Gedichten. Deel 2: 1623-1636


auteur: Constantijn Huygens


bron: Constantijn Huygens, Gedichten. Deel 2: 1623-1636 (ed. J.A. Worp). J.B. Wolters, Groningen 1893


verantwoording

inhoudsopgave

doorzoek de hele tekst


downloads



DBNL vignet

[1625]

Aen ioffw. Isab. Doublet, met een gedraejd doosken3).

 
Oude vriendin, schoon, idoon, ende klaer,
 
Waerdighe kroost van je Moer en je Vaer,
 
Seghje men gifjen en is niet een paer
 
Offet van goud of van parele waer?
5
Sluyt me die roodere lippe te gaer,
 
Houd me die mongd toe, men nobele kaer,
 
Eer je de songde je sieltje beswaer,
 
Eerme men hangd of men backes ontvaer,
 
Raeckt' ick en reys oppet gramme gebaer
10
'Ksou je doen lieghen in 't soet niewe jaer:
 
Een doos en een decksel is emmers een paer.
[p. 104]

Epitaphium Nomnae a Lintelo1).

 
Tolle pedem saxo, meus est cinis iste, Viator,
 
Tolle pedem, nunquam desijt esse meus,
 
Vt mea desieris aeternum, Nomna, videri,
 
Vt procul orbato turture turtur agas;
5
Nil viduo diuina toro, nil imperat ira
 
Saeuius, hoc sibi dant vulnere fata satis,
 
Pacato lachrymis, placato funere Coelo,
 
Quod superest misero vendico jure mihi.
 
Dulces relliquiae, tanti tantilla peculj
10
Portio, quas Liuor dixerit esse meas,
 
Vos ego, vos fontes jubeo potare perennes,
 
Vos hodie, vos cras parte madere mei:
 
Este mei cineres; donec qui gaudia nostra
 
Semestri voluit limite septa Deus,
15
Quâ Coeli statione leuis ludibria Mundi
 
Despicis, et nihili nomina, Nomna, vocas,
 
Congressus iterare dabit, quos limite nullo
 
Terminet aeternâ Luce beata Dies.
 
Tum quoque credibile est communi membra sepulchro
20
Eruta diuersum nil habitura sui,
 
Et cineres ego, chara, tuos discrimine caeco
 
Vestiar, et cineres tu quoque, chara, meos.
 
Iam saxo demitte pedem, meus iste, Viator,
 
Est cinis, et nunquam desinet esse meus.
 
11o. Ian. Hag.
NOBILISSIMAE
NOMNAE A LINTELO,
QVAM SVAVI
CORPORIS ANIMIQVE FOEDERE
CONIVGATAM SIBI,
VIIo. POST MENSE,
HEV!
[p. 105]

FATO PRAECIPITI,
MORS ERIPVIT,
RUTGERUS HUYGHENS
VXORI INCOMPAR.
P.M.
OBIIT MIDELBURGI IN ZELANDIS
IVo. NON. NOVEMB.
CIƆIƆCXXIV1).

Epitafio della sigra. Nomna de Lintelo, maritata in aprile, morta in novembre ciƆiƆcxxiv2).

 
Giunsi nouello Fior al fior nouello
 
Della Stagion fiorita,
 
Quando il fior della vita
 
Mi giunse un Fior degno di Fior si bello.
 
 
5
Fiorimmo insiem', portammo infiem' l'ardore
 
Ch' arder la State suole;
 
Ma freddo fosti, Sole,
 
Al viuo ardor de l'uno à l'altro Fiore.
 
 
 
Autonno inuido sol de' fiori e foglia
10
Con foglia e fior mi colse,
 
E Fior al Fior mi tolse
 
Ch' in Inverno lasciò di pianto e doglia.
 
 
 
Non resta poi per Legge eterna e vera
 
Del Ciel vero et eterno,
15
Ch'altro segua l'Inverno
 
Ch'un rifiorir d'eterna Primavera.

Aen I. vander Burgh, doemaels te Leiden3).

 
Vrind
 
In't
 
Pest-
 
nest,
5
Daer de
 
Waerde
 
Naer de
 
Aerde
 
Heen
10
Tre'en,
 
Met
 
Het
 
Slechte,
 
Wech te
15
Voeren
 
Boeren
 
Bloet;
 
Spoedt
[p. 106]
 
Doch
20
Noch
 
Buyten
 
Uijtten
 
Vuylen
 
Kuylen,
25
En
 
Den
 
Grond,
 
Rond
 
Van den
30
Handen,
 
Beenen
 
Teenen,
 
Leer,
 
Smeer,
35
Speck,
 
Dreck,
 
Armen,
 
Darmen,
 
Nieren
40
Pieren.
 
Leert
 
Eer't
 
Spae
 
Gae,
45
Straten
 
Laten,
 
Lijcken
 
Wijcken.
 
'Tis
50
Wis,
 
Wie
 
Die
 
Plagen
 
Iagen,
55
Vinden
 
Winden
 
Daer
 
'tHaer
 
Van
60
Kan
 
Komen;
 
Tschroomen
 
Vatse
 
Datse
65
Daer
 
Naer
 
Eer
 
Neer
 
Raken,
70
Braken,
 
Naken
 
'tLaken;
 
Om,
 
Stomm
75
Doodt,
 
Noot
 
Vrinden
 
Inden
 
Hage,
80
Na ge-
 
meen
 
Re'ên,
 
Te
 
Be-
85
soecken,
 
Boeck, en
 
Luyt, en
 
Fluyt, en
 
Ball
90
All-
 
Tyd
 
Quijt,
 
Inde
 
Blinde
95
Mollen
 
Hollen.
 
O
 
Soo
 
Dan,
100
Van
 
Lange,
 
Banghe,
 
Sware,
 
Naere
105
Lucht,
 
Vlucht
 
Dra
 
Na
 
'Toude,
110
Koude,
 
Vrije,
 
Blije
 
Sand;
 
Want
115
Heel
 
Veel
 
Menschen
 
Wenschen
 
Naer den
120
Waerden
 
Vrind
 
In't
 
Pest-
 
Nest.
 
 
 
22o. Ian.

Syne antwoord1).

 
Onverwenschelicke Vrint
 
Schrickt doch niet voor desen int,
 
Al de smettelijcke pest
 
Treet vast nae sijn droeve nest.
[p. 107]
5
'T schijnt dat sich het vuur bedaerde,
 
En den hemel ons bewaerde
 
Sint dat hem ons bidden nae'rde
 
Die 't hier alles stiert op aerde,
 
Al het treuren is meest heen.
10
T is hier nu weer veijlich treen.
 
En was maer de sonde met
 
Die dit spel gerockent het!
 
Yder moet sijn hoomoet slechte'
 
Sal den Hemel voor v vechte.
15
Bet'ren kan de straf ontvoeren.
 
Arme, rijcke, borgers, boeren,
 
Edel en onedel bloet
 
Betert u begeerie spoet.
 
Weerelt haet de weerelt doch;
20
Die zy liefst heeft haetse noch.
 
Doch wie kan dit niet van buiten;
 
En al kost ick 't beter uijtten,
 
Praet en hout niets uijt het vuijlen,
 
Sonde maect te diepe kuijlen:
25
Maer wat schaet 't erinneren?
 
'T baeten meer dan 't hinderden,
 
Soomen dick den drouven grondt,
 
Die van lijcken staet zoo rondt,
 
Ging met sijn gedachten vanden,
30
Daermen voeten, daermen handen,
 
Daermen borsten, daermen beenen,
 
Daermen vingers, daermen teenen,
 
Daermen lever, long en leer,
 
Daermen 't diere mensche-smeer,
35
En het opgeleijde speck
 
Siet veranderen in dreck,
 
Daermen schouders, daermen armen,
 
Daermen pensen, daermen darmen,
 
Daermen spieren, daermen nieren
40
Siet vernielen vande pieren.
 
Daer wert ieder afgeleert
 
Wat de mensch hier t'onrecht eert,
 
Hoe dat alles door de spae
 
Tot der wormen voetsel gae,
45
Hoe die ginder langs de straeten
 
In ons oog de kloeckste laeten,
 
Morgen zijn vergeten lijcken
 
Die een ieder soect te wijcken,
 
Dat hier niets verseeckert is
50
Of sijn wisheijt is onwis,
[p. 108]
 
Dat de doot niet aensiet wie
 
Maer zoo wel roept dees als die.
 
Lof zy u bescheijde plaegen
 
Die het groot als 't kleijn gaet iaegen,
55
En een prins zoo wel comt vinden
 
Als die haer niets onderwinden.
 
Gaetmen hier, of gaetmen daer,
 
Noch vat een de doot by 't haer.
 
Vluchten houd ick weijnich van,
60
Wijl ick nergens lopen kan
 
Daer de pest niet mee kan komen,
 
En onveijlich is het schromen.
 
Die haer 't meeste vliet die vatse
 
Op haer onvoorsienste, datse
65
Nimmer raecken weer vandaer
 
Daer 't eerst scheen niet half zoo naer.
 
Oock zoo sietmen dat veel eer
 
Haere hoofden leggen neer,
 
Die verscheijden luchten raecken,
70
Die haer doen haer ziellien braecken,
 
En haer leste uurtien naecken
 
Datse raecken in het laecken.
 
Dan zijn alle vreuchden om,
 
En de sangerichste stom.
75
Doch al vrees ick voor geen doot
 
Noch voor smettelijcke noot:
 
'T langer derven vande vrinden
 
Die ick korts weer hoop te vinden,
 
(Daer ick sint ick lest den Haege
80
Liet, gedurichlijck van knage,)
 
Valt my swaerder als ick meen
 
Dat ick uijtten zou met reen.
 
En te raecken weer uijt ste
 
Is mijn aldergrootste be.
85
Als ick denck om u besoecken,
 
Om u kout en om u boecken,
 
Om u sang en om u luijten,
 
Om al 't snaerenspel en fluijten
 
Om het kloppen op den bal,
90
En het swaerste wel van al,
 
Om de snelheijt vanden tijt
 
Die ick zonder nut raeck quijt,
 
Dunckt my dat ick my al vinde
 
Niet veel beter als by blinde,
95
Als by wormen als by mollen
 
Inde onderaertsche hollen.
[p. 109]
 
En gelooft vrij dat ick noo
 
Noch gedect was met een zoo,
 
Lichter zulie loven dan
100
Dat ick licht hier scheijde van,
 
Dat ick nae den Haeg verlange,
 
En het afzijn my valt bange.
 
Niet dat my de siect beswaere,
 
Of de sterfte valt te naere:
105
Maer dat ick de Leijdsche lucht
 
Slechs om u geselschap vlucht;
 
Hierom hoop ick dat ick drae
 
Zal dees rijmpies volgen nae,
 
Hierom wil ick weer nae 't oude,
110
Naer het versche, naer het koude
 
Naer het open, naer het vrije
 
Naer het vrolijck, naer het blije,
 
Naer 't genuchelijcke sant,
 
Daermen sorg uijt weelde want,
115
Daer de vreugt is altijt heel
 
En de lusten even veel,
 
Daer ick 't puickien vande menschen
 
Daer ick nu zoo vaeck om wensche'
 
En zoo dick 't geselschap nae'rden
120
Daer het singen is in waerden.
 
Daer ick u, medoogendt vrint,
 
Nu alleen besoeck met int,
 
Vijt een plaetsien daer de pest
 
Nooyt en maeckten eenich nest.
 
 
 
J V Burgh.
 
Leijd. 24o. Ian.

[Wijckt kindsche godheijt]

 
Wijckt kindsche godheijt, wijckt en wet uw al te teere krachten1)
 
Op murruwer gedachten;
 
Ick draecher een in mijn gemoet
 
Daer ghij met al u poppegoet
5
Sijt geensints by te achten.
 
 
 
Wel eer genoot ghij van mijn rijm en cierelijcke woorden,
 
Die steenen bet bekoorden,
 
Als 't onbeweechelijcke hert,
 
Dat, hoe het meer gebeden werd',
10
Hoe dat het minder hoorden.
[p. 110]
 
Maer nu verander ick van toon, en gae mijn luijt versnaeren
 
En laet dat mallen vaeren.
 
Ick wil het ee'lst van sijn geluijt,
 
Dat nu alleen op Huigens sluijt,
15
Voortaen voor hem bewaeren.
 
 
 
Of schoon sijn lof veel hooger stijcht als 't mijn gesang kon haelen,
 
Soo wil ick liever daelen
 
En buigen onder sulcke deucht,
 
Als onder 't iock daer ghy mijn vreucht
20
Te nau me gaet bepaelen.
 
 
 
Want, Huigens, of ick schoon den drang van uwe frayicheden
 
Mijn rijm te hooch zie treden;
 
Ten minsten 't hoochst van mijn gedicht
 
Geeft mij een swenckie van 't gesicht
25
Van uw verheven zeden.
 
 
 
Dan tijdt mijn ziel strax op ter loop en worstelt hier uijt Leijen
 
En luijstert naer geen vleijen.
 
Ick ben gestaedich inden Haech,
 
Al schijn ick u noch eens soo graech
30
Om langer hier te beijen.
 
 
 
Hoe dickmael zeg ick op een dach, Vaert wel bedroeft Athenen
 
Vaert wel, daer tij ick heenen.
 
Ick zie een open voor mijn vreucht,
 
Ick kies 't vermaeck voor ongeneucht,
35
En 't singen voor uw steenen.
 
 
 
En ofie schoon 't getal van uw' geleerde gaet verhaelen,
 
En schat van vreemde taelen;
 
Haer luijster is zoo wonder niet,
 
Of als ie maer op Huigens ziet,
40
Hy machter wel by haelen.
 
 
 
Vaert wel mijn soete Rosemondt, indien ie my mooght lijen
 
Soo laet my heenen tijen.
 
Het best van uw bevallickheen
 
Dat is my nu een stuursche Neen
45
En tegenspoet int vrijen.
 
 
 
Mijn Brosterhuisen, daer ick oyt zoo noo ben afgescheijen,
 
Kom gaet my doch geleijen.
 
En voerman maeckt de waegen klaer,
 
Laet ons dien braeven Haegenaer
50
Zien in sijn rijm gaen weijen.
[p. 111]
 
Dus mijmer ick den heelen tijt, om dat ick zoo veel weecken
 
Moet van u sijn versteecken:
 
Doch hoe veel zoeter sal 't weer syn,
 
Wanneer ick weer met Constantijn
55
Sal dickmael moghen spreecken!
 
 
 
Beleefde ziel, dit wensch ick my. En u, dat aen uw wenssen
 
Noyt tegenspoet mach grenssen,
 
En dat 't geluck u sett' zoo hooch,
 
Als oyt u geest te boven vlooch
60
Gemeene slach van menschen.
 
 
 
I V Burgh.
 
Lugd. Batt. 7. Mart.

Aen I. vander Burch. Antwoord. Olla podrida1)+.

 
Ie n'ayme pas
 
Het lang relaes
 
De vostre escrit:
 
'Ken kenn' mij niet
5
Digne du los
 
Die u soo los
 
Part de la main:
 
'T is all fenijn
 
A la Ieunesse,
10
Soo soeten flesse
 
Luy faire boire,
 
In plaets van hoore'
 
Que luy messied,
 
Dat niemand weet,
15
S'il ne l'apprend
 
Van vrienden hand.
 
Changeons langage;
 
Verburgh, wat raesje
 
De nous venir
20
Besoecken hier?
 
N'estoit la belle
 
Die u moet quelle'
 
Ie vous croirois
 
Nu als altoos:
25
Mais la cher' Ame
 
En lijf te same,
 
Qui vous detient
 
Te lang ontleent,
 
Ne peut entendre
30
Tot uw verandre'
 
De là icij,
 
Na dat ick sie.
 
Mauvaise Fille,
 
Waerom en will je,
35
Que peu ni part
 
Van 't knechjes hart
 
Nous accompagne?
 
Waerom en spann je
 
Pas si long temps
40
Aen andre mans?
 
Anzi, gentile,
 
Losst hem sijn' hiele',
 
Mandalo quà,
 
Die nu of nà
45
Lasciarti deve,
 
En met ons leve,
 
Non sij à noi
 
Soo wreed als moy;
 
Basta per lui
50
Soo fellen roey;
 
Sentala pure,
 
Sij magh hem roere',
[p. 112]
 
+
 
E far pensar
 
Om eens van daer
55
Voler partire:
 
Laet hem dan tiere'
 
E lamentar
 
Het halve Iaer;
 
L'altra metade
60
Magh hij sijn' Gade
 
E rivedere,
 
En sonder kleere'
 
Far gambettar,
 
En werden Va'er.
65
Pues que se buelva,
 
Eer 't hem soo wel ga;
 
Yo promettrè,
 
Dat hij weer ree
 
A tu llamalle
70
Voor uwe traelje
 
Parecerà,
 
En noyt daer na
 
Querrà dexarte,
 
Maer all' uw' smarte
75
De coraçon,
 
Gelijck de Sonn
 
Tinieblas hiere
 
Sal doen verteere',
 
Y, puede ser,
80
Sijn eigen zeer.
 
Sed loquor ventis,
 
Daer sij gewent is
 
Te possidere,
 
En noyt t'onbeere',
85
Nec ipse tu,
 
Al wouw sij nu,
 
Redire velis.
 
Doch soo 't te veel is
 
Geminâ peste
90
Noch eens op 't leste
 
Correptum esse,
 
Aenvaerdt mijn Lesse,
 
Et serva te
 
Van een' van twee.
95
Es sein kein sachen
 
Om met te lacchen;
 
Wer weist was nach
 
Gebeuren magh?
 
Das leib verlieren
100
Voor Vrouwe-Dieren
 
Ist schandt und schad',
 
En weeldrigh quaed,
 
Ohn lohn und ehren,
 
Die'r vele geeren
105
Durch g'winnen sollen.
 
Scheidt dan van 'thollen
 
Vnd wend euch herr,
 
En vrijdt van verr.
 
Your loving pine
110
Sal sachter zijn,
 
If that her eyes
 
Somtijds een' reis
 
From farther of,
 
Door mist en stoff,
115
Upon you looke,
 
Daer u een boeck,
 
A ball, a string,
 
En ons gesing
 
Shall make forgett
120
Wat dat u lett;
 
Till both at Leiden,
 
Om noyt te scheiden,
 
One day shall meet,
 
En uw verdriet,
125
Your sighs, your teares,
 
Voll vreugds, voll eers,
 
Kissing requite
 
Veel' jaren tijd.
 
Οὐ ϕκίνει γὰρ
130
Zoo grauw van haer,
 
στε σε δεῖν
 
Zoo haestigh zijn
 
Πρὸς τὸ γαμεῖν
 
Die lange pijn.
135
Vien donc, Vien,
 
Of alleen,
 
O con ella
 
Dien zoo wel, na
 
El dezir
140
'Svolx alhier,
[p. 113]
 
Scis placere,
 
Dat sij geere
 
Werd verstehn
 
Om eens een
145
To make with her
 
Haren Bidder.
 
ῤῥωσο,
 
'K wensch u zoo.
 
Hag. 11o. Mart.1)

Aen I. van Brosterhuysen,
Op sijn verlang naer 't uytkomen mijner dichten2).

 
Waerom gaept ghij, Brosterhuysen,
 
Als de Waterlandsche Sluysen,
 
Naer een' vingerhoed voll natts,
 
Offer vrij een' Zee voll schatts
5
Uyt mijn' dorre penn sou storten?
 
Tis de drinckens vreugd verkorten
 
Die soo wijd sijn' wangen reckt
 
Dat hij noyt verlang en leckt,
 
Maer de gall slickt sonder raken,
10
En den Honigh sonder smaken,
 
Even als een' Steuren-fuyck
 
'T Grondeling in heuren buyck.
 
Wacht mij wat met engher lippen
 
Daer ick tuschen in mogh' glippen,
15
Als een paling door een' kloof
 
Daer sijn jong door henen schoof,
 
En mijn' anders doove netlen
 
Zullen uwe nauwte ketlen,
 
En mijn anders domm geluyt
20
D'oore die ten naesten sluytt.
 
'Ksall mijn' Zetter onder wijlen
 
Met sijn' Letter wonder ijlen,
 
K sall mijn' Drucker slaven doen,
 
En van stappen draven doen,
25
Ksall se beide met haer sweeten
 
'Twater warmen sparen heeten,
 
Ksall den Binder voor een blad
 
Rijgen heeten wat hij vatt,
 
'Ksall den Wagenaer na Leijen
[p. 114]
30
Dobble sweepen heeten breyen,
 
En doen rennen met de Meer
 
Als waer' Phaethon op 't veer.
 
Ksall het pack met Citos decken,
 
En den Brieven-drager recken,
35
En doen rucken aen uw' bell
 
Dat de Meid sall roepen, wel,
 
Wel wat gaet den Bengel over?
 
Daer op sal hij, soo wat grover,
 
Soo wat holler uyt die stroot,
40
Die bebierde Mengel-goot,
 
Ripsen, voor de reedste antwoord,
 
Hier you varcke, reick je hand voort,
 
'Khebb eloope met dit pack
 
Teugens stoep en luyf en dack
45
Offer heel Breda na vaste,
 
Helpme vanden brass ontlaste,
 
Haelme geld, stapp hene, drá,
 
Brosterhuysen wachter na.
 
Zoo ghij dan het Zegel-pluysen,
50
En de vellen door te luysen,
 
Niet zoo haest en hebt begost
 
Off ghij klaeght, Wat laffer kost!
 
Foeij, de Bergen zijn verlost
 
Van belacchelicke Muysen;
55
Khael mijn wenschen door den hals,
 
All mijn' gissingen zijn vals:
 
Ksall niet wederspreken, als
 
Waerom gaept ghij, Brosterhuijsen?
 
13o. Mart.

[Wijder gaept nu Brosterhuijsen]

 
Wijder gaept nu Brosterhuijsen1),
 
Nu 'er hoop is dat u sluijsen
 
Sullen braecken soo veel nats,
 
Soo veel fraeijicheidts en schats
5
Als de Heijnste-bron oijt storten.
 
Woudt ghij mijn verlangen korten
 
Eed'le dichter daer ghij 't reckt
 
Mits het maer bij drupp'len leckt
 
'T lieve nat daer 't bij kan raecken,
10
(Even als 't de vissjes smaecken
 
Soo 't door d'horden van de fuijck
 
Reepelt in haer banghe buijck;)
[p. 115]
 
Dan souw door mijn graeghe lippen
 
V ghedicht vol op in glippen,
15
Niet becrompen door een cloof
 
Daer 't wel eer lancks heenen schoof,
 
Dan souw d'anghel van u net'len
 
Mij en ijeder heijlsaem ket'len
 
Op de maet van 't soet gheluijdt
20
Dat een doofmans oor ontsluijt.
 
Laet meer setters onderwijlen
 
Met haer letters wonder ijlen;
 
'T sal u drucker slaeven doen
 
En te radder draeven doen,
25
Laetse door het nutte sweeten
 
Haer verkleumde leeden heeten;
 
Dat u binder menich bladt
 
Voor mij in te rijghen vatt'.
 
Laet de voerman dan van Ley'en
30
Vrij sij(n) swiepje scherper breij'en,
 
Om te rennen met de meer
 
Of hij voer op 't Sonne-veer,
 
Wilt hem met een pack bedecken
 
Dat een draegher souw verrecken;
35
Als hij soo raeckt aen de bel,
 
'K wedd' de meijdt die seijdt, 't is wel:
 
Koom ick dan misschien daer oover
 
Dat hij staet en bruldt wat groover;
 
'K sal hem stracks die stiere-stroot
40
Stoppen met een biere-goot,
 
En voor d'alderquaetste antwoordt
 
Segghen, maet, com steeck je handt voort,
 
Daer's je gheldt voor 't waerde pack
 
Dat je hier brengt onder 't dack.
45
En nae 't breecken van mijn vasten
 
Sal ick hem weer gaen belasten,
 
Dat hij u behandicht dra,
 
Dit, of dierghelijck bijna.
 
'K heb gheweest aen 't Veeghel-pluijsen
50
En (soo ghij segt) aen 't door-luijsen
 
Van de vellen; soo 'ck begost
 
Dacht ick stracks, wat vaster kost!
 
Jovis doch(t)ers sijn verlost
 
Van drije drijemael jonghe Mvsen:
55
'K hael mijn wensch niet door den hals,
 
Want mijn ghissen is niet vals,
 
Meer sal ick niet segghen, als
 
Wijder gaept nu Brosterhuijsen.
[p. 116]

Aen myne vrinden in Zeeland1).

 
Nachtegalen, helle kelen,
 
Stercke Luyten, snelle velen,
 
Die de mijn' van schimmel-klamm,
 
Van verwesen tot de vlamm,
5
Van versleten in de motten,
 
Van vergeten in 't verrotten
 
Hebt verheven en verstelt,
 
Dats'er noch af wordt gemeldt
 
(Al mis-staet mij 't eighen stuyten)
10
Onder middelbare Luyten,
 
Luyten die men gaeren terght
 
En het niewe Liedgien vergt.
 
Vrinden die mij t'uwen luyster
 
Uyt het onbenijdde duyster
15
Hebt getogen daer ick sta,
 
T'aller tongen ongena;
 
Daer ick, verre buijten 'tgrijpen
 
Van 'tmoedwillige begrijpen,
 
Van mijns meerders quaps verwijt,
20
Van mijns minders quellick spijt,
 
Beide 't Kostelicke mallen,
 
En 'tVoorhoutsche wandel-kallen,
 
Met de waerheid die ick daer
 
Hebb geslingert bij den haer,
25
Binnens lipps kon overmommlen,
 
Sonder mij te laten trommlen
 
Bijder Straet, aen Kerck en Poort,
 
Als een' niewe wan-geboort.
 
Vrinden, evenwel noch Vrinden,
30
Die mij maer te wel besinden
 
Doe het smooren van mijn' geest
 
Vrinden gonste waer' geweest,
 
Noch aenvaerd ick 'twel-genegen
 
Overvrindelick bewegen
35
Van 'trecht ronde Zeewsch gemoed:
 
Bij de meening acht ick 't goed,
 
En de gunst-gemeende schade
 
Voor genadigh' ongenade,
 
En de weldaed sonder daed
[p. 117]
 
+
40
Om 'twel-willen nemmer quaed.
 
Voor die daed en beter willen,
 
Daer ghij mijn' misvallen grillen
 
Med' gevroevrouwt, med' geluert
 
Door de Wereld hebt gestuert,
45
Kenn ick schuld van lange Iaren,
 
Zedert ick de Noorder baren
 
Uyt den Westen oversagh,
 
En verbonden balling lagh
 
Daer mij verr verscheiden kommer
50
Van der Musen louwe lommer
 
Hadd vermoddert in den poel
 
Van 'tbesmoddert Hoofs gewoel.
 
Voor die schuld, soo heet om koelen
 
Dat mijn hert sengt aen 'tgevoelen,
55
Vind ick na den langen dagh
 
Van uw minnelick verdragh
 
Onder mijn' verdufte schatten
 
Geen' betaling, of de Ratten
 
Klagen voor haer' jongeren
60
Over nood van hongeren,
 
En vervolgen mij voor dief
 
Van haer eigen tand-gerief.
 
'Kgae se niettemin ontrieven,
 
En haer avond-mael ontbrieven
65
En ont-Inten haer' onbijt:
 
Siet de brocken gaen sij quijt
 
Die ick uwe gunst moet vergen
 
In de schaduwen te bergen
 
Daer de rest van eener leest
70
Zoo ter schaduw heeft geweest.
 
Vindt ghij dan de regel-tippen
 
Hier uw' ademen t'ontslippen,
 
Daer te stuyten eer ghij docht
 
Dat de voet-maet waer' vollbrocht,
75
Vindt ghij onderbleven Rijmen
 
Dier men sess aen seven lijmen
 
En voor een doen gellen souw
 
Die ten nauwsten tellen wouw,
 
Vrydt mijn' Penne van 'tverwijten,
80
En verhaelt het op het bijten
 
Van mijn' gasten die voortaen
 
Na den vasten-avond gaen.
[p. 118]
 
Maer sal oock mijn spa betalen
 
Sijn' vergeving bij v halen?
85
Ia het, mijn vertrouwen leit
 
Op de Zeewsche soeticheid.
 
Schoon men wille mij verraden
 
En met woecker-loon beladen,
 
'Kstae den vrecksten maner schoon,
90
'Ksegg hem, Hier is woecker-loon;
 
Emmers, Vrinden, all' de duijten
 
Die mijn' rekening hier sluyten
 
Zijn all' duyten uyt de Munt
 
Die ghij 'tgelden hebt gegunt,
95
Maer die eerste stempels dragen
 
Meest maer tweederhande slagen
 
Zoo wat vroeds, en zoo wat Mals,
 
Hier is beid, en noch Van Als
 
Hag. 26o. Mart.

Medelyden met heere Willem van Lyere, heere van Oosterwijck etc. over de dood van sijnen oudsten sone1).

 
Gaet vernachten
 
Myn' gedachten
 
En mijn' klachten
 
In de Wijck
5
Daer de Rijsen
 
Droevich rijsen
 
Om den wijsen
 
Oosterwyck:
 
 
 
Doet hem weten
10
Dat de beten
 
Van 'tvergeten
 
In mijn hert
 
Niet en byten
 
Meer als 'tslijten
15
Vanden tijd en
 
Slyt sijn' smert;
 
Dat het ruchten
 
Van sijn suchten
 
Myn' genuchten
20
Soo verr af
 
Heeft verslagen,
 
En doen dragen
 
Half de plagen
 
Van sijn' straff.
 
 
25
Dat mijn' oogen
 
Van medoogen
 
Noyt en droogen,
 
Maer gelijck
 
Losse kranen
30
Stadich staen, en
 
Stadich tranen
 
Op sijn Lijck,
[p. 119]
 
Lijck bij lijcken
 
Te verlijcken
35
Die van kijcken
 
Lyden doen,
 
Doen de pijnen
 
Eighen schijnen
 
Elck van sijnen
40
Naestens schoen:
 
 
 
Dat de schroomen
 
Van mijn' droomen
 
Selden komen,
 
Ick en sie
45
Sijnen gaeven,
 
Doe soo braven,
 
Nu begraven
 
Emmery;
 
 
 
Dat mijn' dagen
50
Noyt en dagen
 
Sij en dragen
 
Meer of min
 
Van de klachten
 
Die de nachten
55
Niet en smachten
 
In mijn' sinn;
 
 
 
Dat mijn' pennen
 
Niet en rennen
 
Naer 'tgewennen
60
Van mijn' hand,
 
Dat mij 't eten
 
Blijft geseten
 
Ongebeten
 
In den tand;
 
 
65
Dat mijn' Luyten
 
Haer' geluyten
 
Niet en sluyten
 
Op mijn' stroot,
 
Dat mijn' Velen
70
Niet en spelen,
 
Sij en quelen
 
Naer de dood:
 
All van dencken
 
Op het krencken
75
En verdrencken
 
Van syn' geest,
 
Sints sijn jongen
 
Lieven Iongen
 
Hem ontwrongen
80
Is geweest.
 
 
 
Maer, Gedachten,
 
Wilt niet wachten
 
Na de klachten
 
Die hij weer
85
Mochte baren
 
En vergaren
 
Tot verswaren
 
Van sijn Zeer;
 
 
 
Will hij neuren,
90
Naer uw treuren,
 
Gaet ghij deur, en
 
Stuyt hem kort,
 
'Khoev het weenen
 
Niet te leenen
95
Die 't aen geenen
 
Traen en schort.
 
 
 
Maer met eenen
 
Voor de steenen
 
Daer de beenen
100
Van het Wicht
 
Onder pletten
 
Zult ghij letten
 
Op te setten
 
Dit Gedicht;
 
 
105
buygt v naer de
 
droeve waerde
 
deser aerde,
 
leser-vrind,
 
hier in woonen
110
moeders koonen,
 
vaders kroon, en
 
maer een kind.
 
Hag. 27o. Mart1).
[p. 120]

In paetologiam doctissimi R. Thorii d.m. amici intimi1)+.

 
Carmina sputantur fumi potoribus, audi
 
Massiliae si quem fumea vina iuuant,
 
Thorius exemplo monuit spumantia multum
 
Pocula, fumantes omnia posse tubos.
 
Hag. 1o. April.

(In eandem)2).+

 
Quod jam summa procul villarum culmina fumant,
 
Quod fumos bibit omnis ager, bibit omnis ab Aulâ
 
Ad caulam fumosa domus, quod pascere fumos
 
Fumosos equitum cum Dictatore Magistros,
5
Quod pueros fumare juuat, fumare puellas,
 
Mollius indignor; quin tecum ignosco puellis
 
Et pueris, aulis, caulis, equitumque magistris,
 
Prime pater Paeti, fumantum gloria Thori,
 
Non fumum ex fulgore sed ex fumo dare lucem
10
Sedule: Te praeitore magis lippire decenter
 
Quam lachrymâ ridente putant; iucunda cuique
 
Te Medico tussis, cui nec pituita molesta est,
 
Creditur instantes membris emungere morbos.
 
At mihi quod sacrâ latet in vertigine multo
15
Praecipuum est; hos te calices fecisse disertum.
 
Haec aliquid certe fumo facundia debet.
 
Foecundi calices, felix vertigo, saliva
 
Nobilis, insignes lacrimae, gratissima tussis,
 
Me quoque si parce videor laudare merentes
20
Insolitas calicumque super praeconia laudes,
 
Me quoque vicinis afflatum credite fumis,
 
Et sicco titubare mero; breuis iste futurus.
 
Est furor, exierit sensim vesania primi
[p. 121]
 
+
 
Turbinis, aggrediar stabilis de nare tepenti
25
Fundere cum fumis quae vos per saecula vectent
 
Verba, vetentque mori, nolint Iovis ira vel ignes.
 
Pro fumi! sed et hic furor est; ignoscite vobis,
 
Fumosoque mihi; cessem fumare, tacebo
 
Sobrius, et sapiam; labris encomia, linguâ,
30
Dentibus occludam: Quid enim, si Thorius unum
 
Arguit ipse sui reliquum fecisse stuporem?
 
Hag. 2o. Apr.

In hyemem ejusdem1).+

 
Sic Medice decuit, sic se curasse Britanne;
 
Post fumos nidore frui, meliore culinâ
 
Post lachrimas avidaeque irritamenta salivae.
 
En ego me, Thori, convivam sisto vel umbram,
5
Qualemcumque vocas: juuat in tot fercula fundi
 
Et speciem variare gulae, juuat esse lepores
 
Et lepores, juuat omne tuis condire meracis,
 
Brumalesque dies, niveas, te judice, noctes,
 
Noctibus, et dubias confundere solibus umbras.
10
Tu modo Liuor ades, nec prandia disce Galeni
 
Semper foetida, nec putâ Permesside semper
 
Pascier, aut solo vesci nidore Poetam.
 
Hem! tales nec aquae pariunt, nec ἀδειπνία Brumas.
 
Hag. 3o. Apr.

Sermo ad d. Gasp. Barlaeum, cum elegantissimo nuper carmine amicos a poësi Belgica ad Latinam et Graecam avocaret2).

 
At mihi non uni calamum submittere Romáe,
 
Quo Latio legar ore, libet: satis una superque
 
Quod fuit, una fuit, satis una oppleta Triumphis,
 
Non satiata, sui vidit nil Caesaris expers,
5
Quando nec Vrbs olim Orbe minor, nec Colle Quirini
 
Amplior hic, Mundi una domus fuit, una Quiritum,
 
Barbara quae linguae nesciret lingua Latinae
 
Barbariem, et patriae auderet non barbara dici.
 
At neque, si sacram contingat adire Corinthum,
10
Pirene propiore fruar, fruiturus eâdem
[p. 122]
 
Perpetuâ, ut solo semper loquar ore rotundo;
 
Graecia non Graeca est, evanuit Hellas et ingens
 
Gloria Tantalidum, cineri surdisque ruinis
 
Occinitur coeco sudatum Carmen Homero,
15
Quo mihi quae fugiant Romam, quae nesciat Argos
 
Putida verba situ, nulli vernacula, nulli
 
Intellecta domi Batavis obtrudere Musis
 
Prosit, et in Patriâ ne non peregriner inepte
 
Exilio mulctare Deas? Ignosce Dearum
20
In Latio, Barlaee, decus, decus inter Achiuos,
 
Prima mei Belgis debetur portio, Celtis
 
Altera, quae sequitur Brittanno, quarta Latinis,
 
Sed quales hodierna novae das Roma loquelae,
 
Quinta vel Hesperijs (odium immanesque Tyrannos
25
Hactenus ignoro, communes Lingua Camoenas
 
Conciliet, satis est armari in proelia dextras)
 
Sexta magis merito superest Germania Mater
 
Fontibus intemerata tuis, agnoscimus olim
 
Ambiguos ortus, patriae incunabula Linguae
30
Deferimus tibi, tota tibi primordia nostri.
 
Ergo ego nunc Batavas inter vernacula Musas
 
Numina desideo; nunc Gallos opto rogoque
 
Ferre soloecismum peregrini vatis olores,
 
Et feror, et foveor; nunc in sua sacra Britannas
35
Invoco, nec voto nimis infelice, puellas;
 
Nunc Italâ tellure vagor, primoque Quirite
 
Posthabito, quem tota novum parit altera Ciuem
 
Alloquor ore suo; nunc in juga Pyrenaei
 
Tollor, et hoc Musis etiam de culmine libo;
40
Mox Rheno potiore lavor, nec pascier uno
 
Castaliae doceor, nec nasci fonte Poëtam.
 
Omne solum vati patria est, ille incola Mundi,
 
Ille domi in patriâ, ille foris, ille omnibus idem:
 
Quo me nec veteres falso dubitâris Athenas
45
Temnere; non sordent semper, non semper amantur;
 
Nec Latium vilere magis, totumque Maronem,
 
Quaeque fuit priscae Veneris facundia, felix
 
Eloquium, nulli inferior, me judice, sermo:
 
Dum loquimur laudare puta, cum saepe locuti
50
Sic fuimus laudasse puta: Sed et unica rerum
 
Perpetuo facies, idem tenor, unica longum
 
Pulsa repulsa fides, cui mellitissima, cui non
 
Melle suo Batavae tandem gravis intonet auri?
 
Me varias, Barlaee, vices, me sideris ortum,
55
Aetheris ambages, Solis Lunaeque labores
 
Inconstans ambire docet constantia; nullis
[p. 123]
 
+
 
Orbibus includi, nulli jurare magistro,
 
Vndique πρωτεύειν, solari taedia motu,
 
Res veteres miscere nouis, quadrata rotundis,
60
Digna, meo censu, res libertate Batavâ est.
 
Hag. 19o. April.

[Tollite me summas inter, mea Numina, nubes]

 
Tollite me summas inter, mea Numina, nubes1),
 
Deficit ad lachrimas Castalis una meas,
 
Vna parum Permessis erit, quando aequora tota
 
Poscimur, et quantas non bibat orbis aquas,
5
Manibus immensis litandum est imbre perenni,
 
Augustum cinerem nulla lacuna capit.
 
Totum gutta Mare est, parci sunt prodiga fontes
 
Flumina, sub pluuio sicca stat urna Ioue;
 
Tota Iouem totum tegat undique et undique nubes,
10
Nulla neget latices aura nec ora suas.

[La Rime gue m'auez donnée]

 
La Rime que m'auez donnée,
 
Amij, que j'ayme comme moy,
 
M'a desià prou donné de quoy
 
Me contenter de la courvée.
 
 
5
I'ayme bien mieux cett' Avantgarde,
 
Que celle d'un friand bouillij,
 
Si tant m'en reste à la perdrij
 
Ie vous promets qu'elle me tarde.
 
 
 
Passe la Pasque et Pentecouste,
10
Mon appetit est en saison,
 
Pour faire trouuer le vin bon
 
Il ne me faut point d'autre crouste.
 
 
 
Car ni chere, ni bonne vie,
 
Ni son de chorde, ni de voix,
15
Ni la sauuagerie des boix,
 
Mais vostre amour seul me convie.
 
 
 
C'est là l'Aymant qui seul me tire,
 
Sans qui le succre n'est pas doux.
 
En fin vous nous verrez chez vous,
20
Faites qu'ij rencontrions de Lijere,
 
Voyci de quoij le faire rire.:
 
2o. Maij.
[p. 124]
 
Ce 2o. de May 1625.
 
Emmi la Chasse du Heron,
 
Dedans les champs, hors de moy mesme,
 
En selle, en botte, en esperon,
25
En parlant au Roy de Boheme.

Snicken. De malis minimum1).

 
Siet
 
Niet
 
Na den
 
Quaden
5
Sang-
 
Gang,
 
Leser
 
Deser
 
Sucht-
10
Klucht.
 
'Kvouwse,
 
'Khouwse
 
Kort,
 
'Kschort
15
Zeven
 
Teven,
 
Daer
 
Maer
 
Van der
20
Ander'
 
Een
 
'Tbeen
 
Souwen
 
Vouwen.
25
'Tzijn
 
Mijn'
 
Snicken:
 
Ick en
 
Kan
30
Van
 
'Tquade,
 
Na de
 
Re'en,
 
Geen
35
Minder
 
Hinder
 
Aen
 
Slaen.

(Danieli Heinsio)2).+

 
Vnice flos vatum, cui me placuisse measque
 
Prima fuit Pueri gloria quisquilias;
 
Proxima sit placuisse Viri, provectior aetas
 
Quod bene, quod melius tertia speret erit;
5
Otia nunc rerumque inopes fero Carmina nugas;
 
Otia, si tanti est, paucula perde meis.
 
Forte tuas pridem versas in mascula Musas
 
Numina ais Veneres non nisi nosse mares,
 
Caetera cum primi putruisse Cupidinis arcu,
10
Nec pia tam nihili seria ferre jocos?
 
Parcius obtundo. veteres agnosce tabellas:
 
Quam videor cramben nunc dare saepe dedi:
[p. 125]
 
+
 
Exue personam, mutato nomine, qualem
 
Hic ago, de veteri est fabula facta recens,
15
At spectatores bene speratura nepotes
 
Heinsiacâ sospes non caruisset ope.
 
Annue, ne careat. quas nunc effaberis, olim
 
Censurae de me Posteritatis erunt.
 
Quanquam ego nec metuo quos dant hodierna Catones
20
Saecula, nec si quos saecula sera dabunt;
 
Glorior in mediâ non delirasse juuentâ,
 
Et calidos tepido vix abijsse dies:
 
Vnde nec amentes redolentem pagina flammas
 
Arguet autoris noxia labe sui;
25
Nec Puer, haec mea sunt, haec Divae vulnera Matris
 
Dixerit in quaevis compita versus Amor:
 
Algeo, nec pudor est: quem charior occupat aestus,
 
Discat ab invidiâ nil timuisse meâ:
 
Denique nec pudor est quod nos impune Puella,
30
Nos Puer illaesâ virginitate leget:
 
Si tamen iste vel illa legent; quae sola futura est,
 
Heinsiadae rogo sit gratia sola mei.
 
Sin piget immeritae punctum tribuisse Thaliae,
 
Et videor Theta dignior ire nigro,
35
Parce, Deûm, si quae, soboles, clementia divûm est,
 
Nec titulum justo detrahit illa Iovi:
 
Parce, tuo cum tecta volet ludibria nutu
 
Quae ruet in plagas livida turba meas,
 
Sola crepet, tantique adeo, quâ turgeat unâ
40
Vindice, suffragij destituatur ope.
 
En caream plausu; jam nuda silentia sat sunt;
 
Fecerit ad laudes, te tacuisse, meas.

In manes auriacos C. Barlaei1).

 
Risimus has inter lachrimas, ignoscite Ciues,
 
Gaudia nec vobis inuidiosa loquor;
 
Risimus. hos nobis lugendi docta voluptas
 
Exprimis, hos plausus ingeniose dolor.
[p. 126]
 
+
5
Quae mihi Barlaejo praeeat suspiria planctu
 
Praefica, quae grandes effleat ore modos,
 
Vt veter arridere pius de Ciue Poeta
 
Factus et in grandes mollis utrimque modos?
 
Non decet alba bonum facies in funere Ciuem,
10
Lectorem facies non decet atra tuum.
 
Hinc dolor, hinc lauti luctus et gratia flendi
 
Afficit, ancipitem quo feriare magis.
 
Pace tuâ, Barlaee, subit gaudere gementi,
 
Vt subit a gemitu gratior urna tuo:
15
Qui me flere velis, fletu minus ora venusto
 
Infice, tam compte qui jubet, ille vetat.
 
Vos tamen ut, magni Manes, fleuisse libenter
 
Arguar, in fletus inuoco porro meos.
 
Sed Batauos fletus, patrij lamenta doloris
20
Conscia, de tali languida verba sinu.
 
Qui male plorantes sequitur pudor, esto Batavûm,
 
Vix rubor humenteis afficit iste genas.
 
At bene lugendi sequitur quae gloria vatem,
 
Hanc Barlaee tibi cedimus, vna tua est.
 
26o. 7b. (Sept.) Hag.

Scheeps-praet, ten overlyden van prins Mauritz1).+

 
Mouring, die de vrije schepen
 
Van de Seven-landsche buert
 
Veertigh jaren, onbegrepen,
 
Onbeknepen heeft gestuert,
5
Mouring, diese door de baren
 
Van soo menigh tegen-tij
 
Voor den wind heeft leeren varen
 
All en was 't maer wind op zij,
 
 
 
Mouring, Schipper sonder weergae,
10
Die sijn' onverwinlickheit
 
Waer de Sonn op, waer sij neer gae
 
T'aller ooren heeft gespreit,
[p. 127]
 
+
 
Mouring, die de Zee te naw hiel
 
Voor sijn' zeilen en sijn wand,
15
Die de voghelen te gau viel
 
All bezeilden hij maer 't sand.
 
 
 
Mouring was te koy ekropen,
 
En den endeloose slaep
 
Hadd sijn wacker oogh beslopen
20
En hem leew gemaeckt tot schaep,
 
Reeërs en Matroosen riepen,
 
Och! de groote Schipper och,
 
Wat sou 't schaen of wij all sliepen,
 
Waeckte Schipper Mouring noch!
 
 
25
Schipper Mouring, maer je leghter,
 
Maer je leghter platt evelt,
 
Stout verweerer, trotz bevechter
 
Beij te Zeeword en te veld,
 
Kijck de takels en de touwen
30
En de vlaggen en het schutt
 
Staen en pruylen inden rouw, en
 
Altemalen inden dutt.
 
 
 
Dutten? sprack moy Heintie, dutten?
 
Stille maets, een toontje min,
35
Dutten? wacht, dat most ick schutten,
 
Bin ick angders dien ick bin,
 
Khebb te langh om Noord en Suijen
 
Bijden baes te roer estaen,
 
'Khebb te veul gesnorr van buyen
40
Over deuse mutz sien gaen.
 
 
 
Kselt him lichtelick soo klaren
 
Dat ick vlaggen, schutt en touw
 
En de maets die met me varen
 
Vrijen sel van dutt en rouw.
45
Reeërs, (jouwerliefde mien ick
 
Die van vers op 't kusse vicht)
 
Wiljer an? kedaer you dien ick,
 
You allienich by dit licht.
 
 
 
Weeran, riepen de matroosen,
50
'Tis een man oft Mouring waer,
 
En de Reeërs die him kosen
 
Weeran, 'tis de jonge vaer.
[p. 128]
 
Heintgie peurde strack an 'tstuer, en
 
Haelde 't ancker uyt de grond,
55
'Tscheepje gingh deur 't zee sopp schuren
 
Offer Mouring noch an stond.
 
 
 
Maer hij stond so dra an 't stuer niet,
 
'Tscheepje vlootte niet so dra,
 
Off de doot die altyd suer siet
60
Treften him mit niewe scha.
 
Goeije Ian die all syn heul was,
 
Die hem nergens en begaff
 
Die sijn weinich en sijn veul was
 
Viel van voor sijn voet in 'tgraff.
 
 
65
Tquam hem wonder ongelegen
 
Ian te delven in een kerck
 
Iuyst in 'tdichtste vande regen
 
Van sijn ongeweune werck,
 
Ian kon schrijven, Ian kon lesen,
70
Ian kon rekenen mit krijt,
 
Ian was minnelick van wesen,
 
Voll van trouw en sonder spijt:
 
 
 
Goeje Jan was alle dingen,
 
En now was hy nimmendall;
75
All die Heintjes haert begingen
 
Treurden over 't ongevall.
 
Heintje self uyt sijn beleeftheit
 
Voor sijn leste en beste loon
 
Tuygde dat hij vroom eleeft heit,
80
Met een traentgien op syn koon.

Iter principis a 21o. octobris usque ad ix. novemb: 16251).

 
Sacra dies Marti vultus aestiua serenos
 
Extulit, ut patriâ impransi decessimus Hagâ:
[p. 129]
 
+
 
Sic Martem decuit; cui non sua pocula plebes
 
Delphica, sed lachrimas, sed foemineos singultus
5
Lymphatasque nurus, et totam supplice gestu
 
Obtulit incassum iusto pro sontibus urbem.
 
Proxima candidior Delphis stetit obuia magno
 
Rotterodama Duci; stetit, et ciuilia semper
 
Arma mouere nefas armato ciue negauit.
10
Inter mille tubas, inter tot fausta precantûm
 
Vota virûm, et toto reflexos aethere plausus,
 
Aegra suo auratam soluit de littore classem;
 
Illam turgiduli, ac tanto vectore superbi,
 
Leniter antiquae fluctus ad moenia Dortae
15
Deducunt, ubi nigra faces et sparsa per urbem
 
Lumina nox Phoebo docuit praestare diurno,
 
Et facere ad seros quaedam non visa triumphos;
 
Postera in aduersos stringentem carbasa ventos
 
Vidit Eös pudibunda, ut dum fugit ipsa videri
20
Pene Ioui pluuio totus succumberet aether;
 
Sed nocti confusa dies, confusa diei
 
Vespera mille jocis, quorum fuit alea princeps,
 
Et damnosa libri folia, et cum sorte fritilli
 
Multa sinistrorsum vagus in discrimina discus,
25
Taedia longa viae fecit non longa videri.
 
Donec adoptati tardis progressibus Euri
 
Praecipites pepulere rates, quasi gnara futuri
 
Numina et instantis propedum praesaga procellae.
 
Iam Gulielmopoli a tergo, jam Goesia dextris,
30
Iam vada praevectis longe Circaea sinistris
 
Vera truces caput inter aquas, turritaque prodit
 
Moenia, mox fidas pedibus substernit arenas,
 
Securoque procul tumidi de littore ponti
 
Exhibet horrores, dum sulphure tota nitroque
35
Lucet, et emotas emotis ignibus undas
 
Temperat: Hinc multo conuiuas proluit auro,
 
Sesquipedesque scyphos, veterum seruata per annos
 
Dona Ducum, Batavos inter despumat amicos,
 
[Et Middelburgi calidos ad moenia mittit.]
40
Mox Patrum te visa domus, aut ignosce silendo
 
Si cupiam laudasse, aut fer dignissima de te
 
Indignas non digna loqui praeconia Musas,
 
Siue caput Valachrûm, siue urbs antiqua Metelli
 
Diceris, aut mediae melius telluris ocellus.
[p. 130]
 
+
45
Plurima qui de te sciui potuisse referri,
 
Nunc quoque plura puto quam sint infirma ferendis
 
Numina, non durae Batavorum in vota Camoenae.
 
Ergo focis, ergo totam ciuilibus armis
 
Illustrem, tormenta, tubas, laetosque tumultus,
50
Regalesque dapes et munera Principe digna
 
Sedulus omitto; superas encomia, dum te
 
Grandior exsuperas quam quae tibi credere possis.
 
Nos propior Flissinga vocat: Cui cymba frequentem
 
Cum Duce devexit comitem. me turba pedestris
55
Et mage jucundi rapuit congressus amici
 
In peditum praeeuntis iter: quo strata ruinis
 
Marmora, magni habitatoris, dum vita maneret,
 
Delicias, nunc relliquias, Souburga Philippi
 
Castra, sui cineres, auido pede pressimus: at me
60
Magna viri virtus et quâ vixisse feruntur
 
Mortua saxa situ, memorem percussit, et illa
 
Illa sui dudum compos praesentia coeli
 
Visa vagos animare lares, ut viuere post se
 
Creditur et priscâ Genius tellure morari.
65
Flissingam pariter subeuntibus omnis in armis
 
Adstitit ad portam laetus pedes, omnis eâdem
 
Laetior augustae ciuis tulit oscula dextrae.
 
Mox festas de more dapes, et publica luxu
 
Pocula ciuili Patrum libamus in aula,
70
Quâ nil Mattiaci, nil forte Batauia majus
 
Condidit, una pares praestas Antuerpia turres.
 
Postera lux rubuit, facilem trajecimus Hontam
 
Sub Rectore suo, quem rustica littore Flandro
 
Turba sed armatis sequitur derisa maniplis.
75
Sic Groedam, sic sollicitae non ultima Slusae
 
Moenia Catsantam pransi emetimur et ipsam
 
Vespere non sero fessi conscendimus arcem.
 
Ardenburga diem totum lustrata sequentem
 
Occupat: hinc Slusae retro de littore in ortum
80
Avehimur currente rotâ, per pene quot urbes
 
Flandria major alis, totidem de cespite viuo
 
Oppida et aggestas in propugnacula glebas.
 
Isendica diem medium, Biervlitia serum
 
Vidit, et exceptis arrisit quaeque Batauis.
85
Mane nouo parvam magno de nomine molem
 
Ingentem magni magnus cognominis Haeres
 
Introit: hinc quam sit Romae fas dicere Nasam:
[p. 131]
 
+
 
Proxima nocturnae lecta est Axella quieti,
 
Prima triumphorum Pueri, cui tota triumphus
90
Vita fuit, totos explet victoria fastos.
 
Hanc quoque, cum Phoebo nondum cessisset Amorum
 
Alba parens, primo ripam fugientibus ortu,
 
Goesa sinistra voluptati fuit, Hulsta timori
 
Dextera, dum caecas nescit nauclerus arenas,
95
Ignotique vadi maior formido propinquis
 
Incutit horrendum Batauis, sed inermibus, hostem.
 
Mox Deus et faciles favere volantibus Austri,
 
Vt nunquam certasse magis cum lampade Coeli
 
Visa sit in summum crescenti gurgite Scaldim
100
Rapta ratis. Locus est quo non vicinior alter
 
Imminet ingenti Antverpae, stat pervigiL illo
 
Miles et augustam spectat procul inuidus Arcem.
 
Hactenus Auriacam portarunt lintea classem,
 
Vlterius cum Fata volent latura triumphos,
105
Fata minus radio turres Antuerpa sinistro
 
Despectura tuas. Restabat littore eodem
 
Area magna Ducum, furias frustrata facesque
 
Vna ter Hesperias, et quam damnare ruinae
 
Ter voluisse Dei, ter non voluisse fatentur,
110
Berga pudor totiesque pudor fugientis Iberi.
 
Haec adita est, hic prora stetit, haec tota per orbem
 
Visitur, et bene defensas ostentat arenas,
 
Et campos ubi rubra fuit, cum totus Ibero,
 
Rarior Hollando manaret sanguine cespes.
115
Sed longe praedicta lues, et sparsa per urbem
 
Contages minuere moras: hinc Thola minori
 
Sede, pari affectu coenam non Principe, non se
 
Obtulit indignam: turbatum nocte soporem
 
Leniuit curata cutis tam vespere lauto.
120
Mane diem doluit nimium sibi nacta serenum
 
Tarda freto languente ratis, quasi pondus amicum
 
Aegrius aveherent undae sibi et Aeolus undis.
 
Vespere praecipiti Patrium sic littus et urbem
 
Introiit, sic mane nouo properantior Heros
125
Per nebulas atrumque diem decessit eâdem,
 
Ut tua non alias, domitorum Regule Regum,
 
Celsior humanâ steterit virtute potestas.
 
Dorta nec inspecta est; eadem de Roterodamo
 
Cura fuit; Delphos quadrupes, mirantibus Euris,
[p. 132]
130
Aduehit, ut remorae proram vis nulla stitisset.
 
Haga domus Venerum, votorum terminus Haga
 
Amelijs reducem Fredericum tradidit ulnis.
 
Cedite ciuiles epulae, tormenta, triumphi,
 
Nulla voluptatum thalami par nata voluptas.
135
Amelij amplexus, iterata per oscula mille
 
Mille vices, iterum amplexus, iterum oscula mille,
 
Este quod amplexus tales decet, este quod optat
 
Belga, nec Auriacos ultra differte nepotes.
 
Hag. 11o. 9b. (Nov.)