windt-27 28 valligheit verwekt, die men wil dat een' vijandin der kujsheit zij. 29 Waerop misschien die reghel van Pythagoras ooghde: Piscibus29 30 abstineto. Op wat anders, roepen andren. Maer zoo ik mij aen dit 31 geloofhouden wil, de Spaensche Inquisitij heeft geen' nijptang die 32 genoegh knelt, om het mij ujt het hart te trekken. Hoe? men wijt 33 wel het zelfste geblaes den boonen, ende neemt het voor rede,33 34 waerom de voorzejde goede man van UE neering zijnen bujk met34 35 dat grof grain niet heeft willen voedren,35

et indulsit ventri non omne legumen.36

37 Ten laeste is mij in den zin geschoten dat halfslacht, 't welk zijn'37 38 keur heeft van landt- en waeterleeven. Maer, hoe raek aen? Swae-38

[p. 708]

39 nen, ganzen, middelmaetigh en klejn gebeent, wildt, tam, al is 't er39 40 geveeght, van de Fransen. De boerenejnden boxen zij bij halve en40 41 heele douzijnen teffens. UE meesmuilt; en mompelt

Projicit ampullas.42

43 'T is als ik haer zeg, bij jae en bij neen. Een van die kabouters,43

Spoliis indutus opimis44

45 deed, deez' daeghen, zijn' triomflijke intreê t'onzen Rome, oft ten 46 minsten Petit Paris, met zulke platbekken, tot elf in getal, die (gelijk46 47 het de tits onder dat volk is, ongenastelt te loopen) met gerekte 48 halzen, onder, boven, achter, voor, ter broek ujt quaekten. Welke 49 bekentenis der gevangenen, meldende alzoo den roem huns 50 veroveraers, hem immers zoo zeer de ooren kittelde, als den50 51 Romajn het deuntjen,

Caesar subegit Gallias.52

53 In somme hoe ik het aenleg, 't wil niet hotten. Maer, daer valt mij53 54 in, dat de meloeneeters, tegens de killing van dat frujt, de hitte van 55 't krujdt Celari zetten. Ende 't waere moghelijk goedt dat U E55 56 (dewijl 'er zoo quaelijk spijs te vinden is die haer ongemoejt laete)56 57 haere toevlucht naeme tot eenigh koel tegengift, gelijk men zejdt 58 den kamfer te zijn. Maer de natujrlijkste werking zoude, mijns oor-58 59 deels, te verwachten staen, ujt ontlasting der aderen van 't rijpste59 60 bloedt, ende zulk

 
gelijk als wort vertrouwt
 
Te zijn, het geen de Goôn in eeuwigh leven houdt.

63 Van de verwe des zelven zouw Diomedes kunnen spreeken. Want63 64 als hij Venus quetste, moest hij niet veer daer afwezen. Ende om64 65 geen doekjen 'er om te winden, ik wenschte Uwer E wel een' 66 beschejde plaetsvulster van haere waerde zaelighe Barbara, die zich 67 daeraen niet steuren zouw.

Id cinerem et manes credis curare sepultos?68

69 Mijn wensch eevenwel dujke onder dien van U E, derwelke gelieve 70 mij te vergeven dit eindeloos revelen, als gevlooten ujt een' zinking70 71 van klapzucht. 'T is doch altemael jok: maer dit ernst,

72 Mijn' heere,

73 dat zich gelukkigh houdt, met den tijtel van

74 Uwer E

75 Verplichten, onderdaenen

76 dienaer

77 P C Hóóft.

75 Van den hujze te Mujde,

76 23en van Wintermaent,

77 des jaers 1635.

 

Schertsbrief over de invloed van bepaalde spijzen op de gemoedstoestand.